장음표시 사용
491쪽
suente ex sensu irae diu inc contra peccatum qui petit mortificationem peccati, & eam tuan appetit desiderio fluente ex vera nausea peccat i in se habitan, qui post dissolutionem in hac vita, eam vero non appetit desiderio fluente ex vero taedio hujus calamitose vitet , qui petit liberationem Ecclesic, eamque non appetit cesiderio servido fluente ex vero amore Ecclesiet, Sc. Hae omnes sum frigidae preces. Desideria rei peritet iaciunt precationem iam m 3. Ut quod petimus petamus cum intensione fides, amplexantes Christum ut comita altaris. & v hementer nitentes ac incumbentes promissionibus Euangelii, sicut Iacob Genes ra. 26 &sicut David Psal.rs. r. In hac intensione ridet praecipua vis im- trandi, Iacob. 6, 7. Sicut Creditor, qui debitum Lagitat, inessicaciter flagitat, si non teneat chirographum in inania , illudque debitori obtendat; ita qui sitis fide in Christum & proniissione precatur Fides est apprehensio & obtentiojustitiae S: obbgationis, quae petitionis nostrae fundamentum est. eamque roluit aequam εἰ iustam, ut non possit denegari a Deo. Qui debitum fi ilat quantumvis petat, sit adeat, immo ejulet riuiritetur, ploret,nihil e sciet, sed si chiro aphum manu tencat, ec debitori osten dat & obtenda ,hoc demum urget & constrin.' nit ad solvendum ic ut inter precandum per fidem apprehendit & Deo obtendit merita Clitasti & pronaisiones Euangelii, is esticaciter precatur. Det vobis Deus Spiritum gratiae & precum, ut ita possitis necari. b c cilis armati contra onvici persequi
Actor. I 2. v. 6, 7, 8, 9, Io.
l sequutus: Constitit iuxta Petrum, collii stravit totum carcerem lumine, percussit litus Pctri, cuini quς expergesecit rc justit surgere,ic solutis catenisse cingere , sane ilia induere, pallium circumponere,& Angelum sequi Petrinis his omnibus Angelo obediens fuit, sed insensibiliter, non sentiens rem in veritatu ita geri, sed putans se vitionem videm,se itaque omnes excubias non anitet . adversi printergressi venerunt ad terream portam qua aula Uu-rodis separabatur ab urbe, quae cum syonte se aph mictet, eam transgressi venerunt in urbem. Sequemur vestigia taxius,& enuclcabimus praegrantioresi laquutiolies: i Ι. Ea ipsa nocte liberatus est, cum proximo die
esset assiciendus supplicis. Distulit Delis exauditi nem precum te ostentionem auxilii iisque ad ultimum articulum temporis, cum jamjam pereundum erat Priro. Hoc Deo in more positum , patet
ex historia Isurci. Gen. 12. v, io, ii. ex historia ID Laelitarum, Exod. 4 v. 9,io. ex li: stor a Samarix,
a. Reg. 6. ars ad 3o.& 7. a. dec. ex historia Hishic Eia. 36. i. S. & 37. 27. 36. Sinit Deus Ecclesiam ecfideles mergi. donec aqua ad labia ui re pertitam Psalm . . r. 3, MattL s. a ,et s. α δ 3o. Cur
uitur felix eventus hujus persequutionis, que elisa sitis precibus impetravit, cuius prima
Pati est intraculosa liberatio Petri o carcere. Desine duos non textu. i. Liberatio ips, 1. Liberationi a mani statio, qua ea cognita secit primo ipsi Petro . deinde Ecclesiae, denique Herodes Li- Deratio ipsi describitur se uentibus circum stantiis. a. Quando liberatus: ea ipsa nocte, cum sequentidie erat producendu ad supplicium. a. In quo satu erat cum liber tur: Dormiebat inter duos nailites vinctus duabus catenis, & erata fores cust ditos ab excubitoribus. 3. A quo liberatus: ab An
eclo vomita. omodo Angelus hoc opus --
Deus ita fuit I. Propter hostes, ut deludat ipsortionem. Videntur sibi jam obtinuisse sideriorum,ec cum jam fias si sunt exspectando, fieti strantur Ic excidunt scopo, quod aegre ipsos habet. Vide Esi r9 7 8 r. Propter pilas, ut sit locus exercendis precibus& patientiae, quod non foret, si statim sub initium
precum liberatio veniret exsione.
3. Propter se lysian,ut liberationis laus de oloria sit Dei: Quia enim auxilium Dei incipit post quam omne hominum auxilium disperiit & cii paruit; nemo ex liberatione potest laudem habere nisi Glu,
Deus observemus hoc, ne turbemur, cum in morbo,paupertate, timore, insilii persequiitione constituti non audimur precantes. Noli cessare a precibus. Non negatur auxilium. sed diuertur, ut tanto essicacius preceris. Acquic sce in Domino, α
videbis auxilium. Exod. i .i3. Ohect. Scire di Gi ritur auxilium & frustratur exspectatio atque spes,donec periimus Ic mortui semu . Haee omnium optima liberatio & persecutissima. Caree ret omnes ii rationes imperfectae sint ci novis o noxiae pressi itis. sola mors fidelium, intrer preexndumae ex itandum morientium , Pelccta est liberauo, finiens omne miseriam, in qua maxime ea - Mmm 3 acqui
492쪽
acquiescendum. Non frustra exspectasti , nec precatus es, ii hoc tantum obtines, ut in Domino moriaris Hi enim beatisfiant, Apoc. I I3.
II. Apparuit liberatio Petri , cum ipse dormiret in catenis inter duos milites, qui sine dubio iisdem catenis erant ligati quibus Petrus, ut ita surgere aut movere se Petrus non possiet, quin hostimul moveret & expergesaceret. Duo hic notanda I. Fideles possunt dormire in catenis imminente iam morte. Habes exemplum hic, & Pial. 3. 6, 7. de v. Ratio est , quia carent muconscientia. Conscientia enim ipsorum per fidem in sanguine Christi S per testimonium Spiritus S. sanata est,ut mordere amplius non possit & quietem turbare, Heb. 9.
stitiis & sollicitudinibus, periculis ac terroribus, ut ea parte ostendamus nos vere fideles esse , quibus non desit botri conscient a Non decet quidem in
judiciis & terroribus Altissimi es steάκι ηον, verum tremere, humiliari, precari & manna sollicitudine Deum placare,scin precibus vigilare, Eph.6. Sed tamen non ita immo erate curis ac sellicitudinibus indulgendum, ut naturae negemus quietem ac refectionem necessi lam: Vide Actor.
