장음표시 사용
151쪽
facta est nauigatio, quoniam post aequinoctium facta est . .ex Bacchanalibus Tharge i , quia
post Bacchanalia. Argumentum cap. 2o. Quot modis dicatu Pars, totum explieae, cratidem Mutilum . artis quatuo sunt modi , ubi aits Pars dieitur uno quidem modo id deinde desinit rorum sic Totum dicitur Jjor ea duo narrat modos Tatius dicen Phoe autem dupliciter I primum explicat ibi viuersale quidemJ secundum exponit sic sc steris continuam, O finitumd deinde ostendit duas diuersitate in secundo modo totius, quarum prima in hora autem ipsorumJ secunda Ditem eum quantum d Mutio ιum,siue οἰοιὸ desinit sic Mutilu dicitur quatuor Ideinde narrat ea, qua requirantur ad boe, quod aliquid dicaιι colobon, primo ex parte totius , rubi ais squantum non quodlibet)secundo quid ex parte partia
deficientis ita sc ad haec nec illa 2, D Ars dicitur uno quidem modo, in quod qu 1 quo modo quantum diuidi pote it, semper
enim quod quanto, prout quantum, aufertur, pars illius dieitur , ut duo pars trium quodano modo dicitur. Alio modo, ex his ea duntaxat, quae metiuntur quare duo quodam modo quiadem sunt pars trium, quodam modo TeI non.
Item in quisorma absu; quanto diuidi potest , haec quoq Partes eius dicuntur quare species generis aiunt palles esse. Item in quae aliquid dividitur aut ex quibus totum componitur, aut ipsa forma aut quod formam habet ut sphaerae aheneae, aut ahenei cubi,in ipsum 'pars, hoe autu est materia,in qua forma, dc anzulus parti
152쪽
Item quae in ratione numquodq; significante sunt, haec quoque pars totius sunt. quare genus pars etiam speciei dicitur. alirer vero species: nexis pars eu . Totum dicitur, cuius nulla pars Tex. I eorum abest, ex quibus totum natura dicitur: Et quod continet contenta , ut num quid illa sint. hoc aute dupliciter.aut enim ut unumqtiodque unum , aut ex his illud unum . ipsum enim uniuersatrid quod omnino,ut torum quippiamen dicitur, sic est uniuersale, ut multa cotines. eos de singulis praedicatur,in unu omnia suntsin Sula .ut homo, equus, Deus, quoniam omnia animalia. Cceterum continuum,& finitum,cum e pluribus in existetibus unumquid sit maxime quidem potentia, non actu horum aut et ipso-Tum magis quae natura, quam arte talia sunt sicut de uno dicimus, tanquam totalitas unitas quaedam sit. Item, cum quantum habeatii incispium, medium, dcvltimum, quorumcunque PQ sitio non facit differentiam, omne dicitur quo Iumcunque vero facit, totum: qui autem ambo sacere contingit, di omne,& totum. sunt aurem haec, quorum natura quidem eadem manet in transpositione, forma vero minime, Vc traicvestis; etenim totum & omne diculur, ambo NM.que habent.Aqua vero, d quaecunque humida, ac numerus, omne quidem dicuntur, totus veIonumeIus,totaque aqua non dicuntur, nisi translatione Omnia vero dicuntur, de ovibus omne
tanquam de uno, de his omnia, ut de diuisis, om ni hic nume Ius omne iis unitates s VII. Tex. iadicitur quantorum non quodcunque, sed O di uisibile,& totum illud sit oportet. Duo etenim non sunt mutila, altero ablato uno non enim ac uale mutilame, di reliquum unquam est, nec
153쪽
omnino numerus vlluc subitantiam nanqumanere Oportet. si calix mutilus, dhuc oportet esse calicem , numerus vero non amplius idem. t Et ad haec etiam , si partium dissimilarium sint, nec haec omnia , numerus etenim est, ut etiam dissimilares habeat paries, ut puta binarium, ternarium V.Cceterum nihil omnino eoruna ,
quorum positio disterentiam non facit, mutila est, ut aqua , vel ignis sed oportet talia es o, quae secundum substantiam positionem habet. Item continua ei armonia nanque is partibhus dissimilaribus est, o positionem habet, mutila autem non fit. Et ad haec nec illa , quae tota sunt cuiuscunque particulae priuatione, mutila sunt. non enim oportet, nec quae princi pales ipsius substantiae, nec ubicunque exiit en aes ut si perforetur ..tiat, non mutilus, sed si ansa , aut extremum aliquod homo quoque nysi carnem, aut splenem, sed si extremitatem:
hane non omnem , sed quae tota a blata non, habeat generationem quare calui, non mutili.
