장음표시 사용
601쪽
est aecipere suum esse asine, uel obiecto tanquam his , e quibus per se essentialite habet esse . sed hi quaeritur de practicis. pro dilueidatione si habet sprimum, quod scientia practica, Peculativa fiant formae intellectus possibilis, quibus ipse denominatu formalite practicus , o speculatiuus Deinde omnis θνma dependet a tribus causis tantum ese sentialiter, materii, videlicat , agente , i, sine a compositum vero ex materia 'Porma a quatuo a forma scilicet, materia, efficiente , et sine . Fescientia is practica quatenui est forma inteuectus, solum a materii, ab agente , o sine dependet intellectus ver practicu , cum sit compositus , dependet ab omnibus ausis bis μppositis die si . Primum, quὸd scientia practica non tantum ab obiecto,nee tan-
. tum a sine βονι itur suum esse practieum quia formanetor esse insubiecto esse ii rerum natura1ribus ausis materia qua se stentatur, agente, crudinducatur er fine, quo non frustraretuν. Secun G, intellectus practicus pro suo esse requirit quatuor causas scientia practica tres tantum . quod patet ex
praedictis Tertio, scientia practica suum esse sortita prineipalius a sine , qudm ab obiecta. An And. in Q ap. I. σὸν Μpponit aliqua . Primὸ, quid sit praxis Secundo, quod duplex eli sinis, Icilicet gratia cuiu , , , cui Terti , quia extensio, qua
scientia practica extenditu ad νaxim, stat in duplici relatione, scilicet in sectu prioνιtatis natura inlis, cinissectu conformitatis Quartὸ oponti prasupponere, quod scientia fit ab obiecto, a potentia mediante actu, ut a duabus causis partialιbus in . ιegrantibus unam ιotalem causam effectivam . nde existim , ζωὸd scientia practica sit practica ex Obiecto . confirmatur quia a quo res habet esse effectiu/,d 4. babes tale esse proprium . sed scientia balat
602쪽
practica, Meldeculativa, non dico formaliter sed sective r nam prima diuisi scientiarum es ex obiectis. Aliter limitat sententiam Ia uel xt omne Thomsa sies prim Am aduerte es, scientia potest esse prηctica dupli iter primo in habitu, siue virtualiter se euκdo in actu simpliciter, e T completiue 41. de si ta lis concluβο scierata bab t ex obiecto sol , ι .d sit practica habitu fecMnda,scientia non ιβ practica actu simpliciter, est completiue ex solo obiecto 3 sed ex modo considerandi, e ex proposito operandi pro cuius euide=itia aduerte , αἰ d obiectum scientia practica eo deratur, Altis modis. Primo quὸ ad praedicata definitiva, sua proprietaret. H quando orsidero, quid eis virtus moralis, o in qua parte anima, o
ha diuiditur in Decies . Secundo quoniam acquisibile, ni prodMeibiis sit . ut quando considero,quibus Albus acquiritur iustitia, o quomodo expedit μύ oppositMm, e quomodo perficit habentem pus
suum . ergo quando proponimus in animo, o delibe ramus applicare huiusmodi notitiam ad operatione, xt ad finem ad quem ordinatu notitia practica , di-eo,qu.d non ex prima consideratione, sed ex secunda,
ct tertia simul iuncti , es actu. t completi, e practica Sie Iauel. Diuidit Aristo in tex primo. Seientias in practi Q eum , O Deeutatiuum contra in I atur; quoniam res ius radicamenti non es disserentia essentiatis atierius rei sed practicum speculatiuum sunt res ectu Paescientia eis qualitas . igitur non sunt. dis erentia essentiater limitat propositionem Ant. And. in Quae ' eeunda. Dicens, qκὸd duplicite pra
Eicum Pipeculatiuum possunt accipi: o modo ut practicum accipitur pro esse aptitudinali directiui,seupro Attici respectu piitudinali, eripe
603쪽
eulatiuum accipiatur negatione uius duplieis . nectus, his extensibilitatis ad praxim alio modo
ne quadam, siue condιtione intrinseca ipsi quae quidems sibi νatio fundandi talem essed iam, et aptitudinem . spec latiuum autem , vel Deculabilitas olea a ρν ratione , pro qua repugnat at notitiae aptitudo, siue respectus aptitudinali pridictuιr nam impi, e et aliquam aptitudinem eonuia . ni natura, ct equPaνe alteri , si alicuius conditionis intrioseca. Et ideo dicit ad quas . qMoasseculatiuum, GHννacti cum primo modo non sunt auferentiae essentiale scientiae in communi sed jecundo
