장음표시 사용
41쪽
mutatur, quod in eo quod alitur, cibus non efficit, quemadmodum faber a materia quae ei proposita e F, no mutatur ullo modo,sed haec a fabro, qui materiam qua no erat operis ipsius,ad opus seum tantummodo transferte a commodat. Vtrum autem cibus id sit quod ad extremum euenit,an id quod primum,multu interess. Quodsi utrunquesed ita ut unum crudum sit, alterum coco iam, utro que modo nutritione feri diripote i. Nam quatenus crudus est cibus, ea ex parte contrariia a cotrario alitur quatenus aute coctus en, mile a simili Ex quo perstici licet, utrosique quodamodo oe recte oe non recte dicere. Quoniam aute nihil uita expers alitur, corpus certe animatu
sit necesse est,quod alatur m quatenus est animatu. Itaque cibus ad id quod animatum est accommodatur, ac noimproprie ac fortuito. Sed aliud est cibum esse, aliud uim ad augendum habere. Qua enim ex parte, quantitatem habet, uim habet ad accessionem afferendam id quod alit qua autem ex parte,aliquid eIn rerum singularum, essentia, cibus dicitur. Construat enim naturam, eίque usique ad eum finem esi,dum alatur. ualet etiam ad procreandum non id quod alitur ,sted id quodsimile e F rei quae alitur. Nam cum iam sit in rerum natura id quodalitur,nec quicqvastes ignat,sed construet i ut animiprincipium elusinodi sit quod id construet in quo ipsem iness,
quatenus eam uim habet. Cibus autem ida quo capitur, ad munus seum exequedum comparat. Itaque cum ei cibus detrahitur,intereat necesse est. Cum autem tria sint,
id quod alitur,res qua alitur,m id quodali primus quiadem animus id est quod alit id quod alitur corpus, in quo
42쪽
LIBER SECUNDUS. 43 ira est id quo alitur, cibus. Quoniams a sine omnia suis nominibus appellada sunt, sinis aut propositus en, alia quidsiui simile procreare, primus certe animus erit qui uim habet siuisimile procreandi. E i autem duplex id quo
corpus alitur,quemadmodum manus en id quo nautagubernat, gubernaculum,quorum unum mouet m monetur,alterum motum a fert tantummodo. Cum uero cibus omnis ei modi esse debeat, ut concoquipossit, oe calor cococtionem miciat, calor in naturis animatu omni
bus insit necesse est inc pingui quidem minerua quid cibus si expositum est. Planius autem fluis locis de eo disperendia erit. His uero ita constitutis,nunc de omni flensiusiummatim diss=utemus. Sensius quidem,iam ut dixi, tum eueni cum oe mouetur aliquid ac patitur m quodam modo accipit. Quaedam enim uidetur esse immutatio. Nonnulli autem in ea opinionesiunt, ut similem rem a Fui nil pati dicant, quod quemadmodum feri possit, aut non posit aliis locis dictum e hin quibus de toto gener aciendi oe patiendi di putauimus. Cur autem sensuum i orum non sensius, quaestio est, oe quam ob causam sine
iis quae extrinsecus occurrunt m obiiciuntur,non faciant stensium,cum insint ignis oe terra,aliisve elementa, quo ram perst sensius est, aut per ea quae in illa conueniunt.
