장음표시 사용
441쪽
Cur petriis historiam Euangelii non ordiatura natoicite rc infantia Christi, anno eius circiter trigesimo, quando otiiciunt suum Mediat numcidit exsequi, Luo supra reddita est. Vocationem Christi Petrus destribit his verbis : quod Deus Iesim Nazarenum unxerit Spiritu sancto &- a vi te, id est, viri te Spiritus s. H i. Constructio ε connexio videtur duriusicula, sed est tamen recta. Via mitis vel bum, quod factum est, Iesum Natarentam, quomodo Deus cum unxit. Iesus Naetarenus est verbum inud quod si-ctum est . quia Christus est centrum demeta, ad
quam tendunt omnia caetera Quae sunt in Evangelio historia. Habes in Eulogelio historiam dei tranno Annista . de Angelis, ce Apostolis , deiid ita smulieribus, deludam, Pilato, H rode,lce. Sed omnia lixe tantum ideo referuntur, ut Christum inde discamus. Eli Euangelica histor: a sicut discin jaculatorum. sicut enim in illo multi quiadem colores & varii circuli, sed una exigua nacta. quam qui non tangit. nihil lucratur: ita in Euan-
multa laguntur, sed ideo tantum scripta sunt,
ut Christus per ea innotescat. Christus me a legis de Scripturae, Rom. Io. . Qui Scripturam legit &omnium Sanctorum historias inde didicit, Christum autem ignorat, simila est cui in magna aula omnia pretiosa speculatus est , Irincipem autem ipsum non vidis. II. Christum prae scirimis Cornelio, appellat eum Iesum Nararenum, seu Iesiura a Naetantii, Quia hoc erat illud nomen, quo vulgo in Iudaeos appellabatiar. Hoc nomen Christus accepit tum arvi litia Iudaeoni m. tum a providentia Dci. Iudaei Christum appellabant Nararenum, non quia ibi natu sed quia ibi eduratus erat, idque ideo, ut hoc nomine eum redderent contemptum. & ipso
mine populo peribaderent quod non Propheta,
impostor esset, cum secundum vulgarem opiri nem ex Galilaea Propheta nullus suseret, Iob. 7 v. o. Sed quamvis ex malitia Phariciorum originem traxerit hae appeIlatio Christi, suit tamen a Deo ipse ita constitvnim & ordinatum, Matth. I. v. a . Quaeritur quo loco haes appellatio a Prophe
tis sit praedicta, cum nuspiam in Prophetis lim praedictio inveniatur ' Respondent docti, Mod Euan petisti Maiestatis respexit lora, ubi Chritius a peritur Neirer, quodque d eat , Spiritum tae pellatione allusisse s--ίξα ad ipsum illud D men , quo Christus tempore sim carnis a Iu-
daeis foret appellandus. Prophetae Iesum nusquam appellant Natalenum , nec uspiam aperte praedicant ipsum sic appellatum iri. tamen eum t ties ei tribuunt nomen Net Pr, Euangelista i spitini S edoctus, ait hoc ideo tactum, ut non obscurru significareret , nomen quo Christus in diebus earnis lux esset appellandus. Semel qutilem tantum ab uno Prophetarum ipsi tribuitur nomen Net er,
scit. Esa. ii. I. sed tamen valde commune nomen
Christi est Iseolaeb, quod idem significat , Esi 4.
dc 6. ia. habemus igitur hic exemplum providentiae divinae , etiam super peccata hominum. Exl n alno Iudaeorum fictum, ut Christus Nazarenusi appellaretur, & tamen fuit voluntas & praedictio
Dci ut ita fieret. Providentia Dei omnia gube Dat, in tantum utre hominum malitia ab ea pen-l deat. Hoe si latio est omnibus , qui ab hominibusl malis sibi aliquid metuunt. Si modo inter te dit Deum Pax est, ut a Deo nil opus habeas metuere. l ab hominibus nil metue. Horum enim Omnia con
filia & nochiilationes pessimae pendent L providemi tu Dei.
III. Hunc Iesum Nazarenum Deus unxit virtute Spiritus S. Christus a Deo institutus, unctus.l missus, obsignatus, Ps i. 6 Esi. 61. I. Ioh. s. 27.& 6. 27. Hare omnra idem significiat. videlicet quod Christus a Deo Patre acceperiti. Alictoritatem&potestatem ossicii Mediatorii
Christus natura Deus, natura quoque eandem Eabet cum Patre auctoritatem ac potestatem, Mati a S. v. 38. Quomodo igitur aliquam auctoritatem a
Patre accepit ' Salvare peccatores non sproprietas divinae naturae. sed opus liberi consilii Non igitur sequitur : Christus habet divinam naturam. Ergo non potest a Patre accipere potestatem silvandi peccatorex. Consilium enim Lalvandi peccatores originem habet a misericordia & libria gratia Patris, qui ex humano genere lapsos ad salutem elegit quos voluit, eosque dedit filio suo unigenito . ut suo sanguinea Diabolo & peccato liberatos & per Spireum sinctificatos ad unionem
lc communionem Dei reducem, ut patet Ioh. .& 17. passim, cui etiam consilio Patris Christus libere Ec sponte ex amore erga nos se subjecit. Haec illa Saram oeconomia de adpensatio trium Deit tu persi anim inter se, quam adeo clare Scripti testatur, & contra quam se non debet in te casenalis intellecti; . . r. Robur, vires & potentiam, qua humana na-
442쪽
tura Christi indigebat ad functionem hujus tanti O. Acii. Q t: a enim utraque natura in hoc ost ioagit quod suum est, debuit humara natura apta reddi ad tanti ossicii functiones, Ela. ψοῦ. Ohect. At secunda persena Deitatis personaliter ei unita erat & corporaliter in ea habitabat. Quid igitur opus habebat Spiritu S. Sanctificare non est opus secundae, sed terti personae Deitatis. γebuit tritur humana natura ChDebuit igitur humana natura Chrilii, quantumvis secu ae persenae Deitatis personaliter unita, etiam a tertia persona, scilicet Spiritu S. sanctificari ideoque virtute ejus ungi& supersendi. Sed hie dissicultas est. Apostolus hic suscepit narrare quae Christo contigerunt post baptismum Iohannis. At de causi movens ad quaerendum te eolendum C aum,quia potestatem habet salvandi. Ipse tam se vare nos non potest. lu Deus ullus est,qui non potest non punire peccatores Clit istus est Deus inca
natus & passiis, Scideo potest struare omnes. qui
