장음표시 사용
471쪽
te vel uri Dei. An petriis os resis verbis te it in Bibliis, vel audivit a Christo, incimimcises elle baptizandos. Immo non legit, sed tantum per le-mtimam conse Pentauri concluta ex vobis Chri- tu, Actor. II s. Denique quia hie Petrus iubet hos conversos baptitari, & vero praeter Petrum nemo videtur a Gille vocatus Minister,sed meri Laici, inde concludunt Papilla , quod in necessitatis quilibet Laicus , etiamsi sit scenum possit administrare bapti G un. Sed Respondeo. i. sic hoc loco administra. tiu est baptisnus a Laico, tum administinua est extra casum necessitatis de praesente Episcopo, quod apud Papi habetur seo illicito. r. Non igitur Petrin iraiuli laborem aliis mandavit, sed tan-αim jussit, illi convers ut aquam adfini curarent, Et se ad bapti sinum recipiendum accingerent. ac sic ipse baptizavit. Meditemur usum b. tisinia
nobis recepti, nec simus contemptores Sacra
memor . Addendum aliquid foret de formula bini L Iubet enim baptizari non in nomen Patris , dc Filii, & Spiritus Sancti, sed simplici. ter in nomiae Domitia videlicet Christi. Sed
vid. qvid hae de re dimim , in Actor. r. 38.
conversionis est Cornelii S lociorum desideritim ae petitio, ut Petrus aliquot dies cum ipsis maneret. Causa hujus desiderii est, i. ut se gratos declararent pro benesi- Etsi enim Ministri non sunt auctores sed i urumenta conversionis& sollitii, tamen Dei voluntas & piorum indoles ita seri , ut illis quoquo
grati tuo exhibeatur, quae ad vitam eorum temp. memtiustentandam necet Tana est, i Corinth. v. l. A imerentur ulteriora institutione ad confirmationem fidei. Sicut enim insans recens na tus statim cupit Le matris; ita fideles regeniti cupiunt iac vobi, I Pere. r. a. nec statim satiantura ire divini verbi. Sicut discipuli ardorem verbi Christi sentientes rogabant & qiusi Ggebant Christum ut iii cum nraneret, Luc. a . 29.ῖχ ira quo
que hi faciunt. Multi cum Gadarenis mallent r nare Christum & Ministros verbi ut abirent exui nitibus sitis. Fidelium alia indesez. Sciunt enim quam infirmi sint. quot tentationibus obnoxii qua' ta vis verbi si ut ad regenerandum , ita ad confise
Estat breviter explicandum qua rum Consequens Convertionis Cornelii, videt. Expostulatio quorundam fiumim Hieros lyni: tam rum sit per hoc ne tio cum Petro. De hac expostillatione tria sunt in intu: x. Accusatores ecaecusatio Petri. a. Apol
tra Petri. 3. Apologiae hujus mictus D E P R I uel o.
I. A Coesitores Petri luerunt illi qui erant ex circumcisione, i. e. lli Christiani , qui natura Iudari ad Christianismum erant convers. Atqui Ἀ-les erant omnes Christiani tum temporis. Omnesciant ex circumcisione , i. e. ex Iudaeis Christiani sim. An agitur omnes cum Petro expostularunt'Euangelista di istincte dicit, quod Apostolist ratos qui in Iudaea erant, audiverint gentes Gangelium recedisse, & quod qui ex circumcis erant, cum Vetro expostulaverint. Distinguit inter manifestationem convertionis Come. tu . te inter expostulationem super ea conversione Manifestationem tribuit omnivus, tum Apostolis tum caeteris fratribus in Iudaea, hane vero illis qui erant ex circumcisione. Qui igitur illit Probabiles, intelligi eos, qui quidem a Iudaisno ad Chri-itiani sinum transerant, sed tamen Iudaicis caerem ni is ostitiosus adhue adhaerebant, putantes e tiam Christianis circumcisionem esse necessariam, quales tum temporis multi erant,ut patet ex Actor. I. Gal. r. v. ti. Et hi superstitiosiores Christi . ni cum Petro eoostulam ni sit per ingres Iu ad circumcisis. Apostolis quidem & omnibus statribus in nere tribuitur, quod audiverint gentes receptile verbum Dei, sia sistis illis. qui canemoniis superstitiosius erant dediti, tribuitur expostulatio illa cum Petro. Ex hac parte textus sequentia observari possitnt. I. Interim corpus cicujus Teclesiae dividi me in Apostolos & Datres, i. e. antistites seu seniores &fratres. Sic enim Actor. 1r i 3. Non Glum Aposto, ii sed & omnes seniores a intribus distinguuntur. Corpus Reipublicae dii immitot in dominantes Sc
472쪽
in Ecclesia esse regimen , debent esse antii lites. Eltenim domus Dei, in qua omnia debent fieri ηψα ταξιν, i Cor. I . o. sed tamen qui reguntur, non sunt regentium subditi sed sunt rygentium fratres. Fraternum igitur debet elle r men,quo fratres seniores non annis semper tal c nis,scilicet scientia. perieritia,pietate, Io, dexteritate J iuniores statres docent, regunt, defendunt sicut Ruben in se suscipiebat curam Benjaminis statris sui minorennis, Genes 1 37. Si haec relatio recte conlideretur, non facile regentes deflectent ad dominium & t1 rannidem ac austeritatem super regendos , nec redigendi facile declinabunt in contemptum eorum qui regunt, sed tam in fratre
seniores eos respicient. Etiam
gistratibus hoc aliquo pacto debet
mendatum, ut quamvis dominentur, tamen cogi
tent se dominari fratribus. Applica illud Pru-
a. Hi Apostoli seu seniores & fratres audiebant Cornelii conversionem; scilicet cum gaudio & delectatione. Hoc addendum. Nam alioquin&inconversi audiebant Cornelium esse lactum Christianum. Propagatio regni Dei est laetum nuncium, quod pii libenter audiunt. Non sunt contem regnum Dei elle in se & apud se, sed & dilationem e-3us ad alios desiderant,dc ubi fit, cum gaudio audiunt. Sicut in coriis gaudium est cum peccatores
convertuntur. Luc. as. Io. ita etiam inter pios in
terris: Sicut pii plorant &tristes sunt, cum videntabor esse impios, a Petr.a 7, 8,'. Psalm. ii'. Is 8 racum gaudio audiunt quod alii verbum Dei recipiunt. Sicut petunt ut veniat , i. e. propagetur N-gnum Dei; ita cum v ident venire, gaudent, & no-- men Dei pro eo celebrant tanquam pro beneficio quod ad sepeliinet, ut patet ex v. i 3. Proficiscitur hoc gaudium α. Ex amore Dei. Cum filius audit Patris gloriam ti honorem crescere, nonne gaudet 3 Sie cum fideles audiunt multo animas per M bi adduci ut nomen Christi lanctificent,nonne Pu deretuὶ Phil. I. 13.
