장음표시 사용
481쪽
sumptum, per quo uniuersalibus competit inustum enim uniuersale est compositum sunt enim uniuersalia formae unde sequitur ad mentem Auer quo dimenomini compositum in uoce Iripto, uel in mente nihil
aliud νespondeat,nisi singulare, quod quid est uniuersale, nou quia respondeat aliquod ιῆ praeter singulare,
cruemadmodum nec materia communi prater singu
lare unam numero materiam aliquid eorν φῆ et in re, ut Ia mei./ph .asserit Auer sed merit potest id nomini tu mente sondere aliqua conceptio , qua repraesentat mihi communiter omnia indiuidua composita. homini uer. , uuanimali, qua sunt nomina ο-- munia, profecto νupondet aliquid praeter singularia apud Auer ut pote forma et nam haec nomina concretiue fumpta in mente primo , per se representant formam essecundario, ta per accι dens composita indiuidua. ad ari Egid. QUI .an arte mechanice sint meliore speculati uis, ut uidetur: ua id Pod includit,stur, speculationem nobilin eis incia dente tantum speculationem. contra est Arist. in tex solui Erid quod res dicitur habere bonitatem triplicito. . in se, in comparatione , ex modo , secundum quem acquiritur. et uiatis scientia sunt meliores mechanicis in seri quoniam bunt sui ipsius gratia sunt etiam meliores in comparatione ad id, ad quod ordinatur: nam spe-eMiatiua ad esctionem anrmae, methanie veιὸ ad bona corpori donatur ni o quo ad modum aequi-νendi: speculativa enim perpauciora acquiruntur, quanquam artes mechanica incia dant speculationem, o opus 3 tamen eum unumquodque habeat bonitatem
ab e , quod principaliter inciadi , artes mechanica, prIus includunt opus eris ea speeuiaraonem propter opus quod non eonti' i Decutirinis, qua propter se*mnlia ex bis narra Lim.in tabulis
482쪽
Nareat Phi in hoe ea.signu scipiis esse pesse docere. 2.qd uidetur falsum: multi. n. multa sciur, c Ἀγροssunt alior docere soluit ita lex de Ales quod signum dieitu bifariam et aut quod conuertitur cum eo,cuius est signum: re hoc pacto posse alterum docere, non est signum scientii: aliquis enim est sciens, qui non potestalium docere.aut quod est in minus , quam id euius est signum G hoc Dium probat id, cuius est signum esse .. non conuerso . hae ratione posse alterum do iscere est si inum cientis; quia sequitur hic potest alιerum docere; titur est sciens sed de signorum generibus f bet Oriecri mors. Obiectum sensu es singi lare uia Aris in bo a i g. cap. in a. de anima ubi ait singulaν est, dum sentituri uniuersale, dum intelligitur, at uidetur conιra:
nam in lib. ο'scribit sic Φenbus est uniuersalis ,
in ιιb. 2. de anima text. 36 uitur non decipitur eisca colorem; ed circa coloratum Exhonit sententiam hae Ant. Andr. Q 9. oerit quod singulare sub rationasingularitatis non est obiectum per se sensus sed obiectum sensu per se est aliquid eate unum prius uni
tate uniuersali, manus unum, quam unu numero.