per eum accedunt ad Deum. Merito igitur audiendus. Ipse magnus ille Dei se viis, per cuius manum succedit propositum Domini, Esa. s 3. Ipse magnus Angelus i deris, & unctus Domini R go, Sacerdotes, Prophetae V. si. sucrunt uncti Domini, sed eo modo quo pictitra hominis homo apullatur. Fuerunt enim tui de umbrae huius uncti. Hie major rex est 'uam Salomon , major erdos, quam Aaron, major Propheta quem M vero annon Christus unctus est ab aeterno ec ab I se . Hunc audite , ne in vos quadret quod est utero matris λ Christus unctus ab aeterno, licb. I 2.is. quia ab aeterno an ossicium Mediatorium electus olea. si Christus in terris esset rc docere V l. est illudque in se suscepit, Petr. i. ro. Unctus quo-l lςm ipsum audire, ' ρ. Sisi Christus non est irique ab utero Matris cum exSp.S.conciperetur.Opustxς saeundum carnem, docet tamen in terii, enim Spiritus S. in conceptione carnis Christi, non tantum ruit carn Christi sine viro ex carneMariqs mare, quod natura non poterat, sed praecipue eam a peccato pneservare & dono Melitatis imbuere. ut inde ab ineunte aetate creverit in sapientia, statura & gratia apud Deum& homines, I.uc. 1. v. si in tantum,ut in ipsa iniantia dona Spiritus S. abundanter se ostenderent, Luc. a 46, z.Sed tamen
ver m suum de os ministros, legitim se, I
Cesiam vocatos, de quibus dixit. Odit me audit, Litc. io. 36. Hi enim non tantum loquuntur in Christi nomine A mandato, det ni
Christi verbis, quae instinctu sui Spiritus per os tamanum Prophetarum & Apostolorum
tum quoque recte dicitur unctias , quando haec l time vocati non sunt merum opus humanae in scripsit, neque tantum Chri intu& virtute. Conciones enim ministri leta aeterna unctio per solennem inaugurationem mos mae, sed est lnifestata est in die baptistii, destendente super ipsum Spiritu s. in sorina visibili. & voce ex Gelo audita, hie est filius meus, &c. Matth. 3. v. 16, 7. unde Christus dicit, Luc. . 17. eo ipso tempore, quando suum ministerium ccepit, impi tum esse vaticinium Esaiae de sui unctione, E a. 61. v. t. De hac externa & visibili inauguratione
Christi Apostolus hoc loco proprie loquitur, quaeria baptismi Cntisti publice facta
non tantum in die lMatthCbristi, ut exponit Petrus, a Petr. I. is, i 7. De hac tinctione Christi quoties cogitamus, auctoritatem ejux meditemur, & consideremus mandatum quod Deus clim hac inauguratione conjunxit, Mati. 37. v. s Audire 1 iam. Hine Psu. r. historiae seu promissioni unctionis Christi, v. 7β,9. subjungi
, sed est i uela hominis conjuncta cum vi Christi. Si ionis esset, nostro verbo nunQuam
qui sciuam homo regeneraretur oc Christo lucrifieret. Vide Mari. io. v. ao. Quicunque igitur non
audit eos qui in nomine re verbis & Spita Christiloquuntur, Christum ipsum non au quid est Christum audire, & quomodo nos
possumus audire Christum, qui sumus mirituali. ter surdi te auribus aeque ac corde incircumcisi Annon absurdum sinet, si quis alicui surdo acci maret, Audi me Z Resb. An soret absurdum ii quis est. sed etiam privatim paucis discipulis repetita. i . s. H enim fuit declaratio m pilatas i ama medicae peritus in foro staret de surdos omnes invitaret ut se audirent, ct consilio suo se cibmittes
rent, acunguento ejus uterentur. Hoc est audire
Christum. videlicet verbo Christi se sistere cum hae intentione & desiderio. ut per illud tanquam per unguentum aurium sinemur a surdita duanatura sumus onerati. Christus est uti filii Icitur hortatio, v. 3b, ii, i 2. Christus natura Deus i quem unxit potentia&Spiritu. Quo v 3 viri
est, & propterea terribilis, quia potest punire. Sed - . ων ε . ... c. r.
praeterea est unctus Salvator, & propterea colen-ἐui, quia potest silvare. Tt haec demum vera rario peccatores huius sui unguenti parti iris reddereta' ue per illud nos curaret a nostra coecitate & si1 ditate spirituali. vide Apoc. 3- ιῖ. 1 IOh. a. a .
443쪽
Illa vena modus audiendi Christum. Cum eum accedimus cum hac confessione: ODonnine: Ego non sum dives, nec nulla re indigeo, sed sum mi- , miserabilis, mus, pauper, nudus. Tu autem ille unctus Domini, qui hades unguentum quod facit ad sanitatem gentium. Fac me huius partici- perii, dcero sanatus. Utinam sie audiremus: Sed eheu,quot sunt qui aut non veni uini ad audiendum, aut non veniunt cum hac intentione & confessi ne, sine uua audire non Visunt, aut etiam rejiciunt rc resulunt ei quod audiunt, immo aures obtu
1. Opera cultus, e g precari, legere verbum, interesse sacris. decia. Opera vocationis, ut quis diligentei laboret in eo ad quod vocatu est. tribuas, immi- . inra cliaritatis ac misericor he. ut miseris sub emias auxilio corpus & animam spectante, ut hostibus peccata condones. &c. Quarium venus operum, vid. opera charitatis 5
tutorum tanguntur, advolus eos grunniunt ii utar porci.
Hactentis vocario Christi, sequitur ejus vita, quae dupliciter describitum
a. Gener iliter, quod transiit benefaciens. a. Specialiter, quod haec ejus beneficentia Praecipve te exseruit per lanationem eorum. Quadi ab G dextruerant . nec non per alia quae fecit Hiero b nrae zc in terra Ilidaica . quae Apostoli, quippe se visa, tectari possunt. Christi vita nonicit ma habitum in uno aliquo loco, sed transitusta circumam latio per universam Iudaeam rc Galilaeam. ante cooptum ministerium egerit non describitur. Probabile, quod tum Nazaretae habita
non siit his tario sedana latoria Hoc enim Chri . no& Apostolis peculiare, quod non unius alicujus Ecclesiae Mores fuerunt, iris hine inde transeuntes ue semen Euangelii si serint & Ecclesias plantaverim sed deinci u ordinatum a Christo,ut ui Euangelium annuntiant, ita dividerentur inter celesias , ut Ecclesia quotlibet suos haberet ministros peculiares & proprios. Nihil igitur lila iundatur viri circumcursitantium monachorum ecmonacharum, qui abjecta omni vocatione huic tantum sedant, ut perrepant aedes, d Tim. 3. 6. Nee vita Iesi noli vovent Potum circi incursia talionii. quocunque mittuntur a suo Generali. Hoc enim id quod P isaeis exprobratur, Matth. a 3.
