장음표시 사용
121쪽
malis est. Et per hoc secilepatere potest 'quid dicendii sit ad obitacta contra secunda sententia.Na proportionaliter dicenduest de vitio iniquitatis,sicut dierum est de fidei virtute. Est enim sermo dini de iniquitate per se & M aliter:& interis ditu, si quis ex iniquitate male se habet in modico,ex ea adem iniquitate male quom se haberet in magnoi magna materia praesentaretur:quonia iniquitatis obiectu non est paruit quid:cu modicii pro nihilo reputetur,sed magnum aliquid,ac per hoc si iniquitas est lata ut etiam ad 'minima deiiciat animii,multo magis ad magna fl ectet ratast ad Pria materiam Nnde& prouerbialiter dicitur: Cani lingeti cinerem nec credas farinam.
sobiecta aut in propositii similiter lutitur scilicet nulitant secunda ea quae sunt per accidesLx fragilitate siquiis
de humana,&no ex iniquitate peccat venialiter qui non Peccaret mortaliter.& similiter no ex mentiedi cosumma sto vitio metiuntur iocose aut ossiciose,qui no mentiretur perniciose:sed ex aliis accidentibus.
Non obstat quoia adducta similitudinis ratio de inta.
mitate:quoniam non dicit dominus omnem infirmitate ducere ad mortem:sed Φ tam virtus Φ vitium si ducit ad modii siti generis,ducit etia magnum illius generis Obisiectio autem de genere in genus migrat:de infirmitate sciis licet no mortali,ad infirmitate mortalem.Stat ital domi ni sententia per se & krmaliter intellecta,firmissum velistate Blidad loec de tertia.
CIxς quarto loco propositam sententiam Abinis
hae, Si Moysen S prophetas non audiunt: nes 3 si quis ex mortuis resurrexerit credent, ambiamitas occurrit. Tum quia experientia testatur qu5d multi gentiles ex miraculis visis conuersi sunt ad fidem, qui nec Moysen nec prophetas audissent. Tum quo ratio ad hoc ducit ut plus moueantur a morse Sc prophe cis si muncta laetit resurrectio alicuius mortui,qua m
122쪽
Noyse & prophetis selis. Vndevset hodie non destitit chi4
seiani dicentes,Si videremus unum mortuum restimere, faceremus Sc diceremus 3cc.
A D H O C dicitur m sententia haec Abrahae duplicem instruetionem continet. Docet nant primo gratiam fidei: quod scilicet fides donum dei esti& non est istis solius hominis,quarumcul motia miraculis multis visis. Et hoc aperte significant verba haec Abrahae,dicentia Q qiiani citi mortuus aliquis resurgens testetur hominibus depc, nis insemi,non propterea credent. Hinc enim habemus omiracula visa non sunt sufficientia ad inducendum nos in fidei virtutem. Dico autem notabiliter in fidei virtutem: ad excludendum fidem coaetam qua ex euidentia miraculorum & opertim etiam do mones velint nolint crediit 8c contremiscune&quoniam ad literam Abraham loquitur de fide sormata: qua carebat fratres diuitis: qui ex eo qui)d Abraham vocat pati em,testatur se& fiatres suos fideles suis QEt infra hac doctrinam manedo,nullam habet quae stionem Abrahae sententia. TSed ultra hoc docet secundo statutam poenam fidelibus parvipendetibus sacras scripturas:ita sentetia haec inteuligeda videtur ut reuelativa diuini iudicri:vthinc intelligamus diuina dispontione desertum iri eos qui Moysen 8c Ophetas non audiunt:& ita induratos relinqui . t etia si viderent miracula,non mouerentur propterea ad vera charitastem.& merito,quia ex eo cy diuinam largitatem qua prouidit nobis de Moyse 5c prophetis,hoc est de secra scripa ra,despiciunt:m erentur ut nec per miracula visa couersios Dis gratia cosequatur.NI tales se habet ad vera conuersi ne in deum tand no diuinae gratiae ita humanu rii modo opus sit vera ad deu couersio.Inde siquide asseueral q, si videret mortuit resurgere,facerent dc dicerent &c.Q:io fit ut adeo sbiapsis relinquanε etia quit miracula videt,s in seipsis confidiit, ' si miracula videret,no conuerteretur. Et is ita sit ut Abrtam dixit testatur Ioan.eua.capita l. distin,
