De summi pontificis auctoritate, de episcoporum residentia, et beneficiorum pluralitate, grauissimorum auctorum complurium opuscola ad Apostolicae Sedis dignitatem maiestatemque tuendam spectantia. Omnia nunc primum in vnum collecta, congrueque diges

141쪽

dum beati serre potuerunt. Denique sic lumen illud & claritatem viderunt,sicut beatus Gregorius Nyssenus de sancto Stephano protomartyre in Homilia de laudibus eius stribit. Vertam latine, Egressus,inquit,natura, priusquam ex corpore exiret, cernit

oculis puris coelestes ianuas patentes, & quod intra adyta sib, apparuit,ipsamque Diuinam gloriam δε gloriae splendorum,non quidem characterem Paternae gloriae,qui nullus describx potest cidest non substantiam,sive natura Diuini Verbi vidit sed spleri dorem eius tu ea forma,quae hominibus apparuit,idest, in bum nitate vidit. idque quantum natura humana scilicet, Dei gratia

adiuuante capere poterat. Recitemus deinceps Ioannis Damasceni testimonium clarissimum ex Homilia eius de I ransfigura tione Domini in monte. Vertam latine ad uerbum. O inquit rem miram,non accessit extrinsecus gloria ad corpus, sed exin ma Diuinitate verbi Dei quae Diuinitas in explicabili ratione modo cum corpore secundum hypostasem unita est. Et paulo post,Transfiguratur, inquit, non quidem assumens, quod non erat,neque se mutans in id,quod non erat,sed quod erat, Disci pulis suis ostendens. Hactenus Damascenus. Quod erat,inquit, nempe ex aeternitate,ut pote Diuinae naturae, naturalis proprie: tas quam sancti Patres de lumine hoc loquentcs, η - a prpellant. Non potest autem proprietas naturalis creata esse ii natura, cuius est proprietas,aeterna.& increata sit. Etenim si potest, suerit aliquando necesse est,natura illa imperfecta, & frustra, ut naturali sua proprietate,& energia cares, aut non semper fuerit. in hoc enim compellitur Proclus Platonicus,cu Theorumate. 3 2. Vanae suae I heologiae tradit,Aeternu esse aut lac uitii sub statia, aut secudii energia. quasi unius aeternitas sine alte ius portet esse. Accedat i a tertius testis sanctissimus Potifex Luaristus in cuius,uel solius ore hoc uerbii quod defendimus, stare Ipotest. Is . n. in epistola ad omnes episcopos Africanos prima, disputas aduersus eos,qui solum Patrem absque Filio lucem inaccessibilem,& aeternam habitare cotendebant postquam demonstrauit ean

dem illam lucem habitare Filium subiungit. In huius igitur luminis inacces sibilis scilicet,& aeterni claritate filius se ipsium tribus Discipulis in monte prae ostendit. Haec mihi necesse fuit aliquat to altius qua breuissime potui,repetere, ut intelligi posset, quod mihi Laudator meus falso tribuit, quasi medium aliquid re sep

ratuni inter Deum,& Creaturam ponerem quod nunquzm, to

142쪽

stis est mihi Deus, somniavi. Unde vero prosectum fuerit, ut nai-hi illud falso tribuerit,iam exposui,&quemadmodu ille & quan 'to cii periculo in hoc Diuino lumine erret, qui . n. hoc Diumum lumen tollunt,indigni sunt, ut magnus Basilius in examero suo ait,qui sortem sanctorum in lumine ,sicut Apostolus ait. partici- lPent,quo Dominus illuminabit eos, sicut est in Apocalypse beatido annis. non . n. erunt in Iobscuro, neque egebunt lumIne Iu

cernae,aut solis,qui tunc & Dei claritatem,Se Deum,sicuti est,beati uidebiliat. Rursus qui lumen illiui Diuinum innionteoliensem,