ambulabat autem non otiosus aut curios talis eausa, sed vel αμ πιιών,Actor. r . 7. Tacere bene vel bonum dupliciter usurpatur in Scriptura, quando generaliter pro omni bono opere quod Deus a minis requirit, diu. 3 . tr. Aliis v oipecialiter pro una aliqua virtute, Sc uno aliquo bono opere. ut melius intelligas, bona opera civici in quatuor classes:
uarium genus perunt, via. operaclia Itbencscentiae noc loco Christo tribuuntur praecipue. Fuit enim diligens in cultu. vocata ne, operibiti justitiae, sed tamen hic praecipue respicitur be-ncistentia us , ad redarguendam instra itudinem
Iudaeorum. Pater etiam ex par: iculari exemplo quod subjungit. In eo enim Christus quadriennium ultimum suae vitae consumpsit, quod nomines d ipserum subvenit sanando aegros, cibando esurientes, ejiciendo Daemones, &c. Hanc beneficentiam Christi ponamus bis ob
oculos ut imitemur. Possem eam multiis comme
dare amunientis , sed sussiciat una Pauli hortatio, quae est Gal. 6.9. io. Iam habemus tempus beri faciendi. Iam enim L nos soli sere sumus ut beato illo statu ut possimus dare nec indigeamus accipere. 2. Dominus opus habet. Tot nunc sunt qui indi gent ac vix ullo alio tempore. Ne defatigemini benefaciendo ; ne dicite , Tantum secimus, tamdiu durat, non est mendicationum finis. Si ipsi non debent defatigari pat iendo malum, cur vos Q . . tritigamini faciendo bonum Faciliusu: ique est ρο- ui Euangelium annuntiant, ita divideruntur inter lientibus benesicere quam pati. Si jam non vultis beneticet e. quando igitur' An cum omnii, boni
eritis spolini An cum Ecclesiae paci restitutae ope vestra non indio ni Z Leneruite dum rem a habetis. Actori et . v. 33, 39-
Substitimui in historia vitae Christi,quae describitur i. Generaliter,quod transiens benesecerit. . Specialiter quod sanaverit a damone 'pi' so , quodque multa alia secerit, quae Apostoli tenentur. Vidimus nuper descriptionem generalem, tur parikularis. Praecipua actio vitae Christi ei da monum. Nam l. hoc maximum Deneficium quod hominibus praeuaxe poterat. A
444쪽
mor . peste,&c. liberare magnum beneficium, 'sed maximum liberare a Diaboli obsessione. Hoc maxime pertinebat ad ejus officium, quia venerat ut opera Diaboli destrueret,i Iob. 3. 8. Gςn. 3 33
Contra caeteros morbos communes medici reme
dia sciebant: sed contra hunc morbum de hostem
nemo noverat consilium nisi Chrillus.
vox, qua exprimitur Vrannis Diaboli super limmines , quam Christus si it, est , nusquam usurpata niti hoc loco de Diabolo , &Iactra. x. 6 de divitibus & potentibus mundi pau- purum oppressbribus, quippe Diabolo maxime similibus. Tyrannis autem & potestas quam Diabolus habet in homines, stuit quidem ex ejus malitiata odio erga humanum genu Joh. 8. od tamen recte etiam de Diabolo vixerimus quia Christus de Pilato, Ioh. iv. rL Nihil enim habet nisi quod divinitus datum aut concessum est. Est autem ea potestas duplex. I. In hominum animas , ad eas a spirituali communione cum Deo avertandas,& sub dominio peccati retinendas. Hoc praecipuum opus Diaboli, quod hominum animas per peccata iiDi studet hvbere raptivas , a Tim. a. 26. Et haec spititualis Di boli potestas triplex est. i. Omnibus hominibus communis. Natura mnim omnes homines sent seb dominio peccati, adeoque Diaboli potestati obnoxii, i Ioh.3.3 alebr. r.
a. Peculiaris piis & stilibus ac conversis. In hos quidem potestatem proprie non habet, quia hi
ex potestate tenebrarum transsati sent in regnum hicis, 1 Petr. a. 9. sed tamen maxime habere nititur. Nos maxime oppugnat &quaerit seducere. Inconversos studet tantum retinere, sed pios laborat recipere & recuperare. Hi ejus hostes contra quos
omnem suam vim dc malitiam exserit, I Pet. .v.8. c. 22. 3I. Apoc. I 2. io. dc II. Varias habet tentationes quibus oppugrint. Modo tentat ad desperationem, modo ad libidines, dcc. Est quidem im piorum quoque hostis it tortor aeternus, sed tamen pios praecipue hostiliter oppugnat. 3. Peculiaris induratis et contemptoribus Euangelii. In hos peculiarem habet potestatem. Hos enim Deus plane deseruit, de tu potestatem Diaboli tradidit. Hi Mus mancipia. In L quasi ossicinam suam habet, Eph. a. 2. Horum dorso inequitat. Hi caram ejus venatici, quibus alios venatur. Hi aves illices per quas alios seducit.In his operaturomnem nequitiam dc saevitiam ad alios seducendos vel affigendos. Sicut enim Iudae dedit in cor ut Christi proderet, ita omnibus talibus dat in cor ut studeant pios vel seducere vel Migere. II. In hominum corporae Sicut enim in scinois simum corpus Chrilli videtur habuisse eam pol statem, ut modo huc modo illuc transportaret, Matth. . ita in alios quoque homines ipsis conce ditur secundum voluntatem Dei Est autem ea poralis Diaboli potestas duplex: I. Temporalis. Sic videmus , quod homino affli Pt in donis, in corpore, in animo. Sic videmia factum Iobo, sic in Evangelica historia legimus, quod alios enecerit coecos. alios mutos Sc turdos, alios lacerat et contundit miserabiliter. Luc. 9. 3o x .alicis reddit insanos, ut abjectis vcilibus vivant inter sepulchra, se ipsia lapidibus e tundant,m do in aquam modo in ignem prosiliant, iccit. . ma. Nam postquam ii timum judicium erit finitum, omin damnati erunt cum Diabolo in em loco i Matth. 3 s. I. &qux tum tormenta a Diabolis sint experturi, nostrum est horrere fi