123쪽
mens inter iudaeos praesentes resurrectioni Lazari,q, qtis dam crediderunt: quidam autem abierunt ad pharisaeos&dixerunt eis quae iacit Iesus.Et inde pontifices & pharisaei concilium collegerunt ut interficerent Iesum Εκ hoc ei in praesentium in resurreetione Laetari quidam crediderat in Christum,& quidam non:manifesta fit veritas sententiae Abrahae,in non ex hoc aliquis ex mortuis resurgit, cresdunt homilies,sed ex dono dei.Est siquidem credere donudet,ut Apostolus dixit. AD OBIECTA autem in oppositum dicitur Q licet comune sit tam fidelibus infidelibus hoc scilicet quod
credere est donum des,& non ex solis nobis quantumcum videamus miracula diuina tamen prouidentia,differentia ordinata videtur inter fideles&gentiles:*fideles qui has hent Moysen Sc prophetas:si non audiunt illos,relinquantur sibi psis,ut nec ex miraculis conuertantur:gentiles autem qui hoc sacrilegio diuina non contempserunt miracustis adiuuandi ad conuersionem sint.vnde Marcus euangelista de conuersione infidelium dicit, inino cooperante&sermonem confirmante sequentibus signis.Et ad hanc
denotadum differentiam Abraham damnato diuiti dixit, Habent Moysen εἰ prophetas audiat illos.significaturem per hocm fratres illius diuitis erant de numero fidelium , qui habinant Moysen & prophetas. Vrside obieetio de gerilium conuersione ob miracula,non militat contra hinc sententiam.
TAd alteram vero obiee ionem escitur m scet inustiphucato motivo ad conuersaonem,tacilior sit caeteris paribus hominis conuersio in poenam tamen datur fidelidus contenentibus traditiones sacrarii scripturarum,uc nec ex multiplicatis motiuis extrinsecis conuertantur. Arrogantibus
enim sib apsis conuersionem si viderent miracula , resistit deus subtrahendo conuersionis gratiamscriptum est em, Superbis deus resistit. Et est sententia haec Abrahae inretiligenda regulariter aram non est propterea alligatae mainis
124쪽
Di,ut non possit exspeciali gratia conuertere aliquem iusmodi conxemptorem excirando simul illum ex aliq rovila miramis. Haec de quarta. Irca verba Io ni is euangelistae quinto loco pposita, ONUOx autem receperunt eum,dedit
eis potestatem filios dei fieri: triplex ambigui, ins occurrit, Prima est quid sit huiusmodi potestas V Secunda est quomodo stant ista duo simul, receperint deum Q non sunt filii des , sed habento'xnatem in fiant filii dei.Nam si receperunt eum a sunt filii dei:&si sunt filii,non opus hinent ut fiant filii: quod
enim iam est,non potest amplius fieri.Et ecotra si possunt fieri filii:ergo non sint filii:& si non sunt filii, recepes runt eum.' Tertia est quomodo consenanx sibi inuicem haec duo,scilicet potestas 3c fieri.Nam potestas adultum significat principium,ac per hoc actionis est: fieri vero pG sonem significat. itanat ergo abinuicem in sit potessas fieri:tan. si diceretur potestas patiendi:quod videtur inisplicare contraria simul.potestas enim est potestas is ciςdi , dc non patiendi AD H O R V m euidentiam duo sunt praenotanda. Pris mu est discrexio eius quod est dri,ab eo quod in nobis est in receptionς qu deum recipimus per fidem .laterueniunt siquidem in huiusmodi receptione duo:hoc est donum dei S 'Pluntarium opus nostrum Nec arantur haec duo se dii tempus x vel prius tpe sit opus nostrum S donum
des,vel prius x ore lit donii des storiis nostru . sed simult os eassiciente nos dono des ecipimus ipsum crededo. Secundu est dispernere inter id quod de reditana suideria disposuisi& id quod potuisset si v0luisset aliter disponerqNa de disposuit diuin largitas,ut donufides anne in haberet donii Auinae filiarionis per adoption Ordinauit inde immobiliter ut credet in eu,diuinae essent naturae cosortes.Posuisset aut si voluisset ordinare ut donum fidri no haberet filialis adoptiois d0nua aliquod
