장음표시 사용
331쪽
at sempiterna specul itur . cxterae vero de nulla quidem substantia , veluti quae circa numeros, atque quae circa Geometri. m. Et quidem l plures si ii eorum, quae feruntur lationes, manis stum etiam est his, qui parum attigerunt .plurib.
enim quam una, errantiu ait Otum,nuria quod is
Texta fertur. Q tot vero hae sint, nunc quid nos ea, iete quidam es hematicorum aiunt, intelligendi gratia dicimus , ut aliquam determinata mente pluralitatem percipiamus Deinceps quq dam quidem nos ipsos quaerere decet, quaedam autem quaerentibus sciscitari, si quid prasterea, quae nunc dicta sunt, his videatur, quae circa haec versantur, diligere quidem utrosque adhaellere vero certioribus Eudoxus igitur Solis, e Lunae utriusque litionem in tribus positi sphaeris esse. quarum Primam quidem eam esse, quae non errantium stellarum . Secundam vero secundum id, quod per mediu, dia cum . TeItia Porro secundum eum, qui in latitudine zodiaci obliquatur in maiori autem latitudine obliqliari eum; secundum quem Luna sertur, quam se Teetias cundum quem Sol. Errantium vero stellarum ' uniuscuiusq; in quatuor sphaerii quarum Pri
mam quidemin Secundam eandem illis est .
ei enim quae non errantium est, eam illam esse, quae omnes fert. at etiam, quae sub ipsa ordinata est, a quae secundit in Eodiacum latione habet, i communem omnibus esse . Tertiae vero omniupolos in eo, quod per med in todiacu esse. Qitartae autem latione, secundum eu, qui obliquatus ad mediu eius est esse vero tertiisphqrs polos aliarum quide proprios, veneris aute, Niercu
Tex.67 keotae . At Calippus situm quidem plis rarueunde Eudoxo Ponebat, hoc est distantia tu ordinem τ
332쪽
dinem: pluralitatem autem stellae quidem Iouis, a Saturni eandem illi attribuebat Soli vero, dc Lunae duas adhuc putabat sphsras addendas e D se, siquis eorum, quae sensibiliter apparent, causas assignare debeat: citeris vero errantium unicuiq; unam: necesse vero esse, si debent omnes simul positae, quae apparent redderes, secundit muriam quamque errantium alteras plis ras una Pauciores elle, quae reuoluant,in ad idem positione semper prima eius astii sphqram, quod inferius ordinatum est, constituant. hoc enim modo solum contingit errantium lationem omnia
facere. Cum igitui in quibus ipsa quidem feruntur sphaeris, hae quide octo, hae vero viginti quinque sint, horu sane illas solas non oportet reuolui, in quibus fertur, quod infimeo: dinatum est.
Ilus qui de duarum primaru phqras reuoluunt,
ex erunt.quae veris posteriorum quatuor sexde-
Cim. cunctaIum vero numerus tum ea Ium quae
ferunt, tum quae reuoluunt eas, quinquaginta
quinque , quod si Lunae & Soli non addat aliquis, quos diximuri motus omnes sphsrae erunt septem & Quadragini L. Pluralitas itaq; sphqra rum tantali mare substantias quoq; irin ex. scipia, tum immobilia, tum sensibilia, tot rationabiliter albi irandum est esse . quo n. necessariuest relinquatur potentiorious dicendum . Quod si nullam lationem possibile est esse, ouae non ordinetur ad lationem stellae, omnem item natu Iam omnemque substantiam impassibilem in per se arbitrari oportet optimum fortitam fi nem esse , nulla profecto praeter has alia natura erit, sed hunc necesse est numerum substantiarum esse si etenim uix sunt, utique movebunt, cum lationis finis sint. sed esse alias latione prs ter
333쪽
ter dictas. impossibile est. hoc autem ex his, quae feruntur, rationabile est accipere.Si enim omne. quod seri, eius gratia, quod fertur, suapte natura est: omnisque latio alicuius quod fertur est: nulla latio sui gratia erit profecto, nec alterius lationis. verum stellarum causa. Si nanque latio lationis causa erit, illam quoque oportebit aliarum gratia esse . quare cum non sit processus in infinitum, finis omnis lationis erit diuinorum corpo Tex. 49 rum aliouod, quae in Coelo seruntur. Quod autem Coelum sit unum , manifestum est . si enim res sint Coeli, ut homines, principium uniusci iusque erit specie unum, numero multa .at quae cun multa numero materiam habent. Vna etenim oceadem muliorum ratio est, veluti hominis. Socrates vero unius; ipsum vero quid erat esse primum non habet materia, cum actus sit . num ergo, tum ratione,tum numero primu mouens immobile ens est. dc id igitur quod semper, continuoq; mouetur ronum ergo tantum Cela
