장음표시 사용
111쪽
mi audeo plane quia hi ima Christi effici merui 3cc. v Ad quartum quaesitu dicitiirm ratio mercedis ad excetilentia pertinet patientium propter Christum:quia ecli nossent condignae secundu se passiones huius temporis ad turam gloriam,m eo tamen q, Christi nsest res Chri sti membra sunt, &vet caput seu tueantiir libenter pati
ruruus sibi vendicant futurae gloris laquam me Asde, hitae pro suis laboribus.Vnde dc Paulus dicebat Bonum certam e certaui,cursum cosum aui,fide serum in reliquo reposita est mihi corona iustitiae,qua reddet mihi 'domiis nus in illa die iustus iudex.In reliquis ita phea inadinibus nulla tacta est mentio de mercede,sed hoc ultimae beatitudini reseruatum est:quia in alias nulla facta est mentio declaristo cui in suis membris iure debetur aeterna gloria: sed in hac la. Ad quintum quesitum dicitur' indeterminatio merco dis ad immensitate spediat proeliari.ex hoc enim indeterii in nate relinquitur copiosa merces,infinitu insinuatur prsmium.& hoc ad comendationem huius beatitudinis praecaeteris spectat.Et merito:quonia si iuxta testimonium saluxioris,maiore charitate nemo habet t animam suam ponat quis pro amicis suismemo maiore habet persedit Mnem Φ qui pro Christo amico ibo anima sua ponitquod
ad hanc spediare beatitudine constat.
ΓPostre igitur octo beatorii genera in hac vita saluator cripserat,ad suos diriges sermone discipulos,nouti beatitudinis genus in ipsis inchoandum hac nona beatitudiis ne descriptiti simul. monstrauit ad scelicitatem esse ipsos evectos eoipso Q ad cognitione 3c colisione ipsius Christi asciti sunt,ut penetrarent beatos se esse in utram sorte, scilicet 8c quu hona a Christo acciperent,& qua mala propter Christum pateretur. Quatae aute excelletiae sit be titudo haec,nosilii ex allato domini testimonio patet,sed ex eo principes christianae religiois sancti martyres scis licet in ea locati sunt.
112쪽
VpCrest nunc ut ad tres reseruatas in fine hi ius tractatus quaestiones seluendas responis
Ad primam igitur in principio huius tradi illus Hoposita quinto locoon scilicet beatitudianes istae gradatim enumerantur respondetur affirmative: . ita gradatim numerentur 3 secundu merita,& secundu Praemia.sempernan ascenditur utrobi. Et qtude merita semper ascendan declaratur summa rie dupliciter.Primo ex parte materiari Nam sipra extorior dona quae sunt materia primae beatitudinis,sunt vindicabilia quae sunt materia secinads:& silpra vindicabilia, delectabilia quae sinat materia tertiae:& supra haec sunt dochita cuilibet,quae spe fiant ad quartam:& supra haec gra tuita,quae sunt quinroe:supraque est immunditia ess,qua tollit stata:supra qua est perturbatio,qua tollit septima:&super haec persecuriones,quas superatoisinua:& Lpra omnes est omne persecutionum genus cotra Christu,quae Perantur in nona. Secundo ex parte interioris dispositio, nis animi Nam etsi bene dispositus est qui nouit seipsiim, S externa bona despicit iuxta primam Deatitudinem:mmilius tame dispositus est otii etia quit despicitur 6c parulfit, vincit in bono malum.α hoc melior est qui undio se in miseriis circuspiciens,luget hanc peregrinationem.& huc
praestat cui propriu non siisscithonii sed ii debitu si iti hunc* excelli qui non selum debita culo sed gratuita
ut sebleuentur appetit& essicitaqui autem ad uniuersiam vitae munditiam ascendit,altior eli:&hunc superat cui noscissiciunt munda,sed studetad tranquillitatem ordinis emciendamsuper hos quol omnes merito locatur qui pro ipter haec patitur,& vincitpersecutiones: sed in supremo iure ponitur qui incarnati verbi luce perfusus illo omnia patiendo superat.
