장음표시 사용
451쪽
mmteise illi testes, quorum restimonio nitereturi nil de Christo pracones & proclamatores. Rela
. hii di si tu Dei in il- nete vestrum privilesium amin te quod ii rurdidit critos, quod verere turrexi icita vi utri tuo Ic. - of P . . - . Edi: ta bibit cum ipsis dostquam ex mori is res. 'albia ' fetisset Multi, ligni, hine eertitudinem conssei. V. Hoc fine Chri P ' π nis. it Actor i. v. 3. e. g. quod toties se via dum qindriennium secum circumduxit m 3η minus, pedes. cicatrices exhibuit, ob initituit, hoc fine post ' quod loqui tui est,ut corda arderent, Ac, siar inmetros M. dies crebro p ' quod sepe eum illi, comedit Cum enim vi convessitionibus eos institui; pQ moubii, & pedibus nondum suis crederent prae fissionem visibili copi V 'e lis udio. maioris confirmationis causa pollutivit iit. in ipsortim testimonium ei sex xvrum t*'o rcedit cum illis, Lue. a . i. Sic in I c minium cui super teretur non Πψς γ xph 'li: Medit eunt duobus, Luc. i .3o. Sic cum abis,
ob A. At Christus est suod νζm se quomodo Christus potuerit ederc. post si uisiviti ci is angularis, ri' b 3 l quin, corpus esset glorificitum dc imminetale, φροωθ. In fide nostra simi duo diutin in au , qdi tritione non indiget si it p. Edit, non quia ora s
oleae fundamentum. Est enim in ini. 4 uolui . Ouid iritur factum de nucquirunt iide . D rii. Celtitudo intellectus habuit, scit quia voluit. Quid igitur Achim dentie cibo quem editZ an cessit in nutrimentum minas, 3. Cetrit o in C, r an vero anni hi latus esi 3 'θ. Curiosa quo O quia credimus, sinus certi A mduin H ς siquid vis discere, diste, quod Christus etsi pio testimonium Apollo limen nondum voluit uti sua plena eum. Cum si ui doctrinae G tim , p ae mmodavii se hominibus, bc cum ulis oriri habemui, debemus ita re si I l eonvertati est eum non indigeret Hoc mentum clis cromus. At nudum aliud . eum requiris aedificatio proximi z- Di duplex iundamentum. , ut de veritate ejus,
mentum hujus assensus habemus quam testim nium Prophetarum εἰ Apostolorum. x. Fiducia cordis, qua cor oneratum, festum taonere peccati anhesam acquiescit ec se sustentat.
imitare. cum requiris aditificatio proximi sce etiam quod Cniistus pergloridicationum e Tporis non deposuit proprietates veri corporis,sciatuit visibilis, Babilis, habens corpus n riscorporibus limite. Hie mortem tale fuit. Dii quoquς
onere peccati anhelans am ne it N iv ς rite mortem tale fuit . fuit quo Huies iundamentum est christus, in Citna resvirectionem , quod per adi rei disti enim collocatur hax fiducia, A RHR-q se iptota noti legimus. Adse Ii Apostolis. Cenitudo autem impii q. s sublesio , non corporis muta: - α pro Veris habemus quae de Christo M' 3 Disciuio, denique petere in re iurat cinitur testimonio Apostolorum di P p - l simili, talem cum Christo, qua os isti tIdeo Apostoli audiverunt, viderunx, p Vm, i i eum Ct to edam is ut nos ipserum testimonio niterem x labibamus Nim di nobis promitium lc Omni liu Romani si sculi, pii hoc Ap ' b fidelibu , Mat. α 6. v. rq & S M in io remoto volunt iu in ' in di l id istum Dei non citius ei potus Rotri i ras' profundamento certis is in i x o PQ l colporalix est tametri cibus&πessantur, jurant, animam Dppygn*N 'p' quo animina satiatur, r. Omnia noli uixero testimonium t ' ς Eosideri, ita explentur, ut sit plene conten tanquam vitarum, im nee ullo Mistraneo desiderio turixit ut ordinarii quoque ministri testes sit n33 mqv lv aEA . pcum i6. ii. Apostolo, . it. dedit etiam Pin' N e Elo eum Christo edere & bt- Ephes Sed non talis testes, qui pGR se In te rei dimendere a sto tecti momo nec diς l --ra, Vis c Encim, sc invitat it c in Apostoli. i Iob. i. v. i. sed remn ni ad x st ederim recuset, non comenium Apostolicum: D l dei eum christo in coelo Max b
452쪽
Quomodo cum Christo edimus & bibimus in te
'sp. i. Dum Christum ipsum edimus & bibimus per fidem. Christus agnus Dei, ira Dei asi tus. pinis vitae a Patre signatus, medicina sanans aninum, justificans meritis sitae justitiis, sanctificans Spiritu, quo repletus est sine mensura. Hunc cibum debemus edere, Iohan. 6. Q omodo Z Ore 3 nequa- ouam, sed per fidem. Fide editur Christus . essende justificamur. Dicimur juviscari ec ad vitam ala per Christum, ejusque)umriam, carnem, singuuaem. Dicimur etiam per fidem justificari. modo hoc conciliandum 3 Non quod fides nutrit,
pascit, justos ficit , sed quod cibum &justitiam an-plicat. Sicut cibus nutrit di pharmacum sinat, seu in edere & bibere dicitur nutrire de senare, quia cibum & pharmacum applicat ; it fides applicat id quod justificat, & ideo vocatur eius & bibitio, quia
in ex corde esuriente pio siti cibi 'ehensio & pplicatio. a. Cum edimus cibum quem Christus comedit . id est, cum facimus voluntatem Patris nostri. Hic enim cibus& potus Christi, Iohan. 4. v. 18. quia dulce instar cibi. Dicimur voluntatem Dei edere de bibere', sui aquasi essirimus&stimus ac petimus &desideramus facere voluntatem Dei, delectationem percipientes cum essicimus,dolorem lami ec siti similem cum deficimus. Sicut impii dicuntur peccata bibere, Iob is iv. Sic Eph. iv. itas, ii voluntatem Dei: Esurite iustitiais, Matth. s. Facere voluntatem Dei plus gaudii est in eordibus fidelium . quam cum impii saturantur musto & tritico . Psil. 4. S. 3. Cum edimus verbum Dei. Verbum enim pascuum animae, Pal. 2 3. lac nutriens, .Petr. a. cibus dulcior mille, Pi l. i'. Hic igitur cibus appetendus cum delectatione comedendus. Sicut in- , tans edit & bibit cum Matre, eum fugit Matris ubera; sic fideles edunt cum Christo cum sugunt ubera verbi. Christus noster cibus, quomodo igitur verbum noster cibus 8 Verbum sunt ubera per quae Christus se ipsem nobis communicat, per quae ,-clesiam suam nutrit, donec grandescat ec per mortem rem alem ablactata comedat coeleste Manna in regno Oei in coelis. Ne sit in nobis nausea acta.