itaque est aduertendum quὸd in singulari duo cinderantur. cilicet ipsa singularitar, qua potes uocar ha ebellas: o naturam in ularitati subiectam, qua de se . Lindissere ad esse hoe .c ut indifferens praecedit singularitatem, oe in es quo praecedit,habet illam indifferentiam , t unitatem realem minorem unitate numerali cum ergo sentitu singulare Dipsa natura subiecta sinet ularitati est formatis,ati obiectiva dicet totum singulare sentiatur, ut quid . Obiectum ergo sensu est ipsi natura indifferen, non tamen sentitur fine sine ularitate: es enim ratio sine quam . alio ma-d intelligit νορositionem hanc Iauel. e. 8.er duo considerat. Prim. agit de νniuersali,secund de diuer
483쪽
D modo attingendi, et ferendi in ipsam natura uniuersalem. Primum explicat auctoritatem. Th. dicens, de uniuersali contingit lo sui dupliciter: no modo secundum cyb subest in totioni uniuersalitatis . alio modo dicitur de natura, eui talis intentio attribuit rur: siqiai-
d. alia est consideratio homini uniuersalis, alia hois in eo, g, homo .si uniuersale sumatur primo mῖ; nulia potentia sensitiva pol in uniuersale: quia hoe niuersale fit per abstractione a materia indiuiduali, in qua dicatur Ors potentia sensitiva. pol tamen aliqua pote-tia sensitiva ta apprehensiva, appetit tua ferri in aliquid uniuersaliter, sicut dicimur obiectu visus e Deo lor secundὰm genus, no quia visus cor noscat colore uni Mersalci sedaura,cu color fit cognoscibilis a viseu, non coneni eolori, inquani est hie οἰον,sed inquan tu est color simplici er. Quapropter licet lasensus, lintel2ectus pnbiecto beat uniuersale , diuersa tam e ro: quonia obiectu interictus est niue Uale formale,Obiemzasi senseu est uniuersale. i.natura cois eoiter,et uniuersaliterio iderata, em non singulariter qua natura, vodicimus uniuersale actu, hocin tie intellectum sed proxima aptitudine. licet uniuersiale sit obiectu in sensu, et etia intellectus, tame eade,sne: intesiectus. n. attinrit uniuersale subron uniuersalitatis,sensus uero
fisi, Onesingularitatis,itas, lingiuarita est ratio, sinegi. a non . Atq; hae diuersitas attingentia prouenit ἀdiuersitate spei intestigibili , edi sensibilis na si ecies intestiginilis abistracta est a phantasimatib. repsen-ra rem sine conditionibus indiuiduantibu L. ideo inreliectus actMatur tali specie fertur super natura uni- Nersalem, ut uniuersalis est. i in racta a fingularibus. O, quonia species sensibilis remanet eo niuncta condictionibus indiuiduantibus; ideo non repsentat niuis fale, nisi contracta ad hete, uel istud singulare. o , quia
484쪽
bili; sit, ut se us no cog)insecat natura m uersalem, nἱ se mediate in filiari. hinc patet,plice sonus fetu sum genus sit Obiem auditu, 'ame, κο audit sonum nisi mediante sine uel tu sis idt i eo dixit mi in a.
lare,ch dicit a intesiectur, et teligere est circa uni- Mersale, ut uniM Uale ensus aut licet habeat uniuersale pro obtecto; tamen per actum seniundi non attinni Mnt uerbale, nisi mediante sin ularitate. Alio modo set, it dubium ues et inquit. In omni sensatione esse tria, ut in uisione aliturus eoiurati.i.id, quod uide
ne qua no uideretων. et hae Mocat auer. inci . metaph.
materia si ii subiectum ma eria ergo es a,er eon ditio, sine oua nullu) sensib Ieseentiri .rationero sentiendi, siuei mouet uisum, est uniuersale non quidem actu,sed potes ite .hoe aii est serma sensibilis, ut in eo lorato color nsonoro sonui f.νma. n.cuiuscii clieοροβι est uniuersale potestate, pest res 'te sine Miuria.nam apud Laue. omne singulare est compssita, forma sit cuiustiique topositi est Cur uniuersalis potestate , quaq; es singuiaris actu,quia actu est pari com 'Uti singularis, 'otest.tte ueνο uniuersalis, ea du intest titur, ima est una actu in pluribus, σψνaduas de piarib Hine foluti qua Τιοnis conced mus. n.m primu obiecta seret. fui si uniuersale sub ratione, qua uniuersale, non quidem actu, sed potestate: er g coloratum uideatur, ut coloratu coloris articeps,non ut hoe, uel istud: na fornis tui, pes color prste eolorata, eorres Onde unitas realis,non actu uniuersalis,nec simpliciter singulari , sed media .pterea uniuersale reale dicimus essesecundu rem p e singularia,e mo, quo secudu rem cuiusqὸ
psiuμlare compsium , conditio sensibilis eis istius
485쪽
materia, ratio sentienIi, 4biectum primum est forma illius sensibitiis a tamen hoc videtur esse contra, fententiam in primo coelι, ubi ait Arist. sensibile per
formam esse intesti: bile se materia vero sensibila. Verum eI aduerι .ndum secur esse de intesiectu , de sensu: in inteliectu enim idem est, quod inteliigitur, c rati intestigendi, et conditio intesiecti: nam quod propri , o perse inteli itur, es iuersale: ratio, qa intestigitur, emuniuersale , quia quatenus nauersale intelligitur et, conditi etia es uniuersale quia non nisi esse iuersale intelligeretur. in sensu vero strio sentiendi non sentitu ν, nec eo nκiti sentienda : id enim, quod per se sentitur, est singulare cῆpinatum exi s. unde patet rationes sentiendi, Grinteuirendi esse
diueνsas . quia rati intelligendi est niuersale actu: io Sapientem
maximὸ scire,non habentem sine utariter eorum Icientia e placet Arist. p. 2.contra es ratio metaphssea enim esset imperfecta, o cogn:tio niuersatra coinfusa , myeUectar tum quia in ipsa metaphy. Practa
sur de quid atibus subBantiarum separataru qua sunt particulaνe, tum quia quidditas intel eonsid ratu is MesaqD. ut in lib. de animalibus qui amenes articulari inane declarat sententiam Alex. apbro .stro omnia scire intelligit communiter, o vnι- uersaliterseixe e ut ilece quoad fieri potest unde patet e . lex.sapientem omnia considerare in πι- uersali e est,per praedicati, qua tra cendunt determinata genera scibilium scientiarum,atquepradι-
camentorum:non autem in articulari, atque in Jecialia. per ρνadicata propria , qua sunt contracta assenus alicuius praedicampti. oese ait Alber. ex.