27. 36 Ohect. At dormiendo postetransmittere horas angoris & calamitatis, non tam
v irtus est quam felicitas, ad quam mistra hortamur. Quis potest dormire cum pericula & calamitates premunt 3 Praeterea vitio vertitur discipulis Christi, quod prae tristitia dormi veruiu, Matth. 2 6. v. o. Sic Ionae I. 6. Et si virtus est horas periculi & calamitatis poste transmittera dormiendo, impii & infideles hanc virtutem melius saepe callent quam pii ecfideles. Resp. Objectio habet tria membra ad quae sigillatim reipondendum. ιι. Non postum. Non ideo debemus te
non hortari. Secus ad nullum ossicium es adhortandus, quia nullum ex te potes. Tu modo tolle impedimentum, nempe malam conscientiam,&Deus dabit ut possis dormire quantum Opus est. Tuum est velle, conari, non recusare prietextu potentiae. Hoc cum facis,Deus dabit successum quo opus est.
β. Discipulas vitio vertebatur. .. Non ve titur vitio quod dormierunt postquam secerant ora scium quantum cris erat, sed quod somno indulserunt ant quam iecissent ossicium. Non decet ira securum esu in tristitia;ut ne limulam quidem pos sinus dare vigiliis, precibus & aliis ossiciis necessariis. Sed tamen podquam secimus quantum Deo
I sussicit, virtus 5c laus est quieto animo Deo cori,
i mittere eventum , redare natur suam necessariami resectionem. Sic fecit David, a. Sam. 12. 16. a Ri dii. Vitium est deficere in sollicitudine necessaria. Vitium quoque est excedere limites sollicitud,s nis
v. Impii saepe melius rissunt. Resp. Hic vero
somnus alterius plane generis est. Est enim lethar- gus,somnus securitatis, ortus ex stupore & αυ- ς α periculi. & ex somno conscientiae. Qui vero vi gilantem, stimulantem ac compungentem habeti conscientiam, sentiens Icconsiderans atque ob l culos habens non solum sua corporalia & tempor lia pericula, sed praecipue suum naturalem iratum respectu Dei. ξc ex ea consideratione, timens ac tremens in tamen per fidem in Iesum Christumlhunc suum tremorem ita potest temperare, ut non dejiciatur ad extremam tristitiam,nec naturam priavet necessiti ia resectione 3 vero summus inlata bilis, qualis describ:riir, Cantic. s. a. qd. etsi h betam conscientiam vigilantem & stimulantem ad sollicitudinem propter peccata, tamen non negabam corpori meo necessariam resectionem; Impii vero cum dormiunt, corpore & anima dormiunt,
qui est verus lethargus contra quem sit admonitio, Ephes. 4 3 . Praeterea ad tempus quidem dormire pol sunt impii in periculis sed tandem ita excita mi tur,ut quietem amplius capere nos illa Saa. 8.
z. Liberatio fidelium dormientibus contii git. Petrus dormiens liberatur. Vide Pial. i 27. a. Cumi in miseriam devenimus, Deus obdormiscit, Matth. 8.a . idque ut nos vigilemus & precemur. Pol quam vero nos vigiliis & precibus fatigati tandem somno concedimus , Deus expergiscitur & vigilati saper nobis ne mala nostra praevaleant. Ohect. E l go indulneamus somno S quietaimus; Deus enim
super nobis vi labit. Hoc est quod volo,uti scit. postquam vigilisti & precatus es quantum d i cet & sussicit, ii ne scrupulo obdormiscas, nec odi l cias, ut fieri selet a pusillanimis, qui auderem do
i mire in tanta calamitate & tanto periculo ' Immo quanto securi u post iactum ossicium in Dominol obdormiscis, tanto propior est tua liberatio, tantol magis pro te vigilat Dominus, quanto immodemtior est tua cura & Gllicitudo, tanto minus acci pis. Deus dat bona sua illis, qui ossicio. qi tumi latis est, peracto, quieto animo horam ejus e
III. Liberatio sim est per Ai liministerium Dubium
493쪽
D ubi viri enim non est, ouin omnis illa vis, quae ad liberationem Petri est adhibita, scd catenatuin soluti carceris & fer ae portae aperito, et iecta sit per vires Anzeli, quippe qui rum tanta est vis, ut unus
una nocte I 8so . armatos milites potuerit occidere. Nisi forte in eo aliquid diei num sit &sii pravires An ti, quod excubitorum sensius adeo fuerunt detenti, ut praetereuntem Petrum non viderint. videmus hinc quantum praesidii in eo positum. sit, ut quis habeat Angelum ministrum sibi a Deo: additum, ut loquitur Scriptura, Hebr. i. v. I . Sed de , hoc plura dicendi locus erit in vers. II. hujus capi -
tis. : IV. Quid sacit autem Angelus ad Petrum liberandum Z Lucem accendit in carcere, i. e. propria: claritate carcerem collustrat, percutit latus Petri,
eumque jubet velociter surgere & se vestire pallio &sandaliis. δ ipsum sequi, simulque facit ut cate-
quibus vinctus erat, a manibus excidant. Si Iesui. ta essem vel monachus, multa hic possem Philos
phari vel sabulari potius de Petri pallio, sandaliis, ingulo Se catenis, qua quantitate , qtra se a see-
rint, ubi etiamnum custodiantur, quae miracula se- cerint,an sacerdotes Missam sectentes ad exemplum
Petri debeant sandaliis esse induti, an Clerici id re- Iigiosi ad exemplum Petri supra tunicam debeam
habere pallium, &c. Sed non sumus illi qui artificiosas sectamur sabulas: Non possimus melius hanc totam actionem Angeli circa libra ationem Petri considerare, suam si eam inspicimus ut emblema N: speculum actionum Spiritus Sincti, quibus nos ii - berat a catenis peccati. Dum enim in morte pecc. ali secure & prosunde dormimus . Spiritus S. Percutit: latus nostrum per praedicationem verbi ,jubeaque in summus ec faciamus ossicium quod mandat. Sed dum ita jubet& monet, ipse quo lue nos eri- Rit, catenas reccati frangit ac solvit, & Iuce ac ra-: ciis suae claritatis nos collustrat, facitque ut sacra . mus quod a nobis requirit. Requirit a nobis siretamus ec saciamus ossicium, & dum jubet ut nos illud faciamus, ipse nos erigit, atque in nobis operatur &velle & perlicere, Phil. 2. ir,ret. Cum hoc ita intue- mur, discendum nobis inde est, ouod de persectione nostri ossicii debemus esse solliciti, & velociter curare ut illud praestemus, sed tamen cum praestitimus, laudem Deo tribuere A non nobis. Sicut &Petrus secit, vers. ri. Distere etiam hic possumus, quod liberatio Ecclesiae ab hostibus fit persecte. Sic-ri Isimelem ex AEgypto ita liberabat Deus,ut ne un-
, tuum quidem pecudia post se Alinquerent, Exod.
