장음표시 사용
421쪽
finitiones quasdam sumere , non in omnibus 1 simpliciis ponere decet. Quandoquidem, quae huiusmodi existunt, quandam continent dubi lationern Atque simpliciter dicitariis, quid de 'noquoquc. Simpliciter quidem, quando in omnibus naturam , quod optimum est expetere, dein quibus fieri potest , ordinem largiri, atque
saternitatem videmus Pari autem modo in anima alibus quoque simili er. Nam ubi quod melius est, fieti potest , ibi haudquaquam praeterim istis: vetuli, quis Lante gulam guttur sita pii-maam namque temperiem in medio cordis ven- triculo inueniri praestantius est: quippe cum me inium honorabilissimum sit Siroili modo quaeiad mundum et tinent si quidem Mappetitus -haud secus. in illud quidem, quae neque Ober diunt, neque quod bonum est, admittunt, cur
c multa sint, imo vero mulio Lira, declarat. Paucum nanque aliquid antimatam est at inanimatum infinitum E psorum esse animatorum breue , ac melliis existit. In uniuertum autem, tum rarum, tum in pauci bonum est mulavinia
vero numero quod malium existit. Nunquid si determinatio solum,in veluti materiae species, ut quae ipsius naturae sunt, esse dicatur, stultimismum erita Si etenim qui de tota differunt substantia, dicant quemadmodum Speusippus, quod pretiosum est rarum quippiam esse facit hoc circa medi locum esse illa velo sum illa,
utrinque, entia profecto pulchre erunt existentia . Plato autem , dc y thagorae longo imitari interuallo volunt omnia; quamuis quandam n determinatae qualitatis, cunius perinde quasi oppositionem faciant, in qu χ infinitum inordi
natumque inani ut ita dicamn formae care
422쪽
est supra ipsam quoniam est causa ei. Et nos quidem exemplificamus illud per esse, Qui
uum in hominem . Quod est, quia oportet ut sit prius esse primo deinde viuu, postea homo Vivum ergo est causa hominis propinqua deesse est causa eius longinqua esse ergo vehemeni ius est causa homini quam viuum , quoniam est causa vitio , quod est causa homini de similiter quando ponis rationalitatem esse ea uinfani hominis , est esse vehementius causa homini magis quam rationalitas, quoniam est causa causae eius. Et illius, quod significatio est aquoniam quando remoues virtutem rationa Iem ab homines, non remanet homo,in reman et vivum spirans sensibile. Cum autem remo ues ab eo vivum, non remanet vivum,in remanet esses quoniam esse non remouetur ab eo, sed remouetur vivum' quoniam causa non re mouetur per remotionem causati sui remanet
ergo adhuc esse . Cum ergo individuum non est homo , est animal in si non est animal est esse tantum. Iana ergo manifestum estini lanii, quod causa loginqua est prima, prima est plus comprehendens, Qvehementius cauta rei, quam caesta propinqua . Et propter id fit eius operatio
vehementioris adhaerentiae cum re, quam operatio causae propinquae . Et hoc quidem non fit secundum hoc, nisi quia res in primis non patitur nisi a virtute longinqua. Deinde patitur a secunda virtute, quae est sub prima. Et causa prima adiuuat secudam causam super operatione luam quoniam omnem operationem quam causa em cit secunda prima etiam causa esticit. Verunt amen enacit eam per modu altiorem Tublimio-xem. Et quando remouetur causa secunda a cau-
423쪽
non . Et si partes , quo pacto partes. Nam nune non secundum regiones modo, verum etiam secundum actionem a nobilissimis quasi abiecta videntur: si quidem circulatis lario uiuimodi est. Contingit enim veluti per accidens ex ea, quae in gyrum sit, latione, tum ad locum, tum inuicem fieri mutationes. ubistin optimi melius esset aliquid , circulari motu a primo Cnisi recipiendi velaret impotentia indigeret quandoquidem quod ptimum est, ac diuinissimum quae optima sunt, vult omnia. id autem forte excedens aliquid,& in uestigabile existit. Arbitratur sane qui hoc dicit, si uialia esse omnium Min optimis tenuem aliquam esse , aut nulla In habere dilia retiam . Sed forterii, is piam hoc addubitauerit ad ipsum primum coelum referens, utrum circularis latio de ipsius substantia sit &s a quiete habita, statim in corruptionem laberetur, an cupidine quadam, atque appetentia per accidens, nisi illa viique appetendi facultas ei congenita sit nihilque prohibeat talia quaedam esse entia. Sed forsitan eum, qui talem appetitum detraxit, de ipsa latione ambigere continget, si sublata coelum corrumperet AIqLO hoc quidem, quasi ad alios sermones pertinere
videtur. Velum hoc ipsum de hac aut de hisyrincipi j quispiam existimabilia,
Narramur opiniones multae eirea rerum prinincipia . . cap. LIV.
