장음표시 사용
241쪽
ignis , sed igneus ignis prima materia est tanquam quod quid, di subitantia hoc enim uniuersale, de subiectum differt, eo quod est quod quid aut non est , vipui quod subi j citur pastionibus homo corpus,in anima passio vero musicum, d album .dicitur autem, musica adueniente Lillud non musica , set musicum in homo non albedo, sed album: nec ambulatio, aut motus, sed ambulans, aut motum, sicut ipsum illiusmodi. Quaecunque igitur ita, ultimum substan. tia est. quaecunque autem non ita, sed forma aliqua, quod quid est quod praedicatur, ultimum
materia substantia materialis est . Et recte a. accidit illiusmodi dici secundum materiam,& passiones ambo etenim in determinata sunt TeX. Quando igitur dicendum est potentia, e quando non, dictum est Argumentum cap. 7. Actum ρνiorem esse potentia ratione , a tempore
Arist. de Iarat, in uno autem ρο eodem numero ρο-
serior ess, secundum speciem autem o simpliciter, prior est. νοροm velut quationem te quomodo azi quot modis ypostea probat actum esse priore rim ratione ibi s-ὸdaat ratione prior Ideinde tempore fieis tempore autem prius sie J Hinc explicat ordinem actur,m potentia secundum te opus in quibusda ρο-
tentiis ac taeis siris quia videtu impossibilea denique narrat quandam sophistieam biectionem , refotait eam dicens synde argumentasi sophistica.JQVoniam autem quot modis dicatur prius determinatu est, manifestu est, quod actus: rius potentia est.Dico autem non solum illa potentia
242쪽
tentia definita,quae dicitur principium transm latorium in alio, prout aliud est 1ed prorsus omni motiuo, latorio principio etenim natura an eodem fit. in eodem enim genere cum ipsa potentia .principium etenim motu u: non tamen in
alio, sed in ipso, prout ipsum . Onani itaque tali prior est actus, ratione , di substantiaci tempore vero quodammodo quidem est, quodammodo
vero non. Quod autem ratione prior, patet .potes
enim est, quod primo potest, propterea quod co- tangit operari viput aedificatiuum , quod potest aedilicare: visivum, quod potest videre di vis hile, quod potest videri eadem autem de ceteris quoque ratio est quare necesse, cratio praecedat, notitia notitiam . Temporc autem prius sic Quod idem specie agit prius, numero vel non clico autem hoc , quod eo quidem homine, qui actu iam est, trumeto, & vidente prior tempore materia, o semen, Qui si uum est, quae potetia quidem homo, frumentum, vides sunt,adiuvero nondum tae his alia temoore prior actu existentia, e quibus haec facta fuer ut semper et enim ex eo quod potentia est, fit actu ens ab actu existente, ut homo ex homine, muscus ex mulico semper aliquo primo mouente, mouens autem actu iam est ' Dictum est aute in sermo τ nibus de substantia, quod omne, quo sit ex aliquo, aliquid. ab aliquo fitin hoc specie dein
uare videtur impossibile esse aedificatorem, quin alii aedificauerit, aut citharoedum, qui nihil ci
thatizauerit, qui enim discit, citharizare, citharizando discit citharizare. similiter etiam alii unde redargutio sophi ilica oriebatur, quod aliquis non habens scientiam, faciet id, cuius scientia. qui nanque discit, non habet sed quoniam eius, quod
243쪽
quod fit, aliquid factum est, de eius, quod aliquomodo mouetur, aliquid motum est; hoc autem inde motu manifestum est' discentem quoque necesse fortasse est aliquid 1 cientiae habere . Ateihoc quoque patet, quod actus Prior potentia, generatione, e tempore est. Argumentum caP. s. Actum praeterea priorem esse potentia fecundἰm subistantiam in hir inferioribus , per ratιone ab ipsis corruptibilibursumptas per comparationem sem piternorum ad corruptibilia, ostenditoriis in inferioribus probat dup prima ratio sumitur ex par forma, ubi ait prim quidem quiadsecuda a fine ibi frequo nia omne quoIsit J deinde palam facit quod dam suppositum in ratione , multis modis sic non enim ut uisum habeant ypostea explicat unum , quod poterat esse dAbium circa radicta ibi cum autem quorundam quidem J denique repetit principale pro-
handum autem ρe comparationem corruptibilium ad fempiterna utitur toti ratione Paterna enim prima
corruptibilibus J pauea probat suppositum scilicet pnullum sempiternum sit in potentia dicens ratio a tem hae Jhine comparat corruptibilia eum incorru
ptibilibus dup. primosos imitantur autem incorr ptibiliaJ secundos catera uer omnes Lex ramisis excludit quandam sententiam Platonis, qua esset ii ,tur aliqua natura JAT vero substantia etiam Piimo quidemia, quia quae generatione posteriora , forma, de substantia pilota sunt: ut vir puero, α homo semine . illud enim iam habet so Imam, hoc ve-
244쪽
non .Et quoniam omne, qai odit, ad prine Prum, finem progreditur etenim cuiu causa princi prum est.generatio vero finis grati fit,igvero actus, de hui gra. ia Potinιiria sumitur. nciem in o visum habean hami rialia vident, sed viqideant, vitum habent, similiter etiam aedificatiuam, ut dili eiu , dcipe et .la tuam, v lut talentur, non re peculatruam habeant spe ul.intur. nisi qui exercitantur ii vero non peculatri ur sed aut sic. aut qui Hrion indiget. saeculati ni rei similiae etiam de eae teti di quorum molao vis uare quem ad lucidum rcente a; is Ang. 4Pμ μ siqnd-nto feta iit m putanam posuisse nem, timiliter elia ira natura . Si enim non ita ni eri mercurius Pasib nis . non