dicens : scientia quo ad suam primariam ratione, atq3 primarium silenificatum est qualitas de primas ecie
qualitatis, Er ens simpliciter absοἰ-tum ci IM O μνPionem fecundaνiam est relativum quoddam prese ad scibile. unde dies duo,primum, P scientia secundum eius attonem primariam est si me habitu ,σnon diuisibilis per se tanquam per differentia essentialesie practicum , e speculatiuum Iemna h dissidὸνὸι,νθ Entia tru ad eius, vel rationem , et silmsi eat Am secundarium 3 practicum o leculatitium sunt essentiales differentiae,quatenus sumuntur in resectu stabilitim , vel operabilium ermoz remouet diabium Iand. in sua. ubi ait habrus
eulatiuui solum ordinatu ad cognationem
δὲ subiecto habendam, ornihil ultra . or hanc diste-νentia poni Eustratius in lib. 6. Ethie. Notandum euetiam in per practieum , Deculatiuum VPmus
da tmesidere et nam pe practuum potest
604쪽
fitus , ratione cuius sub Bernitur radicto ellectui. Si per speculatiuum possumus in t stigeν carentiam La 'itudinis, et rupectu ad opu , uel conditionem i trinsecam habitu , ratione euiui subseret tu isti prinationi respectus . ιaque dicendum est ad quast. Od si sumatur primo modo; non sunt diffrentiae essentiatis habitu intestectus , sed ecundo in odo sitis Aabisti, inteliectualis sit genui ad habitus , in jerenisilas1peciales. sed aliter, eg ondet Duel in ad uas. 6. sic adMeν te, quod radii ιum, o Deeulatινμ possunt. sumi, Grex sine, o se obiecto si ex sine Lyracticiam dici rupectum ad opus , secM latiuiam dicit gationem alii 1 espectus . si ex bιιcto 3 practicum. dicit conditionem, trinsecam ea natura rei ipsi Obiecto , ex eo IMod est operabile nde sequitur, ὀ dsit artingibile per Operationem agentis practici 1φe--iariu mautem dici conditionem intrinsecam ipsi obiecto ex natura ei, ex e P non es operabile M peν quam fundatur priuati talia elyectu ad opu . ninde dico, ouod practicum ly culat tuum simplum. primo modo non sunt dissere cessentiales hab iasseientifici in communici Ied secundo modo, ut sumuntur ex obiecto sint Vult Ars. in tex. 24, rei sinu parte Philosophia RIAE
605쪽
abstractas a singularibus,ealibus i dictas It in kid, unde excludi Ar Logica . Secundὸ intelligendum es de speculativa fracte sumpta , qua
scilicet ex naturabe , t subiecti Ordinatur tanquam ad finem ad scire tantum P n autem adstia ν directivum in aliqua peratione , quae non est
essentiatile Ipeculatio . idcirco exeluditur moralis , qua large est speculatiua ertiὸ inteli endum est de speculativa possibili acquiri ab omine ex maturali lumine intellectus id si ex principηι,ο-gnitIs via sensus 'hi visis dicendum es ad quast, quod scientia peculativa est triplici determinasione radicta sumpta sufficienter ab Arso. prater ista tre non pote inueniri aliqua alia scientia sy culatiua , qua non eout ineatur sub his vel sub aliqua harum si etiam Ant. Andr in sua'. 3. errat in Metaph. Sed Iand Guast. 3. Praesuppositis definitionibus Phil ορbia ait, quod Philosophia seceulatiua iure diuiditur in natura ἰεm , quas de separatis ab indiuiduali , non aiorem niuerbi sensibili materia r in Mathematiacam , qua est de separatis a materia secundum Diellectiam ris, in diuinam , qua es de omninορ-
paratis ab omni prorsus materia. Zim in Theoria 3. ad sententiam Arist. hae narrat dicens Glos fatur per quer descienti, rogitatiui in libro . Metaph. eomen. Itimes, in secundo libro de anima. eomen. 36. nam scientia illa , qua secundum ficti nem eius habetur per intellectum adeptum, cur
rit alio enUM ex hoe fluitu quoddam θgum fieri solitum contra Philosoph. de insufficientia sciensiarum , quando quidem cognitio quiddita riua intelligenιiarum seeundum propria rationes est quoddam scibile . ergo pertinet ad aliquam sicien eiam,ia ad naturale, nec Metaph. nec Matthem.ηλ