Fortassis autem phst, alia protinus assignare,
quae ordine sequuntur principia , atque iri eo , quod antecessit, subsistere non oportet
quis Piam assirinabit . Hoc enim est perfecti, fa-
424쪽
pientisque viri quo pacto Eurytum calculos quosdam disponentem aliquando Archytas prodidit facere, dicereq; hunc esse hominis, illum vero cuiusuis alium numerum. Nunc vero mul. ti, aliquatenus progressi, quiescunt, quemadmodum quid unum, Windefinitam dualitatem Onunt. Numeros enim planaque i&χOI-pora cum creaverint, reliquae pene omittunt,
paucillum attingentes: & hoc tantum declaran tes , quod alia quidem ab in determinata dualitate proficiscuntur, ut locus, inanes, infinitum ealia vero a numeriti uno, ut anima, alia' usdam . tempus autem simul, coelum in alia quoque complura negligunt: nec ullam postea de coelo , ac reliquis faciunt mentionem . Pari modo Speusippi discipuli, non autem alioru in ullus, praeterquam Xenocrates, quippe qui omnia quodam modo mundo similiter accommemdat, sensibilia, intelligibilia, mathematica, item&diuina Conatur quoque Estiaeus usque ali
quid non quemadmodum dictum est yde primis solum disserere Plato autem, dum ad principia redigit, alia quoque tangere videtur , ad ideas ea referens: istas vero ad numerose ex his autem ad principiari deinde per generationem usque ad ea, quae dicta sunt. Ali autem ad principia solitis. Nonnulli vero & veritatem in his esse .entia enim circa principia tantiam esse . At
secus hie atque in alijs accidit disciplinis. In illis enim quae post principia sunt, robur maius
ob Iinent: atque inter ea, quae in illis sunt scientiis, veluti perfectiora solet haberi Forte autem lao rationabiliter . nam ibi principiorum, in
reliquis vero a principijs quaestio eu.
425쪽
Dubitatio, an principia informia sint, velformam adepta Cap. LII.
SEd fori ambiget aliquis, quonam pacto,
qualia supponi principia oporteat, utrum ne informiain veluti potentia soliam existentia, ut qui ignemin terram Principia faciebant, an or mam adepta, quasi maxime foret opus, ut finita essent, quemadmodum in Tim o inquit Etenim ordo, atque finitio, rebus per qua excellentibus maxime familiaria sunt. Videtur autem hoc in Ieliquis quoque, ut Grammatica, Musica, Mathematicisque, ad hunc fere modunt se habere. Cosequuntur etiam quς post principia sunt itεα quisecundum artes, quae quidem naturam similiter imitantur,& instrum eta, alia secudum principia. Alia igitur omnia admodum formalia Putant principia. ali vero materialia tantu . nonnulli truq;,ωformalia admodu; materialia, tanqua in ambobus perfectio cotineatur. quippe qui ex contra iijs substantia omnem fieti dicant. Absonum autem Millis quoq; videatur . si tu Coelu, singule eius partes, at que uniuerse, ordine, ratione, formis, viribu circuitionibus4r ditiforent, ipsis vero principi is tale inesset nihil: Ddit caro eoru , qu temere confusa sunt optimus inquit Heraclitus sese mundus haberet Atque secundum minima vestia dixerim accipitit perinde atque inanimis. Defii. a nanq; singulorum natura est, ut ita dicam, qua uis temere facta sint: prinei pia vel hunde terminata . Rursum , id quoque haud facile in'omnibus,& in animalibus
d plantis, atque in ipsa bulla Lad id cuius gratja sunt pariter reducere sngulasq; rationes adhiberes
426쪽
a Ere, nisi aliorum ordine, mutationeq; omnig
Iaa S, ac varias eorum, qu tum in aere tantsim in aeria gignuntur, formas fieri contingat. quorum
ranaximum quod da exemplum nonnulli faciunt ea, quq circa anni tempora fiunt, in quibus animaliu, plantarum, fructuum veluti producente ea Sole, generationes apparent Atque iis quidem hoc in loco contemplando, inuestigant exiguam libationem , qu ordinis constitutionem ad quantitatem usque reperit. Cur item magis fieti nequeat in deterius transitus. Dubitatio circa principiorum motum,' quietem. Cap. V.