ut sta fiat. Precamur jam t. tractamus Pacen . si aliam non habemus intentionem & laborem, iram ut nos retineamus verbum Dei,nec precamur ta lis
ramus quantum in nobis est , ut ad alios veniuregnum Dei, parum Christiane agimus nec oste tam us nos vere gaudere de propagatione regni Dei. Sed an aliquid ad hoc contribuere possumus 8 Noam: sce me consiliis Politicorum, nec qivid illi in sua vocatione possint vel non possint, definiam, ad vos me converto, de preces vobis commendo 'ro iis, qui sedent in tenebris aut per vim hiatiumuce Euangelii privantur. Vide Ptiam. o. ubi qui de sui li ratione ex tabel Iriantur, Datrum quoque liberationem precantur. Vide etiam
3. Conversio Cornelii describitur, quod si r ceisio verbi Dei: Verbum Dei est conssilium, quo Deus nobis media ostendit rc praescribit quibus iat vari possimus. Cum nos hoc consitum sequimur& exsequimur, dicimur verbum Dei recipere, curri non sequimur, dicimur consilium Dei erga nos rejicerem . 7. Verbum Dei est semen 'rima per prindicationem in nobis plintatur, Iacob. i. ai. Lutautem insitio, plantatio incula inania est,si noniit vis attrahens in agro vel trunco ; ita praedi alio verbi i stranea est, nili sint auditores qui recipiant Verbum Dei est uber lactis, i Petra. 2.Sicut autem non suiscit ad nutritionem ut sit mater lactens, nisi si etiam infans lactens; ita ad saecunditatem verbi non sui scit c iacionator ptaedicam, sed auditor recipiens requiritur. Reda it hoc hores nostros otiosos, qvi putant susscere ad sincunditatem verbi,
si pulpitum verbum Dei spargat, & ipsi sub pulpito
qu'modocunq; sedeant. ut verbumin puteorum incidat. Sicut cum coelum pluit & vos sib ilio sedetis, madescitis; ita putatis vos conversum iri, si modo sedetis sub pulpito. edicatio non si cit, sed receptio requiritur. & attractio verbi praedicat attentio ad ea quae dicuntur, intentio ec desiderium inisterium ver- discendi, cenjunebim cum invocatione Spiritius s.
- ut verbum inscribat cordibus. Si non ita imbi risverbum,sicut terra arida pluviam, sicut insanis sens
Ex amore proximi. Qui aliquem vere amati lactet ubera matris , otiosi estis auditores &qualeso prosperitatis ipsus vere gaudet. praesertim i venistis, dii ditis. Ob ea. Atqui hoc pries ronit spiriti ali ,3.Iob. i. si igitur volumus osten- l homines non converti per praedicationem Veii scidere nos esie veros tres,&m 'mbra v Ecclesiae, i prius det re esse conversos , quam verbum reci non debemus esse contecti, quod nos tumua reso piant Nemo enim potest hunc in modum attra hem
473쪽
litte&recipere verbum, nisi habeat cor conver- lscindamur. cum potius necet latium adiunctum intsum. sicut enim insura mortuus non potest lictere. I verae Eccleuat, in qua oportet haereses ec ichilarata cciit terra suco non potest in bibere pluviam ; ira i est ut, qui sincertiunt, manifesti nant, i. r. it. ino linutilis, corde durus, in peccatis mortuus. i vers i8, i V. Vae quidem pronunciatur contra illos, in potest recipere verbum Dei. nisi convertatur. I per quos veniunt. sed tamen oportet ut sint in E Quod si auditores debent ine conversi, animum lclesia; et apiens Dei consilium ut sint, Matth, i 3. verbum Dei possint recipere, tum per vectum Iacit 7. Sicut erat peccatum istaelitanam quod essent C con convertuntur. Rest. Nos non praedicamus vo inanaei reliqui in terra sancta, sed tamen erat consi-
ed vivo desiderio attrahe e verbum praedica- vigilantia, Iudi c. i. al, a , Σ3. Sic ei: am n'nim
tum, eii omium quod debetis cere. Quoa si senti imit, sed perni:ttii sectatio, ei te in Ecclesia, ut veris vos Loen posta iacere, nisi prius per verbum l ritatem Oi pugnent,ut ita Ecclesia sit tanto diligen-
non de iis adhortationes ad Gi-ati crin vernatis indagine. Ne iditur scandalizemur
convertamini , non debetis adhortationes ad -- cium debitam illudere, sed debetis vestram imp tentiam agnosteret, sateri, deplorare, & virea praestandi debitum metum a Deo precati. Instant. At ne precari quidem possumus antequam convertamur. M p. deo te hortamur ad precandum quia tu non potes precari. Si ex te posse hortationibus nostiis non inmodum indigeres Sed quias nuste non posse , ideo te hortamur ad ficiendum quod debes, ut per hortationes nostras,
quae habent promissionem Spiritus S. & divinae
benedictionis, ad conatum precandi excitatus impotentiam precandi sentias, experiaris, deplores,
confitearis, προ ita vires praestandi quod debes, a
Deo accipia Cum eo usque pervenissi, ut per cin tior in vernatis ilia reine. Ne igitur scandalizen uir
multitudine distordiarum. iue sunt in Ecclesia, sed
potius iis excitemur ad strutinium Scripturae. Ha tis hujus rei recens exemplum in his oris. Vae illis Per stiuos hoc nuperum sebisma venies Sed laus Deo tantam lucem ex iis tenebris educ tantumquziaclesiae rei malae incrementum. II. Ac sitio Petri erat, quod ad viros praeputium habentes introiisset lc cum iis comedisset. Hac de re expostulabant cum ipse. An introire in aedes incircumcisorum. & eum iis cibum capere fuerit
peccatum conual gem Dei, an vero superit ition Iudaeorum tantummodo contrarium , explicii: mus in Actor. Io. vers. i S. Nimia familiaritas cum incircumcisis Iudaeis lede Dei erat interdicta.Sed ta-
Deo accipias tuque pervem1ti, ut perco-
Datum precandi experiaria di semias impotentiam i men ludaeorum superstitio praeceptum illo precandi, babes iam in te, per quod verbum incinis