Si ver5 ad praemia spectetur,primu praemiii inueniturq, beatom est x ii coelorused quia nostru potest esse ali
113쪽
Quid quod n5pomidemus secundo ponitur possessio esus dein .8c quia multa possidemus cu tristitia,tertio ponitur consolatio.& quia consolati quadom non usi ad satietate
consolamur,ideo quarto saturitas ponitum ita P ponitu r c re um coelorum nostrum,polsellum consolatevit ad latietatem:&quoniam satiati regno desectitii remanenatis, Quinto securitas a periculis omnium defectivarum noltra rum conditionum per misericordiae consecutionem ponit detur.& quoniam parum' est corregnare nisi conuersatio cit Ire habeatur,ideo sexto ponitur visio dei.& quoniam vi
dia rege etiam servitoribus coceditur:dignitas filialis sis Deradditur septimo loco t beati regent cosolati,satiati,se ri,videtes desii ut filii aute praestat regnu coeloruduplici iure debitu,scilicet merito actionis,& merito pasesonis,quod octauo loco ponitur.& omnia demit excessit merces immeis,quae ob bui infinitatem non sipecificatur, quae nono loco ponitur. AD DUAS reliquas quaestio in prsmio primae dolitudinis propositas scilicet cur in beatitudine prima de
octava ac nona proponitur praemium per verburn prae sentis temporis,in alijs vero per verbum laturum rimsus cur in illis tribus per verbum substantivum,in aths ve
rd per verba adiectiva respondetur quod disserentia pro sentis & suturi temporis monstrat aliquid praeni' elle prs lsens in hac vita,& aliquid in sutura reseruari vita. Diste lxenti autem verbi substantiui 5c adiectivi monstrat diste rentia inter substantivum ius aeternae scelicitatis, ip i. oeternam Delicitate in executione: ita quω ex hoc ca verbo substantivo praesentis temporis scilicet est definitur prae talium aeternum, significatur quod in praesenti vita brari habent substantivum ius aeterni pro ij. est:quoniam ullaanes testatur iam sitimus filii dei.qudus filii,& haeredes: ut Paulus inquit. Et quisis quanto xempore haeres paruulus est,nihil disserat a servo: est tame l
ominus omnium. Quia itur in presenti vi adhue d
114쪽
positorum beatorum vere est r num coelorum deo praesentis temporis verbo substaptiuo dicitur, uoniam tribrum est regnum coelorum. ia autem executio possess, iij dc Ductus in alia seruantur vita,ideo per verba uituri t poris adici Uua idem praemium desci ibimr.Et quia substativum ius aeterni pro h unum est Sc commune omnibusheatis,ideo in prima beatitudine utrius 3 ordinis hoc eliin prima ordinis agentium,& in prima ordinis patientiu poni nir huiusmodi substantivum praesens,in resiquis auteordinibus agentium multiplicitas seuchium qui in execu. tione percipiuntur explicatur. v Nona autem beatitudo multipliciter priuilegiata etiam hoc habet.Tum quia licet secunda sit in numero patientiu caput tamen constituit nouum patiendi : quoniam sicut verbum incarnatum passem instaurat omnia tapasso MChristo in auratiuum est passionum.& propterea tanquaprima habet verbum sibilantivum pro sensatim Sc meis litis,ad denotandum quod sola haec beatitudo ex propria ratione habet praesentiam praemii coelestis statim.nam caeter se beatitudines nihil habent in se unde statim ponat beatos in coelesti patria:quia no claudiit in se Christum mox, tuum,qui aperuit c os unde Ioanes baptista 8c alii priores quavis beati hic,non tamen coelos statim in ressisuno: Dona autem beatitudo Christum mortuum in stipsa continet.Propter quod in futuro saluator ponitin illavexatioes, dicens,quii oderint,persecuri fuerint,dixerint omnematu: tanqua designas tempus post sitam mortem ac resurrectio nem.& propterea sela nona beatitudo statim hinc trassertin coelos ex .Ppria ratione.Et ad hoc designadu priuilegii
proposuit saluator illius praemisi p verbii Cibstatiuii psen
iis teporis: tan diceret vos Ppter me patietes non mopediaturi estis,sed i a laabetis mer de copiosam statim ut hinc migratis praesente Et haec de euangelicis beatitudini, hus.In monasterio sandii Martini de sacro mole Pania nix,dnica quinquagesimae anni domini.M. D.xxiiij.
