장음표시 사용
341쪽
In Pr mi, de Mathematicaram rerum essentia per
In Secunda, di putatur eontra Ideas. In Tertia, probatur Numeros non esse substantiasse-
V M, A PRIMA. De quibus agendum sit in subsequemibus libris.
sensibilium itaq; substantia, qu nam sit, dictu es, in traditione quiden naturalium , de materia , posterius vero de actu. Cum autem liae consideratiost, utrum praeter sensibiles substantias aliqua sit immobilis in aeterna, necne, de si sit, quaena sit, quae ab alijs dicuntur, primo speculandum est: vi tum si quid
non ed. dicant, non simus eisdem conscij ta
342쪽
s qucd nobis cillis comune decretum sit, hoc
separatim non contra nos grauit ei feramus. sufficiens. n. erit, si qui sinus dam melius dicas, quς- da non deterius . Duae autem de his opiniones sunt. Quidam etenim ipsa Alathematica substantias esse aiiint, ut numeros lineas, d quae his eiusde generis sunt. Et rurius Idea, Cum autem .quida ideas, numerosq; mathematicos duo genera faciant, quida, nam amboru natura , quida aut alii mathematicas tantu iubstantias esse dicant primu quidem de mathematicis conlideiadum est, nulla aliam eis addendo natura , veluti v trucideae sint,necne,& utrum principia, substati aeq, eurici, an non: verum tantum, ut de n. athematicis ut tu sint, an non sint: S si sint, quonam
Diodo sint. Dei ii de postea seorsum de ipsis Id eis simpliciter, c aliquantula legis gratia diuulgata nanq; plurima si ni etia in exterioribus rationibus. Praeterea ad illa considerationem oportet maiorem sermonis parte attendere , cum de his Consideremus, utrum subitantiae, principiaq; entiu numeri, ac ideae sint . post. n. ideas haec tertia consideratio restat Necesse aurem, si naathematica sunt, aut in sensibilibus ea esse, quemadmodum aliqui dicunt, aut a sensibilibus separata & hoc etiam modo quid aiunt haut si neutro modo sunt, aut alio modo sunt. hiare dubita tio nobis no a de ipso esse erit, verum de modo. Mathematica substantia non esse magis , quam corpora , nec eis priora nisi ratione, nee ab eis
separata esse posse. Cap. II. E quidem in sensibilibus ea esse impossi
bile est, quodq; simul fictilia ratio est dictu Arist. MetaPhri sand
343쪽
tane in dubitationibus est, quod simul duo solida esse impossibile est . Item , quod eiusdem rationis est steras quoque potentias,in naturas in sensit dilibus esse, ac nullam separatam. haec itaque prius dicta sunt verum ad haec etiam constat, quod impossibile esset quodcunque corpus
di iidi disiideretur enim secudum superficiem , haec iecundum lineam,& ista secundum punctum: quale si punctum impossibile est diuidere, etiam lineam, quod si hanc. citer quoq;. Quid
igitur differt aut has esse tales naturas, aut no esse quidem in eis tales natura S Z idem nanq; accidet. diuisis enim sensibilibus, diuidentur, aut nec ipsae sensibiles. At nec 1eparatas esse tales naturas possibile est. Nam, si ei ui praeter sensibilia solida separata ab his diuersa, prioraque sensibiIi-hus patet, quod etia praeter superficies alias necesse est esse superficies separatas, puncta quoque,&lineas quando quidem eadem ratio est Quod si haec rursus praeter mathematici solidi
superficies, lineas, puncta, alia separata, siquidem incompossit , priora compositis sunt de si sensibilibus pii ora iunt corpora no sensibilia, eadem ratione superficiebus etia, quae in solidi immobilibus sunt, priores sunt hae, quae per seipsas exist ut . Quare aliae sunt hae, tum luperficie, tum lineae, ab his, quae simul cu separatis solidis lunt. hae nanque simul cum mathen alicis solidis, illae vero eis priotes sunt. Rursus illarum superficie-xum lineae erunt, quibus priores alias oportebit eadem ratione lineas punctaque esse, d eorum, quae in prioribus lineis, alia pucta priora, quibus no erunt amplius alia priora. At absurda sane coaceruatio fit accidit nanq; solida quidem unica