enim erit manifestum P an intra vel his a Zscientia, quemadmodum ei in ille opus enim fin S,oPerali vero opus unde noli en Viri dicitur ab opere, di tendit ad petieetionem
QPV V quibusdam vero fit aliud ab aedificariu domus preter sdifieationem ni hilominus tamen illi quid I:fiti Iς ζsesteio Idasica tosirinuI&fir,&est cum domo. trat, ii 'rum eius in eo, u fest
Io non est aliud quodua in sit pr. te actio
245쪽
tio in speculant , is ita in anima inuare felicitas etiam . vita nanque quaedam est. τς funde patet,s substantia,&forma, actus est. Et secundum hanc igituit rationem manifestu est, prior substantia actus, quam potentia Et,quc admodum diximus, tempore semper Praecedit actus, alius ante alium usque ad eum qui est primo mouentis.Veruntamen etia magistra'cipaliter. aeterna enim priora corruptibilibus lubitati sunt: nihil vero potentia aeternum et x aute haec omnis potentia simul contradictionis est.quod enim non est possibile esse , non In erit alicui.omne vero possibile, contingit no agere.
ouod igitur est possibile esse contingit essed noesse,quoa vero est possibile non esse , contingit non e quod autem contingit non esse, corru'ptibile est, aut simpliciter, aut hoc ipsum , quod
dicitur contingere non esse sime secundum locum liue secundum quantum , siue secundum ouale: simpliciter vero quod secundum substantiam. Nihil igitur simpliciter incorruptibilium simpliciter potentia est secundum aliquid aet-tem nihil prohibet, ut quale, aut ubi actu ergo
omnia. Nec eorum, quae necessata lunt, licet
haec prima vi enim ipsa non essent, nihil esset profecto. Nec igitur motus, si quis aeternus eii, neque si quid quod mouetur aeternum, non Ocundum potentiam mouetur, nisi unde quo huius autem materiam nihil prohibet esse . Qua te semper agit Sol, o stellae, totumq; eoelum. Neq;
timenduin, ne quandssisset: quod metvut quidam Natur alas. non enim fatigantur , cum hoc iaciunt, eo motus eis non est circa contradi.
silonis pote tutam, quemadmodum corruptibillibus, ita via boriosa eis sit morus cuntinuatio. subin
246쪽
substantia nanque, ita ateriain potentia existens non actu, huius caula est. amitantur autem in Tex. Is corruptibilia desilia entia, quae in transmutatione sunt, ut terra in ignis . etenim semper haec agunt: per se enim, cincieipsis habent motum
Cstera vero omnes potentiae, ut determinarum
est contradictionis 1 unt quod enim potest iacmouere, potest etiam non sic quaecunque scis licet secundum rationem . Irrationales vero,
eo ipso quod adsunt & absunt, contradictionis
erunt eaedem. Si igitur aliquae naturae, siue subnantiae tales sunt, quales dicunt in ea monibus iideas, multo magis sciens al: quid erit, quam ipsa scientia, motum quam motus . illa enim maras actus, hae vero horum potentiae. Quod igitur actus prior potentia, di omni trani muta tiuo principio est, patet. Argumentum cap.9. Honor olliorem esse actum potentia in bonis aserit, in malis vero contra . primum proponi ibis quia inutem melior γρο probat sic squacunque enimsecun
Eum , a quod in malis eiον sit actu , ibi narrat In M. autem ei etiam J hine inducit aliam conclusi mem malum scilice non esse in sempiternis ibi,s non igitur quicquam in his Idenique comparat ρο- tentiam , actum secundum intestigere ubi ait L ῆ-gur quoque actu inveniuntur. JQVod autem melior a praestantior si ipsa Tex. Is
studiosa potetia actus, ex his patebit. Quς- curaque enim secundum posse dicuntur . idem est Potens contraria. ut quod dF posse fanum eias, idem est etiam aegrotans, desiimul eadem Arist. Metaphys enim
247쪽
enim potentia est sanum o aegrotum esse, de
ea et Touiesceteri moueri. de extruere Hestruere domum, Ac extrui domum laestrui Posse itaque contraria similiter est: contraria vero simul el- se impossibile est, ut sanumis aegrotum esse. quare necesse est unum eorum bonum esse. p. sum autem posse utrunque simul, aut neutrum. actiis igitur melior . Necesse autem est etiam ninalis fine mi actum deteriorem potentia elisse, etenim potens est idem ambo contraria a ciet igitur quod malum non est praeter res . aisium nanque natura posterius potentia est . Non tritur quicquam in his, quae a principio, quae perpetua sunt malum est neque corruptum 3Tex. - etenim corruptio de malis est alguret quoque actu inveniuntur, diuidentes namque Inue niunt quod si diuisae essent, manifestae essent. nunc autem insunt potentia. Cur triangulus dilotecti auia qui circa unum punctum ang Ii d iobus tectis aquales sunt si igitur qui cir-la ux est,educeretur, videnti mox esset ni anifestum C i in semicircula uniuersaliter rectust uuia si res a quales,in qui basis est duo. qui ex medio supra stat rectus vident manifestumetit ei, qui illud sciat. iniare Palet,quod quae pintentiastini, redacta in actum inuemuntur. Ca
s autem est, quia intellectio est actus, qua te exactu potentia et ob hoc agendo cognoscunt, posterior nanque generatione est , qui Iecua dum numerum actus est.