606쪽
an metaph.non cognoscuntur quidditates intelligontia ν iam propriis conceptibus,sed transcendentibus: diee-ν et enim Auer ad bo argumentum, quod talis conis
templatio quidditativa ilis modo pertinet ad metaph. sub rationibus transcendentibu=,uelsub liquo conceptu aggregato ex talibur essed uniti ipsartim iis propria forima non pertinet ad aliquam scientiam exsis,qua acquiruntur per discuris m, sed habetu alio modo, uidelicet per intesiectum adeptum itaque non oportet ponere quartum geris scientia se eeuia tua. nuare soluitur arg. quod Scotus reputat Achillem iuἐib. I ura. I. Metaph. sed secvηdsi theologos nostros
c,m habet de scienιηι humani inuentis . copiosyaeis τὸ tractat hane di*urationem Sues in ad 3 dicens , de diuisione scientiarum turmaltos celeberimos avisa hores,gracos, frabes,c Latinos nurum vidi mea
4udicio peritiorem isto Alpharabia Babylonensi hie enim in quodam Odicist de diuisione scientiarum indamusiim omnes sciretias amplexus est. Themistius utem in proe. Phil diuisionem Arist.generalem puruchre exposuit scientia isitu author Alpharabi priina Di diuisione dividitur in eam, qua de uocibus O in eam, qua de ribus est, illa, quae est de ruocibur, communi verbo lutea iri potes idest sermonica cuius prima partes sunt dialectie 'grammatica.dialectica, possunt Anab . Topica, sophistica, Rei horica, atque Poetiea scientia νerum, tricent Themi.
O Alphar. prima sui diuisione diuiditu in practicum c speculatiuum practica duae sunt praecipue
607쪽
Wphetito, practu vocant Peνipatetici: qa mente, peculatitia dicunt. Sco diuisionis rone tradit Them. gaea peculatio, scirca,es materia coniuncta , quκque auxili sensus in Visionu ope ipsum piatas interuct lficit, naturalia selelia nuncupatur ea one , quod circa eas res,et in his conere natkra videtur ea νο speculatio, scirca ea esuin a materia adiunsas, i dicuntur separata per essentia, o simpliciter, re- taph. vocatur .ea demum, ve6atu circa res partim materia coniunctas, partim separatas , Mathematica appellatur. hae ex Themi. Multa ver possunt a signa νi1pecies, o Mupecies, ut cliphar. docet, verMm nos vatisne qua in uniuersali procedimus . ex his apparet Arist olom amplexum essere νMm sciemia=, crnon indisserente vocum, 'rerum . Secund apparetinuonam modo diuisio Arist. est generali ratione traditi, o reducibilis ad bimembrem Moltim ὀ,quο-
modo sufficiente dius sit assignata. subdi Suesquὸd secundMm ordinem natura prima eν ita fetaph. Secuda erit Phys vltima Mathematica. Oidine doctrina contra, prima erit Mathe secunda PD.c vis ima Metapis hunc Ordinem exprimit Auer hoc loco in εο m ulla ex his narrat All r. cap.secκndo. Sed in
608쪽
adam est FeculatiMa, eν. cr νορνι/, cress ista, ex natura fur, c ex arte fui obiecti ordinaturina scire tantumue e P circa obiectumsuum non possu--. nisi Peculari quadam es Deculativa non proinprie sed potius ex seu loqMentium, oe est illa; quae ex matura sevi, inex parte obiecti non ordinatur solum adscire sed ad operandum c ca obiectum suum. Grhoc modo medicina , qua st de regulis, uuersalibus foret dici speculat tua et q- aρplicata est AEd curam practicae Tertio scientiarum Oeculatiuarum proprie, realia quadam est inisen a ia sensus lumine naturali, es quadam diuina reuelatione QMam pluxalitas scientiarum peculatiuarum propriaνu inrea Lium potest assignar secundum distinctionem gene-νicam, est specificam. si consideretur secundum di sinctio iem pecificam non sunt tantum tres I nam Mathematica subseci in et Geometriam sic de Phassi autem secundum tenerieam sententiae Ii vera. de dicendum est esse tria genera scientiarum eculatiuarum realiu propriar inuentarii lumine naturali. De eo,quod est fecundum acciden nou usesseeula d
nulli dicentes, ο αδ de eo se desinitio, o demonstratio stluribus loci apud Ari. eu er scientia . deinde prologia Musica sunt scientiae , or bunt de ent.
