장음표시 사용
461쪽
terum secundum: si unum eorum non est si . anile alteri in omnibus dispositionibus suis. tunc proculdubio unum eorum est primum de alterum secundum Illud ergo, in quo est ni tas fixa non dependens ex aliquo , est unum primum verum, cui ostendimus ac illud , in quo est unitas inuenta ex alio , est praeter unum primum verum . Si ergo est ex alio est ex v-rio primo vero acquisita unitas. Prouenit ergo inde, ut uni primo vero sit unitas,in alterum reis liquis unis & non sit unitas nisi per num pri. mum verum , quod est causa unitatis . Iam ergo manifestum estin planum, quod Omnis unitas post unum verum est
acquisitain causata: veruntain men unum verum Iurnum est causans vis nitates, faciens acquire Ies
aequisitum, sicut ostendimus a
462쪽
MARINAE L LIQuaestionunta Sestitiones in lib. I Metaphs
Mnes homines natura scire desiderant. si Phi in prooemio olib. I. de Hist. animaliam quod em ratione confirmatur hae omne imperfectum naturata ter appetits am refectionem Οἷσ- . num sed perfectio intestectus se scire naturister ergo omnes homines appetunt scire na, turaliter minor probatur naris in priminione eum eονρον est imperfectus, ut tabula rasa unde nullam habet naturam,nisi qua puribilis vocatus est.deinde unumquodque inclinatur ad operationem suam natu in liter , ut frigidum adfrigefaciendkm sed propria inteliactus operatio esse re . Attamen multi contrὰ arguunt,dicentes , quὀd aliquis desideraret rem non rumtam .quod videtur falsum deinde omnes homines scirent amoto impedimento sed nultrum impedimentum est animae adscientiam. Terii aliqui desiderant ignorantiam , o non, An fieri studiosi, Hs tib .Potiti c.quari γe appetuntscire id, qMod est in
464쪽
rist. v Ostendat sicientiam, atque contemptitio=umpraferendam es e actionibus e nam omnes homine obna uram ct non ob alium superiorem finem scire astu
petunt. agunt autem omnes propter alium sinem
affectu obnoxi corrigantur,m castigentur . Aliter declarat Iau. l. 3. quo I natura, ut patet, in s. lib.
Metaph I.multiplicit e sumitur, cilicet r generatione viventium, proforma, materia se roster essentia , itaque vruetur sum hoc iaco pro quadam sentiali 'eoprietate ci/nsequente inseparabiliter 'fum 60,ninem 'qua triclivatur ad scientiam , ut lapie Ad cenisu Scire exponat Zim. in tabulis diceti Ari'. non descietitia,sed de cognitione, qua es genus scientiae sensisse.cognitio enim est tanquam genu scientiae me demonstrartionem, sed cognitio se extendit etiaad immedia a propositione , etiam ad cognitionem sensitivam. unde patet, quod Latini smnes procedunt ex malo intellectu littera Hae Zim circa ver bum desiderant. Sues in com hac narrat. melius essdicere appetunt, quam desiderant; quoniam Viderare dicitur rostri'rerum, qua sunt amissa , t Cicero
in Lelio, sed appetere rerum es , quar auenter cupiis mur, m in bonum , qua n in maiam, Iand. aρρetunt sic entiam , dei habent potentiam naturaist ad scientiam. Nunc ad rem conueniunt simul Scot iulib. x Metaphysse 2 qnt..And. V 2Aand. D. Tho in I parte. q. 8.ar. I. a. at 1 homιda ut