- Creatum ponunt, Hure femiam diu damnatam renouant, angσlio synodo, Patribus, Ecclesiae denique contradicenteritum Graecae ρος tu se ito Transfigurationis, C est hoc lumen ,ut est in Hymnis Damasceni,&Cosinae Hierosolymitant, rim latiuae quae item in eodem festo canit Increatum lamen. Ut Diuimina numen cernentes sacreato lumine ner . I. distincte legendum est. sed iuncte. Etenim si Divinum numen cernebant in creatura luminis,perinde profecto fuisset, atque cem rent Deum in creatura columbae dec o lapsae, aut in creaturae Solis,quod nemo sane concedat praesertim qui secum putaue iri quiria magnifice scriptura sancta loquatur de illius Druinae maiiestatis, ac magnifica gloriae visione, quam Dominus praecepit Apostolis, ne ulii diceret,quia scilicet,radios Diuinitatis suae tunc illis ostendis et. Fuisse ergo claritatem illam , cuiu&Apollo It i cti sunt in monte spectatores,propria Dei cIaritatem, aeternam,& increatam simplici fide,vt videmus,credendum est. Caetera vero,quae in hac luce nostra , atque huius lucis usura,& in aliarum naturarum proprietatibus cernuntur,acco siderantur, non sui pcuriose,&subtiliter ad illud Diuinum lumen, & Diuinam illam uirtutem ac proprietatem transferenda, ne quod est impiae in itemperantiae, fidem intelligentia nostra metiri,ac terininare uelle,videamur. Vt. n. magnus Basilius ad Gregorium fratrem scribens,ait, Vt in ijs,quae sub sensium oculorum cadunt, experientia rationi praestat sic in excellentibus fidei nostrae dogmatibus praestim tior est fides,quam ex ratioe comprehensio. Atque hactcnus respontari sit ad prooemium Apologetici Laudatori; mei. Ex

quo intelligi potest, qualia sint caetera, tuae periculo sa dogmata, A inaudita paradoxa in scriptis meis lagisse ait. Nunc ad ea, quusequuntur,tum quae in libro meo reprehendit, tum quae in suo deseruiit, Pergam. Recitauit ille exlibri mei prooemio haec. Vc

enim

143쪽

enim debemus omnes honestate vitae aliena vitia, tanquam lami

ne tenebras coarguere,ac prodere,sic luce veritatis errorum lea

nebras patefacere, ut sicut scriptum est, Ambulemus omnes in omni bonitate, iustitia, & veritate,neq: ponamus offendiculum lsratri, uel scandalum,quale est, quod quidam dicunt, Episcopos non fieri a Deo, sed a Pontifice, & quod ijdem falsa ratione inde

concludunt,Residentiam episcoporiam non esse iuris Divini. Et paulo post. Recitemus ergo primuin,quae isti ad haec duo defen--,denda,tanto alioqui errore, & scandalo plena, falso opponunt, pluribus alus erroribus implicata, ut velut in tabella proposita sit tota suscepti operis ad redarguendum materia. Haec ille ex libro meo recitauit. Qui si duos uersus cum dimidio amplius re' , citasset,sertasse locum non attigisset,aut conuitiss, & maledictis. totum non impleuisset. itaque inuehitur in me, quam modeste, ii pse viderit, & calumniae condemnat, quod nusquam in libro suo scriptum reperiatur, quod itatim in principio ei tribuerim, epi. scopos fieri non a Deo, sed a Pontifice. Equide in libro eius non sic scriptum est e,fateor,& id me non ignorasse, neque oblitum esse,imo libenter confiteri,intelligere potuit,si,ut dixi, duos uera sus cum dimidio amplius ex libro meo recitasset,aut meminisset. Sic enim subiunxi ,recitans,quae illius erant.Quemadmodum, inuquit it,episcopus iure Diuino residere teneatur,cum nullus a Deo immediate fiat episcopus sed a Pontifices' Cum iis c ego ex librocius recitarem, notarem autem in principio mei libri eos, qui dicerent episcopos non a Deo,sed a Pontifice seri, scilicet in Laudatorem meum intuens,debebat profecto ille, si me no ita conitemnendum putabat,attente relegere,& considerare hoc, quod i in principio ei tribuissem in eius alioqui libro non scriptum verbis, utrum ex ipsis tamen scriptis verbis concludendum esse demonstrarem. id si fecisset,obseruasi et profecto, & reperisset in ibi bri mei pagina. ij. postquam vim , & proprietatem verbi huius immediate notassem, subiunxisse, Quare qui aiunt, Papam im mediate feri a Deo, vel necesse est tollant ministerium medium , quod intercedit, quodque nudam electionem appellant, si ita, ut volunt, verbum immediate accipiant, Vel si sic, idest, proprie,& ut debent, accipiant immediate fieri a Deo, scilicet,

