장음표시 사용
301쪽
si idem esset simpliciter, ac secundurationes, ecset profecto aeris actus motus quidam alio est idem, quod 3c in contrari j patet . siquide posse sanari, posseq; aegrotare, non est idem Lalioqui sanari lc aegrotare idem foret. subiectuti veris,quod sanabile, aut aegrotabile est, siue humor due sanguis, unum idemq; est. Cum non sit igitur idem sicut nec color, ac visibile idem est, co stat motum, esse actum rei possibilis, prout possibilis est. Quod igitur ipse. est di quod tunc contingit moueri, cum actus ipse sit,& quod nee ante nec post, manifestum est nam contingit, nu-
quodqi aliqua do quidem operari aliquando mi
alimε. velut aedificabile, prout aedificabile: dc aedii fieabilis, prout aedificabilis actus, aedificatio est. laut.n. hoc, aedificatio in aedificabili actus, aut dotinus .at ubi domur sit, non vltra aedificabile erit. aedificatio vero eius est, quod aedificabile est. ne eesse itaque aedificatione actu esse aedificatio ve-fro motus quida est. eademq; in e teris motibus et ratio est. Quod vero haec sint recte dicta, ex his quoq; costat, quae aliis de ipso referunt tum ex
eos no facile est ipsum aliter definire.nec. n.li eebit cuiqua in alio genere eu collocare. Et pa ite ex his et, quae ali protulerunt. quida. n. alte
xitate, inaequalitate, de ipsum no ens,quori nultu necesse est mouerirat neque mutatio hςe, neqῖ ex his potius qua ex oppositis est Causa vero, re qua in his motu statuerui, ea est indefini. tu quidda videt ut esse motus: alterius veru coordinationis principia, utpote priuatiua, indefini-
ta sunt.na nec quod quid, nec tale, nec aliorum praedicamentor uillum ipsorum est. Quod vero motus indefinitus esse videatur, ea est causa , in
neqι inter ea, qua sunt potetia entia, nec qua lecundum
302쪽
eundum actum, ponere ipsum est nec enimina potest quantum esse, moueri necessarium est .
nec acta quantum. At motus actus quidam esse videtur, quanquam imperfectus .eausa vero est,
P imper tectum est possibile, cuius actus est. qua ob rem difficile ipsum siprehendere, quidua sit.
nam aut in priuationem necessario reponetur, aut in potenteam, aut in amim simplice . horti
aut nullum videtur cotingere posse superest igitur quod dictum est, esset actum in non actsi qui dictus est, qui etsi disti cilis cognitu sit, tamecontigit esse. Si mulin illud perspicuum est motu esse in moto, actu sis eius est a motivo. Neqι alius est motu actus: oportet. n.utriusq; actum esse . nam motiva est, eo sp possit mouens vero, . eo quod operetur veru activum est ipsius mobilis. quare eode modo unus utriusq; actus. que admodum eadem distantia ad duo unius, d unudu Oru, ascensus quoq; , ac descensus,at esse non est unum, ita etiam in mouente et in moto Argumentum cap.