115쪽
IENTACULI QVINTI INCIPIT QVINTVM IENTACV,
lum:in quo quini tractantur quaestiones. CCURRV Ni quinto tradi mdε quini apud euangelium senitentiae. Prima habetur mesthacu. Munus quod iam ex me est, tibi proderit. Secuda habetur ibide : Omne quod
in os intrat,in secessu 'a emittitur.
Tertia habet Luxvj. Qui fidelis est in minimo,& in maiori fidelis est: dc qui iniquus est in modico,iniquus est re in maiori. Quarta habetur ibidem,Si Moysen & prophetas no audiunt,nel siquis ex mortuis resurr erit credent. Quinta habetur Ioan . uotquot autem receperunt ea,
edit eis potestate a filios dei fieri. Irca Scribarum 8c Pharisaeortina sententiam. qua sub specie religionis xollebant pietatem, ambiguitas occurrit quid significat traditio haec: i dixerit patri vel matri .munus quod cum ex me est,tibi proderit.Nam aliquod ii rhina trium videtur significare: Aur in ab luxe religio qua aliquid offersur deo,praeserenda est pietaxi qua honoram'. parenxes.Et in hoc sensu tryditio ista irreprehesibilis esset; quoniam sanctam contineret doctrinam:cuiusoppontun
fit 3 religionis praetextu vacarent muneribus offeredis deo omittendo pietatis officia debita parentibusEt iuxta huc sensum traditio haec iniquam contineret doctrinamini pa G.Sed ea . manyelico textu non videtur haberi hic sensus: quoniam nulla fit ibi naetio de necessitatis articillo in quo copstituti praesupponantur parentes .non enina dicitur: adixerit homo patri vel matri in necessitate constitutis: sed bsolute si dixerit patri vel matri.
Aut qued deo iam licite di ig vpto a filiis, propter
116쪽
peruenientem articulum necessitatis parentum,non essent in subsidium seu usum parennim conuertenda. Et iuxta hunc sensiim v set in hodiernum diem approbatur traditiosaei a multis dolioribus sacris.s Et emergit hinc literatis quaestio: an de munere dicando deman de munereyer votum dicato deo sit sermo quii discitur,munus quod ni ex me&c.magni siquidem refert utro modo intelligatur.Nam si de munere iam dicato deo per votum est sermo,traditio Pharisaeorum diuinam videtur habere traditionem pro tundamento.Si autem de offestendo munere est sermo, simplo: religio in quaestioneni
AD EVIDENTI AM sententiae huius sciens
dum est dupliciter exponi posse traditionem scribarum 8c pharis rum.Primo ut verba illa,munus quod ni S c. intelligantur ut excusantia.secundo ut intelligantur laqua obligantia. SEt si quidem sumantur ut excusentia,traditio ista consusiit in duobus documentis.Primum est quod filii vacarene diuinis oblationibus non curando de subuentione parenatum.Secundum est qudd filii excusarent se cuni parentibugde huiusmodi cominissione Romissione his verbis, mu/ta quodcunt ex me est, ibi proderit. hoc est,nori creda otis me postponere curam vestri:quoniam offerendo deo, curam vestri habeo:quoniam quod offero deo,vobis proderitis Si vero verba haec ut obligantia intelligant,sensus pha risaicae traditionis est quod si filius dixisset parcii ibus t tu quod est ex me,volo offerre deo ex timc obligatus emcfilius ad diuina deo itavi non liceret ei quic* iacere pro parentibus.Ethunc sensum magis Gnat totus euangelicus τquoniam mv.vq.post* dictum est,Si dixerit homo patri aut matri corbam,quo d est,donum quod rus ex me tibi profuerit:subiungitur:&.ltra non dimittitis eum quic.
ilicere patri aut matri. i apparet post* filius dixeruti iii
117쪽
Ila verba patri aut inaui,vetabatur filius lacere quic* patri aut matri:ac per hoc obligationem incurrerat ex verbis die is patri aut matri. . .