Ab hae potestate Christus sanavit multos rem-porae suae carnis, sed tamen praecipue a corporali possessione. Nam liberatio a spiritius potestate per mortem Christi facta est. sed hic praecipue agitur
de tali ejectione Diaboli, qua illi, qui corpor ibus
inlictionibus&morbis, e. g. surditate, circitate, dcc. ii Diabolo preme ntur, ab hoc corporali m -
lo liberabantur, quae liberatio hic appellatiar, sin tio. Christus triplici modo liberata Diabolo: i. suo sui ine. Hoc enim illud lytrum est, quo divinaejustitiae praestatur satisfictiorro nostris peccatis, quoque obtinetur revocatio eius potestatis, quam Deus Diabolo in nos dederat propter cata. Sicut iudex, accepta saturissimisi spodis oves ipso captivo, revocat & res indit potestatem quam dederat lictori, ita Deus accepta sat ictione justitiae' merita mortis Christi, anni hilat potestatem Diabolo concessis in fideles. Haec potestita erat spiculum& vis Diaboliptaecipua, quam Chri . stus ei ademit & nos ab ea liberavit, a Cor te a. Suo Spiritu. Etiamsi rescissi est sente majudicis amen quamdiu non solvuntur vincula I ris. captivus non est liber. Sic etsi Deus nos pter mortem Christi absolvit. tamen si peccata in nobis manerent int gra, non seremus liliari a Diobolo. Sanatio igitur Christi ab oppressione Diaboli etiam in eo consistit, quod auctificatis Deomptis
445쪽
propter suam mortem dat suum spiritum, cujus lvirtiue evigilant ex laqueo Diaboli quo ad
voluntatem ejus erant captivi, 2.Tim. a. 26. Si leut filiae Lollii patrem suum ebrietari quasi laqueo
vinciverant , ut eum haberent suae libidini obse-qHuntem, ex quo laqueo concoctis vaporibus ii in tantem evigilavit, &tum silue non habu
runt amplius potestatem abutendi ejus corrire, lGen. ly. v. 3 i. &c. Ita Diabolus peccato quasi ldulci venenato poculo lethargum nobis induxit , i iis vi nostris animabus corporibusque ad suam lvoluntatem: utetur. Sed Chri ilias medicus Spiritum sanctum nobis largitur, cujus virtute icin- comprehciasibili operatione vis peccati stangitur, discutituri consumitur Sc quasi concoquitur, ut rh iciamus ad nos ipsos, ut respiciamus & exerceamus lsunctiones vitae spiritualis,oc tum non amplius ρο- testatem in nos Satan habet. Et hoc vere eii sanare
ab oppressione Diaboli. 3. Potentia sita divinitatis. Postquam Diabolus merito sanguinis Chiilli amisit potestatem, qua
Deus ipsum contra nos armaverat, & po aquam lvirtute Spiritus Christi amisit laqueum corru rionis, quo animam nostram beaverat, nihil restati suo nos oppugnet, praeter proprium ejus robur, propriam astutiam ec malitiam Est enim natura spiritus astutissimus ecpotentissimus, Jc habet inimi
innentem contra nos, ut instar leonis rugient is nos
v. as. dc 9. 2s. & s. 6. Talia certe non potuisset sacere, niti Deus iii stet eum ipse. Obyest. At Deus etiam est nobis im, nec tamen possumus ejicere Daemones Chriitus enim vocatur Immanuel. id est, Deus cum hominibus. Deus est cum omnibus fidelibus, Roman. 3. 3t. Deus erat etiam cum lo- ho, Gen. 36.1, 21. Acim. 7. q. nec tamen ejiciebat Daemones. Resp. Alia est praesuntia, qua
Deila est nobiscum. alia, qua cum Chrillo. N. bis uni est Deus, quia nos an in . nos defendit, nostro labori bei icit, nostris lite donis, quae ab ipsis
habemus, ui itur ut mediis& infrumentis ad voluntatem suam faciendam. Sed cum Chrillo Deus erat non tantum per amorem, gratiam de assistentiam, sed prax'ipuer. Per personalem inhabitationem. Nam Deitas habitat in Christo corporaliter per personalem unionem, Colossa. ita ut Deus non tantum esset eum Christo sed etiam in Christo. 2.Cor. F. t 9. immo ut Christus estet Deus, qui Daemones sic rei non ut instrumentum, sicut Apostoli, sed ut causa esliciens principalis, nec opus haberet Diabolis mandata dare nomine alterius, ut Paulus Act. 1 6. v. 18. Sed nomine proprio, Marc.' as. & I. as. Hoc mirabile ec peculiare, Marc. I. a 7. a. Per consensum& concessionem potestatis &auctoritatis. Si Christus suscepisset Diabolum exultet ac nisi haberemus salvatorem, qui potet
tior esset Diabolo & omni creatura, nos devoraret. Sed tamen Christus adhibet potentiam dext si Omnipotenti de Satanam calcat subter nostros pe
des, Rom. t 62o. Tenet eum m anu sua tanquam
canem mordacem, quem subinde in nos immitit ad nos terrendos, ad fidem nostram&preces ninoras excitandas, ad Christum melius sua: rendum, sed tandem ligarum catenis memaeces inis abjicietinaba istum, A c. ao. Io. Ic i . Dat nobis tantam auctoritatem in oculi a Satanae, ut nostrum conspectum vix sustineat, sed a increpanis su-
hominibus ejicere, non impetrato prius consensu& voluntate Dei Deum hamisisset contra se. Deus enim Diabolum mami tenuisset , dicendo : Ego Diabolo hanc potestatem dedi, & meo nomine de jussu possidet ac torquet hominem. quia contra me peccavit. Sed quia Christus erat talis , qui receperatjustitiae divinae pro peccatis hominum plenissime satisfacere, ideo Deus erat cum ipso, ut de v luntate & coniensianus Diabolum posset ejicere.