tanquam ab auctore,& domino, ita ut inter Deum . N eum , qui fit Pontifex iacmo alius lutercedat potestatis Pontificalis auctor, & dator . profecto cum addunt ue ut comparantes,

144쪽

Episeopos vero non fieri immediate a Deo,sed a Pontifice euq; esse collatorem potestatis Episcopalis,no iam ministrum faciut pontificem, sed proprie datorem Episcopatus, id est, huius su- hernationis spiritualis, quae charisma est,& quam Deus potuit in Ecclesia. Haec libri mei. Concluseram autem supra, sicut magnus Athanasius in Baptismo concludebat. Quod si Ponti sex Dei minister ponit potestate sua immediata, & prima pastores

in Ecclesia,ergo non ponit Spiritus sanctus, frustra.n .ponat Do minus, quod iam ministro iusserit ponere. Rcx. n. ut aiebat ma gnus Athanasius, imperans aliquid ministro, scilicet, ualenti,noiam ipse illud facit, ted ministro cui iussit, relinquit faciendum. Ita fit, ut qui Episcopos immediate fieri a Potifice dicit, ut Laueator meus dicit , idem Episcopos non a Deo, sed a Pontifice fieri dicat, necesse sit. Et nisi hoc ita esse satis in libro meo demonstraui, calumnia sit, quod eam dicere statim in prooemio affir-

inaui, & nunc iterum affirmo. In prooemio aut cum non possit neque debeat omnis & persecta doctrinae, ac sentetiae in tio constitui, debebat Laudator meus alioqui sapiens , & acutus consequentia uidere. Et utrum non uerba quidem eius scripta numerassem, sed sententiam scriptoris, ut boni interpretes faciunt, ponderassem. Et utrum lector tantum gramaticus, an si. mul & lector logicus fuisse in , neque comittere, quod Eusebius Caesariensis de Marcello Ancyrano quaeritur, interpretabor latine. Totum, inquit, corpus sententiae uerborum praecidens, di tota consequentiam celans, uoculas uero quasdam ad carpendum aucupans. Vide, quid faciat contemptus. Quia. n. me sic

esse putabat, ut appellat passim stultum,& indoctum, nihil curasse uidetur, quae scripsi, utrum considerate scripsissem, sed in suam tantum opinationem defixus, solum quaerere, si quomodo queat elabi ,& pertinaci studio, ac contentione, quod semel scripsit, defendere. Nihil respondebo ad conuitia,quae in hunc locum tam multa contulit, indigna illo quidem ad dicendum, qua vis essent me digna ad audiendum . Sequitur ordine alius locus in quo Laudator meus, quod saepe in libro meo hanc eius de Residentia Episcoporum tententia scandali plenam est ',affirmo, &ut ipsius verbo utar, uociferor, his uerbis ex Apologetico suo repetitis , ne omnia recitem , refellit. Neque ullum est, inquit,eti nostro libello periculum, quo Episcopi alli antur ad non res tendum, quia audiant non esse praeceptum illis a Deo immea. s diate,

145쪽

i3 DE RES ID.

