장음표시 사용
281쪽
prima est. an oporteat aliquid Oni in erum natura existere prater singularia dubitat ibi item utrum ponendum es secund dubitat, an prater omnes sub
flantiassensibiles sit ab quid separabile, ubi ait sitem si praeter siensibilet ypostea mouet aliam quastionem procedentem secunda ubi ai s quod si id quod, MneJ praeterea aliam de principηs, primo qualia sint, ers Oe ibi item si est aliqua sub stantia iseeund. quae sine illa sic quod si quii rursusJ vltimo quomodo princia pia se habeant inter se , ubi inqui scitem principia virum specie.JITem utrum ponendum est quicquam praeterpa Iticularia, an non, sed horum est, quae quae-xetur, scientia. at haec thfinita sunt. Quae vero praeter singularia sunt, aut genera, aut species sunt neutrius autem , horum , quae quaeritur,
scientia est cur enim hoc impossibile sit, dictum est. Etenim omnino haesitationem habet , virum arbitrandum sit est quam separatam in stantiam praeter sensibiles substantias, 'as quae hic sunt, an non , sed illa esse entia, is ire iii Sapientiam versari quaerere nanque via demur aliam quandam in hoc est nobis propositum . dico autem videre, siquid ei se separabile sit, Mi nullo sensibilium existens. Item, si oraeter sensibiles substantias est aliqua alia subitantia , praeter quales sensibiles ea ponenda esset cur enim magis praeter homines, quam praeter equos, aut alia animalia , aut ominnino etiam in animata ponenda sit Dat his sens bilibus, de corruptabilibus substantiis alias sem'piternas aequales ponere , profecto extra rationem cadere videtur. abd.n .id,quod nunc qui- illuc,
282쪽
ritur, principium non est a corporibus sepa rabile, quod aliud magis, quam materiam quis ponet at haec actu quidem non est, potentia, s est Magis itaque , ac principalius ea videatur esse principium , species, forma . verum haec quoque corruptibilis est . quare omnino non est perpetua substantia, .per se separabilis. Sed hoc in conueniens est. videtur nanque esse, ac ab ipsis maxime gratiae praeditis quaeritur, tanquam sit tale principium , ac talis Hib- flantia . Quo nanque pacto ordo . erit, non existente aliquo perpetuo separati ac Permanen
te Item est aliqua substantia in principium
naturale, quale nunc quaerimus,& hoc Omnibus unum, ridem perpetuis, atque corruptibilibus, dubitationem habet, cur cum idem principium sit, quaedam, quae sub illo principio sunt, aeterna sunt, quaedam non . hoc enim in conueniens est. Et si aliud quidem corruptibilium principium, aliud aeternorum est.si etiam corruptibilium aeternum est, similiter dubitabimus . Cur enim principio aeterno existente, aeterna, quae sub aeterno sunta corruptibili vero
existente, aliud quoddam huius principium sit, Willius aliud, di hoc in infinitum procedet. Quod si quis rursus quae maxime videntur immobilia principia esse' ensi unum ponat, primo quidem nisi quod quid & substantiam, trunque eorum significet, quomodo separabilia in per seipsa erunta talia nanque prima,in aete Inaprincipia quaerimus. Quod si substat iam, quod uid trunq; eorum significet, omnia entia subantiae sunt, cum de omnibus en praedicetur .de Τuibusdam ero etiam unum cuncta vero entia
283쪽
eipium Ipsum unum aliint,in hoc substantiam
esse, ex uno ver , dc materia primo numerum generant,& hunc substantiam esse dicunt, quo Q modo contingit verum esse quod dicitur Dualitatem nanq; ec sterorum compositorum numerorum,nuquenq;, quonamodo unum intel
ligere oportetὶ de hoc eniit nec dicunt aliquid, nee ut dicant facile est . Si quis vero lineas , aut qu has sequutur dico aute primas superficies pili cipia esse ponat, haec non sunt substatiae separabiles, verum sectiones di diuisiones, illς quidem superficierum, hς vero corporum . puncta vero linearum sunt, dc etiam ipsarum': xu M. termini. haec autem omnia in alijsriunt, e nihil separabile est. Item, quonam odo arbitrari oportet unius iuncti substantiam esse ξ omnis nanque substantiae generatio est puncti vero minime, punctum enim diuisio est. Praebet autem dubitationem hoc etiam, quod omnis quid scientia uniuersalium est, dc eius, quod tale est: substantiam veto non esse uniuersalium, sed magis ipsum quod quid & separabile quare,si scientia circa principia est , quonam modo arbitrari oportet principium substantiam esse Item, utrum est aliquid praeter ipsum totum , an non. dico autem materiam, d quod cum ea est. Nam si non est, quae in materia sunt,omnia corruptibilia sunt quod si est aliquid specie so forma profecto fuerit. hoc itaque in quibus est, in qui-hiisue non est, difficile determinare est in quibusdam enim manifestum est non esse formam separabilem , ut puta domo . Item principia
zVtrum specie, an numero eadem sint .si enim nutauero unum, omnia erunt eadem.