ucipere dc attrahere. & sicut vinum generosum inbuum non tantum nutrit sed & appetitum nutrimenti ingenerat ac roborat ; S sicut candela cerea ab igne parum accensa ipsiun ignem seu flammam roborat; ita cor . sensu impotentiae . a verbo accen- . sim, verbum ipsum magis magisque ad roborati non nostri attrahit di recipit. Hactenus accuratores
Petri. . Etiam purissimam Ecclesiam non est e sine dis cordiis. Quae unquam purior Ecclesia quam haeci intiva tempore Apostolorum 8 Et tamen in hac
Ps 'i circumcisionis necessitatem a ma-bant. alai nepabant, quod etiam sebisma multis posthac iis Aravit, ut patet Gil. 2. v. I .quam vis hic error sub initium ab Apostolis toleratus, post aries jam confirmatiore acrius υppugna ros est, Gal. s. a. Sila quot discordiae & Diiii mari fuerint in Ecclesia Corinthiaca. ostendit Paulus in sua ad illam Epistola. Perperam igitur Pontificii hoc pro signo habent, Pici antes Ecclesias non
vero clino, quia et discordiis vexemur ae
cum incircumcisis peccatum fecit. Distimus it rum exta ac parte: -
. Nemo tam pie ic prudenter ossicium facie
quin sint quibus displiceat et a quibus r Gena
tur, ut actiones quae laudem merentur, lare maximas experiantur criminationes: Ergo uirie me
ossicium facere, dicati mul iniquas actionum iu inrum censitas ferre, ut ita pri laudo dcc vitia fidelis esse possit, a Cor. 6. s. Si vero iniquas censu ro rc colix itia pro benefactis decet a quo animo fe r quanto plus decet boni covilulere reprehensiones male agendo promeritas' a. Vide ingenium superat uocarum. Non reprehendunt Petrum quod Ethnicos converterit. 1 locenim non linterant non laudare. Sed reprehendunt quod cum Ethnicis ederit. sic cum 'apiculis pinponimus nostram doctrinam , nihil habent quod culpare possim, ne tamen asentiri cogantur, ricae remonialibus haerent de culpam inveni: nt. Non prociditis in genua cum precatomi cum secram tum accipitii, non striam im solos dies,non je ui -
474쪽
tis quadraginta diebus ante Pascha, non fi itis genua clini nomen tela appellatur, non iacitis crucena cum scinditis panem. Viva superstitionis plinara, plane ut Colossi x. ii. Datu Domino tuum cor, &quod in cςremoniis corporalibus adlaphorum est, Iiberum cito , nec cogatur quisquam ad id quod Deus non praecepit
H. abes hic exemplum praecipitis judicii, quo
actiones proximi damnantur, antequam examinantur. Simile exemplum habes, Iosiae. 22. io, i, ia,
Est haec res multarum ostensu um di bellorum quoque causa: Discamus linguam assuefacere ad tarditatem in pronunciandis iudiciis, Iac. i. 19. O quoties hoc peccamus peccatum.
PStrus accusatus ingressum suum ad incircumci. stuetur&justificat duobus argumentis: i. mandato Dei. Hoc fine repetit visiones illas coelestes, quibus partim Cornelius, partim ipse Petrus a
Deo erant commoniti. Exprobrationi Papistarum, quod non servamus traditiones antiquorum, opponendum est mandatum Dei. r. ab exemplo Cruisti. Si Christus eos taptizavit Spiritu Sancto, quis ego cram qui prohiberem aquam externi baptismi, qui prohiberem Deum' Respicit dictum Christi,Marc. o. 13, 3 . Vide quae dixi, in Actor. io. v. 47. Haec Vero explicatione prolixiori non indi ni, 'uia omnia sent repetita ex Assit. io. Dicamus ex hac A- volo a Petri, quod fideles ministri iis, qui actionivus ipsorum omenduntur 3c scandalizantur, scandalum adimere debeant per longanimem facti excusationem. Iudex Politicus, cum videt actiones & sententias sitas ab aliis aegre ferri. non satisfacit querentibus per rationes, Dd simpliciter dicit ut Pilatus, Ioli 1'. et r. Sed ministrorum est offensis &s andalum passis fratribus non de potestate,sed de ratione suis facere, ut loquitur quidam ex antiquis. Qii Petrus aliis silasit, ipse tacit, paratus ad reddendam rationem, a Pet. 3. .. is. sic se patitur judicari a Paulo,Gai. r. v. ii .Fratres iratribus debent tae subiecti,mutuas reprehensiones iraterne serre, & quod non pol sunt juilificare, debent emendare. Sic non facit Papa Romanus,qui de se dicit,quod quantumvis omnes perderet secum in gehennam, nemo debeat dicere, Papa quidsaeis i Sie se omni statrum judicio eximit. Faciunt idem Pontificii Pastores, qui quod docent demonitrare recusant, sed cincam edicatum volunt recipi. Hoc non est rationem reddere sitorum factorum. Ratio tamen reddend quamdiu homines sunt rationis capaces, sed si tum adeo perversi ut rationi non cedant,utendum etiam
DE TERTIO. Ructus Apologiae est,quod qui os si i
x sitiescunt et gratias agunt Deo , qu
entibus dederit convertionem ad vitam. Nota
ne breviteri. Veri Christiani sent ἰώπει Hς dccedunt rationibus. Offenduntur sibinde doctrina vel acti nibus statrum, quae bonae sunt, sed tamen cum in formantur, cedunt rationibus. Vide Iacob. 3. 17. O quantus defectus huius virtutis inter nos, tum quantum ad publicas de religione controversias, tum quantum ad privatas rixas & expostulationes. Nemo cedit rationibus & demonstrationibus clarisse simia. obiect. Qui tam facile cedunt, facile sed cuntur & Donae causet defensionem dimittunt Puta capita bonam causam defendunt. sedlictio non praevenitur duriete dc pertinacia cerebri,sed ei
stodia & institutione Dei, quam imperiis humilibus& docilibus, Ps L a s. ma. Fideles non tantum pro Da,sed etiam pro seliorum salute Deum glorificant. Sed de hoc supra. Hi Iudaei i ias egerunt Deo pro conversione gentium, quid nobis non est faciendum 3. Resipiscentia est donum Dei. Dedit conversionem ad visam.Non tantum Deus dat occasiones, tempus. media, vires se convertendi, sed insani Mctualem respiscentiam, Alior. s. v.3 i. Iustineat hoc resormatam Ecclesiam contra omnes Pesagian rum lc Semipelagianorum accus tones.