' μ' est. I Tradita autem sunt quaeda a maioribus nostris,in admodum antiquis, ac in fabulae figura posterioribus relicta , quod hi Di sunt, uniuersimque natura diuinum continet. Cltera vero
ab lose ad multitudinis persuasionem, d ad legum, ac eius quod c5ferat opportunitatem, iam lallata sunt homini formes nanque ac aliorumi animalium nonnullis similes eos dicunt, acta Ita consequentia, de similia his, quae dicta sunt quorum siquis ipsum solum primum separado accipiat, quod Deos arbitrabatur primas substantias
esse, diuine profecto dictum putabit: de ut verisimile est,saepius quaque arte dc Philosophia quoad possibile fuit, inuenta, corruptaque rursus,
has illorum opiniones, quasi quasdam reliquias,
334쪽
nune usque solutas esse. Paterna itaque ac prio Tex saxum opinio in tantum nobis manifesta sit Argumentum cap. s. - Quaenam de prAni intellectus intellectiano digna
sint dicenda, ster dubitationes tres determinat hoc se Arist.primo Signa rationem dubitationis circa in Hectum prima substantiae dicens s ea ero , quaeire mentem J deinde mouet duas duἶitatisner, prima est, quomodo intellectus primi mouentis se ha obeat ad Rum intelligeνe, id ibi Fue enim nihil inreuiga J Iecunda est, quomodo se habeat ad suum i telligibile, ubi ait straterea siue mens , siue intelle-λοJhine interponit quaestionem ibis virum autem differt γγ praemittit aliqua necessaria adHlutionem principalium quastionum, quaesunt manifestum itaque est ypodea fluit radicta quaestiones sed prius exstiteat veritatem prima ibi sirimo igitur si nouest ydeinde veritatem secundae, ubi ait Γdeinde diu eidum,quod aliqvidJPost hae ob cit in contrarium dup. prim. ibi sest intellectioJfeeundo si aliud να- terea intelligerer soluit praedictas obtemones di-een san in quibusdam sicientia Ba postremo manet tertiam dubitationem, scilicet an primum intelligat seipsum e modum intellectus simplicis, aut compo-sti, dubitat ibi adhue autem restat diabitatio Jquod non sit compositum ostendit tripli primo stransemutabitur enim partibusa secundo an omne non baben materiam terti. san compositorum. JE A vero quae circa mentem sunt, quam a dabitationes habent. Videtur enim eoru, quae
335쪽
do se habens, talis erit, difficultates quasdam habet. Sive enim nihil intelligat, sed ita se habear, ut dormiens, quidnam praecellens erit siue intelligat, huius veris aliud sit principalea non enim id, quod est eius lubst alitia, intellectio erit, sed potentia' profecto non erit optima substantia ii quidem eo quod intelligit, ei honorabilitas in-
est. Praeterea, sitae mens, siue intellectio eius substantia sit, quid in: elligitὶ aut enim ipsa se ipsam, aut aliquid aliud . quod si aliud, aut idem semper, aut aliud. Utrum autem differt aliquid, an nihil intelligere bonum, vel quodcunque ZAn vero de quibusdam ipsam etiam de cogitare absurduestὶ Manifestum itaque est, quod illud intelligir, quod diuinissimum , honorabilissimumque est
Neque mutatur in deterius nanque mutatio fiexet, ac motus, quod huiusmodi iam esset. Primo igitur, si non est intellectio, sed potentia, rationabile est laboriosam ei continuationem inteIIigendi esse . Deinde dilue: dum, quod aliquid
aliud honorabilius esset, quam mens. id cilicet, quod intelligitur. Ei intelligere profecto , ac intillectio .in quo di m mn intelligenti in-
erit. Qitare figiendii hoc est etenim quaedam melius est non videre, quam videre alioqui non fuerit quo ootimum intellectio Seipsam ergo intelligit si est quidem , quod optimum est, est intellectio intellectionis intellectio . At videtur semper alterius es tum scientia. tum sensus,dc opinio, ac cogi ratioci sui vero ipsius praeter nec Hisitatem . Si aliud praeterea intelligere, aliud intelligi sit, secundum quod horum inest ei bene est et quandoquidem non est idem intel.
