장음표시 사용
461쪽
qui hoe vinculii sola de peccatorem justificare ac peccata ei remittere possit, nisi solus Deus. Mintur uni ossicium in eo tantum eii positum, quod sunt amittites domus Dei in terris S visibilis Ecclesiae, qui curent ne unusquisque ad interna sacra perrumpat, ne Acrat pia fanemur. & homines condemnationem si iam i bi aggravent. Tota igitur
ta est in Alsa illa opinione, quam hominibus re
suaserunt de iba circa remissionem vel retentionem rcccatorum ampla potentia. Idco quaerenda paterculorum amicit a, id odanda ipsis pinguissima &vpima quae Patria suppeditat, ideo leganda ipsis in
testimetitis pecunia, i leo observanda Omnia ipse rem abstrda inventa, ne sorte recusent re negent nobis suas indulgentias, sua sacrificis, re abs tutio-l nem a peccatis. Nam si non habes absolutioncm iacerdois , pereundum si ilicet est in peccat is .l l I. Sed an nihil aliud praeditant Apostoli de
Christo. qi iam quod a Deo ordinatus est judex vivent tum ci mortuorum,& credentes in illum remissionem peccatorum ha uri sint' An credentes in Chris uim nil aliud habent, quam remissi I ncm peccatorum Z Scriptura utique alibi dicit, quod
qui in filium Dei credunt, sint habituri vitam xl l nam. loli. 3. Quod sint habituri vivam aquam Spi-l ritus S quae fiat in ipsis sons craturiens ad vitam ae- At enim quonam modo ministri Sua et a ba iternam, loli. Cur igitur Apostolus Cornelio nilem, in nunciationem&testu cationem l aliud praedicat quam remissionem peccatorum ipseram cura in eo conlisit, quod secundum ligna divinitus praescripta examinant & j udi iniit, an quisiit pius vel impius, fidelis vel insidetis. Si fidelem inveniunt, annunciant ipsi, quod peccata a Deo in remisse, eumque ad commurconem Ecclesiae recipiunt, ec sola tuan Euataelii ipsi applicant: Sin
infidelem inveniunt, animi iciant ipsi quod peccata ipsi, quamdiu talis manet, a Deo sint retenta, adeoque a signaculis salutis ipsim arcent, &, si res ita exint, virga excommunicatu ius ipsum feriunt. Hoc se audi non alio dicuntur minastra Euangelii peccata remittere vol retinere. praedicat nem remissionis vel retentionis peccatorum perficiunt '
Qui unum nominat, alti rum non excludit.
iis est ut simul praedicemus quae praedacarei. Generaliter , cum in concionitari suis toti l jussi cmus, sed possumus servare eum ordinc ira, uem is necessaria inculcemus prius. Habe x Apostorus auditorem contriti cordis Sc stacti Spiritus, cui peccata erant onus &defatigatio, qui nillil aliud anhelabat, quam liberationem a peccatis. Praec puum quod cor contritum aps erit non est vita aeterna, sed reconciliatus Deus. Etiamsi in multis defectibus, vivendum esset, etiamsi non nisi mercenariori in cibo pascendus esset filius perditus post contritionem, tamen acquiesceret, modo reconcilia tum Deum haberet. Sacut filius nil minus ne potest quam iratam faciem Patris; ita peccator contritus nihil magis sitit et appetit quam placatam si-ciem Dei, te appetitus ejus nulla re satiatur, quamissionis Pec Ecclesiae annunciant de sedulo inculcant ex verbo Dei, omnes, qui sic ε sic vivunt, silvarum iri, omnes vero qui contrarium agunt, manere sub peccatis de ira Dei. a. Particulariter, cum per distributionem Sacramentorum capitatim unicuique . confessionem peccato ri , de same fidei consessionem edenti, mendationemque vitae promittenti . nec factis contrarium ostendenti remissionem peccatorum
obsignant, vel alioquin per particulurem replicarionem promissionum Euangelicarum solathim ipsi sippeditant : vel cum e contrario uni vel steri, in peccatis notoriis pertinaciter perseveranti r applicationem si latii vel obsignationem salu-l nuncio remiti peccatorum si hanc habet, tatis eumque etiam, si res patitur & exigit, Eol ieile adigitur ad fidem vitae aeternae & omnis aliussiasticae excommunicationis gladio seriunt ad pud i recessariae opis, sicile discit concludere ut Paulus, factionem earnis.Obieri. loe potest quilibet idiota. l Rom. s. v. io. Si modo simus reconciliati, tum fa-Reo Non qui et idiota habet potestatem obsi-l cile servabimur, Rom. s. v r. Nostri homines nisi remissionem peccatorum per secramenta, ' plerunque aliter judicant de his robus. Remissi nec facultarem ae aptitudinem solandi per verbum, i nem peccat arum aestimant rem facilem, de qua nonee proni ionem divinae benedictionis super id valde sunt solliciti sed vitam aeternam, immo prae uod Deit, sed ii solum qui vocati sitit. En haec l cipue quae ad vitam tempores narra Lum,
l - . . . maxime selliciti itint, maxime dirime Deo considunt. Quaerite r tiam eius, extera adjicientur, modo remissionem peccatorum de acci nec
VIa potestas ministrorum Euangelii circa remissim l haec sum dequibus maxime solliciti sumnem vel retentionem peccatorum, quam si recte dubitant. dirime Deo conlidunt. homines intelligerent, mox caderet tota nundin i mum Dei es austitiam eitio e omnia Romani clari, quippe qua tota sun-l Matin 6 u me ni r
462쪽
& ace pictis Spiritum S. Actor. a. 42. e: Omnia scenariae Quamdiu ira Dei si r vos manet, nim, lboni aD o ad vos poteli proiicisci. Si Deus vo is non reddere peccatorem Duo dispilaentem deoque non opus babere remissione. Omnes internas passiones malas. quantum vis infinitas, non curant , placatus S propitius factus ac reconciliatus est,nibali ec si dicere possunt se ab externis lib. ci,si retiari
cst tam magnum, quod non facile impetrare ab eo sit . Utrum ma us est, an remittere peccata, an vero dicere s urge & ambula, Marc. r. 9. Si remissionem peccatorum obtinuisti, facile erit obtine e caetera neccssaria. Hanc igitur maxime appetite A quaerite.
