장음표시 사용
311쪽
nino impossibile est moueti quod in multo
tempore vix mouetur, aut quod tarde incipit de uod natum quidem est moueti, non possit au-ae , quando natum est, cibi, quomodo rouod sane inter immobilia totum voco quiesce-re. contraIta enim quies moIui et quare priuatio erit susceptiui.
Argumentum cap. I 2. circa motum, pracipue localem terminos exo inonnullos,scilicet simul,seorsum, Tarat, Mediu
contrarium, consequenter, Habuum, edi contanuum.
SImul seeundum locum esse dicuntus, que
in uno loco primo sunt. Et separata 'quae in diuerso Tangi autem, quorum extrema sunt si mul Medium in quod natum est prius venire, quod mutatur, quam ad quod ultimum mutatur, secundum naturam cominu mutatum. o. trarium secundum locum , quod fecundum 1e.ctitudinem plurim tim distat. Consequens est, cuius principium' sequentis, aut solo situ, aut forma, aut aliquo quodam modo definito, atq; illius, cuius est consequens, nihil est medium a eorum, quae in eodem genere sunt, velut linea lineae, aut unitas unitatis, aut domus ipsius domus. aliud veto medium esse nihil prohibet.Co. sequens nanque alicuius consequens, a quoddam posterius est . non enim unum conlequens
duorum, neque novilunium consequens secust
312쪽
dae. Attiguum verb, quod consequens tangit. Cette usa cum omnis mutatio in oppolitis sit, haec vero contraria, ac contradictio , contradictionis vero nihil medium est , constat, quod medium in contrariis est. Continuum sane, quoddam attiguum, aut tangens est . dicitur vero continui, cum idem fiunt, atque unus utriusque iermini. quibus tangunt, Te continuant quare Patet in his esse continuum , ex quibus unum quiddam natum est secundum contactum fieri quod consequens primum sit, constat ora sequens nanque non tangit hoc vero conle-quens est. si continuum est, tangit quq si tangit , nondum 'ntianuum est . in quibus ver noest tactus, in his non est cohaerentia . hiare
idem unitati iam illorum est tactio, harum ver,minin e sed consequenter, di illorum quidem est alis
quid intermedium ha- Ium vero mini.
313쪽
Atex. I. que ad s. sendit, quὸd ad hane scientia attinet consideratio potisiimum de sub stantia. Atex. s. usque ad , agitur de substantia sensibiia diuidendo substantiam insensibilem in immolia Iem,atque in eorruptibilem, sem'iternam,fον- mame minim/generari ait,sed quod' compositum ab uniuoeo fieri declarat. γ quae, O quot sint prinelyta substantiarum generabilium, o corruptibilium, et quomodo eadem sint. A diversa, ostendie. Atex. 29. usque ad 36. Phil. disputat de substantia immobui declarant esse aliquam substantiam immobilem, materia separatam, 'sempiternam. A ex. 3 o. q; ad L. inquirit perfection; a conditiones talis substantia sepaνatae scilicet M .dmoueat, ut intelligibile bonum, amatum, immobile moueat ac necessarium sub qua plures alia μώ- santia sunt, aliqua narrat circa intellectione eius o denique quomodo ηκ vn uersi ordinetur in primam substantiam , tanquam in ultimum sin
tem principi8mistimam simpliciter.
314쪽
Argum eritum cap. I. In hac Metaph s.ficientia 'eculationem es e de sis Tantia ex antiquoru etia opiniombus ostendit Arist.
