장음표시 사용
251쪽
textusque ad s.fractat de uno secundum se sqvot modis dicatur, seno esse substatia subsistente. rex. s. usique ad 26. disputat de uno per comparationem ad multa,scilicet unam,c multa,qua op. positionis Decie opponantur quae consequantur ad unum,ac multa, de eodem, simili, aquali qua ad unum de diuerso, o dijsimili modos exponit.
Argumentum cap. I. Nune AriΗ.quatuor modo enAmerat,nrus , quιemnes ad unam reducuntur in diuisibilis rationem et addit, qua ratione de rebus straedicantur . proponit fiesquod unum multis modis dicatων Jprimus modus esso ipsium nanque eontinuum Jsecundu Litem taletiam may s J, eodem tempore ostendit rationem unitatis in istis duobus modis dicens state uer. et Jalios duos modo narrat ibi sqtiaedam autem quos dreducit ad unam rationem hi uel bili toties igitur dieitur Mnam Idenique declarat, quomodo unum pradicatur de
252쪽
deIIs , qua dicuntur unum si s .portet autem eo
siderare Vo Donum multis dicatur monea. I. dis in diuisione e quoties, dictum est prius. Cum autem multipliciter dicatur, primorum, de eorum, quae secundum se , non secundum accidens dicunturniani, quatuor in summa modi sunt. Et ipsum nanque continuum , aut simpliciter, aut maxime quod natura, di non tactu, neque ligatione , horum illud magis unum,&prius, cuiuSmOtus indivisibilior, di magis simplex est. Itemta 'le etiam magis est, quod totum est, aliquamq; formam & speciem habens,in maxime quodHcunque natura tale sit,& non vi quemadmoduquaecunque aut glutine, aut clauo, aut coniun- hione: at habeat in se, quod causa ei sit, ut continuum sit.tale vero est, cui unus motus loco dc,
tempore in diuisibilissi Quare manifestum estor si quid natura motionis primae principitalia et primum dico autem lationis circulatione id prima magnitudo una . Quaedam itaque ita
unum, aut continuum, aut tollim sunt. Quada autem, quorum una ratio est talia vero , quoruantellectio una talia autem quorum indivisibi indiuisibilis vero eius est , quod aut specie, aut numero indivisibile est . Numero igitur infidi uisibile e singulare. Specie vero cognoscibili,
scientia. quare unum utique erit piimu, quod Libstantiis, ut unum sint, causa est. Oiles igitur. dicitur unum, quod natura continuum est, α totum, di singulare,& uniue Isale haec aut Om nia unum sunt, eos quorundam motus, quo-4 Iundam
253쪽
riindam intellectio , , ut ratio indivisibilis est Tex a s oportet autem considerare , quod no est eodemodo accipiendum, cum dicatur, quae unum di- . cro . euntur,icquid est uni esse, qua ueratio eius est. Vnum etenim toties dicitur, Munumquodque eorum, cui aliquid horum modorum insit unuerit. Esse autem, quandoque quide alicui horuχ-rit,quandoque vero alteri, quod magis propin- uti nomini est. illa verb, potetia, quemadmodua de elemento,& causa oporteat dicere,in de ipsis rebus, determinando,in nominis definitione reddendo ignis etenim quodammodo quidem est elementum ortassis vero secundiim se etiaipsum infinitum, aut aliquid aliud tale quodammodo vero minime est non enim est idem igni, elemento est e, sed tanquam res quaedam, o natura ignis elementum est nomen autem significat, quod hoc ei competat, quod ex eo, tanquam ex primo in existente aliquid sit ital de causa , uno,& cunctis huiuscemodi Propter quod, num esse est indivisibile esse, ipsum re vera ens inseparabile, aut loco, aut specie, aut mente , aut toro, atque determinato. Argumentum ca2. i. Quὸd Ius ratio, quod in mensura confictae qua mensura conditiones sint Aris.ostendit, em quia
bus attribuantur. eirca prima partem tria considera'. primo virum,quod est mensiura, inueniatur inquanti
tate sic maxim autem mensuram J secundo in qua feci quantitatis sit primo talis quo prim hoc cognoscitur J tertio quomodo derivetur in alias speciei
254쪽
ην praterea docet quomodo a numero derivetur,aii mensurae ad alia duρ mirim in dimensionibus, ponderibus, ubi ai sin his itaque omnibus J secun-d in velocitate motuum sic sat et Lam motum simpliqei, veloci'imo J deinde exponit illa, quae consideranda sine circa mensuram , ubi ii qui non sempeν