Et iuxta hunc sensum collige quin p.Primo obligatione filii ad diuina:quae ex allatis Marci verbis habetur. Securis do authoritatem qua habebatur ista obligatio.& haec erat traditio scribarum &pharisaeorum:vt in lit a patet Ierotio modum quo contrahebatur haec obligatiost ex textu habetur in ex hoc ipso filius dicebat haec erba patri,cos irgesat in filio haec obligatio:sic docetibus scribis 8c pharitais,si dixerit homo patri aut matri&c.Quarto efficaci5 huius obligationis,quod erat adeo efficax ut redundaret in impietatem erga parentes.Et hoc expresse dominus dicit. Quinto materiam obligationis.Et haec erat totum quod era ex filio.Et hoc insinuat textus dicens,Et ultra non sinitis eu lacere quicJ patri aut matri,nde videtur qudd ista obligatio erat quaedam mancipatio filii ad diuinum obsequium:& tam arcte exigebatur ascribis& pharisaeis,ut nopermitteretur filius laceresulcoe patri aut matri. Vbi pastet multipliciter errasse scribas S pharisaeos.Primo in ubi
nulla erat obligatio,obligationem inducebant:non enim ex vobis ad patrem aut matrem oritur mancipatio ad dis vina sed ex voto quod fit non homini sed deo.Secundo in extendendo huiusmodi obligationem ad negandum sne obsequium patri,quum tamen nulla sit tanta mancipa' tio etiam profitentium tria vota religionis,quae non persmittat multa lacere patri aut matri. AD QUAESITA autem retrogrado ordine respons dedo dicitur non est hic sermo de munere dicato per vos turici quia nulla fit in textu metio de voro.tu quia materiano misit ut dmisceat obligatio votiva huic textui: il de traditione litiana,& no de voto quod spectat ad traditione diuina,loquit tu quia expresse Marcus euagelista interpretit corba hoc est donii.costat ei in dona est datio liberalis, acie hoc no ex necessitate votivaeoffereduEst ergosmo
118쪽
de munere dicando deor siue illud munus intelligatur cos stere in rebus exterioribus,tubcta primam expositione:siue intelligatur consistere in toto quod poterat filius uxta se rundam expositionem. FAd primo vero qua sita respodetur m sensus traditionis huius nullus illorii triti est determinate:sed doctrina phari saeoru &scribarii cosistebat in hoc cr religio latifaciendas ut propter ea no sit cui adsi quid filius debeat patri aut natri,nelsit cui adu dedistinctioe an pater egeat aut non egeat.Et hoc restatur verba diai,primo dicedo in traditionia contrariatur praecepto de honore parentiirquod nihil illud est dicere *Qno citrat de debitis pietatis officiis erga paretes,siue debeat ex articillo necessitatis,sive quomo icolibet aliter.Secudo dicedo,& vltraho dimittis eu ac*su ere patri suo aut matri.Hinc em manifeste apparet q) religione adeo exigebat i pietas erΞa paretes ob religione toleretur:quod constat esse iniquissimum. Haec de prima qu:stione.