III. At enim quid est remisso peccatorum Z In
P. apatu etiam dicunt se praedicare remissionem p catorum, & tamen exigunt strictam fui incito-x in pro peccatis. Qui l igitur est remissio peccatorum ' 'O. Est actio Dei judicialis, qua peccata, ab hominibus contra legem & verbum ejus com milia, peccatoribus non impurat, nec pinnam p - tis promeritam ab iis exigit, sed omnia condo
i. Est actio Dei judicialis. Frater siti, homo
homini etiam remittit peccata, Matth. 18. 3 s, sed haec remissio non liberat ab ira Dei, nec tollit poenam peccato promeritatem apud Deum, sed tantum est icilicium homini a Deo injun iam erga suum proximum. Et si stater tibi remittat , Deus tamen potest punire, Actor. 7. 6 a.. Est non imputatio peccati, &non exactio poenae, sed plena deposito irae contra peccatorem
conceptae, in tantum, ut peccator habeatur tam innocens, ac si nunquam peccasset. Breviter: Est saeus, Luc.
a. Praedicant nulla peccata remitti, nisi interveniente peccatoris satisfactione, ic remissa quoque peccata puniri donec fiat satisfactio. Culpam remi ii frui poenam retineri, oc satisfactionibus esse expiandam. Haec vero non est remisso. Nam ubi remissio peccati, ibi cessat omnis satisfactio S oninis poena pro peccatis remissis, Rom. s. i. Hebri io. v. i8. Ibi enim hin, Rom.s. I . In Papatu igitur non praedicatur remimo peccaronim, sed solutio se
Object. At enim David accepta remissione puniebatur, a. Sam. ir. I . & omnes visci a certa remissione peccatorum moriuntur. Vide
v. 3s . Sicut & eventus probavit, quod propter hoc
peccatum omnes mortui in deserto.
p. Ex omnibus his exemplis non probatur. post remissionem peccatorum remanere aliquam ecenam, quae propriis sali actionibus redimendi iit. Pinna enim est actio judicis irati in peccatorem non reconciliatum. At ubi remisso peccatorum, ibi non est ira,sed plena reconciliatio. Exercet quiadem Deus aliqua iudicia contra peccata fideli , sed haec judicia non sunt poenae, quia non profici condonatio dcbiti. seu condonatio solutionis, Si- istuntur ex ira Dei, a paterno ejus amore, ad cui creditor dcbi toti debitum ita remittit, ut nec tutionem exigat, nec ob solutionem non praestitam debitori irascatur, ita Deus peccata ita remittit, ut Eselutionem ullam a peccatoribus exigat, nec ob peccata peccatoribus irascariar, Luc. 7. 2. Remissio ccatorum non est apographum. quo fit
confessio soluti debili, sed est stratuita di bui quasi
oblivio & non exactio, unde laeta remissio peccatorum ita describitur. ΕΩ. 33. i7.ec 3. 2s. Heb. ao. i . Quod fit quaedam oblivio &non recorda..tio peccati Vbi igitur ullasxigitur a peccatoribus
pro peccatis latisilaio & poena, ibi non m dicatur
peccantium emendationem, probationem vesti rationem , vel etiam ad alioni in fideli a commonefactionem. Haec igiturjudicia non sunt gladius udicis, ad exi endam satisfactionem justitiae, sed sunt vi Si benigni Patris ad medicinam peccatoris, quae judicia cum pii volunt effugere, non satisfactione opus est, sed humili deprecatione& emendatione vitae. sunt. sateor, illae Glictiones, quas Deus fidelibus immittit, veri judicia, quae fidelibus immittuntur, propter pe ata, ec hoc habent cum poenis commune, quod peccata hobent pro causi meritoria dc procatamica, Deum remissio peccatorum, ibi non est Eumolium. Et i ad iudicandum irritante, sed tamen a poenis dictis hoc fit inPapatii, ubi runt dupliciter: i. Quod non fluunt ex irritationet. Praedicant multa s cara non indigere remici hostili, quae si sine amore &gratia, Pal. sone, scilicet concupiscentiam in renatis i ci quam post iaptismum, & omnia peccata venialia, quae non fiunt deliberate. Haec quidem aiunt esse praeter
ieram, sed non contra legem, dii plicuta Duo , sed j displiceati m
463쪽
in urin m in precatori is agnitionem , sensum, consessionem, deplorationem. Habent uere n-desei peccatis, quorum obliviscuntur sine poenitentui co tone. Mittitur c agatis, ut excitetur peccati recordatio & derimo. Quic me litur propriis fatisfactioni , studet placare so peccata, is deficit ab Euangelio , de re- ita: mniissionem peccatorum quae in illo praedim Quomodo tandem fit remissio peccatorum, di quomodo a nobis obtinetur menchristi. & recipitur per fidem in Christum.
Quid est per nomen Christi' ilium . merito Christi, dignitate Christi a ' ἔ
in otiam. Sicut Pssim iubemur pretii in Chiisti nomine , ita in Christi nomine, seu Propter gratiam , que' Christus apud Deum
Lbet, accipimus remissionem peccatiarum, fictor vers. u. Etsi enim remissio pNcatorum ea de- viti gratuita condonatio, tamen non si sine interventu siti actionis ec solutioriis. Non e tatur, satisfactio a debitoribus , sed tamen praestatur a sponsore Christo, h. i. 7 tia Dei non patitur,ut peccata remittamur line mena ic satisfictionejustiti nec veritas comam Ionis Dei id patitur. Nuda misericordia Dei con: harit remissionem peccatorum. est contra justitiam. Sine sacrificio dc effusione sanguinis non poterat xςm , si '. ii Mactatus igitur est Agnu'Dei vi ricisim pro peccatis, ut iustitia Dei placata Deus Cliri tum proposuit in hilasterium per Lanniam ostende et . Roman. 3- s mera & nuda miser cordia fit remisso peccat
nec propter inhae tem notus vinctita. terri, meritave nostrorum operum . ita propter
Christum in o e mactatum in suta tum pro sicut diu: ex Dei parte ad tenussi mem pecca
imum dandam de concedendam requiritur imiπ- ventus Christini: acumis, ira ex parie
, ra fide, in Christum . sicut sine tati Gaio.