IN principijs autem inde prima quoque coepit oratio, de quiete Merito aliquis dubitauerit nam ea tir stantius aliquid sit in principiis collocabit, sin vero uti quidam segnities, atque
motus priuatio, minime vertim si actionem esse fateatur, contra , tanquam prior, ac honorabilior est existimanda motus vero in sensibilibus. Cum autem hoc propter illud quiescat, fieri nequit, ut id, quod moves est, semper moueat Non enim fuerit periculum, quod primum est, neque rationis speciem habere, neque alioqui fide dignum esse, sed maiorem quandam causam quς-
Iit. At quod mouet, ab eo, quod mouetur, diuersum non esse propter actionem,in passione quodammodo sensus acclamare videtur ceu postibile. Sed est, qui ad ipsam mentem Deumque refeetat Absonum autem est aliud quoque dictum tua non moueri inus eius, quod quiescit, appetitu ducuntur , quidem ipsa alia sequeretur entia'. verum enim uero solutan non sic accipi d bet,
427쪽
bet, ut ad id, quod impers est redueamus, sed
'Ii quam maxime sibi consonum , perfectum-ique sit veluti ciuitas, aut animal, aut quiduis aliud eor iaci quς in attes secari possunt, aut etiam omnino , Coelum , quod sane aiunt esse perfectissimum. Dubitatio quopacto entium diuisio in materiam. formam fiat. Cap. VI. Aeterum aliquemin talia quoq; sermonen postulant, quo pacto in materiam , atque formam entiu partitio fiat. iit ne, alter u quidem
en S, alterum .ere nomen S, potentia autem unu ,
ad actum reductum Daut unum quidem , sed Indetermi iratum ens eo, quo in artibus modo Generatio autem, lusi plorum quidem essentia, et secundum rationes formari sed itariti idem ad id, quod rq stantius est forte fieret transitio Ipsum autem esse, per eam esse nihiloni inus,exum fuerit. non enim est et, ipsa non existen M. At illud, ς xlue hoc neque quale, neque quantum quippe quod formis in determinatum est. potestate autem quadam eas habet sed hoc proportione ad arte somnii: tum debet in si quatit alia similitudo. Dubitatio, quo pacto Vn Hersi natura in comirarii byat Cop. VII. DRqterea illud quoque dubitationem nisi curiosa qu rendi diligentia sit habere vid
tum, curnam ipsa natura, totaque Vniuersi substantia in contrarijs consistat idque quod dete-aius est , et quare si ei me cum oytimo partesia
428쪽
beat, imis vero etiam longelati merositis sit. Quapropter in uniuersum dicere videtur Euripides , quod nequeunt bona esse separata. Talis aut sermo paru abest qui dicat, neque bona, neq; similia esse omnia: atq quod de omnibus ipsum esse dicimus. porro nulla inuicem este similia, ut quet alba, donigra sunt in seipsis. Est etiam quod prς- ter opinionem magis esse videtur fieri non posse, ut quod it absque contrari j existat Nonnulli vero adhuc magis inopinabili utentes , id, quod neque est, neq; fuit, neque futurum est, in
uniuersi naturam adnumerat sed hec quidem est, veluti excedens' u dam sapientia. De variis modis r quibus' numquodque perse qui deceat Ono item pacto circa principiassecutari debeamus cap. V PII.
