장음표시 사용
411쪽
non . Et si partes , quo pacto partes. Nam nune non secundum regiones modo, verum etiam secundum actionem a nobilissimis quasi abiecta videntur: si quidem circula iis lario huiusmodi est. Contingit enim veluti per accidens ex ea , qua in gyrum sit, latione, tum ad locum , tum inuicem fieri mutationes. uod si & optimi melius esset aliquid , circulari motu a primo Cnisi recipiendi velaret impotentia indigeret quandoquidem'ilod ptimum est, ac diuinissimum quae optima sunt, vult omnia. id autem forte excedens aliquid, di in uestigabile existit. Arbitratur sane qui hoc dicit, similia esse omnium , de in optimis tenuem aliquam esse , aut nulla In habere differetiam . Sed forte quispiam hoc addubitauerit ad ipsum primum coelum referens utrum circularis latio de ipsius substantia sit &si a quiete habita, statim in corruptionem laberetur, an cupidine quadam, atque appetentia per accidens, nisi illa urique appetendi facultas ei congenita sit nihilque prohibeat talia quaedam esse entia. Sed forsitan eum, qui talem appetitum detraxit, de ipsa latione ambigere continget, si sublata coeluto corriam peret. AIqLα hoc quidem, quasi ad alios sermones pertinere videtur . Vettim hoc ipsum de hac aut de hisyrincipi j quispiam existimabit.
Narrantur opiniones multae ire rerum principia . . cap. III. Fortassis autem phst, alia protinus assignare, quae ordine sequuntur principia , atque in eo , quod antecessit, subsistere non oportet suispiam assirmabit. Hoc enim est perfecti, fa-
412쪽
pientisque viri quo pacto Eurytum calculos quosdam disponentem aliquando Archytas prodidit facere, dicereq; hunc esse hominis , illum
vero cuiusuis alium numerum. Nunc vero mul. xi, aliquatenus progressi, quiescunt, quemadmodum quid unum in indefinitana dualitate ponunt. Numeros enim planaque in corpora cum creaverint, reliquae pene omittunt,
paucillum attingentes: & hoc tantum declarantes , quod alia quidem ab in determinata duali late proficiscuntur, ut locus, inanes, infinitum ratia vero a numeris, uno, ut anima,& alia' usdam . tempus autem simul, coelum in alia quoque complura negligunt nec ullam postea de coeli, ac reliquis faciunt mentionem . Pari modo Speusippi discipuli, non autem aliorum ullus, praeterquam Xenocrates, quippe qui om-inia quodam modo mundo similiter accomme/data ensibilia, intelligibilia, mathematica, item&diuina Conatur quoque Estiaeus usque aliquid non quemadmodum dictum est de primis solum disserere Plato autem, dum ad principia redigit, alia quoque tangere videtur , ad
ideas ea referens: istas vero ad numerose ex his
autem ad principies deinde per generationem usque ad ea, quae dicta sunt. Alij autem ad principia soli1 . Nonnulli veroin vetitatem in his esse .entia enim circa principia tantum esse . At secus hie atque in alijs accidit disciplinis . In illis enim quae post principia sunt, robur maius ob Iinent: atque inter ea, quae in illis sunt scien itis, veluti perfectiora solet haberi Forte autem hoc rationabiliter . nam ibi principiorum , in
reliquis vero a principijs quaestio est.
413쪽
Dubitatio, an principia informia sint, vel ra amadepta. iap. IIII.