125쪽
aliud praemium apponere fidelibus suis dandum quit nul la appareat ratio itecessariae connexionis inter fidem&coelestern filiationem. Quibus praelibaris,dicitur verba Ioa. agelistae dupli citer posse poni.Primo de receptione per nde ut sic: hoc est abstrahendo a fide sormata cnaritate.Et iuxta huc seri sum potestas est ipsa fides:quae ut est qua credimus ,Voc tur fides:vt autem est qua possumus operari ad diuinii consortium nobis promissum,est potestas qua possumus filii dei fieri.Et sic recipiendo deum per fidem,non sumus a huc seu re hoc filii dei,sed pbsiimus filii per chariatatem:quae sola distinguit inter filios dei,dc filios perditio. Dis.Et licet huiusmodi potestas sit potestas agendi,quia ea potestas operadi reserendo illam ad opera nostra:est tame hoc 3c per hoc potestas patiedi ,reserendo illa ad fieri Scene filium des,Nam per opera fidei praeparamur ad hoc ut fiamus filii ipti deo,ct non ad hoc ut faciam' nosipses filios dei. Et propterea agelistand dixit,Dedit eis po. restatem filios dei se ficere:sed dixit,filios des fieri:vt potessias relata ad ultimum terminum,scilicet esse filiu des,de, monstraretur potestas non agendi,sed patiendi: relata vom ad opus propinquum quo praeparamur ad hoc ut fi mus filii dei,intelligatur activa,in libertate nostra posita. Et sic sapientissime Sc conuenientissime virul simul dixit: scilicet potestatem,denotando per hoc libertatem nostram ad cooperandum:& fieri filios dei,denotando per hoc mnon facimus nosips, dei filios,sed a deo fimus filii des. Et per hoc patet Elutio tam obiectorii iuxta primu sensum. s Si vero exponatur verb a mageliste de receptione des nfide Hrmata charitate de est sensus,& eade essent repeten, da:recepto hic noes et nili ordo naturae inter fide & charitate,&inter fieri & esse filiu des,Vnde usum pspicacis ingenii,&intelligiat quid intersit inter ordine Tis re ordine naturae,applicare facile possunt pdicta ordini naturae. Navi summarie dicatur,potestas est ipsa fides: dc quotquot
126쪽
Per fidem charitate se rinatam receperunt eum,simul rems re rei erunt tria:scilicet posse fieri filios dei,fieri filios dei,& esse filios dei.Primu per fidem:&ciindu per charici/tis susceptionem:tertiit per ipsam charitatem.Sed primu Prius natura secundit,& secundum prius natura Φ ter. rium.Et secundum virul sensum significauit euangelista liberalitatem diuinam quum recepimus eum:quonia hinc didicimus Q receptionem suam opus quodammodo nos serum donat diuina bonitas gratia fides & potestatis diuistiae filiationis,& ipsa etiam diuina filiatione quando*:hoc est si perfecta est receptio:hoc est si ex toto corde eum recipimus. Haec de quinta 8c omnibus propositis.Budae in die sancti Gregori .m.D.Xxiiij.
in quo se,c tractantur quaestiones.
ininica passionis tractanda sex. Γ Primit,verba domini in coena.Non hisbam de hoc genimine vitis usi in diem illum quum illud bibam vobiscu nouum in regno patris mei. s Secundum,verbum domini ad Iudam in eadem coena: Quod iacis ac citius. Tertium,verbum diat ad Petrum quit percussit Malchuro,nuerte gladiu tuum in locum suum: Omnes enim qui acceperint gladium,gladio peribunt. ΓQuartum,apud Marcii euangelistam: Adolescens autequida sequebatur eu amictus sindone super nudo,dc tenue
Quintum,Erat autem rarasceve Paschae. intum apud Ioan/ccipite eum vos,& crucifigite.
Circa primum difficultas nonnulla est:quia non apparet quod nouo vinum hiberit seu bibiturus sit Chrissius cum apostolis in regno patris sui.