. Ubi poenitentia, ibi vita. Lex dicit De Mevives, Euangelium dicit, convertaturoosor, Ezech. ii. veri 3 a. Quid autem sit converso, Scqua in re consistat, alibi diximus. Hactenus . ria Cornelii. Actor. II. v. I9, 2o,ar.
CONCIO CXL. CAphei. v. s. hujus libri Christus aedicti A
postolos sore ipsius testes,qui de Christo te
turi sunt: t. Hierosobmis. 2. In tota Iudaea dc s maria. 3. Usque adfines terrae, seu extra terram l
daicam inter omnes gentes secundum filum hi
475쪽
' Dedictionis divisimus hune torum libriim , dicen- l urbe te alibi filii Iudae s Euangelium p edic vetes in hoc libro, tria nobis deseribi. i. Quomodo Amos lorum testimonio Euangelium plantatum sit; tu Hierosolyma. 1. Quomodo hane propa tum sit in totam ludaeam &saniariam. 3.Quomodo inde dii is .st per totum mundum. Vidimu priora duo, sequitur teritum, scilicet ut, non possiimus non intest um: per sos Hellenistas veros gentiles a Iudaismo aeque ac Christi in Gmo alienos, Rom.a.'. Des ibitur igitur a v. ro. ad finem capitis prima Ecclesia ex gelatii 3 collecta, saltem ex Iudaeis simul & gentibus in urbe Anti chia. areae una aliqua ramilia gentilis ad fidem
.ro iratio Euan lii extra Iudaeam inter gentes. l nitrat conversa ted Antiochiae colligitur integra &Hos uagatio habet dum g us: i Prodata- magna Ecclesia in hac historia Ecclesiae Antioche
tumeliad Iudaeos extra Iudaeam inter gentes liab inae tria hoc capite describuntueri t. Prim a plantatio tantes. r. Tandem etiam ad ipsas gentes propaga- hujus Ecclesiae,v. ao,ri. I. Confirmatio hujus Eetum est. Prior gradus describit v. 19. Qui dii re sciesae recen pluntat v. 21,23,2 ,2s 26. 27. r. N
si erint persisti utione, super Stephano, in qui oc- bilς cxemplum beneficentiae hujus Ecelesiae Anticcisione & metu persequutu nis. quae M liano su-cho erra intres in ludis habitatues. Non est no- perveniebat, dispersi eram, ut legimus, Actor 8 . t his propositum omnia minutim sectari. sed tant uricon tantum Iudaeam peragrabant rc Samari ,Ξu- i ς' ni re & praegnantiores phrases & loquendi cinget ima unctantes quidam etiam eorum in sermulas, quaesiant in hachiilotia, nonnihil elucruritiaeniciam, Crerum 2c Antiochiam veniebant cilitare. tamen non nisi Iudaeis verbum Eua elii loque imi I Qui per persequutionem Silvium erant ditur. Propinatio igitur Euangelii aa Iudaeos intra ispersitanni quidem praedicabant Euangelium, sed
Iudaeam habitantes ecepit fieri antequam Petrusit a L L .
Cornelio praedicaret Euangelium,sicut eo etiam re- tamen non nisi Iudaeis. Dissicile dictu est, utrum an bene secerint , quod gentibus noluerunt
ire dum, quod Paulus A urbe Damascena jam j pnedicare Evangelium' Habebant ex una Drte intum Christianos invenit.& per integrum trienniumst dictum Christi, Matth. io. s,6. Habebam ex al-ἀn Arabia Euangestum Iudaeis annunciavit, Sc apud I arsenses quoque ad tempus. Huic igitur propa- 6- is. iudicamus tamen quod bene secerint, quisitioni Euangelii extra Iudaeam ad solos Iudaeosummissa non multum institit, sed se constri ad destribendam illam propagatio iam Euangelii, qua Nos gentiles extra Iudaeam Euan Elium pervenit, viam tamen historiam ita perterat, ut non noctior interserere, quae interea in ipsa Iudaea notabilia occurrerunt. Primum exemplum propagati sentes extra Iudaeam Euangelii contigit Anii
chiae, per viros quoslam Cyprienses&Cyren ,
qui Antiochiam venientes verbum Euangelii l tera parte mandatum Christi, Mati. 28 9. & Marc. speciale mandatum & instincium, sicut Petrus, nonh ilentes, Euangelium gentibus incircumcisis non
praedicariam. Etiamsi enim Apostoli jussi eram mnibus populis praedurare. voluit tamen Deus hoc fieri suo tempore, postquam prius in Iudaea Ecclesiae essent elacitatae, di Euangelium Iudaeis obi
tum , pertinacia corum miceretur, ut videbimus,
Actor. i 3. 6. Distinuis hinc, quod ministri Euai gelii debent esse scria losi & cauti in annuncianda Euangelica gratia, ne sorte annus cient ita ad quos quutissent Graecis, i. e. gentilibus. Ante convcis i non sertineti Lesem re maledictionem licet an rem Cornelii . eum stephanus Martyrium patere- l ni mare cuivis, licet etiam generaliter annunciaretur ii Antiochiae collecta est Ecclesia v. i9 Sed non nisi ex Iudaeis. Sed cum hoc antea factum esset, minc poli conversum Cornelium quidam Anti chiam veniunt atque ibi etiam Gnecis praedicariint Euan han.
Scio quosdam interpretes, quoniam hoc locorion usurpania vox Hellenes sed Hellent e in hos
Hellenissas nolle intelligare gentiles sed Iudaeos Graeca lingua utentes, sicut haec vox ita semicii , cap. 6. I. 3 9. 29. Sed quoniam hi Cyprienses te Cyrenaeenses. qui Hellenissis praedicanam Euang Lura, expresse opponuntur iis, qui antra mea nquod Christus venerit ad silvandum peccatores, sed
particularis annuntiatio, qua ahcui annunciamus,
quod ad se pertineat grato Euangelii, fieri debet
cum serupulo εe caute, soth 3.7 8. 9.& 7 6.Cum enim inconversis an nunciam uς gratiam Euangelii, non tantum profanamus quae sacra sunt, ut impuris tangantur manibus, sed etiam homines decipimus. d. in αναι γ a miseriae ae securitate carnali eos
confirmamus. o si vos sciretis, quam dissicile iii ministro pio Euangelium annuntiare i Tanta de hoe ves illo audimus facinora, qux quidem duobu vel udrus testibus exin re sempo non valemus,sed
476쪽
t uren tam circumstantialiter & probabiliter audi, mus narrata, ut ne dubitare quidem deveritate au--amus. Et tamen talibus hominibus debemus per recramenta salutem obsignare in morbo& periculo
morria solatium annunciam. Convincere eos non
uulnus.& si sine testibus objicimus, satis audaces Mira ad di ostendum id de quo dubitari non potest.