ii mortis Christi non in re uio , Christum non sit remissio peccatorum. Renustio
sufferioienda est , nec alit et accipi: ur quam per riis. Hie jun dii modum, quido treo R. CAp. X. sit fides in Christum, di quam illa vim habeat ad
remissionem peccuorum. Sed hae quaestiones peculiarem requirunt concionem. Recuracmur modo nunc quam necessaria res sit r arisio peccatorum. Est enim illud unicum per quod pacem habere possumus cum Deo, ic evadere iram rc 'nam divinam. Nec negatio peccati, nec excusatio peccati , nec oriatio peccati locum habet apud infinitam Dei juniitim sola remissio peccat in silvat & tutos praestat. Ubi remissio peccatorum esst, ibi pax est,Matth. 9 I. Roman s. i. Solare missio peccatorum largitur solatium contra accusationes conscientiae , contra terrores mortis, scpraxipue contra terribile illud judicium Christi. quod superiori concione explicuimus. Ubi enim remisso peccatorum, ibi non amplius locum habιt judicium condemnationis. Prieterea remissio peccatorum est,quae facit peccatorem humilem & Dei timentem, pium. I 3o. 3, 4. fiscit amantem Dei, Luc. 7. 7. sicit laetum d auam, Psalm. i. az3.3. Quaeramus igitur remissionem reccatocum, re cxtera omnia nobis adjicientur, ipsa vita adjicietur. Discite intelligere Ortho xam doctrinam de remissione peccatorum. Facile enin m. tur in hac materia. Sit haec quotid a quaei io M inquisitio,an etiam peccata remissa. Nani cui peccata retinentur , retinetur aeterea medictio. Beatus autem homo. cui Deus non imputat injuslibliam, eri us transgressiones sunt remisiae,peccata tecta P: . 3a 1, i. Nihil crebrius petamias a Deo, quam remissionem peccatorum. At enim unde sciam peccata mihi esse remissa. se decipiunt impii, remissionem peccatorum sui in Enanusquam non habent,riov. is i & 3o Ii. Vicissim saepe accidit ut fidelis remissionem babentes, Uin trie non habeam. Unde igitur me habere icianusi aes isti, invenisti. Modo dicere possis te usum medio per quod remissio obtinetur.certum est te obtinuisse Potesne dicere, te ex ve sensu peccati sollicite Ic sincero desiderio remistionem pecortorum a Deo quotidie & sedulo petiisse, peccati ii tendo, deplorando dc hilisti in Christi in clipeum contra reccata apprehende t Si
quaesivisti, certum est od non obtinuisti i si oeccata remissa sunt non dom: mur . icut mulier exsiccatione & ces tume
ni & iluxum peccatorum magis massi pri si li
464쪽
accessu e. Non quidem omnino cetrat, sed sensim tamen exarescit fons peccati, ic notabile decremen
Si Deus'ibi reconciliatus peccata remist, tu quoque Deo reconciliatus Deum amas, & filiali obedientia Deo placere satagis, i. IOh. 9, Io, ii
si lenis te posse fratri tuo remittere . conclude tibi quoque esse remisium. Nam hae dux . missiones i separabiliter colirrent, Luc. 6 37. Re
mitte & remittetur, Matth. i8. v. 3s. Si non remittetis, non remittetur,Luz i i. v. remitte, nam remittimus. Actor. Iz. V. 43.
Estant duae quaestiones super hunc textum e-
L Quid sit illa si es, per quam remissionem
peccatorum accipimus, Ecquae ejus virtus ac facul
I I. C ur Apostolus in hac materia provocet ad .lcstimonium Prophetarum, ec quomodo hoc verum, quod omnes Prophetae testentur, quod in nomine Christi remit sonem peccatorum habiturus
sit quisquis in nomen ejus credidcriti DE PRIMO.
quaestio subdividitur in duas quaestiones,
. videt. i. id sit fides , 5c a. quae hujus fidei virtus ac facultas. Dupliciter enim do nata fide tavisca apud heterodoxos corrupta est. I. Respeetii naturae fidei, ut non recte respondant ad quaestioneni, quid sit fides. Quaeras enim ex Papi ista, Sociniano, Arminiano, quid sit fides in Christum 3 Respondent ita, ut aut praecipuum qiis in fide est, stil. sduciam cordis in Chri istum omit mi, aut si fidem per fiduciam describunt, perfiduciam illam nihil aliud intelligant, quam ince t quandam ec nullo sundamento nixam spem vitae aeternae, vel fiduciam conditionalem , ab incerto nostro arbitrio detendent . Nos descriptionem salviscae fidei rotati respondemus, fidem salviscam dupliciter Dile describi. i.Generaliter, i. e. de inione tali, qua totam circumfluentiam fidei,
seu totam naturam, omnes proprietates & opera
plura tribuuntur. r. particulariter, descriptione tali, quae solum illum ac tam fidei prisorium exponat, ojustificamur coram Deo, di remissionem
Generalis descriptio fidei est, quod sit talis moutus cordis humani, per spiritum χ excitatus, quo totum verbum Des recipimus. Sic describitur, Act. a. I. Quotuvot recipi eoant verbum esus. Si itinsidelitas est verbi Dei r ectio . A r. 13. s. Luc. 7. 3'. Ita fides est receptio verbi Dei & Euan. Illi, Actor ii. r. Euangelium passim vocatur sce us, quia in eo & per illud Deus nobis offert scelμα pacium, praescribens conditiones quas a nobis requirit, & dans promissiones, quas ex sua parte praestiturus est ad nostram silutem. Cum nos hoc rixdus a Deo oblatum recipimus, dicimur credere Deo , testimonium verbi recipere, & obsiliore quod sit verax, Iob. 3. 3i,3 , 33. Dico liter i. fides se motus cordis. Non est Gliue oris comessio vel gloriatio, nec est solius intellesinu notitia si assensus, quae tamen etiam ad fidem requiruntur,sta est ipsius cordis consensus in totum
verbum Dei. Corde enim creditiar,R . Io. V. io.