486쪽
tia esse circa omnia pol intesti e dupliciter, 'no modo, quὀd attingat Oxnntia in articula νι, hoe non est die ἀνώm:Iust expua enim essent alia scientia .ali modo, ut attingat omnia inquantum induunt rationem entis.
sic eis verum , etsi aliqua artinet sub propria ratasne Scot aer e Paliter responde 49. dicens , I ad metaphysicum ei tinet cognoscere qualibet quid-ditatem; ecundum qMod qui aditas, ses- ῶ quὸd
sic , non tamen secundum smnem araonem cuiuscuinque acti denti huic quid litati.alea vero scientia coissiderat quidditatem secundu accidentia sibi euenientia, si Ant. And. 0 io sed addit, quὀd ad Metaphis. inquantum talem , non pertinet onsiderare omnes okidditates in particulari sed in uniuersali tanti m, sub ratione entis. ωSuesqJO. quod Meιαρ. considerat, atqAHaρρνehendit omnιa, qua eateri approe-hendunt, considerant omnes speciales scientia, adhue amplius 3 quia considerat quadam communia, qua alia non considerant, αρνο ι fensione est adue tendum quod diuersa scientia esse possunt: vel ob differentiam modorum sciendi , vel ob d lye entiam Mintionum appetendi . Dico igitur,quod quidditates rerum in articulari possunt duplici modo sciri , vel quo ad praedicata particAlaria, eas affectionei, gussu unt ab illis sistendo in tali gradu cognitionis vel
possum sciri particularia hac praedicata, atque affectione tales non sisendo in lati gradu sed resolae
do ista ad radicata communiora, at 3 ad affect ιones ab iliis communibus fluentes. verbi causa possum scire uno modo ignem, inquatum est elementum calidum, insiccum: o quatenus est lenius,c actιuius cate in
νis: est enim scire ipsum,q-ὸ ad prauuata in particulari quidditativa, e quo ad stasiones, qua fluunt ab istis pradicatis particularibus D. hoc pacto possum scire ignem in particuiari tantum uendo in cognitio
487쪽
ne paνticularia possum etiam scire ipsum sed non tantum, esseruendo UMm cpradicata communiora, ad passione coes , veluti quod sit substantia nobili se ea ter ιἰσmentis, sit simplicite en uν de Metapis .considera in pari ic Alari resoluend illas ad trapi duata communia ed alia scientia consideran quid-ditates ν erum in particulari Mendo in tali cognatione. Hae G multa alia dicat Sue sqκα ibi lege Auer.
