장음표시 사용
101쪽
est rectinadinem bonit tri inueniri ac augeri quoadus adesis sit omnia in omnibus.in hoc enim consistit consum,inatio omnis bonitatis. Et merito persedit semper inhaevita esurire&sitire ponuntur iustitiam: quia tanta est hie penuria iustitiae ut semper esurientes 8c sitiere; relinquat: iuxta illud,Qui edunt me,adhuc esurienti& qui hibui me, dilue sitient. Quo fit ut horum persectio iustos stiperet. sunt enim plus quam iusti, quibus non sufficit Φ ipsi sintium,sed esuriunt 8c stiunt iustitiam magnificari. Et sunt
liliis quam boni, quibus non sufficit Q ipsi sint boni, sed
in coelesti patria in praemium reseruaturi iuxta illud alias horquii apparuerix gloria xua.Haec de cauaria beatitudine lirca quintam beatitudinem,Deati mis cordes, quoniam ipsi misericordiam eonsequentur.recob te misericordiam virtutem esse subleuatiua alies unae misistoe,hoc est deseditis. Misericordia enim directe respicit desectum ut tolledum. Et possunt in ea considerari tria: scilicet operatio exterior qua subuenit indigenu:aiserius interior quo appetit subuenire indigentibus:&interior utriuis ratio,qua alienas miserias proprias facit.
ideo irc appetit tollere illas, & tollit ill s si poteu. Vndernis cors excedit tam beneficum quis, munificum.communi t siquidem curis in primis duobus,hoc est in actu benefaciendi, in appetitu benefaciendi: sed superiores eis in modo,dum misericors intantum afficitur ut alienos desectus proprios faciat, dum sic ad eos tollendos se habet S asscitur,quasi proprii essent. TEst autem tantae eminentiae misericordiae virtus, inseri inter virtutes deo propria dicatur:iuxta illud, Deus cui prium est misereri. Et omnibus superemineaniuxta illud Psal. miserationes esus stiper omnia opera eius. Solus sequi β s naturalit f est inismae seu desect9s expers:
102쪽
hoc solus potest in miseriam in lute,quae omnem coprohendit Et miseratio estis quae misisicordiae adibo istinatis est:quasi supernatans in singulis & omnibus operibus desinueniturinon Qtum materialiter tollendo alique desedisi, sed sormaliteri quia ex intentione deus ad hoc tedit ut tallat in singulis 8c omnibus alique deseditim. Propter quod merito appropriatur ei non tum quM est misericors,ses quod est misti ator: iuxta illud , misericors 5c miserator
voeo fit ut misericordes tan* diuinam proprietate palticipantes,inter beatos computemur. Et vere ad sumniupersectionis apice in materia miseriarum tollendam ascenderut qui misericordes stini simpliciter 8c absolute: hoc est qui non istum iune is sanguine, icitia,ciuilitate,& caeoteris huiusmodi necessitudinibus:sed mistas quicunt sint illi,misericordes se exhibet,affectu quidem indefessiopea
re autem iuxta vires:ut semper sint misericordes: miseratores autem quum possunt, aut occasio miseratiois se offert. Eilicet proprias misericordis misci ias misericordia humana non tradat obliuioni iuxta illud: miserere animae tuae iacens deo, persectio tamen misericordiae ad alienas totiendas miserias tendit, proprias eodem meritorio miseriscordiae actu tollendas reddens.