Actor. 8. 37. Haec ratio est, propter quam fides h bet tot mirabilia essem in cor, ut scit. corda nostr per fidem purgentura toti is. ut per fidem homo vivat. i. e. totam sitam vitam virtute fidei dirigati Gal. a. io. quia scit. est radix in cor plantata, t tum cor gudemans, unde dicimur esse in fide , a. Corinth. i 3. pila sumus sub dominio fidei. Sicut gubernaculum in postrema parte navis si matum ideo totam mi at navem, ita fides in imo cordis radicata timum cor&totum ho
a. mod fides sit motus a spiritu S. excitatus. Non est motus naturalis, per arbitrii libertatem eliscitus ex viribus naturae, sed est supernaturale opus a spiritu S. excitatum. Spiritus s. enim & vires credendi inflandit, & iplam creditionem Mociter excitat ic operatur, o h. a. 8. Eph. r. i . Et haec causa est, quod fides est res adeo firma & stabilis, ut non possit desinere, nec exstingui. sed vincat mur
dum, nec vincatur, portis inferni,quia scit. est op ipsius Dei, 'ui eximia munitudinepotentiae suae illam in nobis operatur & eadem potentia no in Me
3. es sit receptio totius verbi. Noni laram promissionum verbi, sed totius verbi. v r ' Dei habet praecipue quatuor partes. a Do
465쪽
. a Doctrina . quibus iramimus quis& qualis sit, quid fecerit ec operatus sit; e. e. Deum esse, ineonino, omnipotentem , mn scium, omni p semtetm justum, &c. scri ram esse verbum Dei, Deum omnia creasse, Christus reuisse inmundum, . Hanc verbi partem eredimus, eum toto corde obsignamus, quod haec omnia vera sint, de deventate horum omnium dogmatum intime comvisti in contra dubitationes. Haec pars peti fidei quam Spiritus s. operatur. ι ό Comminationes. quibus nobis annunciamar, quam simus peceatis nostria turpes ac abominisiles coram Deo .& bus poenis ac miseriis si esti. Has comminatio is verbi debemus obsignare nostro assensu , quo nos tales toto & commoto corde revera fatemur. Haec quoque pars fidei. e Promissiones,quibus Deus promittit salutem,&omno in eum finem necessaria. Has promissiones debenuis obsignare. pro veris habere& iis niti ac confidere. Haec quoque pari fidei.d Mandata. quibus Deiri exigit quid velit a n bis fiori. Haec mandata debemus oblignare, assen tientes ac virmantes quod sint recta. iusta, sancta, ad quorum obedienti an simus merito obligati, M.
eaque ea recipientes per consensium totius cordis, seu toto corde in obedientiam eorum consentien'tes. Haec quoque pars fides. . Nam hoc quoque pertinet ad obsignationem testimonii divini, ad receptionem verbi divini, ad rhceptionem foederis divini Haec descriptio fidei salvificae neralior. complectens omnes amas '
tusco Hire, qui ad bditatem dc integritatem salvi si caesdei concurrunt. Et haec causi propter 'uam rides dicitur persci ex operibus, Iaci 1. 21. Fides e nun est contra s, 4 o totum Dei verbum recipimus. Sicut autem contractus nullus est ac mortuus,
nisi perscio per exsequutionem erus quod per
cor actum in nos recepimus: Ita fides nulla est ac rima is persciatur per exse utime imoperum, in quae per fidelem divini verbi con simus. eo tantum, sed credere in Deum. quae sine phrasis non assensem sed fiduciam exprimit. '
Sed dubii spec ab re nune cotaderanda est ea
Pu fidei, re quam remissionem peccatorum accipimus. Haec enim est materia nostri textus, qui non aliter de s de tetit, qu in quatenus est medium. per quod renustionem peccatorum accipimus. Et hic praecipuus fidei actus. Nam si vel omnibus verbi domitiis asseruiremur,si ves intimo corde comminationum divinarum vim in nobis sentiremus,: si res in omnia mandata coasentiremus, tamen mi-
lari maneremus & sub ira ac maledictione Dei, nisi
etiam rinussionem. peccatorum acciperemus
Non abs re itaque dico. quod ille demum praecipuus sit te nobilissimus fidei altius, per Demacci pimus remissionem peccatorum &justificamur
sed qui ille actus sMiris Est ille, quem
appellavimus receptionem & obtignationem pro
missionum. Hanc fidem, seu potitu hunc actum fidei hunc in modum describimus, quod sit fiducia cordis contriti ac deiecti, per quam promissiones de Cluilio apprehendens seipsum nititur erigere ad B-
latium & certitudinem remissionis peccatorum, a dontionis, & haereditatis aeternae.
Haec descriptio fidei Dcialis . in qua sequentia:
i. Fides justificans est fiduciae dis. Non iustiscamur per allensum nudum intellectus , sed 'rsduciam. Hi ne passim justificatio 3c beatitudo
illis tribuitur, qui in Deum considunt, P l. r. Ir. Pal. 3 9. Prov. 16.ro. Hoc vult cretia illa Scripturae phrasis, cum credentes non dicuntur credere
Deo tantum, sed credere in Deum. quae si sic aliae
quae omnes voces notant quandam fiduciam , coi
s dentiam Sc innixionem cordis se ipsum sustentantis
i. Fides iustificans est siducia eo is contriti &dejecti in sensum irae ac maledictionis divinae. Finis enim fidei est et gere quod dinctum est. Sicut at
tem corpus non jectum non potest erigi; ita corimn contritum non potest erigi ad solatium ecce titudinem silutis. Animus et tus ad certitudinem salutis sine antegressa deiectione, contritione, fractione, sollicitudine & deploratione peccatorum. non habet fidem, sed carnalem securitatem. In vita a term non eris fides, quis non erit cor contritum, sed persecta oblivio miseriae, Scanimus omni gaudio plenus, ut fides locum non habeat nee usum. Hinc Christiis ad sedem vocans & hortans. non vocat nisi tesses . contritos. Matth. II. 28. I. Matth s. v. 3. . In me est stloriari de quiete conscientiae . si nunquam fuisti nee etiamnum es inquietus ob peccata. 3. Fides est talis fiducia, qua cor contritum se nititur erigere ad certitudanem rc peribasionem remi rum peccatorum, adortionis ec haereditatis vitae aeternae. sine enim sinis,no virtus fidei, ut cor contritum 5 desperationi vicinum isi erigat non
ad aliquam insimam spem re itionis, sed adsit ' iii i mun
466쪽