ad accidentia, q, a fluui ab isti per se prim essedini οad pradicata, qua non competu per se quidditatibus, quo ad accidentia, qua fluunt a talib. pradicatis Tatar. dicit, qAod quia a Ientiunt ad metaph. secumius Od huiusmodi non pertinere eonsiderare, mnes quid ditates in particulari, sed tantum in uniueWalti crsub atione entis. Iunis adis . ait metaps .inι disere par inteligi dupliciter u Momodo fecundum at oness,raim uti alei: alio secundνm rationes uniuersales, generale , o hse illa riguitu secAndhm qaod,sem duplicia genera quadam an pν ima, o generat sima, Diadam posterι ora, C propinquiora spectui simi , ut ιubationa uuare metapho dcbet omnia cire secun
dum raraonec enerales feneium primorum , non secundiam, a trianes indiui 2Male , neque debet scire om- .ma feci nct ratione una uel sales, sucisicaa, o ge
488쪽
unum n altis edi de maliis aliud est unia euale ea alitate , cuius uirtus se extendit a pluνes esse-ctu , ut causa prima . πιι niuersale perea alitatem est minus notum nobις, quam minus uniuersia, ae caugalitate . sed uniuers te per pradicaιιonem aut comparatur ad sing-lare simpliciter, aut ad minus uniuersale . de unιuerjati comi arat singuiari es ai
tellectiva, qua dicitur cum τι in genere i hoc loco singAlare simpliciιer 'nobi notiu uniuινμti es-gmtione sensitiva quatenus ad intePectιuam secun . dAmιllos, qui ponunt singulare non intelligi nisi per accidens , ollarius ni eligeret u , si autem atia opis
tem comparatur magis uniueν cie ad minu uniuem Iate , ut quando utrunque ei simptit iter uniMersale saut ambo comparantur ad n testeri Am aut singuia, νι eorum comparantur anterse si secundo modos no
489쪽
mia, quod sint difficilia r nam ex propνIeratiabus particularium deuenimus in proprietates aras uniuertalium. D Tho in Com scribit, qκο magis μι- eoalia secondum simplicem pyri hensionem junt prim Ota: quoniam primλm intellectu cadit ens sed quantum ad uesti ationem naturalium proprietarum,s causarum, pria sunt nota nobis minus con munia uniMe alia amem causando untio ferius nota, nu ad nos. sic fauel. io .sed Sue .in Com. se soluit. Cum diris hec niuenalia esse hominibus difficillima ad cognoscendum, quacumquerne arxe-νit Ανil AOqui ιν eo derando uniuersal ma, qua sunt parte assemiae minus uniuenatikm in hoc modo sunt nobis dissicissima, o maxime ἀbus remota.quo vero sunt tota,in quibus continentur minus uniuersalia,sunt nobis cognitu facilia minus autem uniuersalia, qua sunt tota quadam inditi
ruersalia sun d Deictima ad cognoscεndum de uniue salibus in ea ando is quia sunt em sit ma a sen-sbus is quia subitantia separata secundum ena' sunt phantasiabiles fa autem proposita propositio decimi uersali in causando,sicut sun prima principia, ouorum causalitas extenditur ad Omnia se bitias m alia uniuersalia sunt notissima. Nota etia,qId ο uando de uniue alibus in praedicando, etΡ - ad simplicem cognitionem sint nata. praecipue ubi suerint sensata;tiae de tallibus possunt formari νορο- stiones in ordine ad suas naturales proprietates
Seientiarum Eaeeνι sima sunt, qua maxim/ρr morum si Arist.tamen uidetu maiorem esse eertitudinem per ca am propinquam, quam per ora
490쪽
eam. at eausae prima sunt remota . Oluit lex de Alesian Com scilicet, quod duplex es certitudo, quaeis
dam, qua oritur ex natura rei, quadam a nobis nee eadem est certitudo: multa enim sunt certiora ex parte natura, qua tam eu sunt obscuriora ex partem sitras ergo loquamur de certitudine, quὸ ad κον 3 non
oportet,quὸ prima sint semper certiora si autem de certitudine, qua oritur ex natura reia prima certio'ra sunt. Propter prima causa alia e nosci demonstratur II. Arist. hoc tamen uidetur falsum quoniam postremὸ issa linita sunt nobis fotait Sue in Com dicens per tibi prima cognoscι omnia , qua rebus attribuuturcognitione propter quidsed in uniuersali, quoniam sicuti sunt Omnium causa in inituersati, si faciunt omnia attributa rebus cognosci cognitione propter quid in uniuersali: ipsa tamen per alia eognosci no possisnt, scilicet unitione propter qui sed se cognticuntura cognoscunικ quia . Videtur sibi optradieere Arist. ubi dixit sapietem omnia scire deinde asserit aetaph .esse ex pauciori bur foluit D. Tho in Com sie.uniuersale comprahenditia, ciora in actu,sed plura in potentia, aliqua scientia est tanto certior, quanto adsui subιect consideratisne pauciora actu consideranda requιruntur. seientiam Metaph .eerisimam esse scribit Arist. et attamen ratio est clarariaci mathemarica enim sunt ρ imo gradu certitudinis soluit hse Iand aeso. auctoritate Arist in quὸd Metapis habet dώas pam es, una prior, er alia posterior . unde Auer.exponit', p, una es de is munibus, analogicis, o rebus logi- eis, sicut de ente uno: alia est de principη abs ritis. quocirca prima e Lyrio Ordine , secunda dignitate.