ET PROPTEREA reponitur mi sicordibus in praeuitum quod ipsi misericordiam in coelo constaquenturihoc est a miseriis omnibus leuabuntiar. Iure enim ab omni debet emi miseria in patria,qui in hac peregrinatione aliorum mi fias quasi sitas curauit. Haec dequinta
CIrca sextam beatitudinem, Beati mundo corde:qm ipsi deum videbui, duplex quaestio occurrit. Prima est cur beatitudo lisc nosignificat aliqua psectione. munditia em nulla persectione significat:sed impersectio nem immaditiae excluditi sicut no peccare, nulla pse monesonat:sed ipMeetione peccati excludit. Oes siquide beati,
103쪽
rudines non solum pede Monem, sed persectionem sum
niam ponere debent. Secundarii cur beatitudo haec nullam operarionem sin C. quum omnis beatitudo secundum operatione aliqua pisendatur.nam net munditia net cor operatione signis
o P R I m A quaestionem dicitur licet muni
ditia simpliciter. & in lute non significet perseetionem, mundisia ramen tale subiectum assiciens magnam ponix perfectionM . sicut non peccare absolute, nulla perfecti ponit: sed non peccare postum in utente libero at hia Vio agnam periectionem ponit maxima siquidem per sectio eiru, homo utatur libero arbitrio sine peccato. Ita in proposito licet munditia senet negationem immundistiae 'c per hoc nullam persectionem significet: munditi xamen assiciens cord agnam persectionem ponit; qum David petebat: rmundum inquio crea in me deus. AD SECUNDAM vero respondetur duplici. er.Primo quod operatio potest significari dupliciter vel in seipsa:vt dierum est, Beati qui lugent. vel in sua radice: S sic significatur in proposito vivere in suo natur ii ac suo principio, qu0d rit cor aoc rei inxerior pars nostra;
iuxta illud maWh.6.De corde exeunx cogitationes malae:
homicidia,adulteria, furta &c. Et dicuntur heau mundo corde labentes principium operia suorum mundum:qm non potest arbor bona malos Mictus facere. Secundo dicitur quod cor pro quanto est naturale principium semper in actu,non solum significat illam rem quae est principium,sed etiam operatione: quia significat prinscipium vitae in actu: Rcut aedificans significat eu qui aetii AEdificat Ex secundum hoc beatitudo ista significax operassionem in seipsa: im significat beatos qui munde vivuntis interno principio, Totaliter siquidem mundam vis ducere non permittit peregrin xio praesens: quoniam nos pulis saltem puluere fresus humani inquinanrur. Et prin
104쪽
pterea dominus mundam vita in hoc mundo ex parte cordis designauit,dicens, Beati mundo corde. Et quavis haec vita ex mundo corde non sit totalitercut dictum es inuo, d tantae tamen excellentiae est ut reddat homines plusi
persectos.Si enim apud Iacobum apostolii si quis in vere ho non offendit,perseditis est:quanto plusQuam perseeius est qui corde non offendiis' Erudierat tam Deiae Iob filios
sitos,ut securus de mundis eorum operibus , ac de munda lingua eritus ne sorte peccassent in cordibus suis:offero hat holocausta per singulos Joh.i.& Prouer. c. sapies clasmat: Quis potest dicere inudum est cor meum,purus sum a peccatos merito ergo beati sunt mundo corde, qui si s.
mammunditiam obtinentes Vitam munda ex corde mundo ducunti
i STIS PROMITTITVR in praemium
videre deum duplici ratione.Primo ut praesenti viis respodeat vita aeterna: tanqua qui hic talem vitam duxerit,icili cet mundam,mereatur transire ad Vitam aeternam: que cossiit in visione dei iuxta illud, Haec est vita aeterna,vs cos gnoscant te verum deum. Secundo ut discamus praeparastionem humanae mentis ad videndum deum non consistere in perficiendo partem speculativam: ut philosophi re dunt,ponentes sapientes maxime appropinquare deo:sed in persectione partis affectiuae quae cor vocatur: ita quod ex hoc in non dorus 8c apientibus,sed mundis corde pio, mittitur visio dei:& scimus viam praeparationem ac meritum perueniendi ad videndum deum,consistereno in EE tia &sapientia,sed in cordis munditia.scimus consequerer in communis est praeparatio viast ista omnibus hominishus quantumcunlidioris &ineruditis:quoniam mundiotiam cordis minima vetula habere potest aec de sexta.
105쪽
habent, hoc est uanquillitatem ordinis: ita ut lex camis non repugnet legi mentis: sed ita spiritus imperat carni ut totus nomo inhaereat cum tranquillitate deo . De istis sci reptum est:Pax mesta diligentibus legem tuam. In se do vero gradu sunt qui etiam cu omnibus hominibus p
cem habenniuxta Aposioli mandatum: Si fieri potest qd
ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentes.