Definit Infinitum in modos,ρο lea vaνῆ argumen ιis probat non posse esse actu infinit Mm, neq θραγα- aum,nemi insensibilibus,sed si iliad sit, inpotentia
intelligitur esse uiditur caput in tres partes,in prima decura quot modis dicatur infinitrum siue actu, siue potentiaractu, ubi ait sinfinitum veri est yin m. tentia ibi item fecundum appositionemJin ferundaperte olyendit infinitum non esse actu,ne e separa e si, ut dicebat mutonici, isq; in sensibilib. primo probat tripliei medio, quoνu primu separatum sane ι,-fum quicqvdm J seeundum praeterea quonammodo
303쪽
fecunda csterum nec numerus ita J secundo per rationes naturales sumpta ex parte aes ut, passini, ubi inquit neque enim compositum, neque simplex J postea ex parte seci, locati, qua sunt quatuor. quarμm prima est prius κνpositis multis ibi s quias uniforme sit 1 secunda sis omnino impostibilet finit. J tertia somne item corpur ensibile J Partas si impossibile .st locum infinitum J ροβνem de
Monserat, quomodo infinitum in prima in diti Os inmenia ἰur ib suis finitum uer non idem JIN sinitum vero est, alit quod impossibile est
pertransire , eo quod non sit arum per me Ii, que nradmodum vox inuisibilis aut quod trasitum habet inconsummabilem' aut quod vix aut quod natura aptum est liabere, nequaquam tamen transitum, aut finem habet. Item secundum appotitionem, aut ablationem, aut ambo
Separabile sane ipsum quicquam esse impossibiti est. nam si nec magnitudo, nec multitudo est, sed in finirum substantia eius est,& non accides, indivisibile erat. liquidem diuisibile, aut magnitudo, aut multitudo est: quod si est in diuisibile no est infinitum, nisi quemadmodum vox inuisibilis est. versi nec sic a lux, nec nos sic quaerimus, sed tanqua impermeabile Praeterea, quon modo co: inget esse per seipsum infinitum si nec numerus, nec magnitudo sir, quoru infinitum patadio essὶ frater ea, sigm accidens, non esset sane te Ium elemetum prout infinitum est: si cui ne in -uisibilis locutit, nis, tametsi vox inuisibilis est ι iod autem infinitu non potest esse actu, pater.esit nanque quaeque pars cius infiij ita, quae acci
304쪽
pitur. nam infinito esse.atque Infinitum, idem: si quidem infinitum substantia, & non de tu hiecto sit. aut igitur inuisibile, aut per infinita diui sibile, si partibile est. verum multa infinita idem esse impossibile est quemadmodum enim aeris aer pars, itain infinitum infiniit, si substantia,' de principium sit .imparii bile igitur Mindi ii stibile est verum hoc impossibile , actu esse ens infinitum: necessarium enim quatum esse. secundum
accidens igitur existit at hoc modo dictum est non posse principium esse, vertim id potius, cui accidit numerum , vel par esse sed hac fortassis inquisitio uniuersalis est. Quod vero in sensibilibus non est. hinc constat nam si est corporis ratio hoc. esse superficie definitum, non sane fuerit infinitum corpus, nec intelligibile, nec sensi-hile. C terum nec numerus ita est , tanquam se paratus, atque infinitus . quippe cum numerus aut quod habeat numeru, numerabile sit. Quod si naturaliter potius cotemplemur, ex his patet.
neque enim compositum , neque simplex poterit
esse. Compositum nanque non erit corpus, si finiista quidem sunt multitudine elementa . oportet nanque cotraria aequari, nec esse unum eorum infinitum . nam etsi qua tumuis inferior sit alterius corporis virtus, corrumpetur finitum ab insinito. nec pomi bile est, numquodque esse infinitum, si corpus quide est, quod undecunq; habet dimesonem: infinitum vero, quod infinith distat quaxe infinitu corpus undecunque infinitu erit. Nec vero unum implex contingit infinita esse corpus. nec, ut quidam aiunt, praeter elementa, unde haec generant. tale nanque corpus praeter elemeta non est. nam cuncta, ex quibus sunt, in ea etiam
resoluuntur hoc vero non videtur prater simplicia
305쪽
ei corpora, neque ignis, neq; aliud ullum elemen. torum. etenim absq; eo quod aliquod horum infinitum sit, impossibile est uniuersum, si finitust, aut esse, aut fieri aliquod eoru unum, ut Heraalitus dicit, omnia quandoqkignem fieri. Eaderii ratio de de uno est, quod faciunt praeter elemen
ta Naturales omne enim ex eo trario in contrarium, veluti ex calido in frigidum transit. Ite corpus sensibile alicubi est, idemq; partis ac totius
locus, velut terrae. quare, si uniforme sit, aut im
mobile erit, aut semper pelletur. hoc vero impossibile est . quid. n. deorsum potius quam sursum aut usqua a velut si gleba sit, quo mouebitur, aut ubi manebit locus. n. eiusdem generis corporis illius infinitus est continebit igitur totu locum.