praei et sensibilia esse . su2erficies vero tripIices ,
344쪽
praeter sensibiles illae L praeter sensibiles, quae in
mathematicis sunt solidis , quaeque praeter eas, quae in his sunt. lineae autem quadruplices, puncta autem quincupla. Quare circa qualia horum mathematicae scientiae erunt non enim circa sal erficies, lineas,in puncta quae in immobili so-ido sunt: quando quidem semper scientia circa
priora est. Eadem ratio de numeris quoque: praeter enim quaelibet puncta aliae unitates erunt, ac Praeter quaelibet enita sensibilia deinde praeter intelligibilia . quare numerorum mathematicorum infinita genera erunt. Item quonam modo ouae in dubitationibus enumerauimus solui possunt ei enim ea circa quae Astrologia est, simili modo praeter sensibilia tint, ac circa quae Geo in metriaci esse vero coelo in partes eius, quonam modo possibile est aut aliud quodcunque motu habens similiter autem Perspectivae marmoniae obiectaὶ erit nanque vox, visus praeter sens bilia dc particulatia. Quare patet,quod alij sensus etiam, aliaque sensibi Ita sunt cur enim main
sis illa, quam istacl quod si haec sunt, animalia
quoque erunt, siquidemin sensus. Item qu dama mathematicis uniuersaliter prater has substantias scribuntur erit igitur haec quoque alia quaedam lubstantia separata, ac media inter ideas, ac media, quae nec numerus, nec puncta, nec magnitudo, nec tempus sit quod si hoc impossibila est, constat quoque illa impossibile esse a sensibili-hus separata. Et omnino contrarium, tum Vero,
tum ei, quod existimari solitum est, accidit, si quis ita esse mathematica PGnat, ut quasdam naturas separatas necesse enim est propterea quidem, quod ita se habeat, priores ensibilibus magnitudinibus esse,secundum aute veritatem P I a steriores et
345쪽
stetiores siquidem imperfecta magnitudo generatione prior, substantia posterior sit,ut inanimatum animato ratem quo dc quando magnitudines mathematicae unum eruntd quae quidem interdum animae, aut parti animae, aut alicui, quae particeps est rationis, insunt quod si non, multa erunt ac dissoluentur. Illis vero Mum diuisibi. les,quantaeqae sint quidnam caui, est, ut unum sint, coniunctaeque maneant Item ipsae etiam generationes hoc manifestant, quandoquidem
quod primum est, ad longitudinem,deinde ad latitudinem dc tandem ad profunditatem sit, ae finem nactum est. Si itaque substantia prius, quod generatione posterius est, corpus profecto, tum superficie tum longitudine prius erit.
hac ratione perfectum magis , atque totum , quia fit animatum. Linea vero , siue superficies, quodammodo animata erit supra nanq; nostros sensus haec certe dignitas erit. Item corpus quidem substantia quaeda sit, quip2e quod iam perfectionem quodammodo habet, Ilii eae vero quonam modo submitserunt nec enim ut species,& forma quaedam, veluti si anima sit, quod tale est. nec ut materia .veluti corpus, nihil enim ex lineis, neque ex superficiebus, neque punctis videtur consistere posse. Atqui si qua materialis substantia esset, hoc pati posse profecto videretur. Ratione itaq; prior sit. non in omnia, quaecunq, ratione priora, substantia quoque priora sunt. substantia nanque priora, quscunq; separata ipso esse
excedunt ratione vero hic, quorum ratione ex raritanibus haec autem non sunt simul, si . D passiones non sint praeter substatias,veluti quiddam motum vel album, homine albo se cudam rationem albedo Prior est, non secundum substantia.