mae immorare, certi udinem remissionis. Non i vult erigere, siquis ex undis, in mus coniectus est; quidem erigimur ad certitudinem plenam, p-- l vult enatare, is debet apprehendere, tenere, atra Gam, quae iit sine omni dubitatione. Quoniam i plecti aliquod fulcrum p quod se erigat, alioqui enim fiducia fidei nostra infirma& imperiecta est, lnon erigetur , quantumcuinque luctetur & les raetiam cenitudo renassianis & vitae a ternae non po-l corpore proprio: ita cor contritum seie ex dejectio test esse perfecta. Sed tamen hoc opus fidei est. ne tua cretaurum ad certitudinem remisioni , de quod cor d ectum laborat& nititur se erigere ad litat amplecti, apprehendere, ac tenere Christum, certitudinem remisionis, ec luctatur contra dubi- l&per innixionem in Chri tum se erigere. viii
latrones, conatuique toto corde sibi firmiter per- ivllarum non apprehendit, non erigetur, qumtum
si adere. quod peccata sibi sint remisti, quod sit cunque propriis viribus conetur se erigere, vel quae- adoptatus in filium Dei adhaereditatem vitae aeter-, cunque alia sulcra apprehendat. Papillae nullo serae. Haec fiducia specialis mitericordiae est sorina ia: unt indigere ivlcro alieno, sed in se ipses coi Sementia fidei, sine qua fides non est fides: nee i sidunt, & propria juilita se nituntur erigere. Hujustificat peccatorem. Non postulit hoe ferre Pa-tmerito occinas illud notabile verbum quod est, pistae, Haretici, sectarii. quod fides sit tam spe-: Prov. 28 2s,a6 qui in Deum confidit pinguescit, quod Drusci alia fiducia remissionis neotorum. Ajunt ei Iel qui in proprium cor confidit stultus est. Alii nudialsit remittere , dc bonamitici misericordiam pro fulcro apprehendunt quo
ficu am, quod Deus pollit remittere, ecbonam
. spem quod velit. vel es e fiduciam conditionalem,' quo l Deus sit remissurus, si nos suerimus con stantes in pietate usque ad finem vitae. Sed quod
nos omnia corda contrita hortamur ad tam firmam& immobilem fiduciam specialis miseri mdiae & remissionis. id vero terre non possunt, sed elaniant esse superbana praesumptionem,quae homines siciat si curos ec impediat praxin pietatis. Possem hic adferre argumenta, quibus nos ex Scriptura probamus, fidem justificantem esse talem particularem fiduciam remissionis, nec non objectiones Pontificiorum & aliorum contra tam. Sed fit hoc
concionibus cate tuticis. Sola exempla Sanct rum vobis propono, Psal. 32. I, 2, 6. Psal. 27. v. I. Job i'. rs, 27. Rom. s. 33. ad finem, Gal. 1. 2o.
Fides conditionalis in impiis Diabolis potest habere locum. Fides sine specialis misericordiae siducia est inanis stiles, non applicat Christum ac ejus iustitiam &proinde non iustificat, nec sanctificat.
nec dat solatium in vita re in morte, nec vincit mun- dum, nee si stentat animum contra tentationes, nec
incendit cor ad gratitudinem de dilectionem Dei. Si nihil certum Sc speciale credis,non potes recitare. Symbolum, nec dicere, credo in Deum, Ece. Qui- euntie igitur est is corde contriti ne deponite conarum hujus specialis fiduciae, sed laborate ut vos eritatis ad hanc fiduciam, quod vobis remissa peccata, quod Christus vos dilexit, eccse nituntur erigere. Sed hoc fil riam non sustentat quenquam contra procellas divinae irae de severit tu. Solus Christus est sulcrum, quod de inus amplecti ad nos erigendos. Idco jubemur in Chrisstum confidere, ad Christum accedere, Christum recipere, Iohan. I.&6. Ideo Christo ciperariti, I. Coruith. 3. tanquam Iiatrae Sc arca, Matth. is christum apprehendere, Phil. 3. immo Christ medere Se bibere, Iohan. 6. Si ut enim qui edunt de bibunt, hoe faciunt ideo, ut corpus debile ac d G meritant: ita qui in Christum considunt, per hoc ipsum contritum ac dejectum cor eruiuit ac reficiunt, implentque certitudine 5: sciatu remis sionis
ad Christum Sc dicere, Domine, in te consido in te conjectus sim ab utero, mi Deus alutis meae , tu lapis angularis, qui me sustenta , tu arx, propu-naculum, d ' Pliam i8. z,3,dde. Ethaxilla vera ides in Christum, per quam remisso peceat rum accipitur. Haec fides oercenda in tentati nibus, haec exercenda in precibus. Remissio enim peccatorum non solum ser fidem accipitur , sed etiam per preces tur, ut docemur in oratione Dominica. Quomodo hoc confistit 3 si per mdem accipitur, quomodo preces 3 Preces nihil aliud sunt, quam si dei exercitium de confesso Fides est talis fiducia cordis, qua illud se niti-i coram Deo, nec aliter remissionem peccat imior erigere ad certitudinem remissionis peccato-l impetrant, quam quatenus sint fidei exercitiunt, rum 1 r apprehensionem promissionum de Chri-l Iacob. i. v. 6, 7. In precibus est con stio, depi sto. seu per amplexum Christi in verbo promissi reti ratio, detestatio I ccati, sine qua remissio peccat
innunciati, si quis de caus ac prostratus corpore se rum non obtinetur, quia sine his fides non Vera,
467쪽
mortua suta, sed tamen medium & causa per Orthodoxi. Quare igitiit fidei tribuitur Qquam preces nostrae remissionem peccatorum o tinent , non est nisi fides, seu fiducia in Christi imcrucifixum sicut culter non scindit nisi peracic .; ita preces non impetrant nisi per fidem. H. Respectu usus fidei. Vidimus quomodo e retur a mulas circa natiiram fidei & quid proprie sit vera fides, seu, quae eius veta destriptio sis non Nilaus erratur circa usuin fidei. eum quaeritur ad cuia prosit fides, irai quam vim habeat in negotio utut sὶ Textus noster Me explica , cum dicit,quod
fidem accipiamus remissionem peccatorum2 igumissio peccatorum' Re p. Nos retinemus propriam lignuficationem vocis, qua textus utitur, c dicimus
ideo tribui. quia sit id, per quod justitia & remissio
torum a Deo dori ita accipitur. Sicut mei dicus nihil potest conferre V eitaticinent ei. c . ni vaticinem sui, nisi ut ea tenta manu cicena silaam donatam ac oblatam accipiat ira IV ccator conti ausnillil potest conterre ad remitisionem peccatorum& justificationem iiii, quam ut extenta fidejustitiam S remissionem doliatam accipiat. Sicut aeger
nihil confert ad sanitatem , nisi ut pharmaca bibat; ator nihil ad justificationem, nisi ut iusti ides in Christum est id, per quod peccator accipit i ita peccremissionem peccatorum ; dc proinde etiam adin i iam accipiat Justitia propter quam peccata remit-