At quo Quae igitur mansio, naotusq3 eius An vis biqi manebit no mouebitur ergo i An ubiq3 mouebitur Maon ergo stabit. Quod si uniuersum dissimile sit, loca quoque dissimilia erunt. Ac primum rui de non unum uniuersi corpus, niti tactu. Deine aut finita erunt haec, aut infinita specie. finit quide impossibile nam quaedam infinita erunt, quaeda minime, si totu infinitum sit, velut ignis, aut aqua. at hoc erit eo irariis corruptio quod si infinita, ac simplicia, loca quoq; infinita, Melementa infinita erunt quod si est impossibile, locaqi sinita sint, totu idem necessario finitu erit. Et omnino impossibile infinitum esse coreus, re locum corporibus, si omne quide corpus iensibiles, aut grauitatem habet , aut leuitatem . aut e nim ad medium, aut sursum mouebituri verum impossibile infinitum, aut totum, aut mediu, aut quodcunque passum esse. quo enim modo diu sedes. aut quo pacto, infiniti hoc quide sursum fueair,hoc vero deorsum, aut extis in si, aut medi
306쪽
omne item corpus sensibile in loco: loci vera
camus musicum ambularer illud vero, eo quod
307쪽
eius quippiam mu qtur, simpliciter di irur mu- es, vi quae secundum partem dicuntur cfana-lrea, duo per se primum mouetur. hoc est pse mobile Est item a mouente quoque eodem modo . mouet nanque quoddam per accidens. nuoddam secundum partem , quoddam per te. Est rursus aliquid, quod primo mouerid est au-Quid, quod mouetur. Item tempus , in quo ac
Varea ex quo, demum,& ad quod .foImae velo, passionesq;, ac locus, ad quae
Lea immota sunt, veluti scientia, dc calor est vero motus, non caliditas, sed calefactio. Mutavi
Ii autem non per accidens haud omnibus est, sed in contrariis, ac me
etiam in contr4dictione cuius es fides in inductione est. Mutatur aute a mutatur, aut ex lubiecto ii subiectu aut ex no iubiecto in non abiectum, aut ex subiecto in non subiectum , aute non subiecto in subiectum inio autem subiactu, quod assit matione explanatur. clare nee esse es: tres mutationes esse ilia ei im, quae ex non subiecto in non subiectum , non est muta
rio. uec enim contraria, neque contradictim ere,
aut neq; oppositio. Matatio igitur ex o subiecto in subiectum secundum contradIctionem , generatio est quae quidem simpliciter si implex; a vero cuiusdam , quaedam .at quae de subiecto in no subiectum, corruptio quς simpliciter simplex; quae cuiusdam, quςdam . si itaque nonens multifariam dicitur,m nec qu' secunducompositionem, aut diuisionem dicitur, moueri contingit nec item quod secundum potentiam,
ciuod oppositum est ei quide, quod simpliciteritii non album enim, aut non bon in s*nit 'git
308쪽
nihilominus fecundum accidens moueri. esse
nanq; homo potest non albu quod velo simpliciter non hoc, id nequaqua nam impossibile esta sens moueri. li igitur hoc, e generatione motum esse. fit enim non ens, nain etsi maxime eis eundum accidens fit, attamen verum est dicere
de eo, et simpliciter sit, quod est non ens odemodo igitur ec quiescere. Haec itaque omnia accidui absurda,la quicquid mouetus, in loco est, non ens vero in loco non est esse ei lim vi qua . Nec corruptio igitur motus. si quide motui motus, aut quies contrarius est corrupta vero generationi est contraria. At cum Omnis motus mutatio quaedam sit: mutationes vero Hes, quae
dictae sunt: harum vero, qui te cundum generationenti corruptione minime sit motus sunt autem illhi cundum coiit radictionem necesse