io. 26. Ita Petrum tam perfecte liberat, ut iacta leana quidem calcei post se relinquat. V. successsus dennue hujus li rationis est, uod An eius & Petrus excitatus A vestitus pertranseunt vigiliam primam ac secundam, ec tum venerunt ad portam ferream, quae ducit in Civitatem quae spon te se illis aperuit, ut ita ex aula in vicum civitatis iverint. Duo h:c miracula. i. quod vigilum O culi ita detenti sunt, ut Angelum atque Petrum Vel non viderint vel non agnoverint. Σ. quod serrea porta sponte sua aperia est. Duo hinc possumus di
I. Novum emblema nostr e regenerationis quaest per Spiritum S. Fac:t ut corda nostra aperiantur autona. ata; Corda nostra clausa sent Deo te Christo. Stat Christus ante ostium cordis d pulsat, cu pitque intromitti, Apocat. Sed nunquam intro mitteretur Christus, nisi Spiritus s. ita pulsaret ineliabili sua operatione, ut corda nostra autom. Mase aperirent. Non vi coactiva dc violenta corda nostra aperit contra nostram voluntatem, sed dulci dc nihilommiis potenti & eslicaci operatione corda n
stra ita assicit & disponit, ut sponte ac lubenter se . a periant,& Chri tum intromittant. Est simile ab limrologiis vel aliis machinis artificiosis, quae arte humana ita di Bostassint & ordinata, ut sine humana vi & manu suo pondere sese moveant, & librentur, quamvis fatendum sit, hoc simile, ii machinis petitum, non esse persectum. Simile ejus spontanei ac liberi motus, quem eiscit Spiritus S. in cordibus fidelium circa res spirituales.Vide Ierem. 3 r. is Coi
verte & convertar, Thren. s. a . Converte ad te& erimus conversi, Canti c. i. v. . Trahe & curremus. Persectius simile hujus habes,
Marc. Φ. V. 26. 28. Sicut Deus per vir: utes coeli gremium terrae ita potest scircundare,ut - mita Spiritus S. cor hominis ita sua potentioperatione potest assicere, ut libere ac sponte pio: rat fructus justitiae, conversione dignos. a. Exemplum & argumentum , quod liberatio aliqua, precibus a Deo impetrata, non potest impediri ulla vi humana , quantumvis magna di ferrea. Petri liberatio ab Ecclesia erat impetrata per preces ad Deum; Deus Petrum ipsortim precibus donaverat. Obstabant custodue minitum , catenae, ferrea porta. Sed haec omnia in tantum non impediunt li- rationem Petri, ut virtute Dei sponte se aperiant, ac Petrum dimittant. Precemur igitur diligenter, nec desulamus, donec a Deo impetraverimus l:b .
rationem dc libertatem re matae Ecclesiae in Gesinania
494쪽
mania. Opponunt se quidem ferreae portet omnium potestatum Germanicarum, nec superest ulla humana vis, quae aut velit aut possit has serreas portas aperire, ut purum Euangelium situm nanciscatur transitum. Ned eremus tamen , sed persever mus in precibus. Tandem siua si cante se aperient. Nerideas aut impossibile putes. 1nte centum annos contigit. Cum Lutherus, Calvinus, alii puram Euangelii doctrinam adferrent, omnes ferreae portae publicarum potestitum sese opposuerunt, ut intrare non posmerat, nec ullus erat, qui vi illas aperiret, Deus tamen effecit, ut multς earum fuerint apertae & Euangelium intromiserint. Quod
antehac factum est, potest fieri denuo, si quando Deus pronunciabit illud verbum quod est, Psil. 24.
VI. Attamen dum Petrus ita catenis ibi vitur, ex carcere educitur, it liber ambulat, facit haec omnia dubitabundus, dc sine vero sensit, putans rem ita se Actor. I 2. v. Io. I 8.