diuidit βbstantiam in sensibilem, immobilem et ii am in eorruptibilem,ac sempiternam, quanam,
si viri que sensibilis materii primum proponit brs Heculatio nobis inprobat quatuor modis prim δρ fetenim siue νι ιοtMm J secundkbat simkl, ita ἐcam J tertia si terea ceterorum J quart. sachoe idere ipsa testanturi Diuidit rater haesiabstantiam tri liciter, ubi ait s vertim substantia tres fini J postea narrat gnateriam ese inflensibilibus substantis dicens sensibili ver. μbstantia Ict quale ens sit materia sic si itaque transm, taliones sunt ait materiam non esse eodem modo in omnibtis substan in sensibilibus rescuncta vero quacunq; J vltim soluit quanda bitationem,γbi ait Γdabitare verὸ quispiam.JpECVLATIO de substantia est Tis tisi quidem substantiarum principia, & causis quae ivtur. Etenina, siue vi ex. a. totum aliquid uniuersum est , sub istantia prima pars est in si ex consequenti , hoc quoque naodo primum est subinstantia, deinde quale posse aquatum At simul Tex s. ut ita dicam nec entia sunt ista simpliciter, verum qualitates, wmo Ius, quemadmodum non album,& non rectum . dicimus nanq; haec quoque esses veluti est non albiam . Praeterea, csterorum nullum separabile est . At hoc idema pere testantur Antiquiores.quippe qui princi-Pia, elementa, di caulas substantiae quaerebant. V Recen-
315쪽
Tex 4.ηRecentiores vero uniuersalia magis ponunt eris substantias genera nanque niue alia sunt, quae asserunt magis principia, atque substant1as esse, propterea quod Logice quaerunt Antiqui res vero singularia, ut ignem terram, non au- Teia tem corpus commune. Verum substantiae tres sunt. Vna sensibilis cuius quaedam sempiterna , cu dam corruptibilis, quam omnes concedunt, veluti plantae,in animalia sempiterna vero , cuius elementa, siue unum sue multa uni accipere necesse est. Alia immobilis , quam aliqui separabilem aiunt esse, quidam in duo diuidentes, quidam in unam ponentes naturam tam tot mas,quam mathematica;quidam ex his mathe- et . . matica solum. Illae itaque Naturalis . cum motu nanque sunt ista autem alterius est , si nullum eis commune principium e stantia mutabilis est. Si itaque ex oppositis, aut mediis mutatio sit, oppositis vero non OmnI-hus non album enim ipsa vox, verum ex Ontrario) necesse est aliquid subesse, quod in con-
bet trarietatem mutetur. non enim contraria transmutantur. Praeterea hoc quidem permanet, cortintrarium vero non permanet. est igitur aliquid 7. tertium praeter contraria, ipsa materia. Si ta-4ue transmutationes sunt quatuor, aut secunum ipsum quid, aut secundum quale, aut quantum, aut ubi ac generatio simplex corruptio., quae secundum quod quid fit, augmentario
diminutio, quae secundum quantum, alterat Io, ruae secundum passionem, latio vero, quae secunum locum profecto in contrarietates, quae eundum singulum , mutationes erunt necesse est igitur mutari materiam , quae ambo possit. Tex s. Cum autem duplex sit ens, omne mutatur ex
316쪽
, potentia ente in actu ens , ut ex potentia albo in actu album .eodena autem modo te augmenisi latione d diminutione. Q stare non olum per ae cidens ex non ente fieri contingit , sed etiam ex ente omnia fiunt verum potentia quidem ente, actu vero ex non ente. Et hoc est Anaxagorae, Tex s. Num . melius nanque quam cuncta simul, quamistura Empedoclis, ac Anaximandri &, ut De. mocritus quoq; ait, simul omnia potentia erant, actu vero minime . Quare materiam tetigerunt. l. cuncta vero quaecunque mutantur, materiam Tex. Iohabent, sed diuersam. namin ipsorum sempiter norum quaecunq; non sunt generabilia, sed latione mobilia, attamen no generabilem, sed unde, quo Dubitare vero quispiam possit, ex quo no ex. Iri ente generatio fiat tripliciter enim non ens di- eitur . Si igitur quippiam est potentia , verunt a me non ex quocunque, sed cum alterum ex al- tero. Nec id sufficit, quod simul omnes res erat, quia disterunt materia cum enim infinita facta L. ΣΟΣ fuissentin non unu , cum intellectus unus sit quare si materia una, illud actu fuisset factum, cuius