octant tales,nostros scrupulos, cum quibus illis an- nunc an Euangelii. fore saxa, quae aliquando ipsorum conscientii; incumbentia aeternume a prement. O quam jucundum re salutare est, cum in tales incidimus auditores, quibus sine scrupulo&cum epnfidentia gratiam Dei possumus -- nuncia dc bsignare imbr. 6 v. o. io. Nobis saepe contrarium dicendum : Deus non est injustus, iit. livinarur malorum operum vestrorum,se. adulteri scortataonis, pisidiae, malarum arrium , Op rieuioni intadelitatis in ossicio, cujus insimulami. ni,d cujus probabiliter rei estis. Quid non tenta- us, ut ver m exhortationis prupe admoveamusve tris conscie sis,praecipue eorum, qui communi rumore sus recti sunt Et vos tamen non tangimini. nec sentitas vos excluses ex numero eorum ad quos P ori Euangelium. μ. I I. Hanc nobilem Ecclesam, de qua tantum boni refertur in historiis , Deus non plantavit per Apostolos, sed per viros obscuros, quorum nς n Uina quidem recensentur, sed tantum dicitur quod
ςΠnt quid ' Cuprienses & Cyrenaei. Patet hinc, quod non selum Apostoli, sed omnes a Deo vocatin inistri simi; instrumenta Spiritus s. per quae silutem εἰ conversionem hominum operatur. Vide A
ctor. 2o. 28. Eph. .ri, Ia. I.Petr. V, 2. Observon , ut os obtundam iis, qui, cum id quod dicunt Ppollodi ad commendationem fili ossicii , nostro quoque Ministerio applicamus, ut illud auditoribus commen mus, sponsant,nos non esseApostolos. Lisii sumus Aristoli, sumus tameni Deo vocata ad idem opus iaciadum quod faciebant Apost si .videlicet, convertendas per praedicationem Euangelii hominum animas. Apostoli quidem a Deo vocati erant immediate, nos a Deo mediate vocamur per laclesiam Euan licam. Apostoli in totum missi, nos a Deo uni Ecclesii eiecti. Apostoli in ora Sc miraculosa habebant dona Spiritus: nos minora & communia. Apostoli immediate docebaturi spiritu. s. nos a Deo docemur per scripturam, &ex Apostolorum scriptis promimus rabulum quo Ecclesias pascimius. Sod hoc omne di i crimen accident letantum est, di in gradibus au
circumstantiis positum. Interim quantum adsues stantiam, sum us ministri & operam Dei, per quo
hornines credunt ac convertuntur, aeque ac Aposto b, dc proinde quibus argumentis Apostoli suum OL ncium Ecclesiis commendant sistem nostri - v, dc proinde quibus argumentis Apostoli suum OL hcium Ecclesiis commendant isdem nos im me rito commendamus, exigimusque ut pro serru Dei agnoscamur in omnibus illis,quae secundum instru
tionem nostram in Ecclesia gerimus. AEque A Llosae Paulus servi. i. Cor. 3. s.ad I
I l I. Hi Cyprii & Cyrenci Antiochensibus h
medium adhibebant ad conversionem eorum, quod nunciabant Dominum Iesum, scit. per nam, ossicium, beneficis Domini Iesi erga nos, nee non nostra et a illum ossicia, per quae ipsius possumus beri participes, sicut haec latius explicuimus in Aa. v. versio. 1bi vide quid sit Christium Vel lasciti praedicare & annunci ire. IV. Essectus&suecessus hujus praedicationis O versus siu. Cresere dc converti sunt duae partes ni cnt & resipiscentiae, lare. i. i s. Hiezi per coniuncta, quorum altero iustificamur, altero venit perfidem &pinnitentiam. Per fidem appet
to ad I cum convertere, ut imponerum vire inci, sed maneret male fictus pecca- obedientia non potest in inobedientiam , nec
expiare ac tollere antegre nn ano mentiam , nec
2 -:or potest justificari per opera eris α
. suxit ad saturem sisti converso ad obedientiam legis, sed requiritur fides perquam ossim, si qu glorietur sectaere in Deum iς Πν tata peccato ad non me ita
i peccato. c convertit ad DH - α
Ur Christum sibi st t idius toto corde, ani Chiisti mssim cogeret judicare, quod non se sed
Deo dei at vivere, a Cor. s. & Christi i de apprehensus purgaret ipsum ab omni peccat ,
477쪽
manus Dei. Dicitur quidem, Matth. et s. o. Ecce ego vobistum, sed hoc ira interpretandum ut hic, non tantiam abstergendo reatum, sed etiam eluendo maculam peccaoni δε icecundando eum ad omne bonum opus. aut igitur vult esse filius Dei, c cistendere quod sit, non separet quod Deus conjunxit,vid. iidem&c versionem. Fiam in Deum , ecconversionem ad Deum. Erra enim hic idem quod His ipsis paniculia ostenditur dii meri inter iraturam fidei Apinnitentiis. In Deum enim notat quandam recit nationem cordis. qua cor onere gravatum in Deum te conjicit, tanquam in sulcrum quo quiescat. Ad Deum vero notat reditum ad amorem dc tibialantiam ejus quem per perfidiam desina erat, Luci is i 3. utrum horum duorum prius eiuHoc loco ponitur fides ante poenitentiam, sed Marc. I. i poniti irpinnitentia ante iidem. Utrum igitur prius Marci primo, vers Is. Ur non ponitur ante fidem con-rtivo, 'ostentia, sed m,inia. Aliud autem es
si ii icte velis uiuipue vocabula, risi aliquando u- tum pro altero ponitur. proprie sit gnificat id, quod Laic. is. 7. vocatur sicritnu perditus , an uam eo perat consilium rede
xandi ad Patrem , dicitur prius rediisse ad se ipsum. Quid hocmor ejus cogitationes suas restetit in prina rias actiones, ut eas ominaret. condemnaret, &miserum suum statum agnoscens cum dolore re pudore deploraret. Postquam ha rediisset ad seipsum, tum demum coepit consilium redeundi ad Patrem suum, scilicet per fidem & conversionem. TotaVinu eonversio peccatorii consistit in reditu ad sei' , ε tum in reditu ad Deum. Et hoc posterius iterum habet duo membra, scd. fidem de pinni'temiam. Et hoe sensu conversio fidem sequitur, inde totus notanter dicit:
Rediit ad seipsum per contritionem : H ια fidem intecedens Credidit deinde in Delum ci sie reversiis ad ossicium, quae est conversio fidem
manus mea vobiscum. Solus enim Christus verusi immanuel, in quo pleniri di, Deitatis corporaliteri habitat. ita ministri non nisi manum Dei secum lin-bent, i. e eiticacem Dei operationem , per quam
Adju itur causa hujus successus. Et si eminio convertio Antiochensium tribu tur vitis qui husdam Cyniis ta Cyrenaeis; additur ramen . quod
non sui s Dei virtute hoc opus perfeceranti Et murus Domitii erat cum ipsis. supra cap. io. 38. ubi Christo tribuuntur magna cis eoa, rati colum esse-eiorum haec redditur : quia Delia erat cum apso, sed hic, ubi ministris lim: et iecta tribuuntur, reddinari cratio, quia manus Dei crat cum ipsis. Cum
io cli Dcus ipse, sed cum miniariis ea tantum
l ipsorum labor foecundatur ad consequendum suum i icopum. Evicax operatio Spiritus s. per quam ministri corda hominum ad fidem convcrrunt, vocaturAIanus Dei. Sic a. Reg. 3. s. Ezech 3. 2. Chron. 3o. Ir. Luc. I. 66. Quare vocatur manus Dei 3 Quia
Lex Dei per hanc virtutem Diritus s. ribitur in
cordibus nominum tanquam in tabulis. Sicut Deus
di itur legem digito suo scripsisse. Exod. 3 i. 18. in tabulas lapideas. ita idem dicitur eandem legem quas manu & digito inscribere cordibus, Jerem. 3I.
