장음표시 사용
321쪽
: LM, 'Ec Aedificativa sorma do inus, di homo hondanem generat praeter haec item cuncta mouens, Tex. a tanquan omnium primum . Clim autem quae
clam separabilia,quaedam inseparabilia sint, illa sunt substantiae, propter quod haec omnium causae sunt: siquidem absque substant ijs passiones,
o motus non sunt. deinde haec erunt, anima fortassis. dc corpus: aut intellectus, appetitus, dc cor
Teg. 26 Item alio modo analogice principia sunt eadem, ut actus, o potentia. verum haec etiam in alijs alia,& alio modo sunt. In quibusdam enim idem quandoque actu, quandoque potentia estv vinum, aut caro, aut homo . Cadunt autem haec in praedicta caiisas lactus nanque est for ana, si e parabilis sit, quod ex ambobus. priuatio etiam, ut tenebrae, aut aegrotans potentia autem materia . hoc nanque est, quod ambo fieri potest. Aliter autem actu, potentiaque dine Iunt, quorum non eadem materia est, quorum non eadem forma: sed diuersa est veluti honi in is causa, elementa, ignis,in terra, dc malec iacim propria forma,oc si quid aliud extrinsecus est, ut pater, praeter haec Sol,in obliquus circulus, quae
nec materia, nec forma, nec priuatio, nec ei uia rex.27 dem peciei sunt, verum mouentia AE Praeterea
videre oportet, quod quadam est uniuersaliter dicere, quaedam minime.Omnium itaque prima principia, quod actu primum in aliud, quod potentia. At illa, quae uniuersalia dicimus, no sunt, singulare nanque principium eorum est, quae singularia sunt hori. enim hominis uniuersalis. sed nullus est verum Peleus Achillis tui autem pater in hoe B ipsius B A ipsum vero B omnino ipsius B simpliciter . Deinde formae hae quae substantiarum sunt, verum aliorum aliae cauta,
322쪽
ae elementa, ut dictum est, eoru quae non indem genere sunt, colorum, sonorum, substantiarum, qualitatis, nisi proportionaliter. Eoruiuii que, quae in eadem specie sunt diuersa, non specie, sed quoniam quae singularium aliud ac tua materia, & forma in quo mouit, di forma, ae
mea materia uniuersali vero ratione ea dena O .
vini rere autem quaenam principia, siue eleme Te X. agi substantiarum, ad aliquid, dc qualitatuni sinr , Vtrum eodem, an diuersa, patet , cui multipli citer dicantu uniuscuiusq; sunt. at si diuidatur, ξ η τnon eadem, sed diuersa, nisi quod aliquo modo eadem, analogice nanque eadem quia materia, forma, priuatio mouens . ac illo modo substantiarum causae , quasi omnium causae sunt quia peremptis perimuntur Praeterea quod primum actu est, illo vero modo alia prima quaecunque contraria, quae nec ut genera, neque multipliciter dicuntur,itemin materiae. Quae itaque sen Tex. 2ssibilium principia sunt, quot, quove niodo eadem dc diuersa, dictum est.
Argumentum cap. q. terna fit, actu temper mouent, o omnino lanmate. νialis demonstrat proponit hoc ibi cum. verri rei sint
substantia de =ide ostendit qualem Ostorteat se talo substantia, et 'rim cy, sempiternas sat ver si moti,u, aut effectiuum J secunda ouod sit actus, ubi ait L nec ite is si operabitura tertia quὀd sit immaterialis
dicen i Ditem has oportet esse substantias. 2CVm vero .rres sint substantiae, duae quide 'in turales, ita aut immobilis, de hac est dic
323쪽
rnobilem substantiam esse Etenim substantiae ,
milia corruptibilia sunt ata' possibile est , aut oenerari motiim, aut corrumpi Hezy et
ἔat neque tempus cum non sit possi ite Prius ecae osterius esse, tempore non existente di motu Ine ita continuus est,sicuti tempus. aut enim idem , aut quaedam ipsius motus passio est motus vero non est continuus, praever hunc, qua in-
vero, si motivum,aut effect1uum est non autem
operans aliquid, non est m0xv pq r' m
en non ope tali quod potentiam habeat. nuuatur utilitas et it ne quidem ii perpetuas ub-mas faciamus, quemadmodum, qui fac Iunt
tare possit. Non igitur iussicit illa, nec alia sum stantia praeter formas. Nam, si non operabitur, motus non erit, nec item si Ope Iahitur, substantia vero eius potentia sit. non enim erat Perpe- tau motus quod enim potentia est, contingit non esse oportet igitur esse tale principium,cu' ius substantia actus sit. Item has oportex esse
substantias absque materia sempiurnas en i esse oportet, si aliquid quidem sternum est acta uitur sunt. Argumentum cap. s. Ex eo quὸd actkm p rem potent esse Arist. r
iiscinatus est, demonstrat gemrationem, 'motum teνpetuum esse tunc primum mouens esse perpetuum,
Giinmobil/mcis ludit .actum non esse priorem 'aenii proba μὴ siam omne videm agens Taran
324쪽
producit rationem in contrariam hi merbis fiserum
se hoe ita elidis huic rationi quidam Physici conse serunt, ut inquit ibis propter quod quidamJ eusolui quaestionem sic arbitrari itaque potentiam ac M Jquamsolationem eonfirmat his verbιν quod autem actu sit prior J deinde ex his manifesta perpetuitatem motus coelestis dicens sitierksemper idem ιν cultioned postremo ex Ommbus dictis conclud ι perpetuualem motoris immobilis, ubi ait sesicri aliquid.)