Alio igitur modo Deus erat cum Christo , alio est
Sed O a qui fit quod Christu, tantam habeat in Dia,
bolum potestatem 3 Nam Deus erat cum illo. N verat Nicodemus neminem talia posse,nili Deus sit cum insis, Ioh. 3. i. videmus enim quanta secedit CErillus circa Satanam. Fugat ipsum ver o, ut
cogatur abscedere, Mati .io. Increpabat impuros
spiritus, ut cogantur exire, ra gratiam ab iplo petere, se vici a fateri,& veniam ficiendi quod volebant
ipso petere, cum ei sentiategralatio, Marc. i.
sit nobiscum. Antequam Apostolus ab historia vitae Christi discedat, addit ea quae de vita Christi dixerat. non esse incena. sed sedc career Apostolos esse testes autoptas. sed quia hoc denuo eicit, v. t. ec a. commodior erit occasio ibi de hoc Apostolorum t stimonio agendi. Possemus de hae ectione Diabolorum , per Christum facta , movere vanas quaestiones e. g. I. Tuae sint causae propter quas Deus ahquaro Diabolo permittit s. tibi lam illam corporalam O sessionem de tonuram hominum 'cipue Christi tempore tot fuerint obicia r 'n
446쪽
ministri Euangelii etiam possint nicere daemones,& qui hoc non pollini, non sint veri ministri Euangelii' . An Diabolus per exorcilinum sit ejiciendus ex insantibus baptizandis 3 dcc. Sed non possumus omnia uno loco dicere. Purgamus ad brevem ap
Discamus hinc I. Quam miserabilis sit status horninum, qui sunt in statu naturae. Sunt mancipia diaboli, aete num ab ipsi, vexandi, sicut videmus quociam in
hac vita corporalibus ejus obsessionibus vexari. Non quidem omnes in hae vita ita vexantur . sed tamen qui non evadunt ox laqueo peccati. aeternum sic vexabuntur. Et quid gravius hoc Z Grave est a Deo deteri. Teipsum enim juvare non potes. Gravius in manus serarum re malorum hominum incidere. Hi enim possunt vexare & tandem occidere. Sed gravissimum omnium in Diaboli pol state esse. Hic enim & occidere potest, & post mo tem justitia Dei resuscitatos aeternum cruciare. Recordemur, quo simus in statu, ut eluctemur tempestive. Multi sunt Sadducaei, qui non credunt An-s elos aut Diabolos esse. Deus igitur subinde tam torrenda exempla corporalis ob stionis proponit, ut infideles terreat, & omnes ad Christum pellat. Sicut magistratus aliquando carnificem in publicum producit theatrum, ut unum alterumvem l actorum cruciet uci Occidat, ut caeteri terreantur; ita Deus subinde hunc insonalem litiorem sinit prodi δε horrendum aliquod exemplum edere
in uno aut altem peccatorum, ut omnes terreantur. Resipiscamus igitur aliorum exemplis, ne in
nobis aut nostris experiri haec gravia Dei judicia opus sit. Quotquot vivunt sub dominio peccati, sciant se spiritualiter possessos a Diabolo, i. Ioh. 3.3.&qui spiritualiter obsessctus est, facile obsessioni corporali obnoxius fit,si non in hac,saltem in altera
II. Quo Pacto Diabolo liberari possint 'ui se
ab ipsi,vexatos sentiunt, scit. per Christum i Christus destriictor operum Diaboli. oties igitur visuris diaboli, sue spiritualibus sive corpo ali-Dus afligeris, iis bono animo, ec dicas quod est, . Ioh. . . Multi nimis sunt qui per Bollebub
coriantur dicere Diaboli , e. g. in Papatu Diab Ium Iceius noxas opellere conantur per re1c
secratas a Saceritote, e. g. per aquam lustialem, i l. candelas, imagines coniecratas, per signum crucis, per reliquias Sanctorum. Hoc est Dicere diabolum per Iccideburisura sum media quae noti
us P RAc et Icust Christus sed diabolus docuit. sic increduli di im.
patientes inter nos, qui cum aliquid amiseriint, ves aliquid scire cupiunt, ves aliquo malo premuntur , t conferunt se ad mulieres incantatrices seu figas. Hoc est desere eum cum quo Deus est, ec se conto. re ad illum, quo cum Diadolus est. Hoc est Christianam fidem abnegare, quia recusamus credere Christo quod venerit ut opera Dia di destruat, Vide Esai.3. i'.&IChron. 1 13. I . Cum igitur diabolus vel spiritualibus tentationibus vel corporalibus Mictionibus nob: s molestias facessit, accedamus ad Christum, proponamus fidelibus precobus ejus ipsi officium. dc finem cur in mundum v nerit. Non accedamus timide ut ille, Marc. 11.
Si quidpGraiisa, sed sortiter cum confidentia, sicut Matth. 8. v. t. Si vis potes, ira, immo diacamus , Tu potes cs viri Actor. Io. v. 39-
HActenus vocatio Christi & vita e s usiurnasilo ejus his verbis: Quem sustulerimi si1-spendentes a ligno. Duo hic d euntur. i. Quis Sc a quo passiis sit: ον ανειλεν. De multis loquitur. r. Quid passus st: mortem rc suspensionem ligno, quo polleriori modus mortis explicatur. I. Ipse Christus, ille ipse qui tantum boni fricerat, quo cum Deus erat.immo qui Deiis ipse era qui opprimento Dia los tam potentet necerat 'passus est mortem & suspensionem a ligno. videtur impossibile & implicare contradictionem, idque propter tres causas: L quia Deus est, adeoque u mortalis qui mori non potest. a. quia bonum sed & sine peccato est. ergo morti non obnoxius, qui re quae locum non habet nisi in peccatoribus. 3am ipsis Diabolis potentior, eorumque victoris E minibus vinci re occidi non potuit. sunt te rationes non contemnenta, ita tamen est arti l cuius fidei, 'uod C stus mortuus sit pro peccatist nostris secundum Scripturam. Hoc Euangelium iris quo stamus, per quod etiam servamur, a Cor. te. a. 1, 3. Quid igitur 3 An Euangelium valebit con-
'tra rationem, an ratio contra Euangelium 3 R. ii nemus Euangelium, & discutiamus rationes tali
bus re nilonibus, quas scriptura suppe tacit i. Christus est quidem immortalis Deus & Do miuus gloris, de tamen hic Deus in rus es erucifixus
447쪽
eis est, Actes a v. 18. r. r. a. . s. mia imis ex singuinis est particeps fictus, ut per mo trans non posset aere, Heb. x Deus incu- nato, seu caro fictus, non est ni modo immortalis. Est urun alis secundum Deitatem, sed non
secundum carnem, I. Pet. 3. I 8.
x. Christus mitilem non habet peccata, piae ipse habet tamen peccata quae in se remit Sistitit j Rom. r. v. 6. ad iro . , nobis,volumue i I I. Christus palus est a Iudaeis Petrus
rnem culpae, sed ex mero amare ei nos. Hoc nos
a Ad humili ratem erga proximum Phil. a. v. 3. ad 8. o Ad gratitudinem erga Christum. a. Cons.