Argumentum cap. a IGenus quatuo dicitu modis Per diuersa generi dupliciter modo generis explicat Arist.dicens se ret dicitur hoe quidem diuersorum modos duos scri iλι sic diuersa autem genere dEnus dicitur, hoc quidem , si generatio eo Nocti P una quae eandem speciem habent, comtinuasit, utputa dicitur quo usque genus hominum sit, quia donec eorum generari contino sit . Hoc vero in quo sint primo adesse mouenae ita enim Graci genere, alij vero Iones die in
154쪽
turre canddini quidem a Graeco, hi vero Ione pri in generante sunt, di magis quia generantes, quam qui a materiaci dicuntur etenim foemina genere, ut a Pyrrha. Itemur supersi et cies figurarum is perficialium genus M solida solidarum, quaeque enim figurarum , haec quiridem superficies talis, illa vero si didum tale P . hoc autem est, quod subiectum disterentiis est. Item , ut in rationibus quod primu inest, quod dicitur in eo quod quid est, hoc genus, cuius disserentiae dicuntur qualitates. Geniis itaque torities dicitur . hoc quidem secundum generationem continuam eiusdem specieit, hoc vero secundum piimum mouens eiusdem speciei hoc, autem ut materia ciuius enim differentia ac qualitas est , hoc est subiectum quod dicimus, materiam. Diuersa autem genere quorum pri- .mum subiectu diuersu in est,in non resoluitur alterum in alterum, nec ambo in idem . I pu ita forma et materia ditiersa genere . Et quae Cunque secundum diuersam figuram praedicationi centis dicuntur quaedam enim entium ioti id est significant, quadam autem quale quid, quaedam vero ut est prius diuisum . nec en in ta
tis caesEluuntur in inuicem, nec in unum quid-f Argumentum cap. zas Isum esse in rebus, ἰn desinuis libur, o homἴnia. Iuliasserit Arist. dua falsias opinione cire falsam elidit in rebus, ubi inquit fasum dicitων uno modo, ut es filμJ in definitionibus sic foro in uel δ
155쪽
ius, hoc quide in eo quod non com Ponitur, aut quod impossibile sit componi quemadmo dum dicitur diametrum esse commensurabi- Iem , aut te sedere; horum enim illud quidem semper hoc vero aliquando salsum est . sic enim non entia haec . Alio vero, quaecunque
sunt quidem entia , apta tamen natura sunt ap-Parere, aut non qualia sunt, aut quae non tant,
ut umbra picturae, insomnia . haec enim sunt quidem atqui , sed non sunt ea, quorum nisi ciunt imaginationem. res itaque falsae sic dicuntur, aut eo qubd non sunt, aut eo quod imagi-inatio ab eis facta non entis est oratio vero falsa,prout fatia est, quae non entium est. unde om. si is oratio falsa alie rius est.quam eius . cuius est vera, utputa quae circuli falsa trianguli. Cuiusq; vero oratio quodam modo quidem una, quae est ipsius quid erat esse, quodam modo vero mulis, Quoniam idem quodam modo est ipsum, &Ἀρ-xum passum. ut socrates, Socrates musicus .falsa veto oratio nullius est simpliciter oratio. Quare Antisthenes inscite putabat, nihil ducens ei. lnii diei, nisi propria ratione unu de re una ex gus aecidebat non esse eontradicere . fere a tem , neque mentiri est autem numquodque diceres, non solum sua ratione , sed etiam ea,
ruae alterius est,in falsae quidem omnino, quoam autem modo etiam vers quemadmodum octo duplex sunt, ratione dualitatis . Quaedam igitur ita falsa dicuntur. Homo vero falsus, qui eromptus tales elisit orationes, non Propter a.
156쪽
liquid aliud, sed propter idipsum, 'ut aliis talium orationum causa quemadmodum res fa Isas esse dicimus, quae fallam imaginationen saciunt. Vnde oratio , quae apud Hippiam est sophistica est quod idem sit mendax,& verax. Eum namque, qui potest mentiri, accipit, ut man dacem , hic vero sapiens , dc prudens est . item si eum, qui sponte prauus est, meliorem ait hoc autem falsum per inductionem accipit qui eis nim sponte claudiear, melior est eo, qui inuitus claudicare dicens pro imitari . nam si claudua sponte, esset peior ortassis, quemadmodum in motibus de hocii Argumentum eap. 23.