diate, quia satis sit ad aeternam damnationem ,,ut sit praeceptu Ecclesii, dieente Domino , quis uos audit , me audit, quod praeser tim in iis Ecclesiasticis praeceptis ualet , quae ipsum Diuinui praeceptum aperte determinant. quo in loco, ut hoc Obiter obastruem, uidetur inibi plane significare, praeceptum res dedi Piuiniim esse, quod quidem praecepto Ecclesiastico Pontilicis determinetur. aut non intelligo, quorsum addiderit, quod prae sertim in iis Ecesesialticis priceptis valet, quae ipsum Diuinum p rqceptum aperte determinant, nisi tale putabat praeceptum de Reside tia , quod Ecclesiastico praecepto determinaretur,in quo praesertim valeret illud, qui uos audit , me audit. Sed hoc illi 2- cum considerandum relinquo. od si fortasse, quod credo , praeceptum residendi Diuinum ponit in communi, non autem in . particulari, ut idein de uotis, & iuramentis tradit, loco suomet ipsi, iudice, refellemus hoc. Redeo ad scandalum, quod nulluesse affirmat in eo, quod tradit, Residentiain Episcoporum no

Diuini, sed Ecclesiastici iuris esse. Videtur mihi toto illo loco , quod bona eius pace dixerim, non intelligere , quid intersit, aliquid a Deo, an ab Ecclesia praecipi , si qui utriuis eorum,siue D luino,sive Ecclesiastico iuri non est obediens, aeque sit ad alte nas poenas damnandus, sicut scriptum est, qui uos audit, me audit, & rursus, . qui uos spernit, me spernit. Hac.n.ratione putat Laudator meus hanc suam de Residentia Ecclesiastico iure sancita sententiam omni scandalo liberare, cum tamen minime liberet . Interest ergo hoc. Quod si Deus integrum Pontifici reliquisset, mandare alicui Resiuentiam,aut mandato illum soluere, ut illi videretur , satis esset mihi, si pastor essem, non petere iniuste a Pontifice, ut me solueret lege residendi, sue semper, siue ad tempus. Verum si solueret ultro Poti sex, siue suis rationibusn libidini struiens siue Ecclesiasticae necessimi,dc utilitati

nihil ad me pertinere putarem, inquirere cur solueret, neq; de tractare, aut recusare impetratam absentiam propter conscientiam, ted potius si diceret, Vade , uaderem, si rursus, Veni alio, uenirem, ut miles illius Centurionis Euangelici, nihil cunctatus, ne ab exemplo hoc recedam, quo etiam Laudator meus v-sus cile videtur, cum ait, quomodo ergo posset mihi dicere P , Pa,sta hic , aut ueni huc Ergo ut miles, inquam , iuste militat. Veniens huc aut vadens illuc ad nutum eius piatis,sub qua est, si tamen,ut est in Evangelio,cotentus suis stipendi)s, nemine con- γ cutiat ,

146쪽

eutiat,neq; ealumniam iaciat, causas vero, & rationes militandi hic,aut illic, aduersus hos, aut illos, non debet is dijudicare, nisi plane sint iniquae, Ic sceleratae, & arx, aut castrum, quod miles custodiebat, si absentia militis amissum fuerit,quia scilicet abesse illu in princeps uoluerit , non fuerit fraudi militi, sed principi, sic Laudator meus cogitare videtur in ijs,qui ecclesijs regendis praepositi sunt,qui quidem deo militant, & tanqua milites excubant in praesidio animarum, quasi accersiti a duce suo , abesse possint semper, si semper eos abesse uelit, de hoc enim reddet dux rationem. Credo hanc rationem,& doctrinam secuti non pauci aeacile ab ecclesijs suis absentes erunt, quia abesse iubeantur, nihil inquirentes, neque curantes,quid necessitatis Ecclesiasticie, aut comunis utilitatis eorum habeat absentia,& utrum breuis sit absentia, an diuturna, & idcirco perniciosa. An non est scandalum pCerte est,& quidem ingens. Scandalum enina est, quicquid est infirmis,& ignorantibus occasio pereundi,ut est tradere, Neque Christo , neque ab Apostolis immediate sancitum esse residendi ius, sed tantum a Pontifice. Quod qui credit, & defendit, similiter credat, & de sendat, si Pontifex sua solum voluntate du- eius , a Residentia aliquem reuocet, aut Prohibeat, ne un. quam ad Residendum ire liceat, parendum esse illi, neque redcendam esse rationem de hs, qui propter absentiam pastoris perierint. Atque ita fiet, ut nunquam sistat, neque aduersetur Pontifici accersenti,& apud se diu detinenti. Quod quidem hoc tempore non paucos facere videmus. Quo quid esse potest scandesosius, & damnatione dignius e Miror equidem