e Ad fiduciam in adverib & tentationibus, '. Iuste igitur occidi potuit,
eis peccator non erat, peccatorum tamen sp-s ero. r. s. ' di I.
ulus peccata in i Judaeos expresse non nominat, sed sicile intelligitur et . Christus non potuit quidem vinci & occidi ab hominibus propter suam infirmitatem ; potuit sim liberam voluntatem Occisus nominibus tamen propter civi sella,n quod Iudaeos praecipue arguat. Ideo et am Opponit beneficia quae Christus iecit, ic nutum quod Christus passus est . ut arguat ingratitudinem eo rum, qui beneficia a Christo acceperant At hi resera erant ludaei. Auctores mortis christi sunt triplices: r. Deus ipse ut Iudex. Is enim condemnavit αPropter peccata nostra punivit, seu peccata nostra in ipso punivit. a. Pilatus ut infidelis & injustus amicus. Pili tua Christo hostis non erat, sta tamen metu &quam rivore Iudaeorum passus est se induci ad Chii praedi s stum occidendum , sicut milites mercenarii ne . est ad occidendum pro pretio umquam ab iliis acceperint inj
3. Iudaei ut hostes ex malitia & invidia, quod
serra non possem suos mores Christo argui . suamque doctrinae corruptionem reselli. Et hos proprie norat Petrus, curatque apud Cornelium. ut Christi occisores. Deus ex Justitia, Iudaei ex invidia, Pilatus ex avaritia vel ambitione, sine ira aut odio, tantum ut retineret favorem Iudaeorum te Caesaris. At enim Iudaei non occiderant, cum expresse iatrantur sibi non eo potestatem quenquam occistandi, I . a S, 3 it. Invidia, odium &accusatio ac calumniatis Christi reputatur pro homicidi vide t Iob. 3. ipDisoni hinc calumniatores invidi , quod non sine minus quam homicida , de sibi applicent illud Mart.
s. ar. Sunt enim homicidii radix Ecgr. idus. 5: sexti praxenti interdicto continentura. Merito dicuntur occidisse, qui Pilatum ad nora quia vim vincendi sitos os ait, sei nec ea usis ecti. vitas
lores non habuit, sed quia quam habuit cohibuit,
eu, quia voluit vinci. Ioh. io.
promuctione sibi ipsi im fuerat, quae proinde libertatem l patiuntur induci vassionis non sinulit. Ex hi quae dicta sunt, trial quosvis, etiamsi cliunt nianifestari. Duae naturae in Christo. Christus vicit rc eie. Et Diabolos, ec tamen ipse viruis & occisus est. go Deus est & homo. Nam Diabolum vincere ne- . in potest nisi Deus. vinci & occidi, hominis est. non Dei. Dubenda uitur distinctio illa Scriptiirae,
a. sussicientia mortis Christi ad nos redimendos. Chrisius timum secti & tamen occisiis est. Fuit ergo homo innocens. Qui pro nobis mortuus est, est is qui Diabolos vicit ac necit . Est ergo Deus. Et talem Mediatorem oportebat nos habere, qui esset verus ae persecte justus homo, & tamen
omnibus creaturis potentior, scit. verus Deus.
Talis M diatoris mors perfecte sussicit ad redimendum. Ea enim mors eius naturae, quae peccavit Spro peccatis solvere tenetur. Est mors ejus qui tenetur, dc proinde proprii peccata . . priis est ad moriendum pro aliis. Est denique mora i occidendum adeserunt , εc tantum non e g ipsius veri Dei, cujus infin ta dignitas valorem runt. Quod quia facit per init per se iecit lupu- lxtri eo est, ut a Dei justitia repudiari non posistatur. Si Pilatum sponte 'roclivem non repressit
3. mira erga Christum obligatio. Christus
Deus de innocens homo pro nobis mortuus est. non est mortuus ex infirmitate natur aut sent sanctis adhortationibus, sui stem homictitae, multo magis eum tam valide incitarunt. Vide exemplum Aeliabi,qui dicitur occidisse, Rem vi. v. 39. item in idis, qui dicitur occidisse Uriam . Ggg a S. m.
448쪽
a Sam. II. I e. dc II. 9. Non tantum peccatum cere. sed communionem habere cum peccantibus, i us Iurata vivendi tacultate privatus,
peccatum est Sic Paulus se ipsum condemnat,quod sed quia voluit mori Nam si mortuus non esset. pro peccatis non satisfecisset. Mors enim per mortem debuit vinci, Heb. a. i . mors scilicet peccatoris. Mors nostra peccati itipendium , mora Christi peccatoris trirum. Etsi omnia passus esset, ec muriuus non esset, pro peccato non siti si l cisset. Sed poliquam sponsermortuus est, pecca lapidantium Stephanum velles custodivit, Act. 22 ro. Vide ad Roni 1. 32. Caveamus ne quo pactoas cedamus ad culpam alieni teccati praecipue illi quibus est potest as in alios. Hi peccant ii peccantes quantui in se est,non cohibent,sive sint doctores,m stratus, praeceptores, heri, parentes. Observemus hic exemplum ingratitudinis bonum malo compensantis. Ideo hic opisnuntur Chri isti beneficere erga Iudaeos,& Iudaeorum occiso C isti, ut ingratitudo hac nobis inculcetur. Christus circumibat&totam suam vitam insumebat bene faciendo Iudaeis, cibans famelicos, sanans i non esi mors, quia non est impendium peccati, &aegrotos. liberans possesbs, excitans moriuos: Ipsi uia non est dcitructio vitae, ita verae demum vitae
contra hunc benefactorem non tantum odio rc in- l mitium. Vidia proseouuntur, non tantum calumniantur & i 2. Exprimit Apostolus modum mortis: accusant. sed non desinunt donec occiderunt. Me 'is ora Crucifixio in ligno non erat su
rito Christus dixerit, uod est Ioli. o. 3 a. Disca lylacium Iudaeis usitatum, &si Iudaei per sercitiamus vitare ingratitudinem. Praecipue discamus potestate ipsum potuis t occidere, non suspe patienter ferre cum bonum nostrum compensa' l dissent e ligno, sed lapidassent quia ipsumcona turmilo. Sie iactum Christo. . Si quis bonus Sinaverant blasphemiae in tuo concedit, quali pecrba, est. bene vivens, S aliis benefaciens, dc pro- l cato lapidatio erat ordinata a Deo. cuntia tampter hoc comtur pati , & patitur libenter, i clipsum suspendisse eligno. quia praetextu seditiortor necesibio vivir , alioquin injustus esset Deus. Oheri. At etiam peccatores, pro quibus Christus mortuus est . moriuntur. 'θ. Non
m'riuntur, sed in vitam transeunt. Moriunt enim , ut desinant esse mortales. Mors fidesium pium S Christianum est, i Petr3. i .& . i6. Sic pa iebatur Abel, qui occidebatur quod opera eius essent bona, i .Ioh. 3. ia. Obsem emus hanc lecti nem. Nam non raro contingit,ut pro beneficus p tiendum fit.