autem mensura Jχurbus autem attribuatur ratio mensura innotescι ibi sat scientiam quoq; oesensum. JMAxime autem mensuram esse euiusque generis primam,in maxime proprie quanti. hinc enim Sc ad alia aduenit. Μentura enim id est, quo quantum cognoscitur cognoscitur au
tem quantum, ut quantum, aut uno, aut num IO: omnis vero numerus uno: quare Omne quan
tum , prout quantum , no cognoscitur,4 quo primo hoc cognoscitur, ipsum unum. Propter quod unum principium est numeri, prout uinmerus est. Hinc autem & in alijs id dicitur men ex asura , quo primo numquodque cognoscitur, uniuscuiusque mensura unum est, in longitudine, in latitudine, in profunditate, in grauitate, in celeritate Grauitas enim .celeritas communis est in contrari js duplex enim dcv- numquodque horum est ut grauitas , dc quaeuantumcunque ponderis habet, dc quae exce-it pondere dc celeritas, quae quantumcunque motum habet,in quae excedit in Q tu . etenim est aliqua tardi celeritas in leuis grauitas. In his itaque omnibus mensura, & principium v- num quiddami indivisibile est nam ocin Iineis utuntur pedali tanquam indivisibili ubiq; etenim m ensura, num quiddamin indivisibile quς runt. hoc autem simplex,aut quali, aut quanto. ubi itaque videtur non esse aut auferendii, aut adden
255쪽
addendum, illa certa mensura est. Quare numeri certissima est; uniratem etenim ponunt, quae Umnino indivisibilis est .inis steris vero imitan tu huiuscemodi ex stadio nanque, talento,
ac semper a maiore magis profecto latebit,
additum aliquid & demptum , quam ex mino res Quare a quo primo secundum sensum non contingit, hoc omnes mensuram tumidorii, di siccorum, ira uis, di leuis faciunto tunc putant cognoscere quantum, cum per hanc ne Tex A. suram sciant sinc etiam motum simplici velocis limo motu minimum enim tempus hic habet. Quapropter in Astrologia tale, nu, principium & mensura est; motum enim aequalem , veloci mimum Coeli supponunt, ad quem Ceteros iudicant.&ini usica prin us ensibilistonus, quia minimum ἱ& in voce elementum.&haec omnia ita unum quiddam, non ut comm
ne quiddam unum, sed ut praedictum est. Non
semper autem mensura numero num est , ve
rum aliquando plura. utputa primi sensibilis tomi duo, qui non secundum auditum , sed in rationibus sunt & voces plures, quibus mentu- ramus .in diameter duobus mensuratur , latus,& omnes magnitudines. Sic igitur mensura omnium unum est, quia cognoscimus ex quibus substantia est, aut secundum quantum aut secundum formam diuidenteS. Et propterea unum indivisibile est, quia primum singulorum indivisibile est. non tamen omnia similiter indivisibilia sunt, ut pes munitas 3 sed hoe quidem omnino', illud veris vult in indivisibi lia adsensum , ut iam dictum est fortassis etenim omne continuum diuisibile est Semper autem mensura eiusdem generis est magnitu dinum
256쪽
.dinum nanque magnitudo secundum unumquodque,longitudini, longitudo, latitudinis latitudo, vocum vox grauitalis grauitas, unitas nitatum . ita enim accipere oportet,in non numerorum numerus. At oportet, si lina iliter. non tamen similiter censet, sed ac si unitatum Vnitates, oc non uni a te censeret esse mensu-MIam . numerus enim unitatum est multitudo
At scientiam quoque di sensum menturam Tex. ia erum dicimus esse propterea , quia perea es quid cognoscimus . atqui me Murantur magis quam me furent. sed accidit nobis, ac si alio nosmetas urante, cognosceremus quantina sumus, eoque toties nobis cubitalis mensura admota est. Protagoras autem hominem ait mensuram esse cunctorum, perinde ac si scientem, aut sentientem diceret. istos autem quia habent, ille quidem scientiam hic vero ensum , quae dicimus obiectorum mensuras esse nihil itaque diceres egregium, aliqiiid dicere videtur mii oditaque uni esse Canaxime secundunaici me quod determinant me sura quadam est, maxinae pro Prie quantitatis, deinde qualitatis, manifestum est. tale autem erit, si hoc quidem secundu i quantitatem, hoc veto secundum qualitatem
indivisibile sit iniare unum, aut simpliciter, aut Prout est unum, indivisibila est.