CONCIO CXXXIV. H Actenus acta Iohannis, A acta Christi in te fa
viventis : Sequuntur acta Apostolorum post excessum Christi ex mundo, quae sunt, quod ma dato Christi praedicarunt, Christum a Deo ordinatum esse judii em vivorum & mortuorum,quo ira ex Prophetis demonstrarunt per Christum remis sionem peccaturum habituros quicunque in no naen ejus crediderint. Christus post resurrectionem
suam non voluit amplius a populo videri; idque ropter rationes superiori concione explicita is luit tamen populo praedicari Populus enim nosse Chris m deberi . Nam qui Christum non novit, salvari per C situm non potest, a Thess. i. 3. At qui Di sunt nosse, si E terris egressus a nemine videtur 3 Eligit sibi praedicatores, qui ipsim
notum facerent, describerent, annunciarent, populumque ad communionem cum ipso invitarent. Non vult videri, sed tamen vult praedicari, Luca v. 6, 7. De hac indicatione duo sint in textu: i. origo praedicationis : Dominus mandavit praedicare. a. objectum v. a.& 3. Concionari&m dicare in Ecclesia est institutio Dei. Deus manu
vit populo praedicare testibus a se electis. Duo hic
sint dogmata. I. Praedicare et concionari in E esa est mari datum & institutio Dei & Christi Non est inve tio humana, sed institutio divina. vide solennem eius institutionem in V. T. EA. M. 6. Ierem. I. 6.
mon fuit concionator . Eccles i. ec in M. Test.
I. I 6. 2. Corinth. s. 18 39. Hinc etiam fuit quo tidiana Apostolorum praxis, Actor. e. r. Priza tio igitur ea in stitutio Dei
imo at lacris libris. Sed unde pro
bas, quod istud praedicare ordinarium Ministroriim pod hodie in usu est, quo pars aliqua Scripturae Apostolicaerro concione explicatur Scapplicatur redargutiones, conseiationes, doctrinia. id hortationem, sit institutionis divinae. sunt hodie multi, qui has prvi cationes vellent abroetatas, re conciones ministrorum accusent ut tubas i oriunschismatum, Dditionum. Suffcere Christianis legant
certio: Non vocatur in dubitim , quod Ap stoli habuerint mandarum praedicandi, & deinde Euangelium describendi sicris libris. Sed unde pro-
453쪽
deinde libris & Epistola sim descripseruiit, & cta -iuitem pestive, arguere, exhortari, objur ecum tura schismata, bella, turivilius, seditior es, si abro-l omni lenitate ecdo rina, a Timoth I a esse di- r conciones. Hujus farinae sunt i Ambitiosi da istum . ut possit exhoitari doctrinai ia&con-P lati Papanis, qui pidi dominandi potiusquami tradicentes convincere, i. Timoth g. r. Tit r.ο. Lborandi conciones extenuant, & mitra Millarum i instituere in sermone, Gallat. 6 6. qi idem est achrem Sc cantilenas precillarum ac homiliarum i scripturam aret ire, I nc. r .ar. .el iiirpretarius praesertim. 1 onatores 3
Multi se litici & aulici, qui con
ose pi textii pacis iervidos pro veritate concio. onatores iterentur & improbam ut reprenenseres
natores, pro fide sui clas tradita cum Zelo contendentes accidant ac insectantur, ut concionibus
lino fide sublatis sine impedimento serant suas haero . Probandum igitur, quod & hic modus co
l Scripturas, ibidem v. ar. De tesse poterito in scriptiuixi possint docere res Domini di per Ser pluras probareae convincere quod Iesus sit Chriatius, A m. i8. et , as, zs Ideo Scripturae data ,&ὶ Ministris legendae sitnt, ut ex illis reddantur sapientes N perfecte instructi ad docti inam , ad re- da tioncm , adhortationem , consolat nem, z.imoth. 3. Ir, is, 17. Haec celete omnia plus sme nandi, cum ordinarii Ministri partem sacri tex- nant quim iuidam praelectu,nem Sc pruriv,icilicet tus postilo explicant &applicam, sit institimonis eis com 5: prudentem Scripturae inierpretatio- divinae. rc tum retundenda siphilarata contradi- nem di applicationem.
Probatur minis ordinariorum Pastorum. r. In V. T. non tantum fuerunt Prophe , qui enim eleis in uuiiumentum Herandas fi ei, predi inint instinctii Dei, & Scripturas sacras scil- Rom. ιαι , is, 17. i Corinth. 3. s. ubi Apollos cnint, sed etiam ordinarium Milai sterium, quod ordinarius Minister vocatur initiumentum iido perienem . Mose & Prophetis datam cust iret &la-l quod fideles credunt ae fidem accipiunt. Vox Ser ψ. Deus vult per vivam vocem docere homines S movere, viril. per praedicatores a se missos. Nos
bi is suis per lamni converteret. Mai. a. 6, 7 i pnitar debet sonare dc audiri. Psalm 's. 7, Hebr. 3. Erant interpretes, Nebem. S. 8, 9, idque t 7 Luc. 1o. 6. Eph. II, Ia. Meduam ic instruontum extraordinarie , sed simili. Sabbithis in i mentum fidei ac pietatis debet semper in Eccle- . 16, 17. Matin. 23. . Comphi ita. At talis praedicatio seu interpretatior applicatio
scripturae, quae fit per vivam vocem partoriari&Do tum, medium fidei. E. Ipsa quoque experientia satis testatur, quantum haec viva interprotatio & applicat o seri turae valeat; Ubi enim non est, quid aliud invenis inter homines, quam ii ' Diragogis Lucra, Actor. u. an cum Amari i3. is vide etiam, t. 7. io, 3 i. item Matth. i3.s . Hi ne ordi Otii Levitae vocantur ecdi. In infinitione pe edicationis additur nunda- ω talis omissio benedictionis. quae se extenditus I Jque ad finem mundi. Mat .as. ro. Ergo ex hujus i rem dc frigidiorem in negotio relisionis cui institimonis vi munus praedicandi semper dcbet du- cum cessit fare ventus. molae quicitant nec in rare. ventur: ita cum non spirat viva ma dicatio verbi, 3. Munus ordinarium Pastorum & Doctorum ' naccescit omnis pictis. Prov. Σ9.is. E contra ubi atque est institutionis divinae, ac munus Apostol lςst cax praedicatio&viva, quis vestium est quirum, Actor. ro. a'. Ephec . ii. r. Corinth. 3. io .l non isenserit vim sus talem, si lis describitur. Co: s. i7. Cor. 1 r',3o, 3 i. Apostoli Ar-l Hebr. V. i r. quo eii qui non saepe dicat 'aus est, chitecto aes iundamentum ponentes. Ordinarii su- Luo ,3a qim est qui non per vivatis verbi Dei
Perstruunt. Vide etiam, i . Pere. s. i. 2. At veroiani unciationein elevitur ad tale gaudium ec .