III. Quid autem Christus passiis est 3 Mortem ,
dc quidem mortem in ligno. 1. Complectitia haec vox omnia mala quibus Iudaei Chthium persi muti sunt, donee tandem vita pris amni. Sed qua ritur, an hoc recte dici possit, quod Judaei Chrilium occiderint, cum Christus dicat Iohan. io. quod nemo vitam eius abistulerit, seu eum privarit vita, sed quod
contra Caesarem Pilato persuaserunt, ut Romanoniore ipsum crucifigeret, clamantes, Crucifer. crucifige. Factum hoc secundum consilium D mini, qui in V. T. . pri uraverat hunc modum mortis Christi. Ideo enim Isia a Patre imitandua ponebatur super lignum,ideo omnia i rifieia ponebantur super lignum.ideo serpens meus erigebatur in ligno, ut Christi crucifixio pta suramur. sic expresse hic modus mortis praedicitur, Halm zz.i7 , is dc ab iri' Christo , Matth. eto. i'. Sed quare Deus voluit hoc genere mortis Clinum mori 3 Re p. i. Ut hoc pessimore insimi mortis gene-
se eam deposuerit, quod etiam colligitur ex minare sponser noster doceret, quod peccatis plus merio mortis. qui deseribitur, quod inclinato spontesti essemus quam communem & naturalem clem- capite altum clamans Spiritum reddiderit, undelporalem mortem , scilicet mortem maledictam patet. quod non vita privatus , atque ita occis 3 sitici aeternam. Hoc fine Deus in V. T. mortem in ii Christus,sed siponte vitam ei Raverit. Occidere est, j pno peculiari stigmate insigniverat . eamque de vi alicui vitam eripere, quod Chrillus sibi factum i negat. Utrumque recte dicitur, de quod oecisus sit Christus, &quod sponte vitam deposuerit. Occisus est, quia illata iesi omnis illa vis;
quam mors per naturam neces o siquitur. Sponte vitam denosuit, quia cum esset Dominus naturae, pomi uet vitam retinere, etiam descienti- clamaverat maledictam , Dririer. 1 i. v. 23. Quo
modo omnis suspensus E ligno maledictus, an igitur latro cum Christo suspensiti suit maledictus. an omnes blasphemi mal icti Z ite . Non erat maledictio leps moralis , sed legis caeremonialis Non suae iacit maledictos, sed quae declara emaledictos. Maledixit Deus huic generi mortis ;
449쪽
tuta . ut eo omnium hominum maledictionem' nihil nunc dicemus, quia in cap. a. r . eam mate-- ΠΣ 3. . riam lare tractavimus. Mam alio resurrectionis Christi ita describitur. i. Quod manifestata quidem sit. V. o. a. Veruntamen non omni populo, sed lis testibus a Deo electis, v. i.
I. Oportuit resurreisonem Christi fieri mini-titudo ejus quam maxime esset explorata. Debuit i sistam. Et haec ratio , cur non statim post rei ze-igiti irin ligno cispendi, ut a toto Iudaico populo ctionem adscendit in coelos . per quadraginta doceret, tum ut doceret Christi mortem esse hujus maledictionia remedium, ut in Paulus, Gal. 3.
α. Ut mcti Christi tanto melius omnibua innotescere: Cum enim in morte Christi sita tota nostra sidus sit, necessarium erat ut veritas & ce
m ius conspiceretur,&essent testis qui resut rem mendacium Mahumedis & aliorum . diem-tium,non Clinitiun ipsum .sed Simonem Cyrenum loco Christi mortuum esse. 3. Addunt nonnulli & hane rationem, quia v luit in arbore & ligno vincire diabolum, qui per
arborem humanum genus vicerat , quo accomm
do illud, Colosso a. i ,3 s. ubi liisum hoc com-
dies in terris mansit ut scilicet ex tam diuturna coim versatione certitudinem reicirrectionis taurirent
discipuli. Non debuit articulus fidei de resurrectione Christi occultus & ignotus, sed manifestus& certus esse in Ecclesia. Nam i .si certi non essemus Christum ex mortuis re Lirrexisse, non pollemus esse certi, quod debita no- ω l stra sint persecte soluta. Cum enim sponsor ma-pes Murcum mi triumphali, quo Christus si per i net in carcere debitor,non est certiis siue liberatio-di 'lo triumphavit. Disanatu ex hoc mortis senere naturam peceati recte aestimare. Maledictio legis & commina
a: Si non esset certus articulus de resia tractione Christi. fidem vix possiemus ih Christum collocare. Mi enim vitam quaereret apud mortuum 3 Citius m quaereres in ore devoratoris rapacissimi, speculum et . Nam quam vitam apud mortuos, Iud. ι .i . Sed post-uod Christus passus est, docet quid nos simus -- l quam certi sumus Christum mortem vicisse, dc dexiti.Adspice Christum petu tem & clavis Mixum t morte triumphasse, Jam credere possumus , factum ligno, α ira Dei accentum.&cogita quid sis meri-l esse Principem vitae, apud quem tino vita quaeritur. tus, & gratias age quod peccata nostra sustulerit in t Quamdiu in morte erat Christus, ouantum deli- arbore, I Petri a. quod ad mortem immo mor- Dium patiebatur fides omnisam ejus ciscipulorum' tem crucis voluit humiliari,Phil i. s. quod incru-italis sciret omnium fidelium fides, si de resurre omnia reconciliavit, lin. i. ro. quod in cruce mes scaudaeos reconciliavit in unum, Ephes actione non eonstaret. In eo postum selatium Io.bi & Ecclesiae . quod scit situm redemptorem vi- v. Inspiciamus cepe erucem Christi , ut i vere, Sc cum mortem colluitatus ultimus in arena
hae inspectione cum ipse crucifigatur vetus noster l sabstitit, quod victoris est, Iob. i'. is. Et hie finis homo, Rom. 6 s 6. γ, - , i propter ni , postquam passus esset, se ipsem vi-T , ---lvum e iuuit Apollulis, multis cum signis, M.