SE forte ambiget aliquis, quonam pacto, &qualia supponit: incipia oporteat, utrum ne informiain veluti potentia solum existenti a vi qui ignemin terram Principia faciebant; an o mam adepta, quasi maxime foret opus, ut finita essent, quemadmodum in Tim o inquit Etenim ordo, atque finitio, rebus per qua excellentibus maxime familiaria sunt. Videtur autem hoc in Ie liquis quoque, ut Grammatica, Musica, Mathematicisque ad hunc fere modum se habere. Cosequuntur etiam quς post principia sunt ite quisecundum artes, quae quidem naturam similiter imitantur, Ze instrum eta, alia secudum principia Alia igitur omnia admodum formalia Putant principia. alij vero materialia tantu . nonnulli utruq;,ωformalia admoduc materialia, tanqua in ambobus perfectio cotineatur. quippe qui ex contra iijs substantia omne naieci dicanti Absonum autem & illi, quo o videatur . si totuCoelu, singule eius partes, ata; niuerse, ordine, ratione, formis, viribue, circuitionibus predits forent, ipsis vero principiis tale inesset nihil:
Dd, caro eoru qu temere confusa sunt optimus inquit Heraclitus sese mundus haberet Atque secundum minima vi lia dixerim accipiut
perinde atque inanimi :.Defilii a nanq; singulorum natura est, ut ita dicam, qua uis temere facta sint: principia vero inde terminata . Rursum , id quoque haud facile intomnibus,& in animalibus
plantis atque in ipsa bullaci ad id cuius gratias uni Sariter reducere, singulasque rationes adhiberes
414쪽
here, nisi aliorum ordine, mutationeque omnige
na S, ac varias eorum, qu tum in aere tantum in terra gignuntur, formas fieri contingat. quorum
maximum quod da exemplum nonnulli faciunt ea, quq circa anni tempora fiunt, in quibus animaliu, plantarum, fructuum veluti producente ea Sole, generationes apparent Atque hq quidem hoc in loco contemplando, inuestigant exiguam libationem mus ordinis constitutionem ad quantitatem usque reperit. Cur item magis fieti nequeat in deterius transitus. Dubitatio circa principiorum motum oequietem. Cap. V.
IN principi j autem inde prima quoque coepit oratio, de quiete merito aliquis dubitaue xit nam ea ut prς stantius aliquid sit in principiis collocabit, sin vero, liriusdam segnities, atque
motus priuatio, minime vertim si actionem esse fateatur, contra , tanquam pilor ac honorabilior est existimanda motus vero in sensibilibus. Cum autem hoc propter illud quiescat, fieri nequit, ut id, quod moves est, se ita per moueat Non enim fuerit periculum, quod primum est, neque rationis speciem haberes, neque alioqui fide dignum esse, sed maiorem quandam causam quε- Iit. At quod mouet, ab eo, quod mouetur, diuersum non esse propter actionem,in passione quodammodo sensus acclamare videtur ceu possibile. Sed est, qui ad ipsam mentem Deumque refeetat Absonum autem est aliud quoque dictum illa non moueri inus eius, quod quiescit, appetitu ducuntur , liquidem ipsa alia sequeretii centia'. verum enim uero sortitan non sic accipi debet a
415쪽
bet, ut ad id, quod impers est redueamus , sed τι quam maxime sibi consonum , perfectumque ii veluti ciuitas, aut animal , aut quiduis aliud eorum , quς in paties iecari possunt, aut etiam omnino , Coelum , quod sane aiunt esse perfecti silanum Dubitati quopacto entium diuisio in materiam , formam fiat. Cap. VI. C, Aeterum aliquemin talia quoq; sermonen, postulant, quo pacto in materiam , atque formam entiu partitio fiat. iit ne alae ru quidem
ens, alterum vere non e DS, potentia autem v nu,
ad actum reductum Daut unum quidem , sed in determina tum ens eo, quo in artibus modo Generatio autem, quυpsorum quidem essentia, est secundum rationes formari sed ita quidem ad id, quod prs stantius est forte fieret transitio.. Psum autem esse, per eam esse nihilominus verum fuerit. non enim esset, ipsa non eli isten e . At illud, teque hoc neque quale, neque quantum quippe quod forulis in determinatum est. potestate autem quadam eas habet sed hoc proportione ad aries omnii: o sumi debet, & ii quatit alia similitudo. Dubitatio, quo pacto Vniuersi natura in eo Nirarii istat. Cap. VI I.