v. 33. Sicut homo scribit per manum, nunus percalamum re atramentum . ita Deus nos regenerat per Spiritum. Spiritus autem utitur ministerio conicionatorem. Vir scribis, manus ccribit . calamust serita, atramentum scribit. Sic inus regenerati l sphitus S. regenerat, ministri regenerant. verbum Dei r nerat. Deus est auctor qui opus facit. Operat:o Spiritus s. est manusser quam opus fit. Ministri sunt ealamus quo haec manus utitur. Verbum externum est atramentum, quod ministri nobis inscribunt. Vide et Cor. 3. 21 3. Spirit Sancti operatio est illa nianus, i a Christus nos prehendit, nos Christim prehendimus,Phil. 3.12. Docet hoc,mam. versionem non fieri per solam moralem suasonem ministrorum & verbi, sed requiri essicacem operationem Spiritus S. Quam panim calamus potes hscribere sine manu, tam parum ministra abiit converiere sine essicaci operatione Spiritiis S. Converso peccatoris est opus quod manus Dei opero tur. Vide Eph a. o. Sicut ciclum& terra dicun- tur opus manuum Dei, Plat 3 . Ita conversio pe catoris est mihin, opus digitorum Dei. Vide Hebr. II. v. io. Sicut Deus erinostrae glorificationis; ita etiam nostrae sancti. ficationis. Adde quod est, Erh. i. v. 19.Usus hujus dogmatis est. r. Common actio, ut non habeamus conve tionem pro re liberi arbitrii. putantes quod no
mct postumus convertere quando volumus. Et impiis Dei Nisi is nos convertat, nunquam converi temur. Modo evacuemus nos opinione propriariun
virium, & imploremus manum Dei: Crea in me corna uin, Psalm. ς i. nec prohibeamua inum,
478쪽
nec opias ejus impediamus indulgendo libidinibus, tum Deus Oper itur in nobis & velle & poscere,
Phil. 2. Dum manus ejus ad nos extenditor, eam non repellamus. a Solatium eorum, qui se conversos sentiunt. Quis opus Dei destiuet. quis eradicabit plantam. quam Deus platitavit3 Is qui manu sua nos conve rit, eadem manu nos tenet & custodit, Iob. Io. 28. Ysa, '. v. i6. Quem metuis 3 An Diabolum vel mundum Z An illi praevalebunt contra manum
Dei' An propriam carnem y Annon illi ipse Veiis
marium suam admovit ut eam deliruat Z An igitur contra manum Dei praevalebit caro λ Qua manu Christus nos fecit suas oves, eadem manu nos custodit. Spiritus S. est manus Dei inquam commendamus nostrum Spiritum, Psalm. ii. Solemur nos contra infirmitates fidei & pietatis , quas in nobis sentimus. Manus Dei nobiscum est. Solemur nos contra vires carnis sc assectuum pravorum in nobis reliquas. Manus Dei nobistum. Hac formula loeus Gitionem animabat ad pugnam, Iud. 6. lvers. ir. eadem tu te Uimes ad pugnam spiri- ltu lem.