II. Non tamen voluit resarrectionem suam i ii populo noni stan facere. Antequam morer
tur. publice ambulabat in plateis civitatum, publice docebat in Templo de s agogis . ut ab uno quovis conspiceretur. Sed postquam resurrexistis. non ambulavit publice coriari populo, nec visis in plateis. Templo, synet M . ita paucis Aper intervalla modo hiate modo illi. modo 'tu M. modo pluribus se conspiciendum exhibuit, se praesentiam suam ctatim iterum si uxit, vix serens Idimus Christi vocationem, vitam Ic passis ut quis irim eum tangerer, Iob. nem: Sequitur ejus surrectio nec non hujus i quis cur ita secerit ξ Cur non serotios trium:
cum instar actoris in terram plantata ae fixa est. Cum Christin cruce sua in terram plantaretur. figer ut et erigeretur, nos una plantati, cum ipsis una anta Leiu sumus restentes ex ino succum & v
450쪽
hi conspectu militum custodum, si intrasset Tem- donec grandescit, Matth. 13. v. 3I. Ne qvierinatis plum, & denuo inter Pliari os ac Scribas sedisset, regnum Christi,ubi est externa pompa caeremoni eosque redarguisse ,&c. nonne mirum in modum rum, e temus ue splendor eorum, qui se regni
confiisi essent hostes& amici recreat i ξηολ. Me- Christi ossiciarios pellitant. Est hoc contra n rito hic dicas quod est Es x ς ς. 8. Si nostro consi-ituram regni Christi, qui cum inciperet erigerelio usus esset, liter egisset. Stil quod Deo placuit suum regnum, non venit cum pompa, sed cum facere, id a nobis debet haberi sipiens ac justum .isimplicitate, Vbi igitur invenimus purum&sim- Subsunt gravissimae rationes, cur ita maluit, videt. plex verbum Dei, efficax per Spiritum npientiae I. Vt nos doceat longanimitatem, tarditatem S sanctificationis , ibi quaeramus re uni ad vindictim. Si cui nostrum talis ins etur ab h isti. stibus injuria,qualis Christo, non diutius dissore- III. Sed cur Apostolis potius quam aliis vivum mus vindictam, quam donec possemus eam exer- se exhibuit Z I est. Exhibuit se Christus, vivum cere. Christus cum sui saet hostibus exhibere vi- sine dubio omnibus fidelibus. ut fidem ipserum vi , eosque publice confindere. noluit tamen, ut morte Christi gravillime vulneratam & coneus' exemplum longanimitatis praeberet quod imitare-lsam, refocillaret cordi ali siti consipeta , unde lemur,Rom. 12. v. 19. quo & accommodari potestigimus,quod post varias & particul es apparitiones illud, i. Cor. 4. s. Nihil dissicilius homini quam l tandem una vice a pluribus quam quingentis Eis
concoquere injurias, cum ulcisci postant. Discamus tribus conspectus sit. i Corinth i e 6. Sed tam imitari Christum. Vide Matth. 18 1o. a. Noluit denuo sinctissimum sium corpus ex-
ponere impiorum ludibrio. Sicut enim de iis, qui Mosi Ic Pr phetis non credunt, dicitur, quod o dituri ruin lint, si vel quis ex mortuis veniret & ipsis Euangelium prodicaret, Luc. 16. v. 3 i. ita praecipue pervicacia Iudaeorum tanta erat . ut Christo non credidissent, si vel ex mortuis resii nexisset, sed denuo testimaudificati essent. Noluit autem Christus glorificatum suum corpus post re rectionem detruo exponere injuriis sostium, ideoque conspici ab iis non voluit, donec in ultimo iudicio venientem in gloria conspicerent cum tremore di horrore, ut cogerentur oclamare, sicut in Apoc. 6. I6.
O montest abscondite nos ab ira agni. Hoc ita Christus praedixerat, Matth 23. 39. non videbitis
me donec dicetis, i. e. donec cogemini dicere: Be
a Voluit hoc pacto ostendere quod non venerit
ad c igendum regnum mundanum sed spirituale. Si voluisset remina mundanum eripere. post victoriam suam mundano more triumpnasset ec sep pulo exhibitino. ut eum metiterent & honorarent.
Nunc vero se ab ondita populo , ut non videant, paucis auibusdam abjectis ac contemptis humi icibus se ostendi , ut signiscaret se non esse regem, qui vellet regnare per externam pompam dc potentriin, sed per spiritualem gladium verbi & sis
p rum Spiritus. Vere dixit situm num non venire cum pompa & observatione, Luc. 17. ai. sed
esse instar graci sinapi, quod a parvis initiis c at, praecipue Apostolis se exhibuit per crebras & iteratas apparitiones, & diuturniores convessitiones, Actor. l. 3 idque propterea, quia Apostoli erant testes illi antea a Deo electi c praecipue testes resar
rectionis,ut vocantur Actorii. za Sunt testes Actor. Io. I. proprie explicat modum quo vocantur ni istri or linii qui per Ecclesiam vocantur, Actor. 3 43. S. v. I9. Etsi autem in electione Apostolonim non intervenit χειρογα quaedam humana, nisi qua
dantenus in Matthia, Actor. i. vocantur tamen
quia quasi manu Se digito Dei do
signati sunt. Vide vocem quae est Actor. 22. I .& r6. 16. Erant a Deo separati ante jacta muti iundamentarc ab utero matris,Romam I. 1 Gil r. v. s. Erant otioque a Christo selecti ante mortem ipsius praeter Matthaeum & Paulum, quorum prior
ab Ecclesii a per sortem electri, alter A ipso Chi
sto immediate ex coelo vocatus. Mirabilis electio, non facta secundum eruditionem , eloquentiam , auctoritatem, sed secundum infirmitatem , .ut virtus non esset ipsenim, sed Dei. Hi omne,
debueriint Christum videre vivum post resurrectionem ipsius, in tantum, ut etiam Paulus post. adscensionem ad Apostolatum vocatus ipsim omnis no videre debuerit, i Corinth. 1ς. 8. quia hi erant illi testes in quibus Deus voluit revelare filium suum, ut illum per Euangelium inter Gentes praerdicarem, Gal. 3.16. Debuerunt igitur vivum videre, ut resiarrectionem ejus annuntiantes, possent omnes dicere ciu est, Ilohan. l. i. ut in t wstes . υτ ta ILuz i. v. a. Hi duodecim viri debit