uis finis propter quem lice munus ordinarium in i latium, ut exclamet si 't est. Esii. si .6,7, 8 V dccclesa institutiviru&quare consistere debet ipsis-l viaim 27. r. . Videtis in tur ex his argumentis, rum sinctio 3 An in Gli praelectione scripturae ' i qualis ecquanta sit nMessitas praedicationis, quae Plura certe ab ipsis re utiuntur, e. g. Verbum v let: amnum viget in Ecclesiaritatis ,, et Timoth. a. is. pascere γ m. At enim non desunt speciosae objectiones,quibiis r.eto. 1s i Petr. e. t,et. Prophetare secun i haec necessitas & utilitas vivae praedicationis rerbi analogiam fidei, Rom. 0. 6 loqui ad aedifica-l Dei oppug atur. vena, rumoriat onem, consolationem, i. Cor. 1 Olera. i. Habinus scripturam, quam ii Famus
454쪽
COMMENTA Raut praelectam altilianuis, possumus proficere ad fidem & silutem. i. Ei uestia ellam' habebat & legebat scripturam, & tamen dicit se indigere interpretes eii mani uctore ut intelligat quod legit, ut. 8.V, 3o, 31. Annos omnes sumus Eunucho tanto E-plentiores ut non opus habeamus tali ιοῦ. cad scri- Ituram intelligendam3 i. Cum Deus res duas in
ituit tuum est usum recipere,alteram contem
nere 7 Instituit Deus baptismum, instituit & cmnam. Ins it Prophetas & Apostolos, qui scripturas i et iberent, instituit & Pastores ac Doctores qui
Scripturas aperirent, explicarent di applicarent , ut supra ostendimus. An tutura jam est Scripturam recipere, de vivum Ministerium contemnere robiect. a. At conciones non sunt purum verbum Dei, sed soli Scriptura est verbum Des, con ciones tantum sunt meditationes & cogitationes hominum,qui salii possunt, unde etiam experientia probat , quod concronatorum conciones plenae sunt pugnis de contentionibus, quibus Pastorus diversarum Ecclesiarum, immo sis finem Ecclesiae sibi invidem contradicunt, tum in do ina,tum in decisioue casuum conscientiae adque etiam contingit inter illos concionatores, qui volunt audire Euangelici. omodo illae conciones possunt esse verbummi quaeram plenae sunt controversarum
l. tiriptura est verbum Dei in se & per se,
sed conciones sunt verbum Dei propter Scripturam ex qua factae sunt. Conciones & Scriptura non diti eruntatio modo, quam Pannus & Pallium ex Panno iactum, Farina ec Panis ex sati factus. Sicut ars medici lc apothecarii non demit naturamia vim simplicium ex quibus pharinaca componuntur, sed tantum, ut vis Ec virius eorum melius in hominum corpus penetret, cit: ita dona &ossicium Iznisterii non destruit Scripturam, sed doctrinam Scripturae eruit, colligit, ordinat, ut tanto mesius ab auditoribus intelligatur, percipiatur,
sentiatur. i. Non dicimus omnes conciones esse verbum Dei, irit eas tantum, quae sunt desump:ae ex scripto Dei verbo . S super illo fundatae. &quatenus cum verbo scripto conveniunt. αα .ut explicuimus Actor. 9. 22. Fatemur quod concionatores tape sunt apostatae qui a fide deficiunt,& loco seripturae institutiones hominum & dogmata inanis philosophiae inculcant, fatetmur etiam eos, qui fundamentum retinent, huic sundamento saepe supersiluere stramen, foenum, stipulas i Corinth. 3.