nem&jus vitae aeternae. Vide Actor. 26. v, 33. tuntur, est purum donum, remissio ipsa est purum m. Fides est manus,quae haec dona accipit.Acrassim dicimur per fidem iustificari. Et quidem austificatio peccatori ira tribuitur fidei. ut in peribus planea tur, Rom. 3. 2 ,28. Quaeritur
autem, quis sit hujus loquutionis sensus, qua setoluremissio teccatorum dicatur accipi per fidia, Z Hie
attenden ea responsior. Hererodoxa, quae duplex est: a. Papisurum, qui dicunt fidei ideo tribuir trussionem peccatorum . quia fides sit initium istuas justitiae propter quam peccata remittuntur, εἰ pec- l donat . apocham requirit , qua donum acoptumcatoriustificatur. Sanctificationem, conversionem fatemur; ita fides est 'ua: apocha, qua obib
capit enimi 1 Iesum Christit . qui iustitia nostra estJoh. r. v. I a. Sicut medicinam, per quam sanamur, isendo& bibendo accipimus vel rec imus; ita Christiani per quem iesiuicamur , q si edinuri& bibimus,
lolian. 6. a. Remissionem peccatorum propter Christum promissam re oblatam. Sicut enim qui magna dona catoraudi bona opera uni esse justitiam & causam meritoriam, propter quam peccata remittuntur. Fidem autem eue initium istius conversionis,per quod limmo ad justitiam seu sanctitatem di nitur. I tufi-ficationem igitur tribui fidei, quia sillas initium iustitiae per quod prinum justiticationem peccator accipit, sicut deinde per sanctitatem magum si
accipit, lac ut ceu de per sanctitatem magummique san, ficetur. Faluim hoe. Fides non est nostra justitia, nee initium illius 3ustitiae, propter quam justificamur, sed Christus. o. Haereticorum aliorum . qui dicunt fides ideo scribi remissionem peccatorum . quia sit id quod Deus acceptat loco justitis, propter quam peccata
remitit. Vident fidem non posse esse veram justitiam, quae mereatur remissionem peccatorum, sed tamen sunt fidem. eum bonis operibus corium
im Deo tiose acceptari loco iustitiae, propter quam 'eccata remittit. Falsum hoc 3uoque. Nam Chrinus est illa veri ustui quae nobis imputatur loco nostrae propriae stitue, & propi quam nobis peccata remittuntur. Sicut Deus noniustifieat peccatorem sine iustitit; sta non accurat toto
justitiae id, quod non est voaae plena salsiactoria ac 2 nior jucti: tignamus . quod promissio Dei vera sit ec in nodis impleta. Et haec est ratio, quod fides in Sm iptura non tantum dicatur justificare, sed Zc sanctificare aeeor purgare, id conscientiam pacare A r. 3s. R man. i. Hoc fides facit non tam ratione sui quam ratione Christi, quem recipit. Sicut enim vinum gen sum&saturaris medicina, peresim potumve assiimpia , non potest non roborare aerescere corpus; ita Christus per fidem ita acceptus, assumptus. applicatus, de incor nostrum transi tus, ut ibi habitet, non potest non cor replete sanctitate, ut abundemus Donis fructibus, item
que sol uiri lc gaudio. Ubi enim Christus est , ibi est non tantum ejus iussista ad justificandi im, sed& ejus spiritus ad sanctificandum de consola dum. Probatio re vindieatio histis Orthodoxae
dominae de usu fidei, nec non hese odorarum inpinionum resutilio praestatur in concionibus -- . techeticis. Concludo nunc per adhortationem d plicem. r. ut quilibet laboret Mne sidem accis te. Nam non habemus ex nobis, re nis habeamus, non ac puniis remissionem peccatorum. Nec sarium igitur est, ut laborem υν accipe . . ut quilibet se ipsum probet an hanc fidem babeat, & an ea
468쪽
quam habet, si vera & salvifica fides, quae vere remissionem peccatorum consinuatur. Est enim deceptioni locus, & loco verae fidei obrepere nobis potest carnalis securitas & fides inanis ac moret . romodo autem & quibus mediis haec fidei ac ii sitio & probatio fieri debeat, alibi erit occasio docendi t ex antecedentibus non obscure Hlligitur Est etiam in hisce verbis quoddam Glatium contra infirmitatem fidei. Ne putes qui imbecillis fidei es, vel tenuis itatu ac conditione , quod tropter hanc imbecillitatem fidei & tenuitatem iratus non sis
accepturus remissionem peccatorum. Didit enim textus: πλοπις , quisquis crediderit, accipi
sed de hoc alibi latius. DE SECUNDO.RErit explicanda ultima quaestio, quare scilicet
Apostolus praxlicationem remissionis peccatorum confirmet tessimonio Prophetarum, & quomodo hoc probari possit, quod omnes Prophetae testentur de remimone peccatorum in Caristo. Vide quae diximus in Actor. 3. 24. quae non imam Provocat ad Propheta I. ut ostendat senihil novi docere sed antiquum Euangelium de remissione peccatorum per nomen Christi .a. ut tanto sortius Iudaeos convincat. Propheta n enim t
rimonium apudIudaeos pro indubitato,apud saniores Ethnicos pro niagno habebatur. 3. ut doceat omnes Doctores in docendo stricte se continere in-
vocatus, ν tra limites eorum quae scripta sunt. Nam ii Apostoli nihil docuerunt extra quod seriolum est, super onaries audientes, V. 6. additur, videt. sent linguis & m. ignitas insignia do rata. r. Converim homini I. Pervisionem Deo a II. Per servosa Cornelio mi 7. 8. 17. ad 23. b. Quomodo hoc Ministerium exsequutis sit: Hie iterum duo I. Petri & Cornelii comesses. v. 13, et tr. II. Congressorum in mλία, seu collo quium. v. 19 ad . 3. Conversio ipsa, quae ho m mediorum --mis est, v. - . Conversionis hujus consequentia , quatuor
i. In comitibus Petri, qui mirati sum irini
Sanct. etiam cadere super Uentes, v. r. 6.
r. In Pereo, qui lapsum & influxum spirinis super Gentes animadvertens j ussit addi signa uinconversonis, scit. bapti serum,' - 47, 8 P. pr. . In Cornelio & sociis, qui convertita ha rati Petrum rogarunt ut aliquot diernas secum mo
. In Apostolis 3c Fratribus absentibus, qui ingressum trita incircumcises audientes, si eo solidalizati ac offensi,cum Petro expoli ira ta
Breviter hae vice, to in hoc capite restant re censebimus. Habentur in residuo hujus capitis jaconversio Cornelii & tria priora conversonis consequelatia.