Actor. II. V. 22, 23, 24, 2s,as
HActenus prima Ecclesae Antiochensis plantatio. Sequitur sui dem in fide Confirmatio, inexplicatione Quemur institutum nostrum,
non nisi praegnantiores pluases explicaturi. lI. Cum Ecclesia Hierosolymitana perciperet famam de conversone Antiochensium ad Euan -lm ha llium, miserunt Barnabam. Simile exemplum imus supra cap. S. v. i . Quamis quid hoc ad M-
linam Hieroselymitanam 3 An illi erat mandatus lEpiscopatus super alias Ecclesiasὶ An una Ecclesiae alteri debet mittere doctores λ Nonne quaelibet Ecclesia suos sibi debet vocare ministros, non autem a ab alia misses accipereZ I Lb. i. In Hiierosolymiratia Ecclesia erant plerique lApostoli, & multi A postolici viri ac Euangelistae, qui non uni alicui Ecclesiae docendae ac regendaeerant praeiecti, sed quorum erat omnes curare E cleii is, & ubique Plantare Euangelium, praesertim ubi videbant Spiritu ductore januam sibi aperiri. Ideoque ilatim atque audiebant alicubi locorumicaturire aliquem sinatem salutis, & spiritum S. senianifestare, advolabant & opportunitati invigil
bant, ordinabant ministros, per in postio in ris
nuum dona Spiritus S communicabant, & attent debant, ut omnia recte gererentur. a. Requirit etiam communio sanctorum, ut E clesiae inter se colant communionem, sibi invicem succurrant,mutuos defectus suppleam. sunt enim membra & partes ejuslem corporis, & Omnes unam faciunt Christi sponsam ac uxorem, quae pro pensa ad foecunditatem omni occasione marito sis prolificare satagit. Cum igitur Hierosolymitana doctoribus abundaret, recte fecit, quod vicinae Ai, tiochens de abundantia sua succumi. Utinam nosita faceremus. Habemus nos abundantiam. In via eiciis nostris provinciis, item in Indus passim se Q. serit gratia Spiritus, & scaciuiunt vel Me aquae saluti serae. Utinam multos Barnabis eo liceret mittere,
qui, si non publice, statem privatim opis Domini
II. Barnabas Antiochiam veniens vidit gratum Dei. Per gratiam Dei intelligit conversionem Sepietatem Cnristianorum, quam Deus per manu Spiritus operatus erat in Antiochensuris ex meragratia. Haec pietas Antiochensium erat visibilis Mincurrebat in oculos. Videbat enim Barnabas mines cognitionem Christi habentes, Detur lata
dantes, peccata exsecrantes, charitatem exercent crucem patienter ferentes. in salute Domini laria
respertidem. In vera Ecclesia gratia Dei & operistio Spiritus s. est visibilis. Ibi enim videntur S inveniuntur homines pietatem Mentes. Vide Elia Gu sobect. Atqui nos Refomini docemus Ecclestam secundum internam iliami nam, per quam eis vera Ecclesia, esse invisibilem. Cum enim P .pithe quaerunt, ubi vera & pura Ecclesia fuerit ante Lutherum. respondemus, 2 Moerisino miris. Quomodo igitur Barnabas vidit gratiam Dei Ic operationem spiritus, quae est interna Ecclesiae sociama' 'ap. Nos Resormati non dicimus. Ecclesiam secundum internam suam formam , scilice ierintem et fidem, esse plane & omni modo invisibilem di inperceptibilem. Sed dicimus. Ecclesiam secuti dum hanc formam esealiquando magis visibilem, aliquando minus. Habet Ecclesia suos dies, habet
etiam suas noctes. Interdum est in eo itatu, ut ita cathedris Ecclesiario nihil audias praeter verit tem Eu. in elicam, &in vita hominum clarissi 'obs es sanctam eonversationem. Interdum vero est in tali statu, ut nihil videas nec audias nisi iret ilitionem, falsam doctrinam dololatriam,imp era
479쪽
v erbi, Matth. 18. ult. sed quomodo posumus marem, di non nis pauci bine inde inveniantur. qui tanquam candella noctiamo tempore hinc inde luceant in tenebris. Et hae posterior status fuit Ecclesiae ante Lucterum. Nunquam Ecclesiae status in mundo est tam felix, quin sit lolium inter triticum, tenebrae inter lucem. Nunquam tam infelix, quin sint candelet in tenebris, quet hinc inde luceant,ta gratiam Dei conspicuam reddant. Micunque initur non vult dedecorare, sed orirare Ecclesiami ei, is exemplo horum Antiochensum,sequatur adhortationem Christi, Matth. s. io.& Pauli,Phl-
III. Vaera gratiam Dei laetabatur. Hoc exemplum confirmat doctrinam quam nuper proposui-rnua in v. i. hujus capitis , quod scit. pii libenter &cum gaudio vident ac audiunt etiam alios convertiae vetuum Dei recipere. IV. Videns conversos hortatur eos ad perseveranti . ut proposito cordia manerent apud Dominum. Venerant ad Dominum per fidem. Iloriatur igitur proposito cordis apud Dominum maneanti Pii precantur Christiam ut apud se maneat, ritius vicissim nos hortatur ut apud se maneamus, Ioli. v. . dcc Christus non et in nobis, cum manum illam, seu operationem Spiritus Mini,qua nos semes apprehendit, Ec qua legem suam in corda nostra inscripsit, ut dictum,v. II. non retrahit, nec spiritum tauri sanctum a nobis tolli , i 3. sed influxum gratiae ac operationis ino continuat. Nos manemus apud Chri istum vel in Christo. r. Cum petulanti peccatorum indul- Remia Christum non repellimus,nec Spiritum Sanctum contristamur, ic quasi tore abigim , sed potius ibilitate removemus omnes caulas, propter quas Christus non libenter nobis adsit. α cum tin lationibus mundi, rnis te Satanae non cedimus, ut est, Hebr. io. 33, 3'. sed sumus i. e. magna vi, conatu & labore nos finitantes in fide, amore de obedienti, Christi, sciit hanc vocem explicuimus, Actor. i. i . M a. I. 3. Cum Christum abi rurientem ac influxum gratiae paulo retra Lentem, et nos etiam a se abigentem robustis de fidelibor eri 1, nec non humiliatione de pinnitentia quali cogimus ut n litam maneat, Luc.a 29. Gen. 3t. 26. cum Hosea II l . Matth. s. a 3.1 ad 23. sicut enim mater aliquando se ipsam subdi cit , vel mammam recusat intanti, ut insans sortius
desidem rc suetat; ira Deus, Se. . Cum perio rimus in domo Christi, ubi Christus habitat, deseror sentem fore pronus scilia. in Ecclesia auditunere apud Christum Tot sunt ter lationesquπὶ mundi, carnis, satanae, ipsus Dii Se
titisti, quis potest has omnes tralatrones vincere
dc Christo constanter adhaerere' 'o. Hes eamus modo propositum cordis, i. e sincerum manendi propositum, conatum, laborem, luctam. Qui habent hoc pros,ositum manendi , apud illos Christus manebit S faciet, ut ipli in ipso nianeant. Ioli:
7.i7. Iohan. tr. 7. Si vultis manere , id petitis ut maneatis, manebitis. Perseverantia enim nolitantopem nostrum dii quam Deiop as . qui proposito cordis perleverare volentes ficit perseverare, eosque custodit non tantum iis abripiantur ex manu Chrisii per , im&insidia, serpentis, sed etiam ne ipsi
Propria voluntate recedant, Ierem. 32. 3o. Sit ri
bis hoc propositum manendi in Christo quam commendatissimum Nam 3. qui bene coepit & male finit, qui in spiritu coepit & in came delinit . frustra
cucurrit & laboravit. a. tanto abominabilior est e ram Deo, Matth. io. 22. Luc. v. 62. 1. Petr. 2. 2 .Hebr. 6. s. Apoc. t. io. S: 3. it. Dictum hoc multis inter no quiquamdiu sunt in natu tenui, bene se gerere incipiunt; scis ubi ad honores & res lautas pervenerunt, desinunt. Alii bene agunt quamdiu licet sine periculo, ita cum persecutio ingruit, desi
nab v et . Hoc encomtum additur per moduni qua redditur ratio antecedentis, Cujus
autem rei ratio hie redditur3 Reo. i. Potest referri ad proxime antecedens: Laetabati iret adhortabatur quia erat vir mi. sic doctrina hine elicitur: Vir bonus laetatur εἰ labiarat ut alii quoque sint boni. Est enim omne bonum communicativum sui, ecqui plenus ecprxen est spiritus. nunquam desinit parturire, & Liritum suum propagare ad alios. Hoc signum boni
i. Potest reserri ad remotius: Miserunt Barnabam. Erat enim vir bonus Sic inde dicimus, quod in missione de vocatione ministrorum praecipue respiciendum sit,ut habeamus viros bonos. Non p diuatur quod esset vir doctus, eloquens, & sed bonus. Et si enim priora ipsi non denierunt, Mineri
hoc possimum Ecelesia respexit, Nam qui nihil
boni in se habe iis nihil boni commvni it. Qui bonus non est, vita plus nocet, quam doctri aedificat. Qui bonus non est, non habet promissionein benediatonia dixit in suo o em
480쪽
At quid est vir bonus' Et quomodo Barnabas vocatur Donus, cum Christus nolit hunc titulum dari, niti soli Deo, lare. io 13. Matth. i'. 17. I. Ex se nemo bonus, niti solus Deus. as tamen Deus bonos creavit evera boni sunt, Gen. I. u. . Natura hominum nemo bonus, Halm i 3 quos tamen
Deus per bonum suum spiritum bonos ecit,ii vere boni sunt. Q rid autem vir bonus 3 An qui nihili I in se habet . nec quicquam mali fecit Z Talis honus post lapsum non fuit in mundo nisi solus Christus. vir bonus est vir sincerus ustitiam amans, in cujus corde non est fraus nec falsitas, qui justitiae dat operam,qui bonum amat ac sectatur, dc malum odit ac oppugnat. Vulppis viros bonos appellat eos , qui natura habent temperamentum mi molle, ut non sint austeri, nec ad iracundiam& alias libidines ita proni ut alii Sed in Schola Christi saepe magis bonus est qui prius temperamentum naturale habet. Is enim hic bonus est, qui, quam- tum vis natura malus, malitiam suam intelligit , Odit, deplorat, oppugnat, & sincere ieipsum emendare S iamum reddere nudet. Is autem nequaquam bonus qui lenius ἴc mitius natura temperamentum
habens piae aliis in eo sta placet, per illud se justum
I xdicat, nec emendationi iiii ipsius dat operam. lic revera vir inatus,quia malum suum, in quo natus ec conceptus est, & quo se quotidie polluit, non videt nec oppugnat, sed malus est & bonus videri vult lix pocrita. Erat praeterea plenus spiritu S. & fide. Notantur per hoc dona & aptitudines requisitae ad felicem fili monem ministerii. Potest ius esse vir bonus &s: ncerus, i nitique adeo Claristianus, qui tamenion est anus ad cncium aliq rod gerendum, quippe destitutus ea fide. zelo, si pientia, prudentia inique donis spiritus S. quae adi sicli functionem requiruntur. Sed hanc phrasin explicuimus, Actor. 6 s. VI. Illud quoque notabile, quod turba dicitur addita esse Domino. - h. Sic etiam, Actor. a. v. i Ea Belsi eum a salem apponere, insirere. Per conversionem enim Domino in s mitria aquam membra. Haec additio vel insitio duplexi Externa, cum recipimur in Ecclesiam, eique
re prosesinonem fidei & receptionem baptismi
a. Interna, cum per sinceram fidem mystice&ipi titiliter unimur cum Christo tanquam capite, si cum Ecclesia tanquam corpo e UT ACTICUS
Christi cum divina unita est personaliter; si ut cor & anima hominis, sed fideles cum Clii illo pefidem Christo mystice, sicut membrum cum c pore, palmes cum vite, uxor cum marito,ut fiami unus Spiritus clim ipso, & una caro cum ipse, seca de me illitas, i. Cor. 6. Eph. s. I. r. ix Ex hac unione omnis nostra sanaitas & beatitu Quoniam enim tanta nobis cum Christo unio ei tanta etiam nobis cum illo communio est, qua participamus sanguinem seu Justitiam Christi adium sicationem. Spiritum Christi ad novam vitam, Ac gloriam Christi ad ςternam beatitudinem ut i iamerito applicemus illud Pauli, Eph. s. 29. 3o. Haec
unio ne mortem quidem solvitur, non Quam unio personalis duarum naturarum in C Lito per mortem ejus suit soluta. Uniti enim Domino, morimur in Domino. & sicut vivi, ita οὐ, mortiti Domini sumus Ec in Domino, Roman. i
y II. Id quoque observandum, quod commiratio Apostoloruni apud Antiochenses describitur
per vocem v. 26. Integrum nrimi
coetus egeriint in Ecclesia & populum docuerunt. Praebet hoc argumentum probans, quod crebra
Ecclesiae conplegatio ad audien doctrinari verbi Dei sit necessaria dc utilis , & ab Apostolisi instituta, adeoque sedulo ab omnibus fietquentam VIII. Denique illud in hac parte memorabile est, quod in hac urbe discipuli primo sint v pellati risiatii. Antea discipuli, nunc Christiani Non
quod discipulorum nomen nunc quoque non competat Christianis, sed quia Deus tale nomen voluit indere suo populo, ex quo pateret, quod Clum plus sit quam merus Doctor & Ludi magister, viam
salutis tan: una docens accommonstrans , non autem ipsam salutem dans & operans. mu hoc nomen inter homines indulerit, incertum est. Fieri potest. ut ipsi Christiani hoc nomine delectati, illud sibi ipsis imposuerint. Fieri etiam potin ut hostes ludibrii causa eos ita vocitaverint,qui etiam non intellecto vocabuli ibis v,Christiavis eos ibi rint m pellare. Hinc etiam ab Agrippa usit tur, A t. a6v. 28. Hoc certum. , quod consit: o Dei itii fictum Ideo enim divinitus in Scriptura annotatur haec a pellatio, ut divinitus secta esse intelligatur. Hinc
etiam a Petra usurpatur ut nomen ex len a muri
Wis. Quare autem a Christo Christiani nominantur Z 's i. rau participes unctionis Christi: sumus