sta inde non inuitur necessitu aut limitu Ministerii laborem contemnendi aut negligendi, sed tantum eorum dogmata probandi, ne unicuilibet credamus, sed pro us spiritus, an ex Deo sint,
I Ioh. . ut strittemur Scripturas an ita se habeat ut concionator dicit, Actor. 17. sicut Bero ses. Sicut concionatoribus injunctum ut .vid ant quomodo concionentur; ita auditoribus i unetivn ut videant quomodo audiant. Luc. s. io. Auditψriuri aureas e castiores sunt, quam docentium linquae,s: de ut epar bene sanum ex chilo extrahit utiliora eor- lenta rejicit; ira animus Spiritu S. imbutus se expuris monachorum concionibus haurit quod a dificat. Sicut ovis in promiscuo pascuo novit edere quod p est, & relinquere quod nocet, ita oves Christi in concionibus ex veritate & menda mixtis per Spiritum discretionis possiunt agnoscere vocem Christi, Ioh. IO. Excepit. sed ad hanc probationem 'unusquis ire non est idoneus. Qui errantibus concionatoribus adhaTent, etiam probant. Qui animo docili ac humili & pacifico , cum invocatione divini nominis, & cum seria intentione faciendivollanta- tem Domini Scripturas legit crutariar, meditatur , icum articulis fidei de concionatorum explicatione . confert ac comparat, is non potest e re ad iactu- ' uti Hoc enim seret contra promissionem Christi, Ioli. 7. i . potest manere infirmus in co- itione, potest errare in uno alteroνe puncto ad lutem minus neces, io, sed non potin macere Plane circus, & verae salutis viae ignarus. sed si quid aliud sentit, Deus ipsi tandem revelabit, modo secundum hanc regulam ambulet,Philip 3. is, 16. Si modo ad talem probationem possemus adigere nostros Papi colas & haereticos , lucrati eoa essemus. 'iamdiu se vendunt sub corcam obedientiam acrificulo ni, si probationem do probationem domum reiiciunt, vel quamdiu non dogmata conciolutorum ad scripturam, sed Scrip tutam ipsis, ad normn hun anae rationis exigere suadiunt, quid minuri
sbe'. 3 Conciones sunt ne, culos . Plus Pa cis soret, si quae reipublica esset sine concionatoribus. Illa prophetandi &praedicandi libertas multa
parit incommoda. Omnium hominum actiones carpunt, mittant se politicis, ceconomicis, consemerciis, conviviis, vestitia, in summa omnibus v Iunt dominari actionibus. Injungunt onera contra honorem & utilitatem, vent schismo, excitarit
Ia. I. Quoniam in omnibus aerioniblis potest
455쪽
66 astrantra Deum peccari, mirum non est, inum i quae ab illis incruere potestis. Noluit vos Deus tu-
ius ita prohiberi omnium actionum desectus& Ii- rnare per At pelos, sed per homines, qui infirmi-erc reprehendere. Quod si inde iactio- tatem habent. Sitta contenti, ec date Deo ni nes, simultates, ichisinata, bella; vitium non est m, Habent Ministri quod etiam a vobis patian-- concionatorii in . sed auditorum, qui concionato-l tur&serant. Quis enim plus contemptui S i lusio rum monitis non obediunt. Vide quid Christus dei nibus mundi & populi subjectus, quia minus fiui ursediit, Matth. io. 3 ,3s, 36. mphetis quoquet i G iis mundi .suam orthodoxus & Qteiis pistor phoc impactum, sed immerito, i Reg. 18. 7. Amos i Ne situ sicut illi aegri, qui nolunt Chirurgum vel
7. v. io. I r. is. io. 1. Libertas Prophetan-l Medicum, quod aegre facit&dolores creat ae in di, in Ecclesiis bene eonii ituris, ubi si et legitimus linio, Ne sitis ut Gadarent, qui nolebant e -miavi vocandi Ministros, non est tanta ut y'isitici Morim , quod nocumenta daret in por- Unum rare periculum. Habent enim Ministrii cis. t multa Daena quibus continentur inmodestia&timore. Nam obest. . Conciones plerunqtie sitne adeo taediosae. Sunt quidem est ui concionatoris docti. et quentes, essicaces, qui audiuntur cum voluptate.
a. sunt obligas per conscientiam &promissi l uel nem, juramento haud inferiorem,quod nil sint di sed caeteri ut plurimum fiunt adeo somnol o aeo ut med auri praeter sacram Scripturam . . t ' A. Ipsorum Ministerium est sub Magisterio spiritus s. quem si precabuntur auditores, ut extrudat in messem suam operarios aptos,quoriun Manisterium iit sine peticulo, preces eorum non erunt sine i citer Decit: exauditione. ν. Ministri legitime vocati sunt stib regimine Ecclesiastico. ec Spiritus Prophetarum coguntur esse Prophetis subditi, ait retinendam unitatem Spiritus & vinculum Pa xδ. Gerunt omnium siboeulis Magistratus litici, qui cum sit custos pacis it legis, latis curabit, ne quia respublica detrimenti capiat ex transgressi- unidus Ministerii. . Habent Ministris os adversarios, haereticos, taedios, ae balbutientes, ut inquavis re plus dei
crimenti possis c re, quam ex eorum concionibus, immo ut ipsi videamur melius posse concionari, quam ipse morZ Haec obiectio dupli-ι. Quia plena est ingratitudinis. Cum pa: er filios cibat. ει non cibat uc, ut illi appetunt, murmuratio filiorum ec contemptus civi appositi gravis est ingratitudo. Sie cum Deus nobis ex mera gratia mittit pra dicatio in Evangelii, sed non mittit tam delicatis donis , quae appetitui nostro satinficiant. Ec nos murmuramus ac contemnimus, qui potest haec ingratitudo excusari ' Qio cant homi-nzs , quibus nullos dat Pastores Z Quis dat & dilui buit conciortatorum dona 3 Spiritus S. unicuique schismaticosantichristi milustros, quibus tanquamiscui vult, i Corinth. ii. Cum habetis Miniit roscinibus acuuntur ad prudentiam & attentionem, legitime vocator, diffideliter ac diligenter ossicium quippe qui per uo cum ipsis agunt, ut Phari ei &lfacientes, nec tamen labor Mus vobis sapit. ne accu- Iu cum Christo, Matth. et r. ir. cate Ministium, qui vobis dat quod a Deo accepit. ζ Denique ab ipsis sit, auditoribus satis carpun- i sed accusite vestram duritiem corilis. degeneremtiar, quibus nunquam ex sententia sun ntur suo vestrum stomachum, febricitantem veturam ii immunere, ec tam audacibus reprehensionibus re- guam. a. Quia est plena superstitionis. Putatis enim vim Miscationis stam e se in donis, cum sit sta in benedictione Dei, & dona non sitit nisi medii Si cut homo non vivit ex pane, sed ex verbo oris Iair mini, Matth. . ita auditores non aedificantur do-'nis, sed benedictione Domini sit per dona Minis, rum . sicut autem Deus alium lautius cibat alium 'cius se crassius , di tamen eos, vos p rce ci- robustiores re it,quam 'iu. s laute cabat r
muntur , ut saepe cogantur gemere. Habent
cene Ministi fideles Magistros austeriores quam quisquam distipulus in schola. His fraenas satis continentur, ut non si tactum ab iis periculum. 3. Et si sorte aliquid ii ministris, live ob pervicaciam eorum, qui Ministrorum adhortationibus credere no int, sire ab ipsorum Ministinum infimanitate aliquando patiendum sit , praesertim tempo rabus confusionis, quibus nec Ecclesia nec reipu- Mica bene constituta est, cogitate quod utilitas & lira Deus Ecclesias divertis se scit donis, & tarn aedificatu animarum, quam ex Ministerio is brum quos lautioribus piscit donis, saepe minu
i:is, superet omnia incommoda hujus vitae, irat in fide, quam quos actoribit, Ao ru; 6 in
456쪽
rastis, ubi plerumque sunt Ministri minus dorati, gionis ignorantes sunt rc j icio Pastorum suo
non aeque cile pios Christianos ae in urbibus, ubi trum subsiciunt, quam ubi ipsae etiam muliercul
in 'doibi se De . hane lupiniitionem, & i tam sciolae sunt, & opus, octoris aggrediuntur .