NX plicatum est, quomodo liberatio Petri se lax sit: sequitur quomodo manifestata sit, dcc gnita, idque
a. Ecclesς, v. i 2. ad I 8. 3. Custodibus&Herodi,v. 8. I9. I. Ipse Petrus liberabatur di se liberari sentitarit, sed tamen i berationis sensus adeo erat infirmus, ut dubitaret utrum vere ita fieret. an vero somnium esset 'et visio. Postquam vero Angelus eum exca cere in urbem deduxerat, & per vicum unum cum
ipso ambulaverat, subito ipso discessit c per hoe Petrus ad se ipsit in rediens agnovit & contatus est, vere Deum misisse Angelum, de liberasse &c A non h. abere in veritate, sed se visionem videre. Si- gelus incorporeus visibili corrore assumpto retro milia excmpla habes, Psil. i r 6 i. Gen. s. 26. ubilapparuit. Functus autem osticio corpus illud it multi pro defeeit habent dubitatiis. Talis seret rum solvit in sita principia, ex quibus conflatum est sensus nostrae spiritualis liberationis quem habe-l rat, ec sic dii paruit, quamvis neri potest, ut Petromus in hac vita. Misit Deus Iesim Christum filium i porro quoque Dux & custos adli serit. Hac subita . suum et nos liberavit a peccato. ut justificati ambu- l Angeli disparitione Petrus ad se ipsium rediit: Erat
lemus in novitate vitae liberia peccati dominio. Haec liberatio vera est, Sc a nobis quoque cum aliquo gaudio percipitur ac sentitur, sed tamen ille sensiis cum tot dubitationibus est permixtus, ut 3. audium inde ortum sit quasi gaudium innii alicuous, quo magnam felicitatem somniamus. Tantum certitudinis ec sensus habemus , & in tantum in cordibus nostris sentimus lucem ac motum Spiritus S.ut evigilemus, surgamus ex morte peccati, & ambulemus in mandat s Domini idque cum alacritate& gaudio, sed tamen adeo in iis S interruptus est ille sensiis, ut Lepe nesciamus an verus sit ille sensiis, an Gmnium ec imaginatio , immo ut saepe pereat gaudium salutis, Pial .si. & putemus nos etiamnum vinctos ad voluntatem Diaboli, donec tandem ex somno mortis temporalis in ultimojudicio evigilantes persecte&sine omni dubitatione cnatiemus
nos vere liberatos esse. Vide I. Cor. i 3. 32. Hoc
infirmo senili, & hac infirma certitudine salutis in hac vita debemus esse contenti, & interim nos si astentare per fiduciam , quae in se ipsa est perlitatio quali semidormiens, nec persecte sentiebat quae sibi hebant,sed subitus Angeli discessus ita discutit se
in nolentiam,ut jampnitus cranosceret, quod hoctenus cum dubitatione quadam perceperat. Sentiens autem beneficium statim erupit in consessionem dc
i. Etsi sensus nostrae liberationis in hac vita est imperfectus & dubitabundus , tamen subinde fir mior est & clarior. Observamus hoc in hunc te tum, non quod ibi sit argumentum , hoc demonstr. ans, sed quia est egregium emblema Ec figura declarans. Demonstratur autem aliis exemplis. Sic David, qui querebatur se plane a Deo derelictum, Psalm. zz. i. & amitisse gaudium salutis, Pial m. si immo in .angores inferni et prope desperationem venisse, Psalm. ii 6. Alia vice pleno sensii sitae liu
rationis triumphat . Psalm. I 6. v. io. II. Psalm. 23.
Est en is se iplum persuadendi accertificandide salutςlia, dia. At vice pleno sensus ali is triumphat, cap. 19. et s. Sic Paulus qui alias dubit i indus qui ita tur: O me miserum quis me liberabit i Roa . -
495쪽
lia vice in pleno sensit selutis triumphat, Rom. s.lset tur Pontificiorum Idololatria in Angelos &v.is. Discamus hinc non desperare, si quando ma-l Sanctos commissa. Posito quod Sancti in ccetis eiatiam Dei in nobis operantem non sentimus. Quilisent nostri intercesseres vel opitulatores, qui nobis seni isti aliquando, suo tempore denuo senties. Siculi vpl impctrarent vel conferrent bona necessaria cor' ses nunquam perit, sed tamen per nubes saepe tegi-lpori Sanimae, quod tamen verum non est, non tur ut ad tempus non videatur, ita opus gratiae in i men ideo forent adorandi. sed solus Deus, cu nobis coeptum nunquam perit, sed tamen peccat ijus jussit & beneficentia haec beneficia nobis conserum&teritationum nubibus saepe tegitur, ut adlvunt, Object. An igitur nullam gratitudinem de tempus non sentiatur. Penetrabit tamen Zc se ma-lbemus Angelis pro ea cura, quam pro nobis gerunt nctuabit cum maxime indigebimus, praesertim inisunt enim vigiles excubantes in nostram silutem , di amortis. Vide Psalm. i. v. 6, ia. Dum non
sciatis, spera & confide, donec facies Dei paterna tibi illuccicat. r. Et hoc plerumque sit her spiritualem desectionem & subtractionem visibilis gratiae. A ngelo discedenteritrus demum vere cognoscit suis leAn m. Sic Christo disparente discipuli demum iere agnoscunt iiiisse Christum,Luc. 2 . Sic fit in spirituali nostio statu. Cum Deus nobis adest exter-Pal, 3 . 8. Psal. 9 i. ii, Ir. An pro tanta cura nihil
gratitudinis iis debemus ξ Resp. Debemus ipsi
eam gratitudinem, quam lex charitatis requirit,scit
ut bonum malo non compensemus, i. e. ut non
contristemur & offendamus peccatis nostris illos, qui tam fideliter pro nostra Glute excubant, quod etiam debemus ministris Euangelii, Hebr. 13. v. 17Ministris Euangelii duplicem debemus gratitudinem: I. ut ex annuntiatione Euangelii vivere posenis beneficiis,& sinit nos ambulare in pace&quie- sint, i. Cor. S. ii. a. ut Dominum ipsorum, a quo
te, parum admodum sentimus hanc Dei in nobis imissi sunt, non offendamus, Ledamus, ec opus iri gratiam nec sumus ea contenti ed murmuramus&l rum, quod nomine Dei faciunt, non conemur im-quiritamur 5: levibus incommodis cons istamur ec pedire. Hoc enim facit ut gemant, Esa. 1 3. i. Si gulamus Sed cum ad tempus nos deserit & sen-l Araeli corporei essent, levictu indigerent, illumum gratiae nobis subtrahit, per hoc ipsum sensust etiam debcremus, ut Hebr. i 3. a. Sed quia nulla gratiae magis in nobis acuitur. Sic enim deserti tre-l comorea ope indigent, hoc solum gratitudinis ipsis mimus te concutimur, ut redeamus ad nos ipsos, &lpossiimus exhibere, ut eos non contristemur peec excutiatur ex nobis somnolentia dc securitas, quae itis contra Deum, quem tantopere amant & cui se tempore pacis, & quietis nobis aderat. Sic statum viunt. Sunt enim spiritus sancti,ac casti, &Deum nostriam probe examinamus , & ex fundamentis i amantes, qui recciati turpitudinem dc Dei ossbia si ceni drimi Glutis excitamusaeia 3o.7,8, 9, Iz,I3 Hic usus et scopus spiritualium desertionum, quae piis subinde in nac vita contingunt. 