Illud quidem per 'icuum es , id quod uim habet adstensem efficiendum,non esse re ipsalia uim huius rei in
lum habere. Itaque non sentit, quemadmodum res quae incendi poten, non incenditur ipsa per sesine re quae incendere urere que possit. Se enim is ureret, nec ignem re ipsa necesse esset adhiberi . Quoniam autem sentire
43쪽
duobus modis dicitur nam oe id quod uim audiendi uidentque habet,audire ac uidere dicimus,eriasi forte dommiat id quod haec ipsa officia ac munera exequiturὶ
duobus etiam modis flensius dicatur necesse vi,quoria unus uiso facultas erit,alter actio quadam. Eodemque modo senseupercipere,uim habendo, σμη do munere. Acprimum quidem illud dicendum en iis uerbu quasi ii e nos uti pati,stentire,oe munus exequi.Nam oe motus actus quidam e hesi inchoatus,quemadmodum aliis libris di ximus,m omnia patiuntur ac mouentur ab eo quod uim efficiendi habeat itque in rerum natura. Itaque uere dici poten, oe a resimili, quanque rem pati, m a dissimili, quemadmodum diximus.patitur enim cum vidissimilis, cum autem passa est,similis. Deinde quam uarie semantur pose esse oe reipsi esse distinguendum est, nunc enim
pingui minerua de iis distulamus. En enim aliquid ita sciens,ut hominem scientem dicimus, ex eo quod homo in iis sit, quae scientiae capacia seunt. Est etiam cum dicimus scientem eum in quo grammatica insit.Vterque hora non eodem modo facultate praeditus est,sed unus, quod genus tale vi ac materia: alter,eo quod si uelit contemplari po-ie 'nisi quid extra impedimetum asserat. Alius uero tam rem con odera usiumque scientiae σ initioni exempli causa, A,iam habet. Ac primi quidem tui duo, uim habet scientiae ita tamen,ut unus .ciplina commutatus σ affectus ex cotrarioque habitu sepe mutatus sit: alter ex eo quod cu ense uestrammatica sit traditus, nec aga ad agendumst confert longe diuerso a severiori modo. Pati etiam ne uno quide modo dicitur, sed unum genus in patiendi,
44쪽
LIBER SECUNDVS. 4stiendi,cum aliquis interitus a contrario oritur, alterum
cum sal spotius m construatio eius quod uim habet ut si ab eo procuratur,quod iam e in rem natura, σi simile est,ut uis agendi ad action similitudine accedit. Quod enim scientiapraeditum est,id ad contemplandi ustum conuertitur id quod aut immutari non est aliquid enim rei accedi non decedit, oesit in arita σperseditonem mutatio aut certe aliud est comutationis nus. Itaque non rectestentiunt ij,qui id quo apit, sapit oestentis commutari confirmat, quemadmodum nec architectucum aedificat. Quod igitur ad rem oe exitum id cuius uis tantum inera intelligendo apiendoperduci non δε- minae,sed alio nomine appellari debet. Quod aute ex eo cuius uis est tantum,distendo mutatur,ficientiάmquepem
ripi ab eo quod reipsa est,munusque habet docessi, id uel non debet dici pati: quemadmodum disium est, uel duo
sunt nera commutationis, quorum unum sit in priuan res aperitiones, altem in habitum natur que mutatio.
Eius autem quodsiensius est particeps,mutatio ab eo quod procreat prima proficissituri quod cum procreatum e hiam scientiae instar stensium haἷet. Atque etiam sensium rei a adhibere, eodem modo dicitur, quo contemplari, sed interest,quod ea quae stensium mouet, ut quae Aub sectum m auditum,caetero uestensius cadunt, extrinsecus a Diabentur.sque propterea fit,quod re singularum est fensus, quisuo munere fungitur, scientia autem rerum uniuersarum,quae quoda modo in ino animositae seunt. Iras
licet nobis cu uolumus mente aliquid agitare oecogitare, ense autem comprehendere non licet. Sit enim oportet
45쪽
ais ARISTOTELIS DE ANIMO aliquid quod flensium moueat. Quod etiast in artibus
fientiis ijs quae in rebus siensium mouetibus uersantur, a que ob eam causam,quod ea quae sebstensium cadunt, ressiuntsingulae oe externae. Sed de his rursus disserendi alius locus erit. Nunc hoc tantum explicatum sit, cum non simpliciter unoque modo id quod uim tantum ut sit habet dicatur, aliudque sit ei modi, ut si puerum in bello praeesse posse dicamus,aliud ut si eum imperatorem posse esse dicamus,qui id aetatis quae in imperatore desideretur,eanderius quod uim sentiessi habeat, esse ratione. Sed quoniam eoru distinctio nomine care expositums ea interea interesst,m quemadmota intersit,certe patiendi uerbo,σimmutans propropriis nominibus utamur necesse e LQuod auteFnseu coprebederepotest,tali sypotest, quale