Τqui dubitim est. Nam ouine quidem ages posse quoque videtur: potens vero non iane, agere: quare poteria erit prior. Verum, si hoc Ita sit. nihil entium erit. contingit enim posse quidem esse nondum vero esse. At si, ut rheologi qui ex nocte cuncta generant, siue, ut Naturales dicunt, omnes res limul erant, idem impossibile erit . Quo nanque modo movebuntur, si nulla erit actu causa ὶ non enim ipsa materia seipsam mouebit, verum Opitex virtu , neque menstrua, neque terra, verum semina,atque humanum semen. Propter quod quidam faciunt semper actum, veluti Leucippuri Plato, cum semper e Gis motum dicant. cur vero, vel quem non aiunt. nec cur sic , nec causam . nihil enim usque deque mouetur, sed oportet, ut temper aliquid prae existat sicuti nunc , natura quidem hoc modo vi etiam , aut ab intellectu, aut ab aliquo alio, hoc modo. Deinde. quisnam primus sit differt enim quam maxime .sAt neque Platoni possibile Tei est dicere id, quod quandoque putat principium ' esse, quod se ipsum mouet posterior enim pariter coelo est anima, ut ait. Arbitrari itaquei Tra ιλtetiam actu priorem, quodammodo quidem bene est, quodammodo vero inlotae dictum a r
325쪽
tem est quo modo . Quod autem actus sit prior. Anaa agoras testatur .intellectus,aq; actus est Et Empedocles, amicitiam dc contentionem Ponens, e qui semper esse motum aiunt v Leucippus Quare no erat tempore infini o Chaos, aut OX, verum semper eadem circuitione , aut
TeS. M aliter, si actus quidem prior potentia .s Si vero semper idem circuitione, oportet ut aliquid sem ςα-3 per ii militer operando permaneat. Quod si futura est generatiore corrupti , aliud operans aliter, caliter esse opotiet. Necesse igitur est hoc quidem modo illud secundum se operari, hoc vero secundum aliud . aut igitur secundum diuersum, aut secundum primum . necesse aule est ut secundum hoc hoc nanque ursus de sibi
di illi causa est. Dignius ergo est, quod primum est hoc nanque, ut semper similiter se habeat,
causa erat ut vero aliter, aliud ut autem semper liter, ambo scilicet Patet igitur, quod minus quoque ita se habent. Cur igitur alia quaerere Oportet principiatCum vero ita contingat Sesi non sic, ex nocte,& simul omnibus,t ex nonente erunt' haec profecto soluentur . Et est aliquid , quod semper incessabili motu movetur. hic vero circularis est di hoc non solum ratione, Verum etia opere patet. Quare a re Inu ei prois Tex. 3 fecto primu coelum . Estque aliquid quod mouer. Cum vero id, quod mouetur mouet mmdium sit, est etiam aliquid, quod non motu,
uς x, quod aeternum, e substantia, dc actus est
Argumentum a P. 6. caro acto eum primum in inelpium moueat , sicutelligibiis bonum, amarum , immobile moueris ,
326쪽
ae neeesarium, quanta sit persectionis , Oxomst amoueat declarat ibi μοe autem modo concupiscibileJ deinde demonstrat, quo pacto in primo mouente insit pe ecti tripliciter, primὸ ex ratione intellinsilis at appetibilis dicens intelligibilis si s intelli stibile γοῖ Lex appetibili, ubi ait Dat ver bonum quoque I secundo ex comparatione ad primum mobile, ubi inquit mouet itaque , quὸ amaturi tertiὸ per cons-
parationem ad id, quod appetit, i, intelligit ipsum, ubi ait degentia vero, qualis nobii osten iι foeibi quoniam delectatio J praeterea asseri; in prim intelligibili esse perfectiorem intelligentiam.