Iectioni esse mintellectio. An in quibusdam scientia est ipsa res.in effectivis quidem absque
336쪽
materia substantia in ipsum quid erat esse in
speculativis vero. rario, res & intellectio. Cum
igitur no sit diuersum id quod intelligitur, desintellectus quaecunque non habent materiam, idem erunt, ac intellectio una eius, quod intellis itur. Item restat dubitatio, utrum compositum sit, quod intelligitur mutaretur etenim in partibus totius An omne non habens materiam indiuili bile est, quemadmodum humanus intel- Iectus, aut qui compositorum in aliquo tempo-x se habet . nam non bene esse habet in hoc, aut in hoc, verum in toto quoddam, quod optimum est, aliud ab eo existens. sic autem ipsa sui ipsius intellectio per totum aeternum se habet. Argumentum ca2.s. De ordine uniuersi riR. tractat, quomodonia ordinantur in Deum tanquam in ultimam sinalem causam, principium omnium , inoptimum fimpliciter. proponit dubitando ibi sierscrutandkm et ahoe r soluit dirans san utroque modo J- Bendie quomodo parte uniuersi se habeant ad ordinem , biai s cuncta autem coordinata postea agit de bono. ordine uniuersi secundum opinionem aliorum prim. Per proponit de 'i es intentio ibi squacunque
ver. impus. bilia J deinde narrat opinionem eorum qui posuerunt principia esse contraria, ubi ait omnes nanque ex contrari 3J o demonstrat, quomodo in tribus defecerunt prim. in hoc. ναῖ posuerAnt res esse ex contrari r c rhoe ibis quandoquidem eontrariadfecMnd quὸd dixerunt omnia esse ex contraris , ubi inquit item cuncta participabunt Thine narrat opiniones Empedoclis, Anaxagor . Empedoclis μserentis bonum , esse principium amorem, scilicet sic
337쪽
sEmpedocles i/oque J Anaxag.dicentis bonum e re principium primum quasi mouens, m hoc ibis Anaxag. autem bonum J Tertium in quo defecerunt ρο- nenter principia contraria, non dicunt, quomodo principiata sint ex contraγ- ,-hoe siris horro nulli eorum Pultimo recitat opinionem ponentium princi 'ium esse quasdam naturas separatas primo quod in
conueniens sequetur, si non ponantur tales naturae ,
ubi ait Pyraeterea si non erunt Ddeinde quae in conuenientia sequantur, i ponantur. hoedust primὸ quatum ad eos, qui ponebant in huiusmodi naturis eonn xionem quandam νiginiri, irea hoc ducitasquatuor inconuenientia primum est L si autem erunt speetes J secundum squinanque item modoJ tertium scruterum nihil contrariorum J quartum Ditem quomodo numeri Psecund utendit inconueniens eorum, evmi dicuntur tales naturas esse inconnexas haesi squi dier. dicunt mathematicum numerAm. JTex .s a Darscrutandum autem iam hoc quonam 1 modo natura niuersi habeat ipsum bonum, ipsum optimum. virum separatum quiddam, di ipsum, an per se, an ipso ordine, An utroque modo, que admodu exercitus . etenim bene esse eius, in ordine,& dux ipse est, ac magis ipse non .n ipse propter ordine, veru ordo propter ipsum est. Cuncta aut coordinata quodammodo sunt, veru non similiterin natantia, de volatilia, plinta . nec ita se habent visit ullum alteri ad alterum, sed sunt ad quippiam: ad unum nanque
eo ordinata sunt omnia. Verum, quemadmodum
in domo libet is quidem minime licet quodcunque facere, sed ea omnia, aut plurima, quae μdinata sunt: mancipijs vero desbeliij sparo, quod ad commune coniciat, sed ut plurimum quod-Lunque
338쪽
cunque eontingit tale nanqueli incipium uisiusque eorum natura est. Dico autem parisor Tex. sam iter, quod necesse est omnia in discrimen venire .ec alia ita sunt, quibus omnia communicata Universum . Quaecunque vero impossibilia,Nsiue absurda aliter dicentibus accidunt, quaeve dicunt elegantius dicentes , ac quibus minimis
dubitationes sunt, non decet nos latere. Omnes nanque ex contra iij comnia faciunt At non recte id, omnia, neque id, ex contrarijs quibus autem contraria insunt, quonam modo ex contrari j serunt, non dicunt quandoquidem contraria impassibilia sunt a te inuicem A nobis autem rationi conlatitane hocs luitur, cum aliquid tertium sit. Quidam vero alterum Contrariorum materiam faciunt, quemadmodum qui inaequale aequali, aut uni muli a Solui
tur autem etiam hoc eodem n odo nam materia una nulli contrarium est. Item cuncta Tea. I participabunt malo praeter ipsum unum, alterum nanque elementorum ipsum malum est.