Avens, quod mutas dicatur modis, mani seis
stum . etenim differentias sensus speculatur, causasque inquirit. Sed forsitan vel ius faelit dicere, quod eorum, quς cogitatione excelletia
sunt, qusdam quidem simpliciter quςrit, quς-dam vero dubitationem faciendo: quam tametsi transcendere non valet, lucem tame aliquam
in tenebris plus aliquid indagare volenti uim ostendit. Itaque ipsum scire non sine differentia quςdam erit Etenim, si inter se diuersa sint, differentia quedam in erit. Atque in uniuersalibus, cum sub eis plurima sint discrimen inueniti est necesse, siue lis uniuersalia genera sint siue species. Omnis autem scientia iere propriorum est. substantia nanque inuidditas secudum unum quodque proprium existi Et qu in spe ulatio nem veniunt secundum se, non per accidens. ali
429쪽
quid viique ad aliquo utit omnino autem Itiyluribus idem conlpicere aut uniuersaliter, communiterque, aut secundiam quodque, modo quodam proprie esse cienta dicimus Cur numero, lineis, animalibus , plantis . Finis autem ex am bObiis Sunt etiam nonnulla uniuersalium finis in eoenini causa. At liorum id, quod in parte est, quatenus sectio in indiuidua sit, quemadmodum Sin factibilibus nam ad hunc modum se habet ipsorum actio . Praeterea idem subitantia, numero, specie, genere , proportioneque scimus di si quae praeterm diuitiones habeant tur . at L plurimum per analogiam , an qu an plurimum eam recipientes atque aliqua quidem per nosmetipsos, aliqua vero per rem sta biectam. nonnulla autem per truque Sed, cum
multipliciter scire it, quo pacto numquodque persequi dicet Nempe suus cuiusque modus principium est, ac maximum ut prima, antes. ligibilia dc mobilia, de que sub natura lunt, atque ex his ipsis, qu in principio queque se quuntur usque ad animalia , plantas , dc ultima
animae experta a. Nam in Do quoque genere proprium est ait quid , quemadmodum in mas thematicis . Ipsa nanque in themata , quamuis unius quodammodo sinet genetis, sortita sunt disterentiam . Sunt autem diuisa suilicienter. At si quςdam nota , eo quod ignota sitit inuemadmodum inquiunt nonnulli' proprius lane ino. Iit modus . Indige autem quadam diuisione. Sed fortassis in quibus fieri potest , proportione aliquid sciri magis proprium fuerid. dicere quam per id quod ignotuit, est. quemadmodum
squis per inuisibile inuisibile . Tentandum est igitur diuidereo uot modi sinit, de quoties psum
430쪽
pilam ita uepri Dum tofum se ire definire distic cilius videbitur. Nain literi nequi . V uniuersale: communeque quippiam in his cal/i mus , qu niuitis dicuntur ni odis. Atque tum qualenus, tu
de quibus causas inii estigare pari in sensibilibus, in teli igibilibus ratione deceat, aut dubiuhoc , aut dictu non facile existit. Quippe cum i in infinitum in utrisque aliena sit, perimatque sapientiam . utraque utem quodammodo principium . Sed forte hoc nostrum , hoc vero simpliciter aut hoc 'iridem finis, hoc es no strum quoddam principium Aliquatenus igitur per causam speculari possumus principia, a Cencsibus incipient rc. Sed cum ad ipsa summa, primaque transimus siue quod caustam non habeamus, siue ob nostram imbecillitatem sicuti dos de ratissima intueri non ampli iis valemus Forte a Mem veritat inagis consonum illud e,issit, palpate ac veluti attingente fieri speculuionem. iam ob rem circa ipla nulli contin 3it alta cinatio . At dissicili seu circa id ipsum intellectus, at lue fides. Cum autem dc alioqui ua agnum quippiam sit,' o singulares tractationes nee est alium, totissimam a aximas facere conuenit definit ones, tum denat ira ipsa , tum circa a quia aliae propria sunt di qDidem qui de
omnibus rati inem qu rit ni simul cum ratione scientiam tollunt, imo verius eiit dicere eos ratione mitteres Ortim, quorum eque est, neque fuit, qui cun Jue Coelum ipsam a tes num existimant lationes autem , magnitudines figuras
es istantiasque, o alia, quorum Astiologia de-D rationem facit di ipsa que prima mouent, O cuius gratia dicere omittulit a Quaenam i aeuis