non tam respicite dona quam vocationem ec fide-lcontra illud Ia bi 3. i. Nos nen hortamu idio etilitatem ministrorum vel irorum. Vide I.Cor. 3, .l tas,ut maneant in Knorantia, sed potius ut sedulo e, 6, 7, 8 Licet petere Ministros bene dotatos, sedi laborent indies magis in notitia proficere: nee su-
quos precati impetrastis, iis estote contenti. Ex hisimus ex illis qui sciolis & nasutulis nasum illico .ibus oritur latio i putandum esse judicant: sed tamen monemus eos,
i. Ad magistratus Ecclesiae nutritio ut ii reipu-i ut scientia sua. ad quam perVenerunt, utantur pru-blicae suae cupiant esse bene ante omnia hoc curent, i denter & modeste, non ad docendum publice, sed ut praedicatio Euangelii in ea floreat, utque omnia i ad instruendam iamiliam, ec ad observandas partia media isthuc pertinentia procurent. Non incum-lculares occasiones lucrandi proximum. Si se cono bit ipsis nunc quod faciebant reges Persitae, Esdr. 6. l cas tua dona, liberas tuam conscientiam a culpa. v.3. ad io Non est Euangelium adeo sumptuosiam, i etiamsi non concionens. Vide i. Cor. 1 . 3 ut olim erat Leviticum Miniisterium, di nunc Hi rarchiaPapalis Ideo paucum quod requiritur ibentius debebant d. Me. r. Ad Mini tros, ut scientes se facere opus D mini , non sint negligentes nec timidi, sed alacres l& confidentes. Fidelis est Deus qui vocavit, ille S saciet, i Thes s. v. et . Saepe meditentur illud Paula, i Cor. 9. 16, i7. l3. Ad auditores, ut conciones vocatorum Mini. Moriam aestiment ut divinam institutionem, & Ω-crum medium sitae regenerationis & beatitudinis. Non commendamus vobis nunc concionatores, sed conciones. Non quis concionetur, sed quid praedicetur, respicite. Audite, sed videte quomodo audiatis, scilicet cum devota attentione ad intelligendam rem quae dicitur, & sincera intentione ad obe- Actor. Io. v. s.
CONCIO CXXXV. S Squitur obje bim pnedicationis Apostolicae
seu res quae praedicanda, quae reduci r ad duo diendum iis quae intelligitis. II. Alterum dogma nurus textus est, quod comcionari non est cujusvis, sed illorum qui sunt a Deo
electi testes. Christus post rei brrectionem non voluit apparere toti populo,tal ibi is electis testibus,
i. Quod Christus ordinarias judex. 1. Quod in Christo fideles habebunt remissimnem peccatorum.
Priori parte continetur lex , posteriori Euangelium. Iudicium enim ultimum est actio tota lis, ubi non judicatur secundum gratiam, sed se sedum legem & legis opera. Sed remisso peccatorum est actio tota Euangelica, quae fit ex mera gratia, sine meritis ejus cui remittitur , propter merita
eo fine, ut per hos p mulo praedicaretur. Qui igituri potet f. se esse testem a Deo et ni, dicere non potetici habere mandatum praedicandi, ne currat ante, quam mittatur, nec sibi sumat honorem ad quem non est vocatus, Heb. s. Redarguitur igitur dipi litus Anabaptisticus, qui munus concionandi non vult habere pro vocatione peculiari, sed pro opere caritatis, licito omnibus qui possunt aliquo modo garrire etia sartoribus & sutoribus, ne etiam ipsis mulieribus Redarguitur etiam arrogantia illa popularis idio arum semidoctorum, qui non tantum concionari praesumunt, sed concionatorum aristarchi & censores esse volunt,qua re multi P tificii scandaligantur. ur dicant, se malle manere in
Papatu, ubi homines simpliciter in negotioleti buirili, eosque omnes iudicet sta indum ipsori opera, non hoc solum loco. sed ec alibi affirmatim Clarissima loca sunt,Genesi 8. 2ς. Matth. as. 3i,
De hoe iudicio &judiciali potestate Ch Sponsoris Christi. Christus igitur ec juJex est, qui
omnes peccatores sistet suo tradunal, eosque secui
dum opera ipserum judicabit, & est quine sponsor & Advocatus; qui se ipsum pro peccatoribus sistit tribunal Des,iisque impetrat remissionem peccatorum. Utrumque igitur de Christo debet edicari. Chri ibim a Deo esse ordinatum judicem, qui nanes peccatores magno illo die citet coram suo tri- quatuor quaestiones ventilandae nobis sinit. I. Cur Christus magis audex viventium & mor
tuorum, quam Pater A spiritus s. Nonne tora De m
457쪽
tu, tota nitas noster Iudex' nos creavit, qui legem dedit,contra quem peccavimus,nonne n nisi iudex ZR p. Inuno Deus Pate Filius, ec spiritius. omnium hominum judex. Sed Pater judi bit mundum per Chillum, Rom. z. 16. Act. II. V. 3I. Loquitur textus de ultimo judicio in fine mundi, quo omnes homines congregabuntur, &in duo enera diibi entur,vides. in oves Schimos, α cuilibet sua pronunciabitur sententia . ec secundum hane sistentiam quisque ibit in locum sibi ab Gemo paratum. In hoe iudicio iudex erit Chii lius Deus de homo sedebitque in viisibili throno. ut
ne langeretur ossicio Mediatoris, 2 Their i. 6. . S.