Laudatorem meum, tam alioqui acutum, non intellexisse, in quo esset hic sita scandali ratio. Solum enim aspexit in poenas aeternas , quas quia xidebat ex aequo propositas esse tam praecepti diuini quam bumani contemptori, nihil, quantum ad scandalum pertineret, reserre putauit, Divini, an humani iuris dicere Residentiam, Detrudi enim inquit, in gehennam ignis, aut quia violasti expressum dei uerbum ., aut quia Ecclesiam dei contempsisti, eius mandato non parens, quid tuterest ad deterrendum hominem ab inobedient ia ς Hoc itaque, di m iterum, Laudator iste meus uolitasse uidetur, dii Residentiam uult iure Ecclesiastico sancitam esse,scilicet ut si Pontifexpallorem aliquem apud se semper aut dua habere uelit,ut eius opera utatur,honestissima causa absentiae diuturnae,aut et perpetuae habeat.Ita ut eiusmodi . . . S a pallor

147쪽

instissimam absentiae diurumae, aut etiam perpetuae cffusam, siqua esse potest, si inquam hoc pricipiat perp uo,aut diu abesse possit, Latina illi sit, si non vocem eius audiant oves, sed ipse pastoris sui vocem audiat, non oves proprias emittat, sed ipse tanquam ouis solum emittatur, non ante oves vadat, sed ipse .post pastorem Blim .idest pontificem sequatur, neque i tum oues propriae sequantur, sed ipse, ut dixi, pontificem. Verum

illud est admiratione dignum, quod cum parabolam illam boni

pastoris non ad christurn solum, ut Laudator meus volebat, sta ad caeteros omnes pastores, Petri, & Pauli tanquam Diuinorum interpretum locis cuni script nra Euangelij coli paratis , tum patrum auctoritatibus pertinc re probassem, ne quem ea admonitionem nostrorum pastorum , ut idem volebat. sed praeceptum contineri , Laudator meus nihil prorsus ad hunc locum respondit, qui tamen iugulum, ut dicitur, petebat . Mare tacite consessus est, Iicet inuitus , esse hoc de numero eorum paucissimorum, quae in meo libro erroribus, &,mendis carere dicit . quamobrem dicamus, quod sapiens ille in conuiuio Darh, Benedictus Deus veritatis, magna est ueritas,& praeualet, veritas manet, di limalescit in ternum , S uiuit. & obtinet in

secula seculorum. Repetit deinde, ideo negasse Residentiam iuris diuini esse, ne inquit peyturbaretur ordo dei in ecclesia positus Christi uerbo in pctro , pro quo , inquit, verbo pugnλui semper, & pugnabo cum dei gratia. iterum credo, affirmat paratum se esse defendere , illud Christi uerbum , pasce oves meas, soli petro dictum esse a Chri ito, ac non etiam caeteris pastoribus spiritualibus in petro . ita ut non solum uniuersali

Potestas primi pastoris , sed sigillatim cuiuscunque pastoris pq testas a lege illa diuina originem ducat, & illis Christi ve bis faricita sit. quod ego cum copiose in libro meo docuerim,& tet stimonijs patrum Baslij, Leonis magni, Ambrose, Augustini,& Ecclesiae Catholicae traditione confirmarim , nihilque ad

hunc locum Laudator meus responderit, profecto consessius quoque tacite est, hoc etiam este de numero eorum paucissimorum , qui in meo libro erroribus, & mendis carere non negat. Sed rursus miror, si re selle in non potuit, neque refellendum esse putauit hoc, Mod sancti patres magno consensu tradunt, non solum petrum, Ecclesiae Catholicae pastorem primum

constitutum esse,sed caeteros quoque pastores spirituales, illis

148쪽

ipsis uerbis petro recialiter dictu,Pasce oves meas aeque a milisso suet quem et Ecclesis pastorem constitui,quemadmodii non intellexerit suum sitiam ordinem Ecelesiae iam sustineri non posse,in quo ait Pontificem immediate fieri a Christo episcopos, vero immediate fieri a Pontifice. Aut si illud refellere potuit , quod