In fimremo autem gradu stini quibus non sufficit quod in seipsis 3c cum aliis lant pacati sed ibident ad faciendam pacem:vnde & pacifici vocantur.Faciunt autem pacem non
luxnc vel illammel omnem pacem quit scriptum si Non veni pacem mittere in terram, sed gladium. sed faciunt pacem in lute,hoc est coelestem seu diuina: quam saluator sibi propriam dixit,Pacem inquio meam do vobis.qux inimicitiam tollit inter hominem Sc deum: quae cunctis in homine repugnantibus tranquillitati coelesti contrariatur. Et riusias faciunt pacem non inter hos & illos: sed simpi iaciter inter omnes, etiam pacis inimicos, iuxta illud, Cum ijs Mi oderi pacem,eram pacificus. Et propterea dicitur absolate,Beati pacisui. Hanc persectionis beatitudinem insinuauis saluator in apostolis,mandans illis ut pacem secum serantin quam domum intrante s. 8c dicti non stilo verbo ed si idio iniciendi deo cooperante,Pax huic domui. Vnde dc matura iocidicituri Et si quidem domus
illafueritdigna eniet pax vestra super eam. v Quantae autem eminentiae sit pacificatio, ex eo perpe inpotest*pax tranquillitas ordinis est: ac per hoc pacem ficere,in tranquillitatem ordinis efficere.Et si his adiugas ' ordo summum bonum intrinsecum uniuersi est: consoquens erit ut pacem ficere sit efficere persectionem summi boni:ac per hoc supremum locu teneat inter opera guber
nationis Assimilat igitur maxime deo hominem pacificaώtio:& in excelis valde loco constituit. Vnde 8c in Psaladii tudini montium spiritalium haec persectio tribuitur.Suscis viantcinquit montes pacem populo. Et merito in supreM
106쪽
. mo actionii beat si in hac vita hic dicitur,Beati pacifici. L T H I S iure reseruatur in praemium, quoniam filii dei vocabuntur.Simillimi quippe deo eius fila sentiv*
tem deo nati,&diuinae facti consortes naturae. Signanter
autem dici vocabuntur & non dicit,erunt. Tum quia in praesenti iam sunt fit a dei: 3c non expectant Q fiant qae manifestenturiiuxta illud . Ioannis.ij. Et nunc sumus nitides 8c nondum apparuit quid erimus. Dicendo emo quos niam filii dei vocabuntur,promittitur quod inanitistabit, tur filii dei. in quia inter homines multi sunt filii,qui notractantur ut filii, sed quasi extranei aut serui aut mercen rii habentur. Et propterea pacificis qui iam filii dei sunt, promittitur quod habendi sunt in coelesii patria in filii,dupromittitur qudd fit a dei vocabuntur:quandoquidem vocatio consona est ad id quod vocatur. Haec de septima
beatitudine. Irca octauam autem beatitudinem , Beati qui persecutionem patiuntur propter iustitia, quo iniam ipsorum est regnum coelorum.duplex statim occurrit quaestio.
Prim an sit sermo de iis qui cruomodolibet patiuntur, id est opprimuntur, vexantur , affliguntur 3ccipiopter iustitiam. an de iis qui voluntarie patiuntur propter iustitiam. Nam si primo modo intelligereturis uoretur hoe absurdum quod quicunt quantumcunt inuiu& impatienter et aligerentur propter iustitiam, essent be . tiSi vero secundo modo intelligituri sinueretur quod alia quis pateretur iniustum volens, quod a philosbeliis repuistatur impossibile.Et patet sequela:quia ex eo quod patitur propter iustiti latitur iniustum: & ex eo quod volutas risipatitur volens . v Altera quo oest quomodo suis mitur hic iustitia in sita scilicet communitate, an restringatur.Nam si iustitia secundu suam comunitatem sumit,n5 relinquitur los nonae beatitudini: qm sub iustitia coprehedinir etiam illa Si vero restringitur, oportet aut volutarie
107쪽
remingere ut rationem restrictionis assignare: quoniam in litera nulla restrictionis nota ponitur.