II. Quomodo mortui & Rivi possunt vere dui
in ultimo die judicari, cum tamen omnes hominea judicenturantequam moriuntur. Nani qui na Oriuntur, aut moriuntur fideles ait: in fideles. Si fide- sunt & sententia justificii tionis sepcrillos rata est , Si non veniunt amplius in judicium. Si infideles, jam tum condemnati suiu, loli 3. 13.&36 Re p. verum est. hoc ii timum judicium, in quo Chrutus judex est, non fiet ad uilificandos fideles, neque ad condemnandos infideles. Hi enim conspici tur ab omnibus ec audiatur pronuncia ij m tum iustificati& condemnati sunt. i. a Deo, sententiam, Luc. ai. v. 17. Actor ii x l qui peccata ipsoru ni vel vere remiat vel vere retit ratio quod hoc judicium Filio Dei mandatum est ' Quomodo hoc convenit cum Ioli. 3.37. ubi dicitiit non missus ad judicandum. Resp. Dictum Johannis loquitur de primo adventu Chii isti. quando non venit ad judicandum , sed admonendum, satisfaciendum, redimendum , Sc. Cum autem venerit secundo, non veniet denuo in humilitate ad patiendum. sed in gloria ad judicandum. Ou- se autem propter quas hoc solenne ultimum judicium magni illius diei Filio Dei commisium est. sunt hae tr. Quo visibile debet esse judicium, visibilis etiam esse debet judex. Non igitur Deus invisibilis, .sed Deus manifestatus in came apparebit, unde adventus Christi ad iudicium ' pellatur apparatio, α Tim. . s. Tit. a. r3. . Q lia a Fum est, ut qui pro mundo judicatusta condemnatus est, etiam mundum iudicet; qui in mundo ambulavit humilis di contemptus, a toto mundo coiispicia ur in sua gloria, ut ira impleatur praedictio Christi iis, qui ipsum tempore exi- tinnitionis contemnebant , Matth. 26. v. q, d, vos iam me judicatu, sed veniet tempus quando rc me videbitis venturum ad vos judicandum. 3. Qua hoc iudicium pertinet ad plenitudinem in ii Mediatorii. Mediatoris enim erat non tantum inton pendere iustiti e divitiae. non tantum re demtos per Spiritum S. a mundo separa et & adocum convertere,sta etiam Di lum 3: illos h stes, ex quorum manu Ecclesiam suam liberaverat de contra quos in hoc mundo pugnavit ac Ecclesiam sim defendit, tandem judicare dc in aeterius ' est tenendi medium, mutui si praedices sevcrum it non possitit ei tam muriserre, et Patri suo regni in a se parium t ipsas iustificare. Sic facit Paulus i. Cor. s. v. io, i audere, a Cor. Is .a Si hoc non faceret, non ple- l Minax meditans ultimum judicium sibi x
nuit. dc sic juilificavit vel condemnavit. 2. a verbo Dei, nam lex Moiis condemnat impios, loli. s. s.& Euangelium sustificat omnes fideles. 3. a pro pria conscientia; nam impiorum ccinscientia condemnat&accusat, fidelium vero accuset quidem ut
humiliet, sed vicissim de absolvit. Si itaque omnes mortui jam tum judicati sunt, quomodo judicabuntur in ultimo die ' I s. Iudicium ultinu diei eriti. Iustificationis Acondemnationis promulg tio publica. Sicut in curia fit publica promuleatio sententiaejam tum latae; ita hie talis fici proming tio, ut paries coram toto mundo tales declarentur, quales sunt, ut ita qui condemnati sunt justificem eos qui justificati sunt a Deo, sicut est Sap. s. v. i, a. Iustificationis de condemnationis exstMu-tio. Ideo enim Christus hujus judicii judv. quia '
γον Iohan. s. 27. judicium exsequitur , ab omni captivitate lil ans &in libertatem filiorum Dei constituouem,qui sunt justificati. in carcerem vero & alternam mortem conjiciens eos qui con 'demnati. iii, R re autem Apostoli, antequam in Christi nomine remissionem peccatorum ptaedicenti jubentiar prius pratilicare, quod sit constiturin j dex vivorum & mortuorum Z Ut homines terreant. ec ad sensum peccatotum adigant. N qui non terrenala nec peccata sua sentit, non curat nec quaerit remi ilionem peccatorum. Fides non est nisi in corde contrito rc territo.Nullum autem aliud
pinnas comicere. Dclesiam autem sitam publico lud iudicium Chri usuper om nes recoram toto minino jugificare, eamque in gloriam i cm s citandi dc condemnandi. ii n
458쪽
roralium iudiciorum figura terretur ὀc tremit, Hab. 3. v. i. ad 17. Sicut Noach. praedicando in-t ritum mundi per aquam, se dc suos ad filialem terrorem S obediei.tiam disposait per annos Do- Ucbr. ii. 7. ita interitus mundi, inultimum judicium praedicandus, ut filii Dei terreantur & quaerant arcam si luti; i e Christum. sicut oblivio hujus iudicii eii causa securitatis, Matth. r o 2 Pet. 3- ita continua pratisicitio & meditatio huius judicii fovet si talem tremorem dc sollicitudinem. Applica eti. am Ioh. i 6 8. Vide etiam , Psil ii'. lao omnia exigentur usque ad ultimum quadrantem .i ec erit locus u lis artibus aut medi quibus homi nes in hoc mundo solent declinata severitatemjudiciorum. Iudicabuntur omnia opcra, Eccl. 12. a . omnia verba, Iudae is. Matth. 12. 36. immo αinanes cogitationes cordis & omnia secreta rei, exigentur, i. Cor. . Non licebit quicquam' di fiteri Aperientur enim libri conscientiariam , α ipsi nos teliablinur conrra nos. Nihil licebit e cusare. Excusationibus ec praetextibus non sub fit litur in ianto judicio. Nulla exemptio, nullumbi David meditatio e particularium judiciorum pii vilegium. Omncs enim citabuntur,parvium
Non licebit comparere per procuratorem, sed
quilibet ipse debet adesse. Ipsa mors non excusa bit. Si leni ur enim & mortui. Nec dabitur appellatio aut provocatio ad aliud audicium. Erit enim
V. Quid igitur consilii t Quomodo quisquam hominum poterit subsistere in iudieio isto λ siquis
nolefactor ad supplicium ducitur , tremit & vix potest incedere. Si tonitru & fulgur cum procellis nos pei stringunt, vix subsillimus. Quomodo igitur tum sublii lemus 3 Nemo certe subiissem
pollet, qui culpae suae coinscius sententum absolutionis non jam tum antea a Fluet in conscientia.