Actor. a 6. v. ai. Immo si ipse Christus id secit, Luc 2 . v. 2 7. quanto magis ita facere debent D ctores ordinatur
Actor. Io. v. ω,ος, ό6, 47, , CONCIO CXXXVIII. Hoc decimo capite Actorum nobi) describitur Prior do Conversio Cornelii,& eorum qui eum ipso l kecundatio
erant. In hac historia Cornelii quatuor sunt quae se- l . se considerationi nostrae objiciunt:. s. Descriptio personae quae conversa est, v. i. et r. Medi. ip r quae conversiis eis, quae sunt,
i . I. Apparitio Angeli. v. 3, ,α. Ministerium Petri. De hoc habesa. Petrus ad hoc ministerium. vocatus sit.
hominis consiliit in illapsi spiriatus Sancti super homines. a. illapso Spiritus fit per praedicationem & auditionem verbi. Petro loquente cecidit super au
doctrina explicari potest per simile. S ut
terrae fit per influxum astrorum in gre- hominis natura aridum
mium terr ita cor eum neretur.
non fert fructus, nisi influxu spiritus S ris tr. Illapsus spiritus est influxus Spiritus,seul esticis ejus operatio intellectum illuminat, i voluntatem nectit,anectus circumcin . conscie
' uam selitur de pacat, repletque spiritualitas , t ira totum hominem saecundum reddit ad silendos fructus juilitia . Hoc simile usurpat jsa saltu ,
469쪽
ao. v. ia. praecipue, Es 3 i. is. ias. & Luc. I. 78,l7'. puta io sanguinis Christi comparatur ad spe litoni Vitularum in ncacia tium, i. rit i. i. S c l& eo Spiritin s.,J l. r. & hoc capite, v. r. Noe simile semiper nobis sit ob oculos, ut isterili tin is n*bae memores precemur sicut David, P LI3 3. sciendum autem, quod illa vis & operatio latus s. quae in cor hominis illabitur, sit triplex ri r ritus ervitutis. i. Spiritus adoptionis. 3. Spi ritus Prophetiae. Hibuerat autem Cornelius initium isti ritualium donoruim scilicet Spiritum contritionis, ec sorte etiam alicuam generalem illuminationem Euangelicam. Iam autem accipit in crementum hujus Spiritus, 3c sine dubio etiam bimum Pr inheticum,& dona miraculorum. quae istib initium Ecclesiae N. T. pleiumque fidelibus lsolebam conferri, idque visibili aliqua specie in eos descenderi Sed haee late superius explicata sunt lsi per versum l. ac r. hujus capitis. Dubitari tamen i possit, utrum donatus. an vero Spiritus visibili siqua hete si per hos homines descenderit, cum
v. 6. Mia allegetur causi, ex irasci; mest, spiri- tum S. super eos umine, quia icit . extemplo loque
bantur linguis et magnificabant Deum sed utrit sue i i potuit ut ic visibiliter descenderit. ecaudibiliter se manifestaverit. Ubi Spiritus S. est in corde. ilatim se exserit in lingua Ex plenitudine es is loquitur , Matth ii Exserit se per manus, redes, Ialos ,aures ad omnia bona opera, si praecipve per linguam in precibus , matiarum lactionibus, proximi institutionibus. Pon membrum se propam ad alios. Ideo sit 'et Apostolos
est parvus & ab homine maior fieri potest , quam est si sicut homo Deum parvum iacit; ita
sicit magnum. Quomodo aurem iacit parvum' Cum tibi tam vilem rc tenuem, injustum, impotentem. insipientem muginatur, ut Deum non ve reatur, non metuat, non tremat ab ejus facie, non amet, non sidat ei, non sanctificet in corde suo, sed coram facie Dei am lat lcvi, it tam dissolutus de . petulans ac si Deus non esset qui videat de runt eposit. Sicut speculum corruptum vitiat iaciem quam rep sentat , repraesentans eam parvam cum sit magna, deformem cum sit fesmosa ec plena majestatis: ita corruptos hominis intellectus Deum ter opi. mo. sibi imaginatur tam tenuem, vilem dc infirmum, ut homo naturalis mundanum aliquem Principem plus timeat Sc honoret quam Deum. Hoc vere est Deum parvum lacere. Montra autem
Deum inmiscat homo, eum Majestatem & gloriam . justitiam. severitatem, potentiam , nitatem Dei ita praedicat de annunciat, ut de sibi ipsi Si aliis
Deum pro trant adeo potente , iustum, agnum, bonum, ut revera est. Hoc illud me. Lvc. i. s. id est sanctascare Deum incor- venit inn specie
ovem modo ut hortatur Paulus. P l. 8. dicut qui habet eo impurum , i per habet linguam impu- iram, nisi si hypocrita venenum retinens donec
nocere possit; ita qui cor purum habet, ejus bostra ieructat sipientiam, Sc est instar plectri mutui,
Ptam. s. i. At enim, ut hoc statim addam,quid lfaciebant si is linguis postquam accepissent Uritum s. 3 Loquebantur lint , peregrinis, Ac ma- ignificabant Iuum. Patet ni M. quem spuitum ac- ceterint, icit. I. Spiritum P hetiae Et miracu- llos,rima donorum. a. spiritiun adoptionis . pernum Elatia suae per ii magnificarunt Deum.