284쪽
visi tu i Argumentum Demonstrat Arist. Omnia entia reduci dunum siue ens , circa quod versari oportere hane facultate. OBendit .proponit hane considerationem, ubi ait scum
autem philosophi scientiad postea deelarat, qMod omnia reducuntur ad aliquod vom se iidetur tem radicto modo dici quod reducti smmum contrarietatum sit ad unam ibi Deum autem omnia entis ad num J postea asserit , omnia contrari pertinere ad considerationem huiu scientia ibis cum autem unius eiusdemi denique , M. de omnibus entdus reductis ad unum sit considerat ei huius scientia primo exemplo geometra , b inti quemadmod- Mathematieus J secundo ratione ibi s quae enim ei prout ens est Lex omnibus isti dictis infert conclusionem principalite intentam ibi .s cum ver m omne ens JVI autem Philosophi scientia silentis,
prout ens, uniuersaliter, o non secundum partem, ens vero multipliciter, c non secundum unum modum dicatur. si qui uoce, non secundum aliquid commune dicitur , non est sub una scientiaci talium enim non est unum genus . quod si secundum alia quod commune, erit utique sub una scientia. Nidetur autem p r dicto modo dici, que Nadinario dum medicatiuum .salubre . etenim v- arunque horum multipliciter dicitur dicitur nanque hoc modo unumquodque eorum, eo quod hoe quidem ad medicandi scientiam quodammodo referatur , hoc vero ad sanitatem , hoc velo aliter, unumquodque vero ad idem S meda
285쪽
medicativus nanque sermo,& cultellus dicitur eo quod ille quidem a medicandi scientia, hic vero ei utilis. similiter Talubae hoc enim, quia senitalis significativum'. hoc vero, quoniam factivum. idem autem modus,& de est eris est. Eodem autem modo & omne ens dicitur . eo nanq3 quod entis, prout ens est, passio, aut habitus, aut dispositio, aut motus , aut aliquid huiuscemodi sit, dicituriens unumquodque eorum TCum au tem omnis entis ad unum quid ' comune reductio fiat, contrarietatu quoque singula ad primas disterentias, descontrarietates entis reducetur, siue multitudo dcinu, siue similitudo Hissimilit fido primae sunt entis disterentiae, siue aliqua: aliae sint, aut hae speculatione perceptae. Nihil aute interest ad ens, vel ad unientis reductionem fieti. etenim si non idem, sed aliud sit, attamen conuertitur. in ipsum enim numinito danio do ens, ipsum ensi nisi est. Cum aute unius eiusde scientiae sit cuncta contraria speculari, unu quodq; autem horum fm priuationem dicatur, quoru aliquid intermedium est, quemadmodu iusti & iniusti: dubitauerit quispia quonamodo gra priuationem dicantur Circa ola talia sane priuatio ponenda non totius rationis, sed ultimae speciei. ut puta si iustus est rus habitum quenda legibus obtemperans, iniustus non erit omnino tota ratione priuatus. circa vero obedietiam legum deficiens aliquo pacto, ob hoc ei
priuatio in erit: eodem autem modo te aliis . Qtiemadmodum autem Mathematicus circa ab Bracta speculatur: tollendo nanque omnia sensibilia, ita speculatur, utputa grauitatem deuitatem, duritie: contrartu, ite aut caliditatem dc
frigiditate, di cet teras sensibiles cofitrarietates e solum
286쪽
solum ver,dimittit quantuin continuum, o tum quidem ad unu horum vero ad duo , horuaut ad tria, lopastiones eorum ero at quanta re continua sunt, non prout aliquid aliud speculatur,& horum quidem situs ad inuicem considerat, Mea quae eis insunt: horum veris comen luxationes: inco mensurationes, lao Iu autem a tiones attamen una omni uia eandem scientia ponimus Geometria Leode modo etia circa eus se habet .mae. n. ei prout ens est accidunt, Z e ius prout ens contrarietates . non est altei ius
scientiae, quam Philosophiae speculari Naturali nanque speculatione de eis, no prout entia, sed prout motu participant, attribuere queat qui iapii Dialectica vero, id Sophistica de his, quae accidunt quide entibus sunt, verum non prout entia sunt, nec circa ipsum ens, prout ens est unde
restat Philosophum esse circa praedicta speculatiuum, pro utentia Mat. Cum vero omne ens
secundum unum quidi eo mune dicatur, multipliciter dactum, contrari quoque eodem mO do ad primas nanque contrarietates in diste rentias enti reducuntur huiuscemodi vero possibile siti sub una latentia esi e , soluetur profedubitatio a principio dicta dico aute in qua dubitatur, quonam modo multorum' genere disterentium una quaedam scientia eIit.