AD PRIMAM quaestiolimi dicitur qudd procilldubio hic est sermo de pati no simpliciter Rabsbluteium
pati nullum bonum etia ed de pati virtuos hoc est paties. ter & ex charitate:quod est pati voluntarie, saltem lactedo de necessitatevirtutem. Nec ex hoc sequitur et, aliquis p tiatur iniuitiam volens ipsum iniustum, quamuis pariatur . volens ipsum pati. Vir enim bonus non vult iniustumi quod sibi infertur,sta vult illatum sibi sustinere.
AD SECUNDAM quaestionem dicitur quod illic est sermo de iustitia generaliter quidem sumpta, ut tau imen distinguitur a mysterio verbi incarnati.Etis ratio re' sit ingedi iustitiam,imo restriclauum ipsum habetur extio tera ex hocipis in apponitur nona beatitudo circa mysto irium verbi incarnaii. ipsa nant distinebo harum duintheatitudinum cogit lateri earum diuerstatem: ac per hoc iustitiam in octaua sumi pro iustitia absolute secluib incar . nationis mysterio. Et videtur directe iustitia considera i , absolute in ordine ad deum etiamsi mysteriu incarnatios . nis non esset. v Quocirca illi in octaua locantur beatitudine, qui tantae perseetionis sunt ut pro quocunt virtutis aetii eligant tolerare quascunt eis illatas passiones,sive ille actusvimicis sitsecundum legem diuinam,sive naturalem,sive canonia cam &c.Iuxta hanc enim beatici dinem Maccabaei vin comederent carnes porcinas contra diuinam legem domu .nes baptista ne omitteret correctionem Herodis, omas. ciui uariensis pro libertate ecclesiastica, beati hieriit.nutilus enim horum passus est propter Christu proprie loquendo,sed propter iustitia in fide tamen Chrilii: sine qua nun am suitsalus. vel quia contingit dupliciter ppii persecutionem propter iustitiam vel ita m 8c passio sit propter iustitiam,& perse cutio tendat c6tra iustitiam: ut in exemplis es inuense.
108쪽
mrruel ci, passio quidcm sat propter iustitia,persecutio autenon tendat contra iustitiam:quamitis materialiter sit initio sia: ut contingit iis qui a superioribus credentibus iuste se facere affligiitur: ut de multis sanctis legitur inter religiosses versatis scito textum principaliter deprimo modo pastientibus propter iustitiam ita intelligi, ut qui secudo mo patiuntur propter iustitia non excluda. . tura numero he rorum qui patiuntur persecutionem propter iustitiam.
niam qui in hac vita amplexus est pati propter deum,iu stum estut in futura vita sublimetur in agere:&qui hic norenuit ali js subhei,sublimetur Vt aliis pro si quae in regno coelorum includuntur. regnantes enim & praecellunt Scimperant.