verum est dicere, non tamen neque necesi sario, nec ut plurimum tputa, siquis pro plan. ta sodiens sonam, inuenit thesaurum . hoc ita- que accidens fuit fodiendi fossam, thesaurum inueniret nec enim necessario hoc ex hoc , aut post hoc, nec utplurimum .si quis platet, thesaurum inuenit musicus quoque uerit quispiam albus: sed clim nec necessario, nec ut plurimuri
hoe fiat, accidens ipsum dicimus. Cum igitur ' sic existens aliquid, alicui,& horum qu dam etiam alicubi,in quandoque quod te unque existit quidem , sed non propter id hoc , aut
nunc, aut hic accidens erit. nec itaque ulla cau-
157쪽
contingit haec au in determinata , ut ab 1 re in Aeginam accidit , si non propter hoc euenit, ut litiue iret sed a tempestate pulsus, aut a latroni has captus.. factum fuit igitur m est ipsum accidens , sed secundum se, sed non secundum, alterum tempestas enim causa, ut iret, quo non nauigabat hoc autem erat Aegina. Dicitur e- . tiam aliter accidens, ut quς cuque existunt in unoquoque secundum se, non exi istentia in substantiar, triangulo aduos rectos habere, Whaec
piterna esse , illo axum vero nuhil ltio autem huius in
158쪽
A ex. I. que ad A. patefacis modum diss utandida entibus, qua conueniunt metaph sica per disserenn ria ad alias disciplinas. 4ex . que ad finem scilicet ad test . .,efecti a consideratione huius scientiae en aliquibus modis dictumsecundum quos hic non agitur. Argumentum cap. r. Se ent ἰam Metaph s. conuenire eum alii in consi-ἀeratione princistiora asserit Arist. o differentias scientiae a.' exstonit.σuod Ouenia czistri,' prini ibi L Principia, o eausae entiu Im probat dices: sos etenim aliet, a sanitati postea octendit differeu,-ιιiam aliarum scientia um ad Ram quantuis ad confisiderationem princistiorum ita sat tamen hae omnes 1 deinde quantum ad modum considerandi principia entis, inquatum en sic scum az ratAralii, eientiaJ
159쪽
real hinc incidit in modum proprium mathematicae dicens s εd maιhematica J deinde declarat ο
dum proprium huius sicientia quod si quippiam stimmobile o hoc loco concrudit numerum scienti rum theoricarum dicens squia tres utique erunt ρ Itea afligna duas lationes , cur hae scientia dicatis
Theologia, quarum prima est smanifestum eis enim Jfecunda Loe honorabillimam oporte J postremimo' Me aliqua dubia ibi dubitaueri etenim aliquisJq-Festatissi igitur non in aliquad
runtur. patet, quod prout entia sunt. Eitetenim aliqua sanitatis, bonetq; habitudinis causa Mathematicorum quoque P incipia , elementa, & eausae Rint,' impliciter omnis intellectualis scietia, siue aliquo modo intellectu participans, circa causas, principia, aut certiora, aut simplicioraeli. Attam e hae omnes, circa unumquid,&quoddam Ienus circunscribentes. de eo tractant, sed non de ente simpliciter, nec prout ens est, neque ipsius quid est ullam rationem faciunt sed ex hoe, quaedam sensualiud mani sestnm facientes, quaedam suppositione ipsum quid est accipientes Aonseo uenter ea, quς per se generi insunt, circa quod sunt, aut magis necessario, aut debi- Iius demonstrant. Quare manifestum est, non esse demonstrationem substantiae, ipsiusve quid est ex ipsa inductione, sed alium aliquem mani e stationis modum . Similiter autem nec si est, aut non est genus, ei rea quod tractant, quicquaaicutit, eo quod eiusdem mentis ex ipsum
160쪽
quid est manifestare in si est hoe . cum autem Naturalis etiam circa quoddam entis genus scietia sic etenim circa talem substaliam est, in qua principium est motus, o status, qui in ea est patet, quod nec activa, nec factiva est. Factivarum etenim in faeiente principium est , aut intelle- .ctus, aut ars, aut aliqua potentia activarum vero
in agente electi, idem enim agibile, dc eligibile. Quare, si omnis intellectus, aut activus , aut factivus, aut speculatiuus est: Naturalis speculativa quaedam profecto est sed speculatiua circa tale ens,quod possibile moueri:& circa substantiam secundum rationem, ut plurim sim insepa-xabilem solum est oportet autem,ut non in Texteat, quomodo ipsum quid erat esse,in ratio sit. nam absque hoc quaerere , nihil est facere . Eo Tum igitur,quq desiniuntur,ec ipsorum quid est, quaedam quidem ita sunt, ut ipsum simum, quaedam,ut plum concauum disierunt autem haec, quoniam simum uidem una acceptum est eumateria, est enim umum concauus nasus; cone hvitas vero absque materia sensibili si cuncta
agitur naturalia ita, ut simn dicu tur, ut nasus, , oculus, facies, caro, os, omnino animal folium,
sadiat. cortex, omnino planta nullius enim eota irati absq; motu, sed semper habet materiam' manifestu est, quomodo in naturalibus oportet apsum quod est quaerere, dc definire.& cur et de quadam anima speculari Naturalis est,quscuq3mo sine materia. Q iod igitur Naturalis peculativa est, ex his patet. sed QMathematie specuin Iatiua est verum si immobilium de separabili si, adhuc non est manifestum ., autem aliqua ma thematica, prout immobilia dc prout separabitia sunt laecalatur, dilucidum est. Quod si quie-