illi necesse erat refellere,curneglexit Sed fortasse non memini Sequitur patilopost,i Sed occurrit hic reprehensor noster.&ait magis metuissent, si putarent Residentiam illius modi esse praeceptum verbo Dei expressum. verum fallitur, qui . n. praeceptum Ecclesiae non curat, neque uerbum Dei expressum curabit. D

minus dixit, si crederetis Moysi,crederetis utique te mihi. Hoc loco scripta Moysis cum scriptis ecclesiae humanis aequat,de quo errore copiose postea. Rursus affirmat & quidem vere Pastorem Primum Christi uerbo constitutum esse, Petrum scilicet, in quo Urimesanquit, succestores intelliguntur,reliquos vero, qui post. inoisum in ecclesia ordinati sunt,non esse episcopos immediate a Deo sed mediante ipso Pontifice Primo,sicut multi sanctorum Pontificum, & omnes Catholici doctores ,& specialiter beatus Thomas docuere,& ipsa experientia magis comprobat. Docui copiose in meo libro episcopos, &pastores omnes spirituales immediate fieri a Deo,idque testimonijs Scripruri sanctae,& san ctorum Patrum auctoritatibus satis probaui,meus uero Laudato quia alium non reperit, qui diceret, quod ipse tradit,iacet qui Potifices,& qui illi catholici doctores docuerint, episeopos non fieri a Deo immediate,qui iam diu tamen didicerat, imme .diatum esse,ante quod non est primum. quod quidem quia veteres Patres etiam didicerunt, nullus eorum unquam dixit . quod hic tradit epiis pos non fieri immediate a Deo. quod si beatus Thomas,utipse ait,specialiter docet,mediante Pontifice primo episcopos feri .m quam tamen idem docuerit, non fieri illos a Deo immediare, sed de hoc plura adhuc postea. pergamus nunc ordine respondere. Improbans ergo, quod I.audator meus tradebat esse in Pontifice nudam e ctionem per homines sine collatione potestatis papalis, scripseram illa quae laudator meus in Apologetico suo recitauit,quid enim monstri est,nuda illa Pomtificis electio sine collatione potestatis Rapalis e Etenim si eligitur Canonice,ad aliquam potestatem spiritualem esigatur, necesse est,imo ipse est electio, quam Ponti sex perhomines est sequitur,quid aliud est nisi gratia siue charisma summae potestatis spiritualis

149쪽

ritualis e postquam haec mea recitauit, subiunxit de me. Haec ille uere monstra & ostenta, quae longe quidem sunt mihi difficiliora ad intelligendunt quami ad redarguendum. Bene habet, quod ips eonfitetur facile esse sibi redarguum, & reprehendere, quod non intelligat, quod ego ei si dixtilem magni me id conuith loco dicere putauissem, tuis. n. uu quam sapiens. quod dii icile intelligit, facile redarguare Fortasse , sic dicere uoluit, quet mihi quidem longe fuerant difficiliora ad intelligendunt, quam pol

quam intellexi,ad redarguendum. Neque. n. puto ullum esse tam tardum,qui non facile intelligat, qua ratione refellerim nudam illam eleitionem Potificis sine collatione potestatis Papalis. Sed miror i rationes illas meas,quibus nudam illa suam electionem refellebam, facilius erat redarguere, quam intelligere, cur non ritione aliqua redarguerit. fortaste ne quod se non satis intelligere ingenue co fitebatur, redargue re temere videretur. Deinde