346쪽
xio enim potest separata esse, verum semper una cum toto est. dico aut totum hominem album . Quare manifestum est, neque prius es e, quod ex ablatione est, neq; posterius, quod ex appositione est ex appositione nanque ipsa albedine albus homo dicitur. Quis igitur nec substantiae sint magis, quam corpora , nec essenii a sensibilibus priora sint, verum sola ratione, nec usquam
esse separata possibile esse, satis dictum est
Mathematica P entia esse, e quo pacts o quod non priora χὶ quomodo priora . Vbi de Abstractione multa Cap. III. CVm vero ne in sensibilibus ea esse contingat, manifestum est, quod aut omnino non sunt, aut modo quodam sunt, ob hoc non simpliciter sunt multipliciter nanque ipsum esse dicimus. Quemadmodum enim uniuei salia inmathematicis non sunt de separatis praeter magnitudines , uixerosque, vertim de his, quanquam non quatenus talia,ut magnitudinem habeant, aut diuisibilia sint, patet, quod etiam de magnitudinibus sensibilibus rationesin demonserationes sunt verum non prout sensibiles, sed prout tales sunt quemadmodum enim prO- ut mota solum multae rationes sunt, absque eo quod quid sit unumquodque eorum , ac eis accidentium consideretur,in non est necesse,propterea idem aliquid motum a sensibilibus separatum esse, vel in eis aliquam naturam segregatam esse ita de his, quae mouentur, etiam erunt
Tationes, atque scientiae, no tamen quatenu mota, verum quatenus corpora tantum , di rursus
Prout superficies tantum,in prout longitudinea
347쪽
tantuni,& quatenus diuisibilia, 'uatenus inis diuisibilia sitium habentia, & prout indivisibilia tantum . Quare cum simpIiciter verum sit dicere, non solum separabilia,seda non separabilia esse, veluti ea quae mouentur, & mathematica quia etiam qualia dicunt verum est simpliciter icere,& talia esse' quemadmodum coeteras scientias simpliciter verum est dicere huius Gmnon eius, quod ei accidat, veluti quod albi si salubre album sit verum prout salubre est . ac illius, cuius unaquaeque est, si salubris salubre , si vero hominis prout homo est, itam Geome- triam , non si accidit sensibilia esse quorum est, non est autem eorum, prout sensibilia sunt: non erunt sensibilium Mathematicae scientiae , neque prosecto circa haec , aliis separatis Multa vero per se rebus accidunt, prout numquodq; talium eae quoniam riuatenus foemina animat,in quatenus mas propriae sunt passiones:& si non est quicquam foemina, neque mas se. Paratum ab animalibus Quare etiam prout longitudines solum,in prout superficies, inuanto de prioribus ratione , ac simplicioribus, tanto magis id certitudinem habet hoc autem simplex est . vitare absq; magnitudine magis quam cum magnitudine,in maxime absque motu . quod si habet motum; primum maxime et siquidem hi simplicissimus est,in huius qui regularis est. Eadem ratio de Harmonica, Pespectiva est.neutra nanque prout visus, vel prout vox speculatur, vertim prout lineae,& numeri athaec propriae illorum passiones sunt Mechanica quoque similiter. Quare si quis ab accidenti bus separet, ac de eis aliquid , quatenus talia sunt, consideret, minime propter hoc mentie
348쪽
tur. quemadmodum nec cum in terra describat,ac eam, quae pedalis non ei pedalem dicat non
enim in propositionibus falsitas inest optim. vero ita numquodque profecto considerabit,s quis separans ponat quod non est separatum rquod rithmeticus, Geometraque facit. Vnum etenim Mindiuisibile est homo, prout homo
ille vero posuit, num indivisibiliri deinde sp culatus est. si quid homini prout indivisibile est.