ex iubiecto in lubiectum mutationem solania motum esse: subiecta vero, aut c5 Iaria, aut media . nam de priuatio contrarium esse ponatur, quandoquidem Mamrmatio declaratur, veluti nudum, cicum, nigrum Argumentum cap. I . . rotum tantum in tribus generibus inuem ri,scilicet in Quanto Q a , ,b duce A is, inquo modis dica ur immobιle exponit. proponit, A ta: ssi igitur praedicament. J proba propositum ripiιei via . primὸ qaὸd ion sit motus in sAUantia dicens s propterea quod substantia nihil eontrarium Isecundo neque inpra dicamento ad aliquid , ubi ait sne me ad alιqM est enim alter J neque in agere. Uriat probat
309쪽
.rtia eiusdem praeterea motus contrariusJ quaνta sitem nec se materiam sAbesse J postea concludit principale intentum,ubi inqui seum vero neque sub fiantiae, nee ad aliquid ,quot uer modis dicatur imis
mobile exponit sic Pimmobile autem est iSI igitur praedicamenta substantia, qualitate,
loco, facere, pati, ad aliquid re quantitat dividantur, tres esse motus necesse est , qualis, quanti,& loci. Secundum vero substantiam minimE: propterea quod substantiae nihil contrarium est . Nec eius quod ad aliquid. etenim al-rero mutato, verificatur alterum nullatenus mutatum . quare secundum accides horum motus erit. Nec praeterea agentis aut pallentis, neq; omnino moti ac mouentisci cum non sit motionis motus, nec generationis generatio, nec deis nique mittationis mutatio Bifariam enim contingit motionis motum esse . nam aut tanquam subiecti, ut homo mouetur, quia ex albo in nigrum mouetur qaare sic etiam motus, aut ca te fit, aut frigefit, aut loco transfertur , aut crescit id vero impossibile est, cum motus non sit aliquod subieetorum . Aut eo ili aliud quoddasubiectit ex mutatione in alia specie mutetur. Q homo ex morbo in sanitate. At nec hoc posibile prs ter qua per accidens omnis naq; motus in aliud ex alio mutatio est. dc generatio ite, ac eorruptio eode modo, verunt a me qupe Oppositis sic aut sic ii 5 sunt motus' alioqui simul exsanitate in morbu mutatur, atq; ex ea ipsa mutatione in alia constat itaque sp cu'grotauerir, in qua uis mutatus erit. colinget. n. quiescere. ac reterea non semper in quacunq; di illa quoq; ex
aliquo in aliua quidda erit quare opposita erit
310쪽
conualescen ia, vertim ex accidenti, ut ex remuni se entia in obliuiunem mutatur: quia id, cui inest, quandoque in scientiam,quandoque in sanitatem mutatur. In inlinitum praeterea procedet, si mutationis mutatio, di generationis genui
tio fuerit necesse igitur di priorem fores, si posterior fuerit ut si simplex aliquando fiebat generatio, illud quoque quod fiebat,sin pliciter fiebat quare nondum erat quod simpliciter fiebat, 1ed quod sit aliquid, aut quod iam fiebat si igitur hoc etiam aliqua dosiebat, cur nodum erat, quod tunc ebat ictam vero in infinitis non sitati tu id primum, non erit primunt: quamobrem neque consequens erit. nec fieri igitur, nec moueri, nec mutari quicquam possibile est Eius de Praetere motus contra Iaus atque quies, gener noques corruptio, quare quod fit, cum factum fuerit, quod fit tunc corrumpitur nec enim sta rim, cum fiat, nec post. nam esse opus est quod Corrumpitur . Item necesse materiam subesse ei quod fit, mutatur. quae igitur erit velut alte inhile quiddam, aut corpus , aut anima , ita qui dam etiam eius quod fit, aut motus , aut gen ratio, aliquid item ad hoc mouetur . nam opus est aliquid huius ex hoc in hoc, quod motus no est, esse motum . Quonam igitur modo DNon erit doctrina doctrinae quare neque generatio generationis. Cum vero neque substantiae , nec ad ali luid, neq; faciendi, ac patiendi; superest secundu in quale, quantum, ubi motum d un- taxat es e, Quandoquidem in horum singulis c trarietas est Quale autem dico, non quod in subsantia si quidem disterentia quale est verun passivum quale, quo dicitur res, aut Pati aut impassibilis esse. Immobile autem est,in quodUm-