AD HOC DICITVR q, quudos dixit,quii bibam
127쪽
illud vobis m nouum:li nouum potest esse nomen,de potest esse adverbiumTl si est nomen,in semio de spiritali vino,hoc est gaudio nouo quod Christus in resurrectio
ne sita ob nouam corporis i monalitatem assecutus est: ita ci, intedit se non amplius bibiturum corporale vinum donec translati ad spiritale vinum,id est gaudium immors talitatis:quod bibiturus erat cum apostolis:quoniam participes eos erat facturus illius gaud ariuxta illud:Iterum autem videbo vos,& gaudebit cor vestrum:& gaudium vestrum nemo tollet a vobis Et hic sciasiis cons at verbis relatis a Luca euangelista:dum refert dominum non sos tum de potu,sed de cibo dixissse, Ex hoc non manducabo illud donec impleatur in regno dei. manifestans quod do nec impleretur pascha hoc est donec figura transiret in ritatem: hoc est Christus immolatus in cruce, expoliato inferno,demerso*diabolo,isterato mudo a tenebrarumsseminae,uasiret ad immorialem vitam etiam corporis non esset amplius comesilarus 8c bibiturus.
Si autem ii nouum aduo bii vim habeat erificatur de Potu cὀTotali:praedixit enim iuxta huc sensum dominus' non edet amplius hibiturus vinii usquequo restimereta mortuis:&w tunc esset bibiturus cum ipsis apostolis virium nouu:id est nouiter: hoc est impassibiliter,& non in indigentia aut sitiuet ante passionem indigebat pom S ci ho:index potestate. TEt iuxta virlinet sensim duo praedixit dominus discipus lis. Alterum triuitiae:scilicet quod non esset amplius inhaepassibili vita comesturus 3c bibiturus. Alterum lae tittie celeriter iiiturae:scilicet quod tunc transibat ad rWria patris ibi hoc est ad immortalitatem comoris per resurresctionem:qua intra triduum a morte sita uituram praedis ratain qua immortali vita participes eos esset ficturus sui gaudii,non sistu videndo iuxta primam expositionem,sed etiam simul comedendo de hibendo iuxta recundam expositionem.
128쪽
CIrca secundit,scilicet,Quod lacisio citius:admira,
tionem insertim pulsao haeciquoniam impellere Iin dam ad acceleradum negocium pQditionis; lienuessetur non selum a domino,sed a quocul viro iusto,cr. ha autem haec impulsum nant ad negocium proditiois
AD HOC DICITVR q, in negocio proditionis
Christi a Iuda,inuenitur aliquid boni, aliquid mali. Ethonii quide inuenitur triplex.Primu secundu esse Hi,qui est passio Christi.Et quantu ad hoc verba Christi,optatis sunt,quii dici Quod sacis,fac citius.optat enim cito pasti: ita liuxta hunc sensum no impellit Iudam ad accelerandum amonem,sed optat celeritate passionisEt hoc suum desiderium aperiebat per haec verba Iudae:tand dicerei: Quod tu sacis, desidero celerius pati.
s Secudum bonii est bonii naturae ipsanim aditonu Itidae. Omnis enim actio quata iam mala moraliter, tuum sita es aliqua,bona est bonitate naturae:&vt sic,esta deo.Et quantum ad hoc erba haec diai simi praeceptiua,& signifi eant ordine diuinae prouidentiae ad accelerandii actiones Iudaevi tempore statuto adiuina praedestinatioe adimpleri etur passo Christi.Sicut enim malu non est deis cooperas ri actionibus peccatorum quantuin ad honitate naturae, ira malum non est illas praecipere.