3. Certitudo silutis parit Petrus ad se ipsit in rediens, re li ratione sua certior redditus, erumpit in laudes Dei: Nunc scio 3c grato aninem sine dolore dc tristitia non possint intue GHuc pertinet r. Cor. ι I. io. propter Angelos, i. e. ne Angeli contristentur inordinatis voris actibus s. Considerandum etiam, quomodo Petrus d scribat suum statum, in quo erat ante suam liberamo confiteor, quod Deus me liberaverit. Possem l tionem. Erat in minu Herodis id expectatione po- hane doctrinam multis probare exemplis, & inde i puli. Exspectatio populi hic sensui nol latus appeti- deducere . quanta sat reformatis Ecclesiis injuria tus,&quali sitis&semessii minis Petri, qualis erat quae, dum laborant fideles adigere ad certitudinem in populo cuia Christum cupiebant crucifixum .Erat siue liberationis Sc silutis , Oumniam ratiuntur, aliquando tempus,cum seniores & magistratus qui- quod per hoc ipsem destruant pietatem,cum tamen i dem sitiebant sanguinem Apostolorum, sed popu- nulla sit alia ratio adigendi homines ad veram gra lus ipsis savebat ut caeteri non auderent eos adoriri, Actor. r. I 3. Sed nunc tyrannis Magistratus contra Apollotos secum habet applausum dc beneplacitum populi, HGc praebet clatium iis, qui per uuti tumuis ministerio creaturarum accepta,non ad crea. 1 nem ratiuntur ab omnibus. Tales quoque liberare
uras, sed ad Deum dirigenda est. Petrus ab Angelo potest Deus qui nuspiam inter homines favorem erat liberatus. Et tamen non Angelo sed Deo agit inveniunt, sed ab omnibus sunt deserti & omnibus vitias, qui Angelum ad liberan nimiserat. Re-l exosi. Ecclesia in mundo praeda suorum hostium titudinem & pietatentini si prius adigas ad certitudinem se Iutis. Sed hoc fit alias. . Vera gratiarum actio pro beneficiis, quan
496쪽
est, quam aperio rictu cupiunt comedere sicut panem,Psalm. i . Si quis in deserto vivit inter ursos ecleones,qui carnem ejus perpetuo appetunt, in per cilloso statu est. Atqui talis est natus Ecclesiae inter hostes. Sed Deus, qui Paulum ex ore leonis liberavit, a. Tim. . 17. eos quoque potest liberare. Vide Psal. 1 o7.2. Dicant hoc qui ex ore Diaboli & ab ejus exspectatione liberati sunt. II Postquam Petro ipsi innotuit liberatio, per Petrum etiam cogi ta Ecclesiae, cujus magna pars congregata erat in domo Mariet. In hac parte historiae non sunt multa praegnantia : Breviter igitur
r. Σιωιλ-,wnsiderans. Reli miserat ab An-mlo media nocte in illatea, nec institutus quo te deberet conferre. Anxius igitur, ne denuo in manus Herodis incideret studiose secum ipse deliberat, uolam se conferet. Sie Deus subinde si os suis relinquit consiliis, ut in dubiis casibus constituti,nesciant quo se verrant, aut quod ex multis eligant. Quid in talibus casibus agendum 3 Consideratione opus est. Quid consideratior α. Ratiocinatio , qua argumenta suadentia &dissuadentia inter se invicem nobiscum pondera
a. Consultatio, qua consilia hominum exquirimus, vel directionem Dei per preces implora
ω Resolutio, ut loquuntur, seu determinatio, qua fluctuationem mentis tandem abrumpimus forna. atione propositi. dc electione ejus quod videtur commodissimum Sc optimum. Non enim ha rendum est in fluctuarione. sed post ratiocinati nem & consilitationem eligendum, id quod sic elegeris pro optimo habendum, quantumvis videatur male cedere , nec cor vexandum inani poenitentia, dicendo, uti sic delfefuisse mi Tandem enim consilium tuum prosperabitur, Prov. .
a. Re perpensa abiit ad domum Mariae matris Iohanni' qui Sc Marcus vocatur. Quare huc potiusquam alio se contulerit, non est quod inquiramus.
Sine dubio quod isti domui probe notus, benignam sibi pollicitus est hospitam,vel quod consuevit pios
ibi invenire congregatos, sicut& nunc invenit Redit ad suos,iit Actor. a 3.sed de hac congregatione actum sit perius.
3. Cum pulsasset, prodit Rhode ancilla ad au- illandum, est, interrogare pulsantem, ut ex responsione ejus audiat, quis adiit. Quaeritur,
cur haec ancilla ita nomine tenus consignetur in i Scottura 3 Quid posteritatis intererat non , qui, modo appellata tuerit haec ancilla Z Ut scit. ancilli esset exemplum diligentiae in audiendo verbo. Qui enim haec tam facile movit vocem Petri, apparet uod suerit diligens Petri auditrix. Nostiue ancill
tam parum curant auditum verbi Dei, ut dionatores nec de iacie nec de voce norint. Patri
quoque hujus ancillae pietas ex gaudio quod pere mi &praesentia dc lit ratione Petri. Voluit igitur Deus nomine tenus eam consignari in cit uno
. Cum haec ancilla Petrum adesse nunc ret, fideles potius Gedunt eam insanire quam Petrum adesse. Cum tamen instaret asserendo , tandem Munt Angelum ejus adesse. Ex hoc loco, necnon ex Matth. I S. v. io. Iesultae nobis volunt ob ere hanc sententiam, quod quilibet homo duos habeat circum se Angelos, alterum malum, qui oppugnet, alterum bonum qui defendat, quem vocant Are
mus,omnes An los ei te nostros Angelo qui mittuntur ad nos custodiendos prout Deo libet. Omnibus piis unus Angelus tribuitur, Psalm. 3 8.ec unipio omnes Angeli, Psalm.9 i. vax sicut & legimus quod multi Angeli unum Iacobum & Elli m rotexerint,Genec 32.2.Reg. a. Infinitae sunt labi e dc superstitiones Papicularum circa Angelum de sensorem. Nostis missis solemur nos p dio Angelorum quod est circa nos, & dicamus ut esta. Reg. 6 v. 36. Nullius retis filii tot sunt cincti prς- sidiis & custodibus ae filii Dei Ipse Cluistus in ips rum corde sedet tanquam rex in throno, Ephes. 3. spiritus S. est praesidium τὰς αἰ- Pnil. . Ministri verbi vigilant pro animabus eorum, Hebr. 13. Angeli Dei sunt murus & castramentatio circa illos, Psalm 3 .5c 9 i. Quaeri hie etiam potest. r. Annon si contra praeceptum Christi, Matth. s. 1 r. quod huic ancillae insaniam exprobrant346'. Christi praeceptum loquitur de exprobratione quet fit ex ira dc ocio. Quae vero sine ira fit ad redargutionem.non est δε-
cita, ut patet ex Matth. 23. 17. I9. a. an non fit con
tra praeceptum Christi, Matth. s. v. 3 . quod ancillataec suum sermonem ita vers 1 si Christus non prohibet nis juramenta levia.