Sed non caret quaestione cur in octaua hac beatitudine repetitur praemium primae beatitudinis, Sc non est appositum octauum Plinium.Ad quod respondeturnduplici rastione hoc saetiim esse.Primo ut quia duo ordines beatituu dinum ponuntur scilicet primus penes agere, εc secundus penes par, factum est ut prima utrius ordinisvelut basis re fundamentum ,respiceret praemium quod inter praemia est velut basis 6c fundametum, scilicet r num coelorum. Secundo ut ne F agens patienti nem patiens agenti praeses
ratur,sed confestores martyribus, & martyres consessori bus aequales in essentiali gaudio monstrarentur. Irca nonam beatitudinem Reati estis quit m Iedixerint vobis homines,&persecuti vos De rint,& dixerint omne malum aduersus vos metientes propter me: gaudete & exultate,quoniam erces vestra copiosa est in coelis multa occurrunt quaerenda. Primo cur caeteris beatitudinibus descris piis in tertia perlana, haec describitur in secunda pers a, dicendo heati ei is.Secundo cur multiplicetur in hac beatitudine tot vexationum generaescilicet maledictionis persecutionis &c. Tertio cur hula beatitudini Dii adiungi iur
109쪽
gaudem dc exultatriquarto ciar praemium huius beatitudinis solius describitur sub ratione mercedis. Qiitrito cur in hac sola beatitudine indeterminate pcinitur prorinium.no enim determinaturi aliquid certu pro praemio sicut in aliis heatitudinibus Quin regnum coelorum, poHidere terrani Sc. sed indeterminate dicitur: mei ces vestra copiosa vi
dum est hane nonam beatitudinem consistere in patiendo ob consessionem verbi incarnati. Singularissima siquidetanti mystem nouitas specialem habet difficultatem in nostra consessione: & propterea specialis perseeuo posita ea in persistendo patienter & tolerando varias tribulationes huiusinodi consessionem. Quocirca beatitudo haec liscet conueniat cum precedente in hoc quod utral consistit in pati propter bonum: disserunt tamen in hoc in illa ha het causam quasi naturalem patienter tolerandi iniurias Quoniam virtuos,um est imperturbatum persistere immobilem in iniuriis ista vero causam habet omnino ut pernaturalem:quadoquidem lateri unum 5c eundem,li minem deum* verum esse dcc.omnem excediscutiatem intellectus:& propterea beatitudo haec tam disi militerabat is descripta est.nouiter Πquidem inserta generi humano tam supernaturalis persectio, decuit ut multis quasi prius.
SVnde ad primum quaestium dicitur quod ideo in lectit da persena descripta est haec beatitudo, quia noua perse- etio h est inchoans in ipsis Christi discipulis, relique ait rem tanc F communes 8c antiquae quς prius erans,in tertia pmona descriptae sunt.1 Ad secundum vero quae tum dicitur m multiplicatio vexationii ad hoc speetaim Christus in christianis oc cor, de dc ore dc opere refutandus esset habet enim Christi persecutores in corde Christum odio, 3c ore blasph ant, Ocrurinentis persequuntur. Non sc autem contingit in odia
110쪽
ua bearinidine:qmetsi propter iustitiam aliqui vexantur, iustitia in communiter dc corde amatur,& ore laudatur:&illimet qui iniuste vexati sunt audabiliter recrantur inter virtuos .nos aut praedicantes Christum crucifixum quia
Iudaeis est scandalii,& gentibus mittitia: dc apud sapientes huius mudi sepositio G gen' mali insequitur: dii & odio
habemur quod secundu antiquam translatione haec litera primo loco ponit,dicens:Beati estis quii oderint vos. Vbi nunc legitur, ii maledixerint vobis & facto perseqWintur nos,&verbo dicunt omnemalum aduersus nos sprer
Christum.Omne igitur genus mali explicatur in hac binis titudine:qm totum imminet patiendii ob Chrisii cosessi nem:quod communiter in aliis patiendi causis non est. v Et scito Q contextui 8c materiae consenat antiqua tractatio scilicet quii vos oderint homines. Tum quia sic expliscatur omnis gradus persecutiois,scilicet corde,ore,& oporeau quia sic no bis ponitur peisecutio oris i in noua fit transsatione:dum primo dicitur maledixerint,'secundo dicitur dixerint omne malum. Vnde corrupta videtur liscreanstatio.
ς Ad tertiit quaesitu diciε huicbeatitudini annectit gau
cite Memoratur in ea tot mala, ita accumulentur bonarsuxta illud:Secundu multitudine dolorumeorum in corde meo Ablationes tuae istificauertit anima mea.Secudo admostissiduabudantia gratiae spiritussancti q coli da erat sanctis martyribus noui testameti iuxta illud Io. vh.Nons dum erat spus datus,quia Iesiis nodii erat glorificat . iaergo colastores Chrim non Diu virtutem patiedi,'gaudendi &Multavi in tribulationibus accepturi erat,io perssed is pauexibu propter Chrimi dicitur gaudete 8c exultate.Quod implesse apostolos ex eo patet, qudo ibant gaus dentes a conspectu consilii,quoniam digni habiti sunt pronom ine Iesii contumeliam pati. Implesse quon sanctos martyres , ex gestis eorum patet . unde Laurentius iri