accidit.at Geometra nec prout homo, nec prout
in diuisibilis, verum prout solida. quae enim etiam tametsi nulli bi erat in diuisibilis, inerant ei, patet quod etiam absciue his contingit ei pors inesse. Quare propter hoc non math Geome trae dicunt,& de entibus disi erunt & entia: unt. duplex enim est ens, hoc quidem acti, hoc ve-TO materialiter. Cum autem bonumi pulchrud merant si quidem illud semper in operatione, pulchrum vero etiam in immobilibus est' qui dicunt athematicas scientias nihil de bono: ,
vel pulchro diceres, falsum dicunt. Dicunt etenim' maxime ostendunt namini non nominant, cum tamen operain rationes ostendunt, nonne dicunt de eis' pulchri nanque maxima species sunt, ordo, commensuratio, & definitu 3 quae maxime ostendun, Blathematicae scientiae.
Et, clim haec multoru causae esse appareant dico autem veluti ordori definitu' patet, hetia similem causam, quae ut bonum causa est, quodammodo dicant . magis autem aperte in aliis dicemus. De mathematicis igitur,in quod entia sunt,& quomodo entia, & quomodo non prio 1a, quomodo priora, tot dicta sint.
349쪽
Disceptatio contra deas. ιμ-οuerint Idearum assertores ad eas ponendas Cap. I. id eis autem pii mo ipsam, quς de idea est, opinionem con 1ide
ram nillil contorti habentena, sed quemadmodu opinati sunt a principio, qui pii mi ideas esse dixere . Accidit vero de id eis opinio illis,' dixerunt, proptereas de veritatea aliae serant Heracliti rationibus, tanqua omnia sensibilia semper fluant. Quare, si qua cuiuspia scientia, prudentiaqi erit, oportet alias quaida
naturas permanetes esse, praeter sensibiles. o. ri. fluentiu esse scientia . Cum vero Socrates circa morales virtutes vacaret. Ec de his uniuersaliter desinire primus quaereret, naturalia. n.pa IuPer Democritus tetigerat solum, Maliquatenus ca-
Iidumin frigidum definierat. Pythagorici etiam prius de quibusdam paucis , quoru rationes adnumeros reducebat, veluti quid est tempus, aut iustu, aut nuptiae' ille sane rationabiliter quaerebat ipsum quid est syllogizare n. quaerebat, syllogismorum vero principi est ipsum quid est
nondum . n. tunc erat vis dialectica, unde de poΩsent absq; eo ipso quid est cotraria considerare virum contrariorum eadem scientia esset. Duo nanque sunt, quae Socrati iure proprio attribuat qui 12 iam, inductivas orationes, di definitionem
350쪽
vntiter salis . haec enim ambo circa principi uiro scientia sunt. At Socrates quidem uniuersaliano ponebat separata, nec definitiones. qicida vexo separarunt, ac talia entium ideas appella Iut. quare fere accidebat eis eade ratione omnium, quae uniuersaliter dicuntur, ideas esse Destruuntur fundamenta eorMm , qui ideas
poημnt Cap. II. AT simile est, sicuti si equis numerare voles,
cum quidem pauciora existant, arbitretur non possis. cum vero plura faciat, numeret, plures etenim ut ita dica forma sunt, qua sentibilia particularia,de qui b. cum causas quaererent, ex his ad illas processerunt namin secundum unumquodq, eiusdem nominis sunt, di praeter substatias, steroru quoq, in multis est,nu, de in his, bc sempiternis.Cster quibus modis osteditur, formae sunt secundu nullum hor apparet e quibusdam nanque no est necesse fieri syllogismum: e quibusdam vero , etiam quora non putat, horum formae fiunt. Secundu nanq3 rationes, quae ex scietijs, formae erunt omnium, quorum scientiae sunt. secundum vero unum in multis, etiam negationum.& lacnndum Uintelligimus aliquid eius, quod corruptum est, etiam corruptibilium: si quidem horum aliqua conceptio est. Insuper quaedam rationum , eoru elia
ruae ad aliquid sunt quippe cum exactissimae
in t ideas faciunt, quorum no dicimus esse petis genus. Quaeda eri a tertium hominem dicunt.- Et simpliciter hae deformis rationes, illa periis