PRς terea illud quoque dubitationem nisi curiosa qu rendi diligentia sit habere videtur , curnam ipsa natura, totaque niueisi subsantia in contrarijs consistat idque quod dete-atius est , squales ieini cum OP timo partes habeat
416쪽
beat, imo vero etiani longe numerositis sit. Quapropter in uniuersum dicere videtur Euripides'.
quod nequeunt bona esse separata. Talis aut sermo paru abest qui dicat, neque bona, neq, sina ilia elle omnia: atq; quod de omnibus ipsum esse dicimus porro nulla inuicem esse similia, utrius alba, nigra sunt in seipsis. Est etiam quod prς- ter opinionem magis esse videtur fieri non pos se, ut quod est absque contrari j existat Nonnulli vero adhuc magis inopinabili utentes , id, quod neque est, neq; fuit, neque futurum est, in Variuersi naturam adnumerat sedit quidem est, veluti excedens quq dam sapientia. De varῆ modis quibus ni unumquodque perse qui deceat uno item pacto circa principiassecutari debeamus cap. V III.
Arens, quod mutas dicatur modis, mani seis
stum . etenim differentias sensus speculatur, causasque inquirit. Sed forsitan verius fῶeiit dicere, quod eorum, quς cogitatione excelletia
sunt, qusdam quidem simpliciter quςrit, quq
dam vero dubitationem faciendo: quam tametsi transcendere non valet, lucem tante aliquam
in tenebris plus aliquid indagare volentium ostendit. Itaque ipsum scire non sine differentia quςdam erit Etenim, si inter se diuersa sint, dita ferentia quedam in erit. Atque in uniuertalibus, cum sub eis plurima sint discrimen inueniri est necessia, siue hq uniuersalia genera sint siue species. Omnis autem scientia fere propriorum est. substantia nanque dc quid ditas Lecudum numquodque proprium existit Etrius in spei utarionem veniunt secundum se, non per accidens. ali
417쪽
quid viique ad liquo urit. Omnino autem tayluribus idem conlpicere aiit uniuersaliter, cona muniterque, aut secundum quodque modo quodam proprie esse 1 cienti dicimus et Inumero, lineis, alii malibus , plantis . Finis autem ex am-b Obiis Sunt etiam nonnulla uniueri alium finis
in eo enim causa. At horum id, quod in parte est, quatenus sectio in indiuidua sit, quemadmodum & in factibilibus nam ad hunc modum se habet ipsorum actio . Praeterea idem substantia, numero , specie, genere , proportioneque scimus in quae praeterm diuitiones habeantur . at L plurimum per analogiam , an quaruplurimum eam recipientes atque aliqua qui- dena per nosmetipsos, aliqua vero per rem sta biectam. nonnulla autem per truque Sed, cum inultipliciter scire sit, quo pacto numquodque persequi diceta Nempe tuus cuiusque modus principium est, ac maximum ut prima intes .ligibilia, & mobilia, desque sub natura sunt, ac que ex his is sis, qu in principio queque equuntur 1 sque ad animalia , plantas in ultima animae experta a. Nam in Do quoque genere proprium est aliquid , quemadmodum di in matheniaticis. Ipsi nanque m. themata , qua inuis unius quodammodo sinet genetis, sortita sunt disterentiam . Sunt autem diuisa susticienter. At si quςdam nota , eo quod ignota sint quemadmodum inquiunt nonnulli' proprius sane iii erit naodus . Indiget autem quadam diuisione. Sed fortassis in quibus fieri potest , proportione aliquid sciri magis proprium fuci id. dicere , quam per id quod ignoturi, est. quemadmodum squis per inuisibile inuisibile . Tentandum exigitur diuidere ruot modi sinitid quoties psum
418쪽
eognoscere dis a tui lilius auten ipsa princiapham . Ataue primum i fit seire definire disti cilius videbitur. Nat fieri nequit, v v niuersale: communeque mi Lippiana in his capiamus, qu multis dicuntur modis. Atque tum qtia enus, tu de quibus causas in uestigare pati in sensibilibus, oc intelligibilibus ratione deceat, aut dubia hoc , aut dictu non facile existit. Quippe cum via in infinitum in utrisque aliena fit, perimatque sapientiam straque utem quodammodo principium . Sed forte hoc iaci strum , hoc vero 1impliciter aut hoc quidem finis, hoc es no