vehementem autem asseverationem vel argumentationem qua proximum perfodere satagimus, a improbat. O. Petrus tandem intromissus em, ut gesta erat, P
497쪽
oponit, praesentibus &absentibus quoque ut nun- cietur imperat, Desertim Iacobo, qui ibius ex A. t stolis sorte luit tum in civitate. Beneficia Dei no is exhibita aliis exponenda , idque, i . ut a multis
Deo agantur mi , z.corinth. I. IO. II. a. ut alii
in sin i periculo discant Deo confidere. 7. Re enarrata exiit domo & urbe, & secessit in si locum. Quorsum abierit tacet Euangelista de proinde stulte asserunt Romanenses, quod ab eo tempore Romam proiectus sit, particulatim enumerantes loca uae pertransiit. Nos hic discimus, non illicitum esse Ministris Ecclesiae fuga sibi consilere ic tyrannorum manus evadere. Non enim Ureratus erat ut denuo se in periculum conjiceret. Licet fugere cum praesentia nostra aliquo in loco non est summe necessaria, & cum alibi utilior est nostra opera , Matth, Io 3 3. Actor. Ia. v. 18, I9.
OEquitur quomodo liberatio Petri nunilasta sito facti hostibus, scili et militibus, custodibus, &Herodi persequutori. De ingruente non exigua Perturbatio orta est inter milites custodes, quid Petrus esset Aetiis, L e. quid de Petro esset facium, a quo de quo pari esset ablatus. Nihil tamen Herodi nunciarunt, sed os itarunt donec eum quaereret dc non inveniret. Milites isitur quaesti ni subjecit Herodes,& tandem abduci jussit, scilicet ad supplicium, ut volunt plerique interpretes. Hςc pars ni istoriae etiam potest considerari, ut prius membrum poenae , venit super persequutores. Sicut enim hostea describetur destructio princiyalis auctoris hujus p equutionis; ita hie describitur poena de destrinio instrumentorum hujus persi 2 titio: .is. Poena hujus persequutionis non incipit praecipuo auctore, ab iis , qui praecipuo auctori in hac pers uutione inservierunt. Herodes ad tempus immunis mansit a poena, sed ministri persequutionis statim suam consequuntur poen ura. Quaeritur an hoc justum Z Annon prius debuisset ad poenam rapi perse uutionis auctor, quam ministri trustum est. Nam I. Milites erant ex illis, quibus rara erat Ecclesiae persequutio, v. 3.& qui suo desierio, suaq; exspectatione,ut est v. i I. tyrannum ad pers uutionem quasi invitaverant deoque in peccato persequutioius ordine priores erant. a. Ex :-
tio tyrannica semper crudelior & detestabilior
est, quam tyrannicum consilii im & mandatum. Crudele est persequutionem piorum decernere &mandare, sed crudelius alienet libidinis A saevitiae strvum se praebere, iace mirum quod Deus hoc citius vindicavit. Etsi enim de qui malum opus facit.& qui malum opus suadet vel jubet reus est, gravior tamen est peccati patratio, quam suatio vel Jussio,
quae saepe in famina ipsum non erumperet, si tam prompte ad mali exequutionem alii parati non essent, ut patet ex Iohan. 7. 3 a .comparat cum, 6. simile exemplum puniti ministri ante aucio rem, habesDaniel. 3. zo, 2 i, tr. Item Iud. 9. 2ψ.No tent hoc omnes aulici, ne serviant injustis libidinibus suoruin Principum, sicut Doeg, Ziphi re alii adulatores Saulis contra Davidem . quorum l. itus exprimitur, Psalm .sa. Notent quoque milites, qui animas habent venales, & parati sunt ad quodcunque bellum suscipiendum , ubi majora stipendia
missiunt exspeet ire. Verum est, milites non esi ejudices & consiliarios, qui teneantur aut possint accurate examinare causas belli, sed esse alienae sententiae exsinuutores: attamen in causa manifeste injusta, quae religioni &justitiae sine dubio contraria est,sine scelere nemo se potest exequutorem iraeberc. Mandatum enim Domini mundani neminem excusabit coram Deo Cogitent hoc omnes servi & qui sunt sub aliorum obedientia, Actor. 439. Sic ne ea Ieccata impunita apud Deum, quae non puniuntur a: istratu. 'Quaenam autem poena quae venit super milites Petri custodes' I. Perturbatio non exigua, i. e. valde magna. in re ita perturbati' Duelici ex causa. i. Ex frustrato desiderio dc exspectitione. Summopere appetiverant mortem Petri. Sed cum vident eum evasisse, non parum turbantur animo. Prava & injusta desideria tandem pariunt perto b tionem animi. Ad tempus quidem assiciunt ac dele sint, & titillant, sed cum tandem,quod sempersit, Histrantur, pariunt perturbationem animi. Sic Achab injusto desidetio vineae Nabothira turbatur ut aegrotet, I.RU. ai. . Sic Ionas cum impotentius desiderasset exitium Ninivae, frustratione eius incidit in tantam perturbationem animi, ut ipsi Deo irascatur, Ioh. 4 a. Sic Achitophel , cum cupide suasistet, internecionem Davidis , A non siiccederet, incidit in tantam perturbationem animi, ut prae indignatione se ipsum suspendio necaret. 2. famul. I7. v. 23. Discamus desideria nostra in
ficere objectis honesis&licitis, Philo v 7 Nnn a enim
498쪽
enim omnia desideria tandem explentur &mutantur in gaudium. Caetera omnia tandem frustrantur & desinunt in perturbationem animi, Prov. Io. V. 2 dc i 3. I9. cum impius habet malum proposcit in vel malum desiderium,&cogitur inde dii cedere, est ipsi abominatio & perturbatio, Ps. ii 2.ult. Ohect. Sed an desideria nostra sunt in nostra ma nu, ut possimus ea locare ubi volumus' Innonii irregeniti non sunt desideria cordis ejus. Sunt enim collocata in malum naturaliter, nec possunt