- errium honum est ordo mali culpae, hoc est peccati ipsius Iudae. Deus enim omnipotens qui mala ordinati in bonum:peccatum Iudae ordinauit in Donum passionis' Christi,dc redemptionis humana .Et quantum ad hoc bo, num ordinis, verba domini sunt verba ordinantis lentis adimpleri ordinem illum,utendo iniquitate ipsius
SMalum aute in opere Iudae manifestu est,scilicet ipsem; eccatum.Et quo ad hoc verba domini dupliciter exponi possunt. Primo permissue.Et hoc est veru quantu ad hocer Iudas peccauit.Secudo significatiue illoc est Q dias apes
129쪽
istat ipsi Iudae clare 3c aperie quod sciebat iniquunt pr Positu eius: M t vel sic occasionem habereposset resipiscendi,dum conspiceret magistrum suum tants sanetitatis esse et cognosceret seaexi stimuim cor eius. e ad quid tunc ipse ire volebat:& non soluim sciebat: in genere Vnus . sirum me traditurus est. Debebat enim hinc poenitetia dum,quapostea ductu. est inutilite dicens: Peccaui tradens sanguinein iustum. Unde quum in amone Iudae relata ad dominum Iesum ultiplex nu desiderabile adesset, rati inllixer a domino impullus est Iudas ad saciendum celeri r undς tot hon sui3surgerent, relinquendo mih
Irin tertium, Omnes enim qui gladium acceσperint RG m duplici .capite ob scura videntur haec domini verba.Primo quantum M verit tem sententiae:quia non videmus vexilicari adi pereant omnes qui gladium ac piunx, siue iuste sueiniuste accipiant . Secundo ex applicati sistorum vel horum ad sacrum Petri.n Petrus non vide nar peccasse utendo gladio per si uo contra aggresso christi,quum haberet iusium bellii, Sc manifesta esset inse quiras volentium capere Christum. Et si Petrus iuste usus ςst adlinquare pro r tione retrahedi gladium dicitur ei, Omnis enim qui gladium accFerit Sc.aut enim haec ratio non vir tio ad pro fixuim sectu Petri: aut si est ratio rapropontum, Petrus pec RizqVOdest absurdum. . - r
. AD HOC DICITVR quod non est sensus domi i
cae huius se tentior,gladio m xeriali perituros eos qui aeum acceperinusta sessus est . merebiatur gladio perire, vel q, pinent coit apassum:hoc est ri patientur quyniu 'offenderiit: ut per correspodctia poenae gladii d ctione gladia intelligamu contrapassum Et hoc oculdubio veris
. si catur,licec secundia spem,semiadu quatitatem in pc nae:iuxta illud: u nuim se exaltavit in deli Mimilli date
130쪽
quanto non loquitur litera de merito,sed futura poena m5 enim dicit,merentvrgladio perire,sed peribunt gladio .Et per accipere gladius in,intelligituropria authoritate 3c vo untate uti gladio.Principes enim & iudices non accipiutqiiasi a seipsis,sed concesto sibi gladio a deo utuntur:quo niam sunt ministri dei ad vindi ra malorum: in Petrus prim Iesuae epistolae caai.dicit,& Paul.ad Romaesii.Priuauiae autem perinae delendentes se gladio abso culpa , non accipiunt gladium propriavoluntate: sed conguntur ab invasorum aggressione uti gladio ad sui defensionem . Stat ergo solida dominica sententia,quod omnes qui tanquam a seipsis acceperint gladium, adio peribunimoc est non erunt impuniti,sed tantum patientur quatum offenderint. Ad alteram vero obiectionem dicitur quod licet factum Petri ex parte intentionis suae &liustissimae ac piissimae causae fuerit laudabile,dupliciter tamen mali speciem habuit. Primo quia praeceps apparet:dum stiens spontaneam magistri voluntatem ad patiendum,non debuit praesente magistro Sc requisito, mine si percutimus in gladio c ante responsionem percutere. Secudo quod magis urget quia ad vindictam magis δ ad defensionem percussio illa sperdiabat.Nam praesente cohorte praesidis de mihistris Iudaeorum adeo quod erat turba multa cum armis &c. prudens ratio non debebat mouere Petrum ad defensionem: uni vana prospiceretur huiusmodi defensio,& potius nocituro esset, prolatura. Prodes e siquidem non poterat conotra tot & tales. Nocere autem multum poterat:vrpore quiministros curiae perchisissent :& domino imputaretur in armis conatus suerit se defendere.Propter haec enini chi ita, da scandala dominus statim mal lium sanauit.Quo fit ut percussio illa quasi ad vindieiam tenderet:vt faciunt ri qui etsi non possunt euadere, volui tamen vindicta qualecu prosi int sacere ante* capiant.Et sic ircussioPetri habuit specievindictae: a priuatis pinnis illicita est.Verba eiso domi iri