Argumentum cap. 3. Q.x TVnum non Τὸ substantiam . bsistentem P quoi em quὀdens significe , scribit Arist. diuiditur ca
257쪽
ribi iti qui adhue aut in similiter in omnibus Dintem rismonΗraesens annum idem aliquatuor Fσηisica, dicens laquλι autem idem quidam, Tea Ecundum substantiam alitem dc naturam . quonam modo se habeat quaerendum est, a.Σ3T quemadmodum, dubitationibus tractauimus quidnam unum sit,in quomodo deleo opinatim porteat . utrum ut ipsum unum substantia sit. quemadmodum Pythagorici dixerunt prius ac elato posterius Dan magis aliqua subi j citur,a- Iura.& quomodo oporteati bitu dici. dyan magis , sicuti Naturales illorum enim quidam ω. micitiam ipsum unum ait esse, quidam aerem, quidam infinitum . Si autem nihil uniuersaliupossibile est substantiam esse quemadmodum in sermonibus de substantia, de de ente dictum est nec hoc ipsum, ut visum quid Praex anulta, substantiam esse possibile est com ni une nani. que edit praedicatio olumi, pater, plectiPsum unum .ens enim &in uni uniuersaliter maxime de omnibus praedicar utar. Nare neq; O nera naturae quaedam,in substantiae 4 caeteris separabiles sunt: nec ipsum unum genu contingit esse propter easdem causas, propter quas nec ens . adhuc autem similiter in omnibus ne- Tex. 1 cesse est se hibere Dicuntur aut squaliter ens& unum. Quare, cum in qualitatibus sit aliquid ipsum vnuid aliqua natura , similiter aut in quatitatib .manifestumae βιη' omnino quaerendum est quidna unu sit, sicuti quid ens et an qua raon lassiciens sit 3 hoc ipsum .eius natura sit .atve zo in coloIibu est unita cclo rivrputa. album:
258쪽
deinde ali ex hoc nigro fieri videntur nigra
autem priuatio alba est, licuit tenebra lucis nae aute lucis priuatio sunt Raare, si entia colores Esserit, aliquis aefecto numerus entii essenti sed quor i pater,s coloru .dc ipsum, mim ese tua. que aliquid unum, utput alnum. Similiter, si eati modulationes essent, numerus essent proiecto attamen primorum ensibilium tonorum sed non numerus esset substantia ipsorum in ip tum num utique esset aliquido uius substanitia non ipsum unum , sed primus sensibilis m. rius. Similiter autem in onis elementortam essent entia profecto numerus , ipsum vn uti elementum vocale. Et si figurae lineat si rectatu figuraru profecto numeruis sient, deipsum, nuro iangulu.eade vero r5M in ceteris generib. esto mare, si cu in passionibus, qualitatibus, qua -
dam in omni b. Ipse numerus aliquo ruit, de m sum unum aliquidunn, non aute hoc ipsum nibstantia eius sit necesse et , ut etiam initiissistit sic se habear: similiter nanque in otiaeuibus se, habet inod igiIur in omni genere in habet. Quod igiturin omni genere itrium urini Ratus uit,pare tabuemadmodulini co sinita Ialum vn unu eolo it crua te duce harai&in, sit lauantia una lubitui iacipsum nu. Quod autem Tea 3 idem quodammodis significa iniituri ens, pater, etiam ex eo. aequaliter sequitur pra dicamen-
259쪽