M. a 3 quod riplex est appetitus , intellectualis ,
Filicet animali , c naturalis . dicitur appetitu tellectualis, vel rationalis ipsa voluntas consequens ipsiam intellectum sicut a petitu sensitiuus sequit nyi iam se um.Πρpetitu animulis, qui consequitur bensem fecμudum quem quilibe sensus teηdit, o incli-κα ur ad obiectum conueniens, cir fugit disconuenies. ccisur naturalis appetitus inclinatio, vel tendentia
465쪽
quadam , qua unaquaque res tendit, inclinatur
adfinem suum G perfectionem. Sed hi appetitus differunt interse: quia appetitur rationalis ei formaliter liber, non sic autem animalis vel naturalis Se
cund quia appetitus rationalis, o sensitiuus aliqua
do nominant potentiam , aliquando actum elicitum: appetitus autem naturalis nee potentiam,hec actum elicitum. tertiὸ appetitus sensiuiuui se habet in plus, quam intellectivus: nam ubicunque reperitur intelle Hiuμs,reperitur, sensitiuus,Gr non contra Simili . ter appetitus animalis se habet in plus, quam sensitivus, vel intellectivusinam ubicunque illi reperiuntur,. ipse, o non contra quarto appetitus animas Iis, O rationalis in suis actibus semper praesupponu tactum priorem alterius potentiae cogniι tua vi onnιas actum intellectus es , appetitus sensitiuus actum sensus .appetitus autem naturalis nullum actum ad cuius potentia praesupponit. Hae Ant. nd. qui his narratis ponit tres conclusiones . prima , quod omnes homines non appetunt scire appetitu rationali secunda, ne appetitu animali tertia, Omnes homines appetunt scire appetitu naturali. subdit, quod om ne appetunt sicis appetitu naturali sed accidentali minime: voluntas enim vult contrariu aliquid enim apetitu naturaliter, quod voluntari respuitur omnes ali doctores dicti scribunt eandem diuisionem de appetitu, has concissiones,licet alis verbis . talis etiam sententiae,scilicet quὸd naturaliat petitu des' derant bomines scire, est Aegid se 3. ber. p. s. crAlex.de Alesi quastionibus dicens, quod sicut materia inclinatur naturalite ad formam in effectu,qna inclinatio appetitus dicitur ita intellectus fas modo inclinatur naturaliter in formam in concepta, o sic appetitu naturali appetit perfici alio autem modo limitat propositionem Sue. 1 . . contra opinio'
466쪽
nem omnium, euius verba sunt prim quὸd in tantum homo appetit seire,inquantum finis est homini . oequoniam sinis nunquam expetitur ab aliqua virtute eu rostitiua, nisi raconceptus fide oportet esse aliquatiter racognitum Secundo, aliquid pracognosci potest esse confuse, o uniuersaliter uno modo , alio instincte, o particulariter tertio accipimus , qιὸ domnes homines prima impresione, sine omni intentisne cognostunt prima principia .c hoc patet per Auer. 2 etaphs com I. AMic. ex his sequitur,uod imum scire uniuersale, o confushest ab omnib. ominibus praecognitum, prima enim principia ab omnibus sunt pracognita .sequitur, etiam quod sic confu-o uniuersaliter est expetituma quia, ut dictum est,e modo finis exoptatur,quo praecognoscitur. Printerea sequitur, quὸd ipsum scire in uniuersali appetitia rationali appetitur e quoniam praecognoscitur.