ter oecidens musica enim inde numero honoro in me agit de accidentibu . ergo est scientia . Explanat SuefPpositionem Arist. in Q s.s c. ens per acc/des. v int x. duplicite dicitur,aut accidet alitate rei,autaeeidetalitate aust ensi accidens accidentalitate arduud dicitur, et seuenit extra intentione cas νιπὸ,
- ο κ scator , aut quod perse inest,sed alteriis.
609쪽
est natura ab eo euius inest, ni risibile homini aut οδes alterius natura, er ον divis, ut inum homini tamen solet breuibus distingui quod ens per accidenses aut accidentalitate rei, ut pote istud quod aggregat naturas omnino diuersas, ut homo albusrant ae cidentalitate causa, ut fortuitum, , Male. est igitur quastio, an de ente per accidens quouis modo possi esse scientia. Itaque scito, qώὸ scientia de aliquare uno modo potes haberi, tanquam de conclusiona demonstrata, vel demonstrabili osse dicitur forte in lib. a. p . quasiones sunt aequales numero his, καquidem scimus. alio modo potes haberi scientia de aliquo tanquam de re significata per aliquem conclusionis terminum .is hoc pacto Primo posteriorum secipitur, qu ὀ scientia es unius generis subiecti parties passiones eo iderans . potest igitur teneri scientia de aliquo tanquam de subiecto conclusionis tanquam de illius pasione 3 quorum quodlibet per aliquem Onclusionis terminum significatAr ideo dico, quod sumendo ens per accidens quouis modo, de ilio non haberi potest scientia tanquam de eo elusione. sed loquendo de ente per accidens quavis
νatione quod de ipso est scientia , , de re signi
eata per terminum conclusionis. at haec affirmat:
sed asserit Arist. non sentire quin de ente per acciadens sit cientia simpliciter, sed solum,quod de aliquo in Ordine ad praedicatum accidentale , et Ἀηδε modo pusionale sit scientia . aliter exponit An. .and. in sua. q. mait ens per accidens dicitur multis modis et primo ut pe accidens priuat perseita teminentitate ν ei per se aetepta alio modo ut peraecidens priuat perseitatem in emitate rei non infeci sed in comparatione ad aliquam causam Deinde esse scientiam de aliquo dicitur druplicite scilicet pro
610쪽
aliquia scisur, sicut eis 6biectum e quo scitur pas may one ficua de subiecto rat stionii potes diastingui uel secundum unitatem 'eciei perialissimi,
νet Unerιιιntermed , propinqui, uel etiam re motι. sit ergo prima eonclusio, quὸdde ente per ac m n primo modo accipiendo propri non potest esse scientia per se unitate θeciei secunda Gente per accidens primo modo accipIendo non proprie sed communite non potest esse scientia una tinitate speciei per se tertia de em e per accidens primo modo aetapiendo propra/ potes esse scientia una unitateris proximi, uel remoti . Hae omnia Scot in o. a. Iand uero in s es. sic expletna qua sionem serens per accidens intestigιtur Otingens, in in paucioributi raro per raro intestigitur quod ram is ad ιε- pu , ψ out in paucioribus, qu adsupposiva immtigitur alterius en e accides dicitu capi di,pticiter
uno modo secundum rationem communem ecundum quam ιmportatur perhoe nomen Ommune en per accidenr alio modo accipitur ens per accidens secundum rationem specialem, o determinatam, ut inquatum importa per Ipeciale nomen. unde F-matών ens per accidens primo modo secundum rationemeta
munem , ut causatur in sui communitate, si est scientia Maseecunda modo minime. εκ ex.de Ales.scribit sic, ens per acridem potes consideνari d-plieiterruno modo quo ad rem Isbiectam aecidentalita te alia quantum ad ipsam acciden alitatem si νim mori consideretur scibile non es iquia taris realita fixa non eu si quantum ad intensionem iscibile aliquo est
modo, qMa aec: dentalitas est quadam intentio de terminata diuisa eontra perstitatem.