O delectationem,quam in intelligente, et desiderante ipsum, ubi ait sieipsum ver intellectu intelligis Ibine tria scribit , primo quomodo Deo competat con siderati dicens caeterum vita quoque P. excludit opinionem Ithagoricorum attribuentium impersectionem primo principio, ubi inquit quicunque vero cothagoriciJ secundὸ declarat, quod primasubstantia est incorpore ibi Postensum es autem yM-
sim quod non mouetur aliquo motu te scit ver. quoniam JMouet autem hoc modo, concupiscibile Tex. εintelligibile mouet, non motum . horum autem prima eade sunt, desiderabile nanque lapparet bonum . primum vero voluntate flectabile, quod est bonum magis vero appetimus, quia videtur ,.quam videtur , quia appetimus. 3Pi incipium enim intellectio . Ac intellectus ab intelligibili mouetur. Intelligibile vero alter ordo est, qui per seipsum est.& huius substantia prima. atq, huiusce quae simpleat, secundum actu est. Est autem Vnum, Simplex aro idem siquidem unum significat mensuram, simplex vero
327쪽
quo modo se habeat ipsum. At vero bonum quo que dc quod per se eligibile est, in eodem ordi.
ne sunt. dc semper primum est optimum, arit tortionale. Quod vero cuius gratia in immobi-ibus sit, ipsa diuisio manifestat est enim id cuius gratia alicui eorum, quorum hoc quidem
est hoc vero non est. mouet itaque, ut quod a Tex. 33 matur, quod mouetur aut eccq era mouet v At
si quid mouetur, contingit etia aliter se habere. Quare,si latio prima etiam actus est, quo mouetur, hoc modo sane contingit aliter se habere secundum locum, quamuis non secundtin substantiam. Cum autem aliquid sit mouens, ipsum immobile existens actu ens, hoc nudo mo do contingit aliter se habere uelationanque prima mutationum est huius aule, qus circularis est, hanc autem illud mouet. Ex necessitate itaque est ens. 5 prout necessitas bene est,& sic principiu Necessarium nanque toties dicitur, quoddam vi, quia praeter inclinasione e quod da ira, si in ne quo non bene esset: quod iam, quod non aliter contingit se habere, sed simpliciter est a tali ergo principio tum coelum, tu natura dependet. Tenas megentia vero qualis nobis pauco tem 'ore ,
optima illi est mi uidem ita semper illud et . nobis autem profecto id impossibile est quonia delectatio actus huius est . Et ob hoc vigilatio, sensus, intellectio maxime delectabile est. . spe aute ac memoria propter haec. Ipsa vero intelle lio secundum se eius est, quod secundiim se optimu est.& quae maxime est, eius quod maxime est seipsum vero intellectus intelligit a Dsumptione intelligibilis . intelligibilis nanque fit
attinges, intelligens, ita uti de intellectus Mintelligibile sic susceptiuu enim intelligibilis, subin
328쪽
Se substintiae intellectus est, operatur autem, ha bens. Quare istud ni agis, quam illud est id diuinum, quod intellectus videtur habere .in speculari uo optimum,in maxime delactabile est. Si igitur ita bene se habet Deus semper, ut nos aliquando admirabile est quod' si magis , adhuc admirabilius est at ita se habet.CoeieIdm, vita quoq; profecto in existit. si quide intellectus operatio vita est. ille vero est actus, actus vero Pse illius vita optima in perpetua est. Dicimusataq; Deum, sempiternu, optimumq; vivens e se Quare vira, quum continuum, d sternum Deo inest hoc enim est Deus. Quicunque ve- Tea.