iam rei a est,id quod Ab sensium cadit, quemadmota di ximus . patitur ergo quoad nonsimile est,sed perpessionis. 6. exitussimilitudine affert, ut sit quasi ide. Sed primi. de iis quaestensibus seubjciuntur,pro cui questenμου modoo'
ordine dicendum est. Tria autem sunt genera eorum, quae substensium cadunt, quorum duo perseefensium mouere dia scimus, per aliud tertium. Duorum autem idorum unum est uni cui que flensius proprium, alterum commune s-mnium. proprium uero uoco,id, quod alium stensium nopotest mouere, min quo error uersari nonpotest,ut etaui Arsiubest,auditui sonus, saporgustatui. E S autem plures habet di militudines,sed unussurique de his
iudicat,necin eo fallitur,quod colorem iudice aut sonum esse,uerum in eo quod quid sit colore tinctum,aut ubi,aut qui one uel ubi. Atque haec quide omnia cui que propriae
46쪽
pria dicuntur. Communia autem ut motus, ut status, ut numerus Dra,magnitudo. Non enim haec cuiu*uapropria seunt, domnium communia. Nam tactu motus
percipitur oe af=ectu. Atque haec quidem sensium persee
mouent. Per aliud autem oe improprie mouere dicitur,ut
si Diariodius albussit: improprie enim ac per aliud hunc sense comprehendit, quod albo cuius erasensius accidit illud. Itaque nihilparitur,qua ex parte ea a re quae sensibus objcitur. Eorum autem quae persee flensium mouent, 'Maesiunt propria, uere ac proprie siensium mouent, eaque fiunt,in quibus uni cui que sensius natu posita est. Cuius igitur a pectus est,id affectabile est 'a 'e- p.7.ctabile ea color, oe quod oratione quidem exprimi potes ed uacat nomine, quod quidem in sermonis progressu omnibusperstimum erit maxime. Nam quo iste Zabile dicimus, color est, color autem est in eo quodper se ac ui flua oculos mouet:per ste autem dixi, hon quasi id fit in ratione ipsius,sted ex eo quod in se causam habet, cur sit ast ectabile. Omnis autem color uim habet id movendi , quod re si perlucidum eI , iaque illius natura ess . Itaquesine lumine cadere sub astesium nullo modo poten, sed singuli colores omnino ac plane lumen requiarunt , ut cernantur. Ex quo intelligitur, primum de lumine quid sit esse disperendum . Eu igitur aliquid perlucidum, perlucidum autem id appello, quod flensium oculorum issud quidem mouet: non tamen perste acui siua eum mouet, sed ut alieni coloris, quo in genere aer, a qua, multaque corpora ex hs quaesolida dicuntur. Neque enim aqua oe aer eo lso quod aqua oe aer sunt, perlo
47쪽
cida sunt ed quod in utroque eorum natura eadem inest, quae in aeternis naturis corporibusique caelestibus. Lumen autem ena ius m persedito rei perlucidae,qua ex parte perlucidae l. na perlucida exui modo σ facultatesiunt, in quibus modo ipsum lumen, modo tenebrae inesse costia ciuuntur. Lumen aute quasi colore inaturae trasucidae: cum eam ignis rei a tale feci aut aliquid eiusdegeneris, id quod naturis caelestibus cotiINon quibus aliquid uni; atque idem inest. Ac quidsit trusucidum, quid lumen,ita dixim us,ut nec ignis huius natura esse intelligatur reco-mnino corpus,nec ullius corporis fluxio sic enim quoddaetiam corpus essent sed ignis aut alicuius corporis eiusdegeneris in re perlucidapraestentia. Neque enim duo corpora simul in eodem essepossunt. Lumen aute oe tenebrae sic interste assecta sent,ut contraria esse uideantur. Ac tene brae sui modi habitus in natura tra citapriuatio est. Ex quo illud etiaperstiti licet, lume huius rei talis praestentia esse,nec recte Empedoclem dixisse, ausquis alius ita tradidit ume esse quod σferatur, min medio terr aseque caeli Austensium haereat, etia si hoc nos latea quod
rationum ueritati repugnat, miis quae animaduertimus. Vt en paruo interuallo interiecto id nos latea certe ab ortu ad occasium postulare, ut id nosfugiat, magnum HE. Color autem in naturam coloris expertem caderepote hoe sonus in rem sono uacantem. Coloris porro expers elanatura perlucida, mea qua autprorsus cerni non potest,
aut uixpotest quo in genere id uidetur, cui tenebrae obfuse sunt. Natura quidem perlucida hut modi ea, non cum re i alerlucida e ed cum eius uim habet. Eadem enim
48쪽
natura alias tenebrae,altas lumen est. Neque uero in luce
sunt sectabilia omnia,quaesub constectum cadunt, sted
suus cui que rei tantum colori Sunt enim quadam eiusmodi,quae cum in lumine non cernantur,in tenebris tantufensium facit, ueluti ea quae ignita apparet, lendida.