sequitur quoque , quod ipsum scire simplicite sumptum necessaria voluntate est expetitum hoc uel il-ιud scire contingenter ens igitur omnium peripateticorum es omnes homines appetere scire non appetitu naturali, ne animali,sed rationali. Et cu Arist. dixerit omnes homines natura appetere scientiam per naturam,non appetitum naturalem tutelligit,sed appetitu non acqui to doctrina, vel inuentione sed vel lumine naturali intellectus, hane opinionem teti-- sit Aegid. ., Alexandrinus . causas vero, quoniam pauci sunt scientes , etiam si natura appetant scire. narrat D. Thυ .in eom .dicent, detinentur vel a voluptatibus vel neeinitatibus vita praesentis, vel pigritia, vel labore addiscendi. addit Iand. vel propter cupiditatem lucri , vel propter malitiam indiuidualis natur , ut ex parte eomplexionis, o indissositionis organorum,sigura, stus. unde Arist. in . Ethici voluptates impediunt scientias, ut in regibus et voluptatibus
467쪽
ptatibus en Im dediti non modo impediuntur, sed scienter odio trosequutur. cir hae similiter Sue. m. bur expetita non sit una scientia tantum , declarae
Iand. v. s.dicens, quod omnes homines secundum,asionem specie ixe formae communi appetunt scire is niuersati, sed gratia formae in ius duali non appliunt una, eadem scie ita; ecundu enim diuersitate Aplexionis diue Uscatur, C appetitur quomodo κοdiuersa comylexiones diuersas faciant expetere scieios, nobis ostendit Albe .ca s Alcens. Quidam magis
boniam natura sequentes perueniunt ad sudium c horum quorumcunque inteliecturas idem immixtus,
purus est, eomplexio subtilis Deci caloris, moris luminosi non constanti per frigidum Velai, necti rbata per calidum commistens, illi Aden bene e libenter diuinii MIMbtilibus, ' magnis re-bAI. quorum autem organiιm imas nationis ad recis ienda si' urar pertemperatem p ccMm, conas lexionale non eo elans frigidum stra paratim est,iditellectus repexus ad ipsem μὴ doctrinatibus Poemathematicis gaudent studi s , di huiusmodici quorum autem medulosum , bene purum eb organum sensus cum spiritu lucido non commixto,et non pigrope frigidum congelans , organum imaginationis, eri non bene tenens figuras, intellectu es reflexus ad sub ectum , hi gratas habent peculationes naturales quorum ame coetelati seunt Diritur, iabene clari propter frigus ins issent occupant circa signa theologica, sedetinentur in ipsis, nee profundam tu in aliqua ueri speculatione . ex his itaque patet, quo appetit Omnes homine appetant scire , cur multi ignorant scientias, Menique cur aliqui magis ad unam, quam ad aliam inclinationem habeant scient
468쪽
. . Sensum visus nobis plurimas praebere differenatias maxime cognoscere , facere demonstrat, Phis quὸ uidetur falsum . auditu enim acria Funtur sicientiae , t ipse diuti in lib. de sensu . er θαμ tactus est lurium contrariorum cognobcitiuus3 ut frigidi. calidi humidi, o tui, mollis, 'cri, duri. primum argum.sioluit Scot dicens quod Apleves scientia, una ster inuentionem, alia per doctrinam, quae vocibur erciρt fur.bo secundo modo magis dilige dus est sensu auditur, sed strimo minim .ad ecum Aum concedit tactum fle tarium contrarietatum,
sed dicitur eo nostitiuus fur quia uis obiectam νeperitur in pluribus corporibus , quam aliorum sensuum cor hac eadem Ant. And Sed Sues in comoauctoritate D. Tho. 'lusalsiescilicet, quod pro maxime intelligis erfectius, atque certius est enim immateriatior, o per plures diserentia piara genera obiectorum. Iand eadem dicit, quae ad totos e r IaveLO lex. de Ales Guarunt circa verba illa Aritis. Et propter hoe alia prudenti Ant, alia di clylinabilia a brutasne talia. 'rim arguunt, quὸ Prudentia, o disciplina
sunt habitio in eliectuales, ut state in Ethi cap. .at non habent interictum bruta . contriver est expe-νienria, ut de cane, formica,equs, is huiuimoda pro