Qui hoc haMnt possunt subsistere. Qiu metuatj dicium, qui absolutionem iudicis jam ante habet in manu Z At hanc habent omnes qui in hae vita per fidem in Iesiam Christum juitiscati sint. Talibus
enim nulla condemnatio, Rom. S. I. ideoque tales
iudicium illud non metuunt, sed spiritus s dei, per
quem remissionem peccatorum consequuti sunt, te labitur illorum conscient is, quod sint filii Dei,& cum caeteri claniabunt, Montes cadite super nos,
illi attollent capita & laetabuntur quod liberatio ipsorum tam prope est. Qui igitur vult subsistere in hoc judicio, curet urjuilificetur ante hoe judiacium. Gratia enim ibi non habebit locum, sed illitam um subsilient qui erunt perfectejulli. sed quis perfecte justus in hoc mundo, &quomodo possi
1. Qui injuslitiam suam sentit, fatetur, dolet, oppugnat. Non tantum qui negat bona ii merita, nec in propriis operibus& virtutibus aut sitissectionibus considit, sed qui mala merita & i haerentem injustitiam profunde &dolorifice senti
latetur,renitet & toto corde oppugnat, nec pari eam dominari sibi amplius. Patet Luc. is. in publicano.
i. inii christi austriam applicat ecac per
latam ita teri itus, quidni terreat medicatio magni illius
judicii Ziv. Quonam autem modo hoe judicium exerceriir, ad quod Christus ordinatus est udex ZRe t. Praecipuae proprietates hujus judicii sunt
sequentes: i. Eriisti bitum. Veniet instar iuris noctu, cum homines sunt securi & minime putant, Luc. a i 3 s Matth. 1 . . Non veniet lente & diu praevisum, ut concedatur tempus resipiscendi di se emendandi, sed obruet talesti des inveniet.
a. Erit judicium gloriosis m. Sicut eum in regno vel imperio aliquis Princeps vel magnus est supplicio ultimo assicientius, tota Majestas & glolii ii ius rinni ibi et produci inpubistum. Iudex regis persona ni repraesentans indutus splendidis vestibus Ω- cum habet nobiles de Princise regni, equites,mih tes, apparitores, liciores,carnifices, connuxum p puli, ut judichim iiiii agnificum ec aliis terribile: ita cum totus mundus erit judicandus, judex Dei filius apparebit in plena sua gloria, secum ducet imium exere tum coelestem Angelorum , evocabit omnes Diabolos judicii lictores ae carnifices, con- recabit omnes homines ex quamor mundi anguis, qui unquam vixerunt de suerunt. parvos & ma- os cujulcunqiae conditionis, eosque sitiet coram tribunali in mediis nubibus erigendo. 3. Erit judicium terribile. Erit enim conjun-1ctum. . cum terribili seno, qui vocatur tuba Archangeli, immo cum ipsius Christi voce tanta actam robusta, quana ct imortui audient, Iob. s. i. cum terribili conflagratione totius mundi: ita ut totus mundus Mne sit constimendus, vel saltem purgandus. rc coeli cum si aetore liquefaciendi, idoue erit tam terribile, ut incantur omnium animi desectitri, Luc. a I. 1. Petr. 3. .
. Erit iudicium se verum 3c strictum Erit enim judicium sine omni misericordia dc clementia, ubi
459쪽
riamur & minime in se ipsis conlidere hie subsistunt, de hac ipsi humilitate se auitas &tutos fore putant in hoc iudicio, nec de alia juira afuit soli vi illi revera seipsos non abnegant, sed in se ipsis cini fidunt. Sicut prius est Pontificium &Antichristianum; ita hoc en haereticum & Socinianum. Addenda igitur fides qua Christum uiditas Ille tunicajustitiae qua debes estu tectos. in i Chi studii per Oem non uiduit , injustus est, nec pototita, sistere in iudicio. Immo est inobediens Luangelio, Sc justitiam Dei repudiat, adeoque iudicium
, . Q Oo eo de justitia te s dat operam. Et si
enim haec iustitia legalis , quam perstum tua incati ut hac una inchoant, imperiecta eli, nec nos coram Deo justificat, tamen Deus hanc u- uitiam . nobis requirit, fides eam, si vera est. necessario parit, ut Dori quoque eam pro er Christum gratam habeat non secus ac si te Ebcia ellet, in tantum, ut justos, de sis ios appellet qui eam habent, eamque in ultimo judicio coram mundo celebrabit & ex ista nquam ex signo nos pronunciabitjustos ec regni Dei haeredes, mith. as. Iu- emus igitur nos ipsos, ne i Domino iudicemur , 3. Cor. 3.3r. Q mmodo nolinet judicabimiis: Re λ. l
si latium contra omnes injurias qui propria merita abnegant , & iς , β Habebimus 4; filias humilitate vera agnoscere glo-iquas hie patimur, nec licite uicii ci& vindica: κ Cimme in se ipsis consecta. sed dum sumus. Si vindici
vindiciam cupis, exspecta modo. Hae injuriae non manebunt inultae, Phil. s. Iac. s. 7. Eccl. s 7 v. Hibemus spem bene sandatam recompenratiotais nostrae pietatis. Vivimus pie& manu, lavamus in innocentii , nec fui quam te en pi iv ilegii habemus prae impiis, sed potius plus calam latis. Mordet L . Sed meditare iudicium, quo dii tribue tur corona gloriae. Tuticem diluerentia. Actor. IO. v. ψ3.