Et ali neque principia bonum & malum, quanquam in omnibus maxime ipsum principium ipsum bonum sit in idam autem hoc quidem recte, quod principium' quo velo modo ipsum bonum principium sit, utrum ut finis, an ut
mouens, an ut forma, non dicunt Empedocles
quoque absurde amicitiam facit bonum , cum haec principium sit, o ut mouens, siquidem congregatrinis materiaci nam misti pars est . At si etiam eidem accidat. vi materiae principio esse, is mouent , ipsum tamen esse nonide ui est . secundum quod igitur horum amici
tia est In conueniens item ei contentione incorruptibilem esse,cu haec iiis mali nato a sit
339쪽
Tex.s s Anaxagoras autem bonum ponit principium
ut mouens, mens enim mouet. Verum alicuius
gratia mouet: quare alterum, nisi sit, ut nos dicimus. ars enim medendi quodammodo sanitas est. In conueniens etiam est, quod non feceritali Tex.s quid bono mentiq; contrarium . ' Porro nulli eorum, qui ponunt contraria, tuntur contrariis, si quidem inquirere non pigeat: dc cur quς-dam corruptibilia, quaedam incorruptibilia nemo dicit omnia nanque entia ex eisdem principiis faciunt. Praeterea , quidam ex non ente faciunt entia,quidam ut hoc non cogantur, unum cuncta faciunt cur item semper generatio erit, quidq, generationis causa sit,dicit nemo At tu
illis, qui duo principia faciunt, aliud principalius principium necesse est esse: tum illis, qui formas, quia aliud principalius principium est cur enim participauit, aut participat Et aliis quide necesse est Sapientiae, ac nobilissim scientiae aliqiiid contrarium ponere esses; nobis vero minime. nihil enim est primo contrarium e quando in quidem cuncta contraria materiam habent, dipotentia haec sunt. contraria virio ignorantia ad Contrarium primo autem nihil contra itum est. Praeterea, si non erunt alia praeter sensibilia, non
erit principium, ordo, generatio & ipsa cς-lesti , sed semper principi principium, ut Theologis, Naturalibusque cunctis . Si autem erunt formae, aut numeri, nullius causae erunt i si vero non, neque prorsus ipsius motus . Quo nanque item modo ex non haben ibus magnitudinem
ni agnitudo continuumque erita numerus nanque non faciet continitum , neque ut mouens , neque ut forma Cς ertim nihil contrariorum
erit quod di factivum, motivum .alioqui contingere
340쪽
tingere sane possit non Q. verum enim uero taceret sterius,quam potentia est antia ergo non erunt sempiterna: attamen sunt interiniendum igitur lima id horum est hoc autem alia uo pacto dictum est. Item quomodo numeri sunt unum, aut anima, corpus in omnino forma, diues, nemo aliquid dicit, nec dicet e potest, nisi ut nos dicat, quod vi mouens faciat Qui vero dicunt mathematicum numerum pri inum, cita semper aliam attiguam substantia. ae alia cui asci princina in conspir antem uniuersi substantiam faciunt nihil enim altera alteri eoii fert, siue sit
siue non sii ac principia multa. Atentia nolunt male guberna: non est bonum plura is litas principatuum: unus erga princeps.