materia potentia erat. i. nArgumentum a P. a. Formam non generari,ssed quo , copositum ab Oeo fieri probat, hinc quomodo quae forma θρα-νari, ab his quorum sunt formis dicatur, demonstrat
Arist.primo igitur proponit formam esse trincipium substantia sensibilis sic stres itaque causa J deinde dieitfnνmam non generari, sicut nee materiam dicens
s Hrbaee ostendendum,quδd nee materia reompositis feri ab uniuoeo declarat os deinde quod aliqui J postea tractat de forma per comparatione ad substant: a V compositam,
317쪽
eompositam, unde prius diuidit substantiam in nrat rviam,formam, edi composioum, ubi inqui substantiae ver tres J deinde scribit quὸ in aliquibus formicinanifest est,q, non sint prate substantiam coposita, sic in quibu igitur, quod quid Ine et si uniuersales, a I sint illae formae, ibi inquit causa itaque mouentes Jγltim. excludit rationem, propter qua ponebant Ia-reonte ideas separata ibi manifestum itaque es JTex. I Res itaque causaera tria principia. duo quio 1 dem ipsa contraiietas , cuius hoc quidem
ratiot forma, hoc vero priuatio e tertium vero materia Post hae sp neq; materia fit, neq; forma, dico aure extrema. Omne enim, quod Iran DII dia mutatur aliquid est, dc ab aliquo in aliquod tras mutatur. ab aliquo quidem, primo mouente, in quo vero, materia: in quod autem formam . in infinitum itaque procedet, si non solum aes O tundum fit, veru ipsum rotundum, aut aes: quare Tex. I 3 necesse est stare. Deinde quod qualibet substantia a bini uoco fit. Quae enim natura, substatiae sunt, alia .aut. n. natura, aut arte, aut fortuna, aut casu fiunt. Ars igitur principium in alio, natura vero principium in ipso . homo nanque hominem generat. qterae vero causae priuatio- Tex. Icnes horum sunt. Substantiae vero tres, quidam
materia, quae quod quid est, eo ipso quod apparet . quaecunque enim tactu non eo adhaerentia sunt, materiai subiectum sunt. Quaeda vero natura,& quod quid, quidam habitus ad quem.*ertia item. quae ex his, quq singularis est, ut Socrates, aut Callias. In quibus igit quod quid non est praeter compositam substantiam , domus forma non nisi ab ipsa attes nec est generatio aut corruptio eorum: verum alio modo sunt, de
318쪽
non sunt, tum domus, quae absque materia tum senitas, o omne quod secundum artem est sed si quidem fant, in his sunt , quae natura fiunt sPropter quod non male Plato dixit, quod for- ex. ismae eortim sunt, qua natura sunt. si qui de formς iunt aliae ab his ut sunt ignis, caro caput .cucta nanque materia sunt & maxime eius substatiae quae est ultima. causae iraque mouentes, Ian Tex. Icquam antea ortae, existunt quae vero ut ratio, simul unt, cum enim sanus sit homo tunc etiam sanitas est. 5c forma aeneae sp hqrae simul atq;
ne sphtra. si aut aliquid posterius permaner, ex. IIconsiderandum est in quibusdam enim nihil
prohibet. veluti si anima tale sit, non omnis,.sed intellectus . omnem nanq; fortassis impossibile
est. Imanifestum itaque est, quod propter haec ex. Is
no oportet ideas esse homo nanq; homine generat, singularis aliquem Similiter etiam in artibus. Medendi enim ars ratio sanitatis est. . Argumentum cap. 3. sint principia, e quot rerum enerabilium, o eorruptibilium, ostendis, 2 quo pacto eadem omnium , et diuersa esse dicantur prοροm ergo prius principia quodammodo esse eadem Ἀπὸ unaammodo non, ubi ait se ausa vero,atq; principia Ipostea dubirat bis dubitaret nanque Milpiam J deinde probat duabus rationibus non esse eadem principia substantia, Ur aliorum generum, prima est sex isdem .n. erit