cant autem nomine saec omnia,ut fungus, cornu, capita Gr Aquamaepificium,oculique. nec ultius horiι proprius color cernitur. Et causa quidem quaesiit, cur haec uideatur, non est huius loci exponere. Nunc autem hoc tantum pem stimum est,colorem id esse quod in lumine cernatur. Itas fine lumine non uidetur,propterea quod haec coloris natura est,id quod uim habet mouendi rem quae re ipsi perlurida est. Natura autem quae re ipsi perlucidiι aliquid reddit, lumen est. Idque ex eo intel itur, quod si quis apponat sectui quippiam, quod colorem habeat,non uidebi
tur. Sed color naturam perlucidam,ut aera, moue a quacum continuatur,sensiusdes mouetur. Neque enim prae clare hoc Democritus censiuit ,si inanis esset, oe uacaret corporibus locus inter nos, m caelum interiectus, acriter
cerni posse etiam formicam,quae esset in caelo: hoc enim fieri nonpotest. a pectus enim tum denique efficitur,cu ocu los res quaepiam mouet,atque impellit, quod cum ab ipse colore qui cernitur feri non possit, relinquitur, ut ab eo stario quod interieritum est. Ex quo perstimum est,opo tere aliquid in medio esse locatum, quod si inane sit, no dico acriter,sed nullo modo quicquam cerni possit. Causim quidem cur necesseesit colorem in lumine uideri, diximus. Ignis autem in utroque m in tenebras, m in lumine cernitur,al; id necessario,propterea quod natura quae per G
49쪽
1o ARISTOTELIS DE ANIMO lucida est, ab igne perlucida redditur. Eademq; ratio e Loeson odoris. Neuter enim eorum cum eam partem
in qua flensius habitat attingit,sensium facit, sed ab odore sono id quod interie tum est,impellitur,tum deinde ab hoc utraque pars in qua sensius inest. Quod si quis eidem
parti rem qua resonat,aut odorem es Lappona nullum sensiumfaciet. In tactu etiam atquegustatu ide contingit, sed no appare cuius causa quaesites intelligetur. Quod autem interiectum esse debet, in seno quide aer est,in odore uero uacat nomine. Communis enim quaedam e i, in aere,oe in aqua asseribo,ut res perlucida, loris,sic odoris alia quae am, quae quidem in utroque horum inest. Nam cum aquatiles etiam bestias constat odoris stensiu affici , tamen bomo eaque animantia quae gradiunturr hirantistensum o oris habere, nisire 'irando nonpossent, cuius rei causa postea etiam explicabitur. .8. Nunc autem primῆ desono,oe auditu disseramus. En autem duplex fonus,quorum unus re se est,alter non est
rei ased ex eo intelligitur quod essepsit. Sut enim quaeresinare negamus, usongiam,ut lana:sunt quae sonare dicimus ut aes m omnia quae solida, oe laevia seunt quod resena possunt. Id ue est inter se atque auditum, reipsa
sonum elicere. Sonus autem rei a tum elicitursemper, alicuius ex alio atq; in alio tritus elicitur. Ictus enim ac cofiritus es qui senum facit. Itaquefieri no potest, ut ex unare sonus eliciatur. Aliud e i enim id quod percutit, aliud id quodpercutitur. Quocirca id quod resona aliam rem percutiedo sena nec i iussi sine motu. Nec uero quam uis rempupus est sonus. Neque enim iam, ut dixi, ullo mo
50쪽
LIBER SECUN DV s. sido senarianae epercutiant, uepercutiantur,sed aes omnia quae lauia σ caua sunt, quorum aes resonat, propterea qκod laeve est. ea aute qua cocauas habet altitudines,relatione i apoInprimum ictum coplures ictus fui, quod aer qui motus erat exire nop it. Praeterea in aere oe in aqua, oe si minus, exauditur. Neque uero in sono aer m aqua omnia possunt,sed configere selida corpora toerst oe cum aere oportet, quod tum fit denique, cuaerpupus remanet, nec diffunditur, aut dissipatur. Ita-gus uehemens sit m repetinus ictu sonus elicitur. Debet enim percutientis motuspraeuenire aeris dissipatione, ut si quis arenae cumulu qui in praeceps ruat,impestat. Re latio autemseni quae Echo dicitur tum siccum ab aere qui idem unusique mane per uas quod extremis partibus dissipari senum probibeat, rursus aer quasipila repellitur. Semper autem senus refertur, oesi ob re: quandoquidem idem insono contingit, quod in lumine quod stem
per refertur. neque enim omnem ad partem perueniret, sed tenebrae offunderentur extra eum locum cui sol colluceret. Nec uero ita refertur, ut ab aqua, aut aere, aut
ab aliquo alio laeui corpore, ita ut umbra efficia qua sane terminare, ac definire lumen flemus. Recte autem id quod inane es, inauditu dominari dicitur . Videtur enim inanis esse aer, qui cum pulseu agitatuN en, unus atque continuatus facit, ut audiamus :std quia fragilisen, non redditur sonus, nisi laeue sit id quod percutitur.
Tum enim unus efficitur, atque coniungitur propter rei planitiem σ aequabilitatem. Una enim rei laeuis e