subiunxit. Illud tame manifestum est desuperioribus uerbis suis, negare illum me autem dicebat in summi Pontificis potestat m, ac iurisdictionem esse immediate a Dco,cum ab hominibus etiagatur&c. Docui in meo libro, quemadmodum quod eligatur Pontifex ab hominibus, siue per homines, tanquam miniitios Desinon tollit quin idem immediate pote statem, ac iurisdicti O-,nem a Deo accipiat, tanquam ab auctore primo & Domino. quod cu dicat me negare .plane probat,quod mea ut paulo ante dixit difficiliora esse sibi ad intelligendum,quam ad reprehc dendum,neque meminisse, quod sanctus Thomas, quem ille tanto studio sequi laborat,docet eundem essectum immediate a Deo peragens infimum produci, ut paulopost indicabo. Addit paulo post, de me, Et tandem concludit haud magis immediate a Deo esse summum Pontificem,quam quemvis Episcopum. Sed videamus quam facile haec,quae recitauit, sine ratic ne ulla redarguat, Si hic, inquit,absurda nun sunt.& peruersa,quq rogo eruntfvult enim Papae potestatem non a Deo immediate, contra quod ast ro,sed per uligentes uenire,quod se putat probare , quia electio ipsa, quam Pontifex per homines consequitur,non est aliud, inquit,nisi gratia,& charisma summae potestatis sipiritualis . Adhunc modum redarguit me recitans,quod non scripsi,& quod scripsi, neq; intelligeris,ut ipse fatetur,neque refellens. Ego .n. in meo libro copiose me puto demonstrasse, episcopos immediate fieri a Deo, tametsi per ministerium Ponti sicuti Potifices immos

150쪽

immediate quoqne a Deo fieri licet perimitiisterium hominum eligentium. Vnde pag. i scripsi,Recte ergo qui dixerunt,Papam 1 immediate fieri a Deo cum fiat per ministerium eligentiu, quod ipsi eligentes rursus a Deo acceperunt per ministerium Pontiqui

eos ad hoc elegit. Minister vero, ut dixi, non est aliud,quam mismiter ex virtute,quam Deus dat, ministrans, Dominus uero da-:tor charismatis.&effector inuneris. Et pagina. I 3. postquam vim,

di proprietatem huius uerbi immediate notaui, esse. n. immedia itum, quod primum , ut Aristoteles in priore libro Posteriorum Analyticorum traderet. Item Primum esse quod ualentius est, ut

causa,qua secundum uoluntatem mouente, alterum moueretur,& qua rursias non mouente,no moueretur. ut idem Philosophus

in quinto πω νμπια - φ α doceret, qua utraque ratione episco

pos fieri a Deo immediate,&primum, haec inquam postquam di xi, subiunxi de Pontifice pse enim laquam caput accepit a Deo secundum gratiam omne ministerium,ac dispensationem omnis potestatis spiritualis, ita ut quicquid Dominus aliis tribuat, non nisi per Pontificem, tanquam summum ministrum suum tribuata. accipiant m de eius potestate caeteri partem, non quidem ab eo, tanquam primo auctore,& datore sed a Deo per eum . Qui qui idem si ita loqui libet in dicatur mediate facere episcopos, idest, tanquam minister. Ac sic quidem ut Pontifex facit episcopos, si imiliter eligentes faciunt Pontificem,tanquam mini liri, inquam, electionis,& gratiς Pontificalis, quae adeo quidem immediate, primum tribuitur. Hoc vero interest, quod Pontifex, qui Episco, pos facit, episcopus est ipse, & quidem superior, imo summus, . eligentes vero Pontificem, S si Pontificali actu utantur,tamen noste sunt Pontifices,ne dum superiores pontifice. Verum hoc non tollit, quin omnes ministri sim, Deus autem auctor, & dator episcopalis,& pontificalis potestatis&c. Haec mea.Verum Laudator meus cum nondum queat intelligere,quemadmodum possit poni sex immediate fieri a deo, & per eligcntes, tanquam ministros, malitque potius a philosophis&ueteribus Theologis recedere, quam patiatur abduci a consuetudine Scholastica quam excusat verbi huius immediate, post longam meam ,& fatis,

ut opinor, lilucidam explanationem, tanquam se luetiam meam recitaret, Vult, inquit, papae potestatem non a deo immediate, Contra quod ego assero, sed per eligentcs uenire. Et qui sequun

tur. Deinde quia scripsiAlcetionem ipsana,quam s sitis ea perbo

. . mines