CIrca secunda dubitatione de verbo domini, Omne
quod in os intrat,in secessum emittituriphysicorum obiectio occurrit,salsam esse hac sententia sic dicen. iiii, uoniam aliquid alimeti quod per os sumimus,couertiturin substantias metiu:ac per hoc non totu quia puos intrat,in secessum emittitur. suplevit quod Matthaeus tacuit de verbis domini,ideo era , positiones omnes superfluae apparent ins a sensum liter lena manedo.marcus enim capruh.asserendo hac domini sententia dicinomne extrinsecus introiens in hominem, non potest eum coinquinare: ia non intrat in cor eius, sed in vore vadit,& in secessum exit purgas omnes escas. Vbi manifeste patet dominum non dixisseomne intrans in os exire in secessum:sed dixisse otiane intrans in os exi re in secessum purgans omnes escas: hoc est exire in
s Adhoc dicitur m licet multipliciter glossari possit verbiadni scripsit apud matthoeu:quia tame Marcus euangelista
119쪽
cessumsecudum partes purgatiuas escarum.ac pr terra nullam esse ambiguitate in domini sententia pater,si intelnareseratur:sed quaestioni locus est vhi non integra mititia affertur, ut a matthaeo recitatur. Haec de secunda
lica tertiam quaestionem de verbis domini,ia 1 n,
desis est in minimo , & in maiori fidelis est:& qui
iniquus est inmodico,& in maiori iniquus est:am hinnias occurrit quo ad prima sententiam. m ex exporientiaequia multi fideles inueniuntur in rebus parvis:qia tamen in rebus magnis seu maximis fidem violantiR iadi nancv gratia iusiurandum etiam violant,qui militarem seinper fidem seruauerunt.& sic de similibus. m ex ratone:quia maius aurae iuum,maiorem ingerit tentationi: ac perhoc qui non stiperatus est a paruo attractivo,suritatur desnde a maiio attinetivo ut fidem violet.Vnde roest secundum rationem cons luens t qui fidem seruar in minimo,fidem seruet in magnoSimiliter qud ad secui
sententiam experientia testaturq, multi peccant in par iis, qui tamen non peccarentin magnis.multi enim sunt ae cantes venialiter,&mentietes ossiciose,qui no pecca enimortaliteriqui non mentirentur perniciose.Habet cito ratiout sicut no omnis infirmitas corporalis ducit amor terita no omnis lapsus spiritalis ducat ad morte aninioeracperhoc non est consequens ut qui iniquus est inmodico, iniquus etiam sit in magno.
AD HORV m euidentiam recolendum in dupliciter ad alici d operandum nos posse comparari esse rundum rationem habitualis virtutis sevum mpicienti; ilhid oprivet quomodolibet contingat. Verbi gratia,ad operaris dum quod iustum est,potest homose habere vel secudum habitum iustitiae,hoc est secundu ci, inclinat virtus iustitis habituata,vel quomodoliberaliter: in ex aliqua passione aut ex alicea amicitia vel odio &cisicut etiam 'in artim
cialibus aedincat potest se habere ad construendam do
120쪽
mum versecundu arte aedificandi,vel quomodolibet alia ter aedificando prout vult. iiii aute fides de qua saluator loquitur,virtus quaedam sit qua fiunt dim,dupliciter de homine fideli loqui possonius. Primo perse&sormaliter: hoc est quatenus fidelis,& quatenus ex fide operatur. Et
sic sculdubio qui fidelis est in paruo,fidelis est in magno
aut maximo:quoniam virtutis obierim quum no sit minimum quid ,sed magnum aliquid ac dissicite: virtus illa quae ad minima se extendit ulto magis ad magnum tendit ian* ad proprium obiectiam.Si vero loquamur de homine fideli per accidens hoc est secundum coniundia aut aduentitia accidentia:sic nulla est certa regula nin Q faciet prout volet.Et ex hoc capite contingit ut multi fideles sint in paruis,qui fideles non sunt in magnis.non em hoc prouenit ex desediti fides,sed ex desectu non utentis fide.Nam
quantum est ex parte fides:qui ex fide bene se habet in paruis,multo magis ex eadem bene se haberet in magnissed tales in magnis ideo infideles inueniuntur,qilia aliude mouentur H ex fide.Nulla enim virtus adeo firmat animum hominis ad sepsam,quin relinquat libertatem non utendi
ipsa.Et per hoc patet responsio ad primam obiectionem. 1 Ad secundam ured dicitur quodvirtus quum si habitus de dissicili mobilis,& circa dissicite:aut non est Ramagno siti generis attractivo vincinitiaut si est,superat siti genes
ris quaecunt impedimenta.Non enim temperantia seporatur a superfluis delectatioibus tactus:-l omnes eas moderando domuit. De attractivo erm tentante homine ad
perfidiam, pliciter loqui possumus:scilicet per se,uel per accidens.Nam si loquimur de attractivo spectate per se ad genus fides,non est ratio maior corrumpendi fidem in maiori attractivo,* in minori:quin potius tacilius est dolinquere fidelem circa minima Φ circa magna:quoniam , circa magna inn* circa proprium obiectum magis vigi lat virtus. Si vero de attractivo extraneo sermo est nishil ossicitproposito:quoniam furno domini per se & lar.