Argumentum cap. 6. Vnum,er Multa,qua Oppositionis specie opponantur, de his item,quae ad amum c multa consequuntur
videlicet de eodem,simili, ianuasi , quaa 'num, de diuerso, dissimili is inaequali hoe loco Arist. exponit . quomodo accipienda sit Oppositio , declarat se Dpponitur autem unum,c multaJad quod genus reducatur,osiendi ibi scum autem oppositione d postea agit debis, qua fiunt ex uno multo inproponit ibi Ditem variu quidem est yo quot modis dicatur Idem, declarat dicens scum autem idem J quot simile sic similia verὸ ia quot autem dissimile coe diuersium ibad quare manifestum est, quod diuersi , in dissimileJ vltimo disserens dicens s differentiar. diuersitas Lobo probat sic quod autem rectea
Tex s. . Pponutu autem numinis ulta multis ino dis quorum, novilum&multitudo, ut in. diuisibile dc diuisibile. 'nod enim au diuitum, aut diuisibile est, multitudo quaedam dicitur quod vero indivisibile, aut non diuisum, unuim Cum autem oppo1itiones quatuor sint modis di horum alium iecudum priuationem dicatur -t η- reontialia erant profecto,in neque vi contradi, ctio, ne ut ea,quae ad aliquid dicuntur. Dicitur autem ex contrario ipsum unum,dc significat ut
ex diuisibili indivisibile, ea quod magis multi tae Muciivisitate iei111bile est. Qua Iemati ita fio ratione' ior,quam indivisibile propter sen
ara Io sum est. Utem unius quidem .est quemadmo dam. di in diuisione cottariorum descripsimas
idem,simile aquale multitudinia velo diu eg
260쪽
sum dissimile, & inaequale est . Cum autem idem ultipliciter dicatur, uno quidem modo te cundum numeru quod quandoque dicimus ipsum. Hoc vero si rationein numero num ii, urput tu tibi ipsi & orma, de materia unum. Item ii primae substantiae ratio una sit, ut quales iiii eae
xectresdem, squalia in squalium angulo tu
quadrata tametsi plura sint, qualitas auten in eis est unitas. Similia vero, si cum non sint ea de V simpliciter, nec secundum substantiani subiecti in differentia, se eundum formam eadem sint. quemadmodum maius quadratum minori simi Ie est, line finiquales. iis enim similes quide, verum non eaedem, simpliciter sunt. Q isdam vero, cum eandem sormam habeant, in quibus. magis minus fit, neque magis neque minus. sit. Qusdam autem, si ea deminina specie passio sit. ut valde albumin minus, similia esse aiunt, quia una species eorum est. Qusdam vero ii plaxa habet eadem, quam diuersa , aut simpliciter, aut qu in promptu sunt ut stannum argento, uam auro: aurum vero igni, prout flavus, ciuius est. lare manifestum est , quod diuersum,
dissimile multipliciter dicuntur. Aliudque det
idem ops site. Vnde omne ad omne aut idem Laut aliud est. hoc verbonili sitin materia Ura tio una inuare tu tropinquus diuersum tertium aute, sicuti illa, quς in mathematicis tantia Diuersum igitur auti in idem: ideo omne ad omne dicitur, quod quςqtie unum, ens dicunturia non est enim cout radictio ipsius eiusdem. Quare non dicitur de non entibus at non idem dieiitur' sed de omnibus entibus aut en monum,