vi quid est Deum magnificare igitur Deus
de seo, i. Petti a. is. Haec praecipua occupario C
rum qui acceperunt Spiritum adoptionis. Haec prima petitio orationis Dominicae. Posterior doeti ina est,quod spiritus in homines illabitur per praedicationem εο auditionem verbi. Petro loquente Sc illis audientibus cadebat Spiritus. Sicut allia coeli non ipsa ex coelo in terram cadunt ad seMunilandam terram. sed vi mites sitas impii munt in acrem id meteora atque nubes. Sc ita per has in gremium terrae virtutem suam Sc operatio- ut doceret lim nem intinuant; da spiritus s. non ipse ex coelo in terram cadit ut homines convertat. est enim infinitus, ubique praesens, nec potest muta e locum, sed praedicationem Euangelii, quae sit per os minist. rum in terris, quando re ubi vult radiis ic operatione sita curasi impriegnat, atque ita per verbum cor regenerat 3: Recundat. vide Etars,to, ii. Gal. r v. z. Hinc praecones Euangelii vocantur Ministri Spirinis, i. Cor. 3 6. a Cor. q. at hinc dignitas Ss. Ministerii. Est enim retent a Dei ad salutem , t e. organum potentiae Dei, Rom. a. Nesciam hane habet eminentiam. Medio largitur si notem, iurii prudentia Pacem , exterae aries cormia ditates Ze resectiones corporales. Sola SP crosanctaTheologia est instrii mentum Spiritus. sem ent hoc qui contemnunt, et qui Spiritu indigent, praedi alionem Euangelii ei cant audire. Qui medium
470쪽
medium contemnit, gratiam ipsem rejicit. Si infir- lmis ille Iohan. s. 6. per tot annos non reformid vit jacere ad Betheldam, & exspectare sanitatem lcorporis; quid nos formidamus sedere ad pedes Ministrorum, audire ipserum Euangelium , G siectare spiritus super nos ill sum fit. Hactenus ipsa converno Cornelii dc Sociorum. Pergimus ad conversionis consequentia, quae tria sunt hoc capite: Primum est admiratis eorum qui cum Petro crant. Vide qui&quales illi fuerint,v. 2 r. hujus capitis, scit Fratres Ioppenses. Erant Christiani nec siti. natura Iudaei. quibus tenacissime in hanebat: rbi illa imaginatio , quod soli Iudaei capaces es-ιeὴt salutis Et tamen hi, qui tam Galle errarunt, dicuntur rise fid les. Ergo in fidelibus qucque er-xor locum habet. Sunt, rateor, errores, qui in fide- . Iibus locum non habent, illi scit . qui bina mentum tollunt quo fides nititur, e. g. qui tollunt doctri aiam de Deitate & satisfaciane Chri ii pro pecc tis, qui ipsim fidem & fiduciam in Christum prohi-hent. Cum his erroribus fides non potest consist re, & qui hos errores errant, fideles esse non ponsum. sunt tam ' errores praeter ec extra iundamentum, qui etiam in fidelibus locum habent,
a. Cor. 3. Ii, 31, 13, 3 . Quinam autem sint errores qui cum fide consistere possunt vel non pos
sint, non est facile desinire, ideo tanto major opera danda, ut vitemus omnes errores & in indagatione vel itatis sim iligentes. Si hi fidelesIoppenses ver- praedicitione converterurarum Gentium diligentius scrutati essent, hunc errorem non errassent. Si quos tamen videmus sundamentum tenentes, & huic fundamento faenum, stramen, nipulas iuperstruentes, eos debemus nunsuete seris, Deum pro iis orare, fraterno amore dc longa Mimitate iis occi irrere, sic tamen ut veritas ritillum
snde patiatur praejudicium. secundum consequens est insitio converserum in Ecclesi' per taptismum. Cum enim Petrua videret Spiritum S. in illos cecidisse, concludit inde, ellam baptizandos,jubetque ptuari. Cap. II. V. iri it petriisse hoc iudicium hausisse ex ver- his Christi, Actor. i. e. Cum enim Christus ibi dicit Minimos tantum baptizare aqua, se autem baptizares ritu, inde se ait conclud sie, quod non siet recusare baptizare aqua illos, quos Chri
ba etaverat Spiritu. Firmum certe argumentum:
Quos Christus baptizavit Spiritu, eos debemus nos baptizare aqua. Atho&c. E. Ratio consequen-
tiae est,quia baptisinus aquae est senum& si 'uri
obsignans bapti sinum Spiritus. ubi autem resul lanata est. ibi sigillum non debet mali. Hinc Actor. tr. 17. signanter ait: Quis ego sene eram, uitossem prohibere Deum 3 q. d. Cum ipsis lis viderem, Deum effusis Spiritus s. donis hos ho mines velle servare, an meum erat sibtractis Sc negaris externis mediis eorum s lutem impedire r His
verbis continetur etficax argumentum, refutans
1. Papistas, docentes bapti sinum Iohannis 5: Apostolorum non esse ejus naturae. At vides hic quod Petrus a baptismo Iohatinis argumentum d c t quo concludit quomodo de quos ille baptizare
a. Papistas docentes, quod vis 3c usin baptismisit justificare, regenerare , Spiritum S. conferre. Contrarium patet t. exemplis iudae, Simonis Ma gi dc aliorum, qui baptizati, & tamen non sanctificati sint. 2. exemplo Cornelii, qui justificatus, sanctificatus de omnes gradus Spiritus S. scit. Spiritum servitutis, adoptionis de propheilae adeptus in, antequam baptizatus. Sicut igitur Abraham iust sicatus in praeputio postea demum circumcisus est
in signum & illum justiscationis de Octificati
nis antea acceptae, ut hoc sigillis in certitudine justificationis confirmaretur, dc in suactitate cresceret;ita ὀ Cornelius justificatus ac re enitiis ae fidelissactus demum baptitatus est, unila simul constat, I quod sacramentorum V. de N. T. sit eadem natura,& mutra Justificent non justis os, sed tantum justificatis εc sanitiscatis justificationem ec sancti stationem suam obsignent. 3. An ptistas baptis tum reci intes infantibus. Atqui eodem a mento, quo Petrus com lium baptizandum este concludi nos quoque con cludimus infantes esse baptizandos. Quomodo pro hibebimus baptisinum aquae iis quos Christus vir
tubaptizavitὶ Marc. Io. 13, I . Hi homines quantum in se est, prohibent, ne Deus salvetic servet fidelium insantes , plane ut notanter hoc eodem verbo ' cribitur, Marc. io. 13, i . m ρα λυ ιυ.ita ut ri rus hoc loco videatur digitum intendere, & oppugnatores sios S simul modernos nin Anabaptistas quasi digito remittere ad ini riam illam, quae Marc. m. 3, i . describitur, i
i re in qua hic casus sit praeiudicatus. verum haec la-l tius in concionibus ea echeticis inculcanturl ψ. Ludificationes veronii Ec aliorum . qui umscriptura posse pro ri, mum presus verbis in eo in tur, ec consequentias non