humana ope inde divelli, Tit, 3. 3. servit deiideriis, ut subditus. r. Sed regeniti habent desideria sua
mortificata&crucifixa, Galf. et . possunt dominari in spiritum suum, riov. 19. 3 r. non tamen sic, ut non amplius opus habeant asstilua precatione Davidis, Psalm. II9. 36. a. Ex metu tyranni Herodis. scientes enim tyrannidem dc crudelitateni Herodis, sibi ipsi statim
sormant sententiam mortis. Sic faciunt omnes mali
servi. Anticipant iudicium dc poenam suam metu,
Luc. 19. 2 i. a a. Act. i 6. 27. Erant hi omnes innocentes respectu Herodis r Nihil enim intermiserant quod ad custodiendum Petrum erat neces larium, nec Petrus evaserat vitio ipsorum Sc negligentia,sed tali divina ope quam illi omni sua vigilantia Ic diligentia praevenire & avertere non potuerant, Si sui Dient homines bonae conscientiae, hac sua innocentia se solati, nec tam immodice perturbati suissent. Sed quia sunt homines mali. dc malae conscientiae, turbant seipsos super causa iustissima, in quaerant innocenti simi. Iustitia causae non potest sistere perturbationem ejus, qui destituitur justitia personae. Iustitia causae est, cum quis in eo,super quo accusa tur . est innocens. Iustitia persena , cum quis non tantum in una particulari actione innocens est, sed per sinceram ac fidelem applicatione Iustitiae Christi ab omnibus suis peccatis coram Deo justificatus est. Hanc distinctionem Paulus adhibet. i. Cor. . v. . . Nullius mihi quidem conscius sum, sc. eorum quorum a vobis accus r. sed ideo non sum justificatus coram Deo. Sic hi milites nullius quidem negligentiae, cujus ab Herode accusandi erant, sibi erant conscii, sed tamen metuunt 3c turbantur,quia
cum Paulo praeter justitiam causae non habebant justitiam personae. Si hi milites fuissem coram Deo j usti, potuissent perturbationem animi ibi sistere, etiamsi aliqua negligentia coram Herode fuissent rei. Sed quia non sunt j iisti coram Deo, nerer innocentiam quidem sum possunt consistere inturbati. Ne acquiescamus igitur in justitia externa rc uinocen
tia coram hominibus, cum possumus diceres
Publicanus,Luc. i8. v. ii .ia Nam si non melior eri
nostra justitia quam fuit Pharisaeorum de Scribo.
rum ae horum militum, nec in regnum coelorum i introibimus nec sine metu de terrore coram Deo vel hominibus poterimus consistere, Mati. s.v.2o.
Quomodo potest esse meliori t. si non est pari, i cularis sed universalis, si non in uno sed in omnibus, non in externis tantum operibus,sed etiam in internis cordis assectibus 5c motibus demus
ram justitue Sc pietati. r. si non tantum legalis, sed etiam Euangelica est. Nam si aliam ustitiam non habenius, quam quae in obedientia legis consistit, non justificamur a peccatis, nec nomine justorum digni habemur, sed hoc denuina nosticit ustos de innocentes, si vera fide amplectimur di induimus f iustitiam Christi pro nobis crucifixi: Hoc nos adeo
reddit jullos ac innocentes, ut etiam tum possimus este imperturbato animo, cum ex infirmitate contra voluntatem aliqua negligentia dc peccato nosco
ram De' vel hominibus riadimus sontes ac reos, tal Dei castigationes vel hominum si plicia tenemuri sustinere. Cum vero hac justitia destituimur, terrei mur dc perturbamur etiam tum,cum in ea causa super quam judicium vocamur, sumus iusti rc inn centes. An autem justum est apud Deum, quod divina liberatio Petri, quam illi nulla vigila tia dc diligentia praevenire poterant, hos homines induxit in periculum vitaei se p. Iuctum. Etsi enim hac in causa nihil conum crunt, quo mortem essent meriti, tamen erant peccatores , ec quidem impor nitentes, qui Petrum diligenter quidem secundum Herodis mandatum custodierant, sed cru- deliter contra Dei mandatum ainixerant, adeoque
juste poterant a Deo puniri di occidi tali in b, qui ipsi videbatur optimus. I I. Iudicium id supplicium. Quod metuebant veniebat si, per illos, juxta quod scriptum est, urio. 2 . Heri es Petrum qu rens Zc non inveniens,
custodes in judicium pererahit, sine dubio etiam torturae subjecit, icquamvis nihil, quod mortem
mereretur, in ipsis inveniret, tamen judet eos es u-ci adstipplicium. Duo hinc discimus. i. Exemplum stultae exacerbationis contra di bna judicia. Herodes divino miraculo ab exspectatione & cupiditate sita dejectus squit&exardesit
in homines. Debuisset hoc miraculo terreri, z: inanitatem suorum consiliorum contra Ecclestim
Christi agnoscere, sed loco hujus exacerbatur do saevit contra homines. Sicut si si cauea i
499쪽
travit , nempe terribilis destructio per toris. De hac sequentia sunt in textu. I. Tardium& indignatio quam ex h. ac liberatione Pctri haut it persequutor , & quo remedio campepulerit,ut 9 pari. post. a. Prosperitas quae inter peccatum dc destructi
3. Peccatum novum quo hac prosperitate abusus
exitium suum accelei avit, v. 2 I, 22,23.