ro ut Pythagorici I seusippus tutant optimu& pulcherrimit misi esse in principio , eo quod
Plantarum quoque, ae animalium principia causae quidem lunt bonum vero .pei fectum in his esse , quae ex his sunt, non recte putant semen nanque ex alijs prioribus perfectis est neque semen trimum est, sed quod persectum est.
veluti hominem dicere quispiam possit priore semine esse non illum qui eo generatur, sed a liti ex quo ipsum semen est Quod itaque Tex.ΑΙ est quaedam aeterna, immobilisque subitamia dca sensibilibus separata, constat ex dictis ostensium autem est, quod nec ullam magnitudinem possibile est hanc substantiam habe Ie , ver 1 imparii bilis, indivisibili i est. nam in filii ito tepore mouet . nihil vero finitum infinita potentiam habet. cum vero omnis magnitudo, aut infinita, aut finita si finitam quidem propter hoc non haberet magnitudine: infinita velo, quonia et omnino nulla est infinita magnitudo. At vero ocim passibilis,4 in alterabilis est. Omnes nanq3
reliqui motus Posteriores eo sunt, qui secundu is locum
329쪽
Iocum est . Et quidem haec propter quid hoc se habeant modo,dilucida sunt. Argumentum cap. 7. Vnam simpliciter esse primam substat iam sub qua plures aliae substantiae sunt , ex ipsit orbium motibus,dOeet Ariis. dubitandi, dividitur caput in tres artes. in prima stendit necessitatem pertractandi hanenuastionem, ubi ait sistrum autem natorienda Jm
secunda ait plures esse Fubgantia ibi s nobis ver ex praesuppositis Ic hoc probat si s idem usq, praeter simplicem latione J in tertia parte inquirit, quo sint praedicta substantiae . . hae diuiditur in duas par-
ter inprima in uestigat numerum motuum coelectiu infecunda concludit numerumsubstantiarum mouentium unde autem accipiendus si numerur motuum,
narrat ibi pluralitatem vero lationum J deinde asserit opiniones diuersas antiquorum, irimum Eudore dicens s Eudoxus igitur Solis , e Luna J secundo opinionem alippi ibi satiatippus situm quidem J
hine concludit ex numero motuum florum nume-
νum substantiarum immaterialium, ubi ait squia subsantia quoqueJ deinde excludit tria, quae possent debilitare illationem pra missam . prima est squὀd si nullam lationemJ secunda sed esse alias lationes Jtertiis quod autem coelum sit numJ postrem comparat ea, qua inuenta sunt ad opiniones antiquas , ac vulgares, ubi ait tradita autem μι quadam JVTrum autem una sit ponenda talis substantia. an plures, di quot non Oportet nos latere, sed meminisse quoque aliorum sententias,
quot de pluralitate nihil, quod dictum persei
330쪽
euum sit, dixerunt. De id eis nanq; opinio nulla
accommodatam considerationem habet. Numeros nanque dicunt ideas, qui dicunt ideas es, fer denumeris vero quandoque ut de ii ficitis aiunt , quandoque tanquam usq; ad denarium determinarii qua vero de causa tanta uni erorum pluralitas sit, nihil cum diligentia demonstrativa dicitur. Nodis vero ex pae suppositis a Tex. aque determinatis dicendum est. Principium enim ac primum enitu, tum per se, tum per accidens immobile eae mouens autenti primo seminpiterno, uno motu Cum vero quo mouetur, necesse sit ab aliqui moueri, primuntque, Ο uens immobile per se esse, o motu aeterno ab aeterno mouerid unum ab uno videmusque praeter simplicem lationem totius, qua dicimus prima subit intia minimmobilem moueri, c te ras etiam lationes, quae erranti sunt, sempiter nas esse sempiternum nanque & irrequiescibile circulare corpus est monstratum autem est de his iii Pnysicis necessc est harum, quoque lationum unam quanque a per se immobili&terna substanti moueri; nam Hellarum natu . .
ra perpetua substantia quaedam existes in quod movet perpetuit, prius est moto.& quod prius substantia est, substantia sit necesse est . Constat itaq; necesse esse tot substatias esse natura perpetuas, per se immobiles ac absque magnitudi. ne, ob causam pritis dictam . v Quod igitur sub Te1.4'stantiae sunt,& harum qu nam prima, quaeve cunda, secundum eum ordinem que lationes siderum habent patet. pluralitate vero lationum te peculiatissima Philosophia Mathematicarum scientiarum, videlicet ex Astrologia, consideran