solutione borum in uit, D. Tl .in com quod struden ita alite in brutis animalibus eΗ, aliter in homini. bur in hominibus quidem est prudentia secundum aequod ex ratione deliberant, quid eos opor eat agere. unde 6 Ethi. 'rudentia est recta ratio agibilium .i Eleium autem de rebus agendi non ex rationi deli Leratione;sed ex .quodam natiarali instinctu prudensia in alis animatibus dicitur.inter ea, quae memoria habent, quadam habent auditum quaedam non quacunqηeaAditum non habent, νι apes,licet prudeliam
469쪽
.f. t iam habere possint Lmn tamen disciplinabilia sunt. patet igitur res gradus cognitionis esse in animalit
bos .primus es eorum,qua nee auditum,nec memoria habentu de ne disciplinabilia sunt, nee prudelia fecundus eorum,qua habent exinariam, sed non auL Mm, qua seunt prudentia,sed non disciplinabilia. Te rius est eorum,quae trunque habent, oesunt prudem
ia,er disciplinabilia ed Egi ata I 6. re ex deles dicunt, quod trudentia proni/ inuenitur in homine, et per aliqua similitudinem . , in brutis: memoria enim in brutis est ipsa rudentia; regulat enim ea in
iasibilibus. quadam eni unt in eis, in qua bruta δε-vuntur naturaliter, sempe uniformiter, sicut de aranea. O in talibus bruttia indiget regula liqua, qua diritat ea in tales operationes,qunt enim talia instinctu naturali.aliqua ver sunt in brutus , in qua ινuta non feruntur naturaliter, ne semper, niformi
rerJed in talibus venit errori, sicut patet, quὀὐκ formica Gregat in illo loco se alia formica in alio. unde in talibur indigent aliqua regula , quae dirigat ipsa in tales operationes, alta,egula est memoria;
videmu enim, quὸ una formica congregat numrranum in no Loeo, et atium in ilio, o non in alio, vadit iterum ad acervum , a quo sumpsi primum granum. Iand vero ait, quὸd diseciplina considerat, dup. uno modo pro cognitione intellectuali, quae a do-Bore acquiritur erratiocinationem secundo pro quadam cognitione e notitia vel existimatione generata cum ah, Mefactione in illi quae habeti auditum ad opstranda ala qua, sicut homo,e hoe fecundo modo disciplinabilia sunt Prudentia autem sunt instinctu na--tvirali sine aliqua deliberatione . . si Alex. unde
D. Thoanti. de anima tex. Is 6 dicit. Formiea conyrelantes in futurum non praui dent futurum Medri Maginantur actus prasente , qui ordiarantur ad su
470쪽
nentatἰοnem suam magis ex naturali inclinationes quam apprehensione.Scotus vero, Ant. And. QU.
Eicunt,quod rudentia est in brutis metaphorιce , et mon proprie, re quomodo inteirigatur metaphorice declarat Ant. qnd.sic in brutis est prudentia metaphorice non tamen resectu iliorum, ad quae inclinant kr ex in itinctu naturalided res ectu contingentium , ad
quae pse Usunt habere: vel aliter,puta quod formi
ea grana congreget, vel reponat in hoe loco, vel in illo, in hoc ex memoria loci. Prudentia ergo non es ponenda in brutis respectu eorum Lad quae naturaliter inclinantur, ut in formica aggregare grana sed res e ctu eorum,ad quae se habent contingenter,ν aggregaxe grana in hoc loco non in illes, o hoc est memoria loci.aliter ver intestigit hane siententiam Sues Q. 6. quod prudentia triplex existit, una quidem rationalis, qua humana dicitur , hae es recta ratio agibilium, 'si prudentia futurorum eum memoria pristeritora alia es animalis, quae animalibu i inest, qua memoriam habent, 6 quaedam reguli, qua
prouident de et mmodo ,- incommodo ex his , qua printerierunt Alia II naturalis, qua est quadam naturalis regula, qua animalia prouidet naturalite futurum commodum, o incommodum Aunc dicit ad quasionem , quod in brutis non est prudentia rationalis. fecundo in ipsis brutis instinctu naturalis, siue estimatio naturalis est naturalis prudentia es ectu actuum necessariorum aretio, quod memoria prateritorum ei regula . siue prudentia animalis respectu actuum contingentium, Messormium in brutis. GPaeritur circa verba ilia Arist. Experimenti au- sua. . tem arum participant bruta, an hoc sit verum, cum multis animalia, quae habent habitum secundum Meseuicet operantur prateν ita ad futurum labent experimemum. experimentum enim est operari per praeterita