strum quoddam principium Aliquatenus igitur per causam p/cularito Tumus princi, ia, a se n. sibus incipi eotis . Sed cum ad ipsa summa, primaque transimus live quod caus am non habemus, titue ob nostram imbecillit uena sicuti do- si de ratissima intueri non amplius valemus Forte a Diena veritati magis consonum illud e Νissit, palpate ac veluti attingentia fieri speculuimae m. iam ob rem ii cari pla nullicontin dit at Lacinatio . At dissicilis est circa id ipsum in te Rectus, at tu fides. Cum autem Malioqui in agnum quippiam sit, God singulares tractitiones nee est a tum d potissimilivi maxi in ac facere conis uenit det Diit one S, tum de nat ira L. M am circa Ca,quq ad hae proprii sunt Si quidem qui de
omnibus rati ne in qu rit Mit, simul cum ratione scientiam tollunt, ita)o verius eiit dicere eos ratione: pct 'Ie Ortim, quor neque est, neque
fuit, quicula lue Coelum ipsam aeti Mium existimant lationes autem , magnitudinem figuras , esistantiasque, alia, quorum it ologia dei noli rationem facit.& ipsa que prina mouent, cuius gratia dic ei et mittulit quaenam i aeuis
419쪽
tia per se existit . In summa autem, ut absque hac uniuersi natura sit, fieri nequit, sed veluti
quam sortiri potiionem, aut aliud antecellere, aut contraria esse principia oportet. Quamobrem , nec Deum fatentur esse, qui ascribunt in determinatum agere posset omnia minetiam',
si ali cluatenus eii potest, neque hoc fortassis praeelegerit quippe cum totam substantiam eκ contrari j quidem, ac in contrari js existen em, perire contingeret. Videntur aut euiin in priuiis considerata Pleraque, & ut accidit, sicuti quae circa terrae mutationes dicta sunt. Neq enim quod melius est, neque cuius gratia, sed si consequi aliquid est necesse. Multa natique tum in aeIe, tum in aliis talia contingunt. Ex sensibilibus autem coelestia potissimum ordinem h ibere videtur, c steris priora loco, nisi mathematica sint. Nami si non tot uiui a maior pars in his ordinem adseruat nisi quis formas tales accipiat,
uales Democritus indiuiduis supponit corpu-culis. Sed de his quidem considerandum. Quod autem in illo dictum est,& in ipsa natura, in uniuersi substantia finitionem quandam eius, quos alicuiu gratia existit, atque illius , qui ad melius est impetus, capere tentandum est. Nami in quibus entia sint,in quonam inter se modo sese habeant, hoc eius, quae de Uni ueris Pecu- Iationis exordium fuit.
420쪽
plerisque eorum inita circa terram sunt. Cuius enim gratia uni fluxus maris , acri e fluxum aut cuius exporrectiones , aut eX siccatione S, humectationesque,& omni tuo aliud in aliud mutationes, cori uptiones, generationes, aut quae in ipsa terra fini alteratione ς, dc eorum, quae in aliudex alio transmutantur, mutationes desid genus alia pleraque Diti ipsis autem animalibus aliqua veluti vana existunt, ceu mammae maribus, foeminis emissio cui quidem nihil contem in nonnullis barbae , aut omnino pilorum quibuidam in locis productio. Tum etiam cornuum magniatu dines, ut ceruorum . Nonnullis quoque lasis , quod mobilia,quod in terram directa, quod ante oculos positis gestarent . Quodque aliqua vi fiant, aut praeteris a Iuram , quemadmCdum aIdeola coit, vitamque vivit mansuetiorem . Et alia non pauca quippiam deprehendat istiusmodi . Quod autem maximum est, maximeque apparet , circa educatio nec generationesque animalium cst . nullius enim gratia haec sunt, sed casus, atque per necessitates alias . potiebat enim , si alicuius' i ii deni gratia sint, semper se- cudum idem, similique modo fieri . Atque ei iam in plantis,in praesertim in animatis praefinitam quandam , formis specie ac potestatibus apparent obtiinent naturam. Haec autem cuiusnam gratia sint, quareret aliquis. Nam rationeri non habere, id ipsum dubium est: idque in alijs prius, ac honorabilioribus non ponentibus quatenus ratio Quici tuam, quod fide dignum sit, habere videtur quoniam haec ideas quasdam aut inter se disterentias a casu i uniuersi latione, quae in circulum sic accipiunt. .go si ii eque hoc