Scientiam Metaphys verseri circa prima, mi Mersialipima demonstrationii principia declara quod rimum principium imposi bile est ridem mut se, di non essea vel a stirma tonem vel negγα-
287쪽
tiam ostendit prima prohositio probatur du' pria
ni ibi Deum autem etiam mathematicus 3 secundὀs seodem autem modo circa etiam naturalem
Ondam conciasionem proponit ibi est autem aliquota in entibusJ quod non sit de ipso primo principio demonstratio , nisi quo ad hominem probat si nones, e e. J exeludit opinionem negantium iliud principium, ubi ait ad illum verὸym hane improbat trisus rationibus, quarum prima est se Iu autem ad feret monem J secunda sitem si nomen aliquidJ tertia Dites nihil magis asyrmatioJ postea excludit talem erro νε- descende do ad Deetales opiniones, si primo ad Heraclitum ibi fatile autem ore ipsi m Heraclι iunctseeund ad PItha oram sic simile auto dicti ess.J Vin autem etiam Mathematicus proprie Q. specialiter communibus utatur, hor quoisque principia speculari primae Philosophiae profecto erit quod enim ab aequalibus demptas ae qualibus, aequalia sunt quae restant, commune quidem in omnibus quantis est mathemat Icavero accipiens, circa quandam suae materiae partem speculatur,ut circa lineas, aut angulos, aut numeros,aut aliquid c terorum quanto Iu non tamen pro utentia sed prout unumquodque horum ad unum , vel duo vel tria continuum est Philosophia vero de particularibus quidem pro Municuique horum aliquid accidit non considerat: circa vero ens, prout ens, unumquodque horum speculatur. Eodem autem modo circa etiam Naturalem scientiam se habet, quo Mathematica Naturalis nanque accidentia 'princia
pia entium pr ut mouentur, Mnon prout entia sunt, speculatur. primam vero scientiam horum
diximus esse prout ipsa subiecta entia sunt, bc
288쪽
esse ponendζω non' ' MD Rpientiae partes esse, non esse. h. 2. I tempus
ei 'H-- os , quod omnino esse di zbsuri L μ' Dd, nomen significat,
cetiario esse: quod vero necessario est,no contin
289쪽
ctit tunc non esse. oppositas ergo non est pom-bile locutiones de eodem veri sicari. Item, timI-hil magis assirmatio, quam negatio verificatur, qui dicit hominem, vel non hominena, nihiImagis verum dicet. attamen videri potest, quoasi hominem non equum esse dicat, aut magis, aut non minus verum dicere, quam si non nominem unde etiam, si eundem dicit equum e 1 se, verum dicet.oppositas enim similiter erit veras esse. accidit igitur eundem in homi nem, de equum esse,aut c terorum animalium aliquo a. Horum sane nulla est simpliciter demonstratio, verum ad eum, qui haec ponit, demonstrata est. Facile autem & ipsum Heraclitum quilpiam hoc modo interrogans concedere cogerer, nunc uam possibile esse oppositas locutiones de eo
dem verificari nunc vero, cum seipsum quidnam diceret, non intelligeret, hanc opinionem habuit. Omnino aute io, si hoc, quod ab eo dici tur,verum est, nec hoc ipsum verunt Iit, cilicet inquam, qubd contingit idem secundum unum,&idem tempus esse. Quemadmodum aenimi ipsis diuisis nihil magis assirmatio, qua
negatio verificatur: eodem modo simul viro. que, ac complexo, ac si una quaedam amrmatio esset nihil magis negatio, quam totum tanquain affirmatione positum verificabitur. Item, unihil est vere assereres, id etiam ipsum saltum erit dicere, assertionem nullam veram esse .
quod si aliquid sit, soluetur profecto , quod ab
illis dicitur, qui ad huiuscemodi instant di qui totaliter ipsum disputare perimunt. Simile autem dictis est,& quod a prothagora dictum eu.&ille nanque omnium rerum mensuram hominem aiebat esse: nihi liud dicens, nisi quod
290쪽
id, quod unicuique apparet, hoc etiam indubitato esse. hoc autem posito, idem accidit elle, Seno esse, domatumri bonum esse, cliera, quae secundum oppositas locutiones dicuntur: propterea quod plerunque his quidem hoc apparet, istis vero contrarium esse bonum mentu Iam autem esse, quod unicuique Ppareat. Argumentum cap. s. . Duo destruit principia , quibus aliqui 'parente suadebant contradictoria simul Per cari. Figna ergo duplex priηcipium talis opinioni r ubi inquit detur etenim qitibusdam quidem J deinde declarae quo pacto ex rami si sequatur tali opinio M'. primo ex opinione naturalium hy coriam ibisnihil enii ex non ente fieriJsecund ex eo quod creditia quo cunque videtur esse uerum bis is similite iatrisque opinionibus J hine excludit causam propte qua tonsebant omne quod uidetur esse uerum .contra quam arguit quinq; rationibus prima est simpliciter autemineo)ι ueniens ysecu di praeterea si motus est aliquiddsertia sat si secundum quantum 4 quarta Ditem cureum huncJ quinta est sitem si semper quidem J nostea
deciarat a quibus opinio hae remoueatur sic ad eos igitur, qui ex ratione 3 pol rem inducit tria eονἔlla via, quorum primum est, quὸ ορρο ῖ ropositiones non uer cantur de eodem secundum unum, oecide
tempus, ubi ait squia manifestum est' secundum 'sneque igitur secundum HeraclitumJultimum est Ui
militer autem nec omnes locutiones falsas. I
SOluetur autem haec dubitatio viso unde huius opinionis Princie iam venit. Videtur