CONCIO CXXXVI. CUm quis graviter di saepe peccavit contra aliquam legem, & novitii emit ac vere credit esse aliquem judicem . qui haec peccata certe& sev ea epuniturus si te punire possit, ei homini nullum potest esse solatium, nulla pax conscientiae . nisi ab teratur nuncium, quod detur via ad consequendam remissionem peccatorum. Neri omnes pi cavimus sepeli graviter, ec transgressi sumus legem non hominis, sed ipsius Dei, eiusque anerem dc in la rabilem maledictionem meriti stimus. Praeterea Apostoli nobis praedicarunt superiori concione,
Nos t citantes & ultimum judicium nobis i quod Iesus Christus a Deo a -
ducentes in memoriam, dicentes tu.bis ipsis ut est Eccles ii. Recordare te pro his omnibus venturum
- Nosmet examinantes, peceata , culpas &merita nostra nobis ob oculos ponentes, ut ea ipsi videamus ec senturnus , nos ipses condemne
. 3. Culpam Deo confitentes eamque precibus ri-,bbus deprecantes. Ni de Hos. 1 . a 3. Hoc cDn
sinun s quamur, 3 stabimus in judicio quantum Quique sit fututum si bitrum, gloriosum, terris bile, di severum. Discamus perpetuo ob oculos habere hunem zmim altis uni fidei de reditu Christi ad judicantam vivos uos Nam si se sacimus M. Habebimus perpetuum calcar in corde, &etuum stimulum ad terrorem ec tremtarem, ac ventium& mortuorum, qui omnes peccatores citabis coram suo tribunali,& um vique tribuet secundum opera, de hoc judicium esse adeo sut uriami subitum , ut nullum concedatur immentu' let emendandi. adeo gloriosum & terribile. ut iit futurum intoleribile humanis viribus. adeo denique severum, ut nec ullis subteriugiis, judiciis cibi e locum habent, nec etiam grai leniem is ae misericordiae sit suom , sed omnia exigenda sint tarandum a te letis divinae tenorem. Si hoc revera scimus Mira credimus, ut i Prophetis & A postolis praedic tum . & ex illis superiori concione i nobis probatum est, qui fieri potest, ut ulla qui . . ullum solarium, ullum gaudium , ulla delectatio intrare possit nostrum cor , nisi iuxta praedica
uuaa virginea, Mari, as iustam mandatum, Tii rς
460쪽
bus Prophetis testimonium perbibere , qui in
Christo remissionem peccatorum habituri unt. quotquot in nomen eius crediderint. Et haec aliera pars actorum Apostolicorum. Hanc pinem explicabimus sequentium quaestionum tutione. I. Quid i lud quod Apostoli ad remiisionem peccatorum conserunt 3 Non sint illi qui remittunt peccata, sed ipserum ossicium ei treminionem peccatorum praedicare dc testari. Vide Luc. r . v. 6, 7. Actor. 13. 38 iloh r.ir. Apostolid ministri testantur, annunciant, scribunt, praedi int quod peccata remissa. Est blasphemacrificulorum Romanensium audacia, qui sibi adsci ibunt potestatem remittendi peccata. Fingunt
Psal. si . . Nullum exemplum in tota scriptura quod ullus sanctorum remissioncm peccatorum P tierit veta Prophetis vel ab Apostolis, nedum ordinariis facerdotibus vel Pastoribus . to ect. At clara sunt loca, Matth. Is Io.& is.
v. 17, 18. Iohan. 2o. 2I, 22, 23. Hic Christus,m- quiunt, instituit sacramentum poenitentiae , quo sa- .cerdotibus traditius absolutionis.
Resp. Cum Christus dicit, se dare claves regni
coelorum, an est proprius loquendi modus, an fisi ratus λ si figuratus . cur tanquam proprius intelligitur, cur non quaeritur interpretatio articulis fidei& claris Scripturae locis coniimiis 3 Quis unquam audivit claves regni coelorum esse Sacramentum quod sicut Pilatus erat constitutus ludex a Romano l Cum Apostolis & Pastoribus Ecclesiae dantur cla imperatore per ludaeam, habens potestatem occidendi it dimittendi. Ioh. i'. io. ita se esse constives regni eloriam, non constituuntur judices Ecclesiae, qui peccata remittant vel retineant ita con- tuton a Deo judices super conseientias hominum is lituuntur ministri,qui praedicent de anni cient Dei qui Dei nomine peccata remittant vel retinrant. Et tanto pejor est haec aiidacia, quod hac in potentia hominibus persitasa, ea abutuntur ad irrannidem dc temporales nundinationes, nolentes cuiquam rumissionem peccatorum concedere, nisi qui omnia sua peccata, interna re externa, cum omnibus ci nomine remissionem peccatorum iis quorum peccata Deus retinet. Hoc patet ex ipso modo lovendi. Loquitur enim Christus de duplici remissionere retentione peccatorum, scilicet de ea quam ti-ciunt ministri, &de ea quam ivi it Deus. Hae duae remissiones & retentiones non sunt ejusdem natu
eum stantiis in aurem sacerdotis Merit confinus, Sirae, sed una propria est, altera impmpria, una mi- talem sitissectionem Pro peccatis praestiterit, vel, si nisterialis, altera iudicialis. Solus Deus remittit vespraestare ipse non possit, vel nolit, nummis a sacer- l retinet ut judex; Pastores vero ut Dei ministri te- dote redemerit, Qualem sacerdos imposuerit, & i stantur, annunciant oco grum remissionem vel postquam satis care emit, petendus est adhuc sacer- retentionem iis, qvibus Deus remittit vel retinet dos, ut largiatur absolutionem. Non est certe haeciSicut olim in lege veteri sacerdo neminem liber potestas a beo data, sed tyrannis ecusurpatum in conscientias dominium, pugnam contra ossicium ministrorum Euangelii, qui non sunt constitutibat a lepra ed tantum puros renunciabat quos Deus liberaverat rc purgaverat, adeoque judicabat quinam in urbem essent recipiendi, qui excludendi d-Iudiees Ecclesiae , sed ministri Ecclςsae , quibus que secundum si a quae Deus ipse ordinaverat, omne dominium in gregem prohib tum est si tur- Lev. 13. Ita ministris Euangelii non est data pol pe luctum. i. Petr. s. Involant in ossicium Jesu stas remittendi vel retinendi peccata proprie de per Christi, qui solus a Deo constitiatus est super Sc- modum Iudicis, sed tantum est ii, u-clesiam Iudex ad dandam Israeli conversionem dc l stificatos vel condemnatos pronunciandi eos, ii remissionem peccatorum, Act. s. 31 . Marc. a. iv l rum peccata Deus vel remisit vel retinuit, eos pie Remissio peccatorum eii honor Dei, quem non da-l 'bis alteri, & qui hunc sibi tribuit, prurietatem divinam sibi rapit, Esa. 43. et r. Judaici certe Sacerdotes pro blasphemia habebant sibi tribui potestatem remittendi peccata. Luc. e. xi. Et si sic judica. re potuerunt sui erilitiosi & ni perbi sacerdotes Iudaeorum, annon possunt idem judicare sordidi coim cubinarum cicercotes in Papatu Z Hinc Sancti in
seriptura remissionem peccatorum cupientcs, nun-
quam ficerdotes adierunt & ab illis petiverunt, sed j verbi praescriptum. Peccator quilibet pes udo i .hrecte ad Deum se contulerunt, Psam 3 a. 1, 6 lipsim ligat S ad poenam obligat, nec quisquam est
ab externa communione Ecclesiae arcendi ves in eam recipiendi, idque secundum signa quae Deus ipse in verbo suo praescripsit, vides conressionem peccati, prostitionem sidei, de pinnitentiam vitae. verum est quod hoc simile Romano Catechis: displicet; dc sacrificuli vesint majorem potestatem circa rota sibi commistam , quam habuerunt olim sacerdotes circa lepram , verum nobis non est respicienda sacrificii lorum cupiditas , sed divini