ad aliquid secunda item quo contingat J hinc soluit
dubitationem probando ue eadem fiunt principia om P .nza nium dup primo proportionaliter fecund uniuersaliter, propsrtionaliter M p. primo enim os edit quomodo proportionalitersint eadem,c primo quantum ad
319쪽
ad causas intrinsecar, ubi ait stata forsiam sensibilia
eorporumJ secundo quantum ad extrinsecas sic cuniver illa non solumher praterea ostendit, quod lice t r. prima principia non sint eadem in omnibus fecundarem; tamen prima sunt simpliciter eadem omnium, hoc proba tripliciter, 'rim sic praeter hac itemJ secundi cum autem quaedam separabiliaJ tertia de-d Iob: inde hac eruntdsiecundo proportionaliter ubi ait item alio modo analogice DPostea declarat, quomodo sint eadem uniuersaliter, ubi in miti praterea videre
portet i rem repetit breuiter Omnia sic quasi igit ira quaenamsint principiad a
CAusae vero , atque principia quodam quide
m odo alia aliorum sunt quodam vero modo non . si quis uniuersaliter dicat, secundum proportionem omnium eaedem. Dubitare nanque quispiam possit,utrum alia, an eadem principia,& elementa substantiarum sint,& eorum,. quae ad aliquid sunt,in eodem modo in quolibet praedicament'. Atabsurduro est, si omnium eadem sunt ex eisdem enim et it ad aliquid substantia. Quid igitur hoc erit a praeter enim substantiam, alia, quae praedicantur, nihil commune est. prius autem elemetrium est, quam ea, quorum est elementum. At vero, nec substantia eorum, quae ad aliquid sunt,elementum est, nee Tex io aliquid horum substantiae. Item, quo modo co ingit omniu eadem esse elemeta muli enim elementorum idem potest esse ei, quod ex elementis componitur. veluti ipsi BA, ipsum B, aut Tex. et ipsum A. Neu sane ullum intelligibilium, ut v-num vel ens, elementum est lia: enim unicuiq; compositorum insunt in 'ist igitur eo Iu , neque substantia, nec ad aliquid erit at necessariua
320쪽
est. Non sunt ergo omnium eadem elementa Tex. 22An is diximus' quodammodo quidem sunt
quodammodo vero On . veluti fortassis corporum sensibilium calidum , tanquam forma icatio modo frigidum, ut priuatio, materia vero, quod primo per se pote mi haec erat. substanti et vero, tum haec, tum ea echis. quorum haec piincipia sunt: aut si quid ex ligido,in calido fit num, d caro, aut Os nece ite profecto est aliud ab his esse illud, quod factum est morum itaque eadem elementa, atque princi aia sun tialia vero aliorum . omnium vero itari itidem dicere non est, sed analogice . quemadmodum si quis dicat,sp principia sunt tria forma, priuatio in mate- Iia. verum, numquodq; horu circa unum quod . que genus aliud est ut in coloribus album istis grum, superficies, lumen, tenebrae, aer ex his vero dies, bc nox. Cum vero ills non solum , quae ex. δ, insun r, caussint, verum et ex his, quς exti inse- ea sunt illud quod movet ; patet, aliud est principium, aliud elementum ambo vero cauias: sunt, principiuna in sc diuiditur . quod autem ut mouens , vel sistens est, et incipiunta, quoddam,& substantia est . Qitare elementa quidem analogi e tria caus vero , atque principia quatuor . aliud vero in alio:&pri iam causa , ut mouens, in alio alia . sanitas, morbus, corpus mouens , arsi edendi forma, inordinatio talis, lateres mouens Aedificatioua nimirum iniqc diuiditur principium ia. Cum autem mouens, in naturalibus quidem homo, in his vero, qu a mente fiunt ipsa forima , vel contrarium sit, modo quodam tres profecto causet erunt, alio vero modo quatuor. sa nitas nanque quodammodo est arsi edendi