Argumentum cap. Io. y erum, o fumum tam in simplicibur,quam in ena
s,siti ei scribi Arist. quodiem deceptis, ac Dry
248쪽
tiis in simplisibux, aesempiternis non contingat , e planat proponit siri eum autem en dicitu Iineonistinuis uel compositis probat dicens s hoc autem in re
bus eiis compositione 4 postea νοbat hoc in simplicibus,sed prius flendit non similiter esse verum in sin plicibus, incompositis dicens scire incomposita uero J quomodo autem sit in illis explieat sic sceνιδ illud quidem uerum2 postea colligi illa,quae dixit de varo, a falsa tam circa composita , quam simplicia. Mi ait sese uer ut uerum estJ quod autem non sit de
eeptio eirca immobilia. Frmat ibi s manifestu autem est .
CVm autem ens, dononens dicatur, quod Tex. dam quidem secundum figuras praedicamentorum e quoddam autem iecundiam po-tentiam, aut actum horum, aut contrariar quoldam vero maxime propite ens verum , aut tara fuma hoe autem in rebus est compositione, vel diuitiones quamobrem verum dicit, qui diui sum diuidi, decompositum, componi putat salunam autem, qui contra quam res se habeant, aut quando iunt, aut non sunt e quare quod verum aut falsum dicitur, quid pro lecto hoc dicis mus , considerandula est. Non enim propterea quod nos te vere putamus album esse tu albus es sed propterea quod tu alnus es, nos, qui dia. cimus , verum dicimus. Si quae dana itaque sempere omposita ec impossibilia diuidi quadam vero semper diuisa di impos tibilia componi
sint: quaeaam vero contingit contra esse eme quidem est componiin unum esse: non e se vero non componi, sed plure es Ergo circa con in gentia 'inde mea de ui sit t. ita,& vera Ooinio rac
249쪽
quandoque salsam esses circa vero impossibilia alit et se habere non fit quandoque verum , quandoque falsam, sed haec semper vera, fal--- , , a sunt. s Circa incomposita vero quid esse aut
non esse,& verumin falsum Non enim est co-Positum, ut sit quidem si componatur, non sit autem , si diuisum sit, sicuti album lignum , aut diametrum in commensurabilem est e, nec vexum, in falsum similiter etiam in illis erit . Aia, quemadmodum neque verum est, idem in his, ita nec ipsum esse, sed illud quidem verum, hoc, vero auum estὶ Attingere nanque ac dicere verum est: non enim est idem assirmatio Mictio, non attingere veris est ignorare . Non est enim decipi circa quod quid est, nisi secundum cocidens similiter autem est circa non compositas substantias, non enim est decipi . Et cunctae
sunt acti, non potentia, generarenture ren Improsecto, ac corrumperentur uunc autem ipsum ens non fit, neque corrumpitur sex aliquoeenim utique generaretur . Quaecunque itaque
sunt vere ipsum esse quid iactu circa haec non est decipi, sed aut intelligere, aut non Verum quod quid est de eis quaeritur , si talia snt, an
non esse vero ut verum est. 8 non effeti ut fal. sum unum quidem si componitur,verum si vexo non componitur, talium . unum vero si est quidem ensic , est in vero non ita non est.. verum autem intelligere haec . sillam vero non est decepti , sed ignoranti . non qualis csci. tas est: etenim cscitas quidem , sicuti sioni ni- aio non haeberet aliquis intelligemli potentiam.
Manifestum autem est, quod neque do immo hilibus deceptio est secundum qua nil , si quis immobilia Putet . tyutas istansulum non pur
250쪽
et mutari, non opinabitur modo duos rectos habere, modo non et mutaretur etenim verum aliquid quidem , aliquid vero nisi, utputata. . re a numerum primum nullumresse aut quosdan quidem,quosdam veIo non quo ad numerum autem circa vinnum , nec hoc non amplius: lu:
enim quaedam quidem, quaedam i
ro non putabit, sed verum dicet, aut falstitia, tanquam ita semper se ha- . a d a beat.