. Exitium ipsum & poena horribilis, qua e in
nes a Deo vester. ali civiunt in homines, in quos aliquem culpae praetextum possunt conjicere. Si hi.
storiam sacram consulis,invenies multas miracul
sis Ecclesii liberationes, sed pauca exempla emen datorum , sed potius exacerbatorum hostium. Tithoe justo judicio Dei, ut qui contra Deum pugnare
ausi sunt, a Deo excaecemur &in reprobum sensum tradantur, ut in media luce videre non possint. Tam grave peccatum est persecutio veritatis l& Euangelii. Paulus quidem persequutor mise- l dio sublatus ei ,v. a 3.ricordiam accepit, i. Timoth. I. sed pauca alia sup- Quod ad primum, non solum militibus, sed ipsi petunt exempla, ut rationem h. abeant sibi cavendi Quoque Herodi contigit ille fiuctus injustus desi- qui ad hoc peccatum inclinant. Vivimus quidemiderii, quem supra docuimus. 23. perturbatio&Va- per Dei gratiam in tali nunc Rep. ubi nemo Eccle- vedo animi. Ex hae Herodes se extricare ni agit per i mdc veritatem persequi aperte audet, sed quanta i diversionem ut loquimur, seu per mutationem lo- tamen apud multos sit inclinatio ad hanc persequu- l ci, deserens Hierosolymam & Iudaeam, ubi hoc optionem, patet sati sex multiplici inimicitia, petulan- probrium ipsi contigerar, & ubi quotidie aliquatia tablisphemia contra ministros, Euangelium, Ee- monumenta illius necesse habebat intueri, & Cςfa-clesiam, qua non obstantibus magistratus legibus ream se conserens , ibique ad tempus degens,&,ut animadvertitur. Pontificii a nobis muni miracula ait Iosephus, lib. is antiq. cap. i . solemnibu s ludis in quod simus vera Ecclesia, sed si vel mille miracula honorem Caesaris tempus terens. Hoc remedium edere eos semus, sicut sane Ecclesia Resoriarata non unicum, quod impii dc mundani adhibent levandae destituitur miraculosis ex coelo testimoniis, quid perturbationi S gravedini animi, quod scilicet iter prodesset hoc ad convincendos excincatos illos Zcilii scip:unt, δι locum mutant, vel hilares quXrunt induratos persequutores Euangelii tam clare mi- l confabulatores id si ales, sectantur convivia vel cantis 3 musicam et ludos, ut ita animum divertant ab obje-2. Exemplum justitiae talionis. Exspectabatur a j eto quod cruciat, ut melancholiam frangant, sicut populo ad recipiendum supplicium Petrus, sed ecce fecit Saul tempore suae tentationis, I. Sam. 1 6, 17, prodeunt & supplicium accipiunt custodes Petri . t Iudaei tempore calamitatis & contritionis Iosephi, Cupiverat populus, ut ensis Herodis saeviret in Pe- l Amos 6. v.6. & tempore pestis,ut videtur Esaiae et trum, sed coguntur nunc si ectare, ut Petro erepto i v. Ir, i 3. Pii norunt hanc animi tristis diversionem Leviat in eos , qui erant expopulo. Vera impletiolper corporalia quaedam Exercitia non esse illicita, si
Quomodo impius lytron jusli,cum tamen sciamus, quod solus Christus sit lytrum quo redemptus justi Z ' ρ. Christus proprie lytrum est, sed haec loquutio metaphorica . Impius est quasi lytrum, quiaticut Deus,ut nobis parceret, Christum nostro loco punivit; ita, cum homines aliquid mali contra junum machinati sunt, Deus ita amatjustum. ut noxam justis intentatam deducat in caput impiorum
machinatorum, Pium. 7.16,17Δ 9. I 6.& IO. a. Caveant nocere aliis qui sibi ipsis nocere non volunt, Esth. 7. v.'. Daniel. 6 2s.l non excedat modum, & exuessu suo ii crasset animum ad carnalem securitatem, dc nam
alioquin David suam artem Musicam hoc sine noni commoda stet Sauli, i .him i 6. sed Dian tetram hanc diversionem animi per exercitia corporalia non tollere perturbationem animi, sed tantum ad tempus distulere. Medium quod tollere potest illam esti poenitentia peccati, & reconciliatio cum Deo, per
quam conscientia ei scitur bona ac serena, 1. Sam. II. I 6. cum 2 o. Cum enim conscientia serena est,
omnis perturbatio animi facile perit. Sicut jucuni dissima aei late subinde nubes quaedam coelum Ol Hactenus liberatio Petri captivi, quomodo stil. ducunt Ad quia coelum tunc serenum ec vis ibi is ac sim & quomodo revelata sit, ipsi primum Petro, astrorum potens est facile nubes consumuntur, sed mox Ecclesiae, denique custodibus carceris & He- l tempore nyberno, cum sol succumbit . procella exr i. Sequitur secunda pars felicis eventus hujus j procella nasi itur. Sic ubi per seriam poenitentiam
Πrsequutionis , quem Ecclesia precibus suis impe-l ec fidem in Christum conscientia facta est serena aei . Nnn 3 bona,
500쪽
bona, sicile discutitur omnis perturbatio animi; sed lubi conscientia insecta est regnantibus peccatu, perturbatio animi ad tempus sorte, per corporales diversiones interrumpitur , sed tandem superat omnem vim hujus medicamenti & mergit in desperationem, sicut Saulo contigit. Haec Prov. 18. I . bona conscientia omnia portat, omnia consumit. Cujus conscientiae incumbit reatus aliquis non agnitus, nec per poenitentiam expiatus, libido non mortificata, sed continuo exercitio fluens,vel denique debitum aut promissio non praestim, is quantumcunque animum divertat corporalibus exercitiis & mundanis occupationibus vel delectationibus, non franari suam perturbationem animi, quin tandem in desierationem delinat. Itaque qui norum trium aliquid habet suet conscientiae incumbens , poeniteat de ostensis Dei & proximi easque per coniugium ad Christum expiet brumpat exercitium & cursum pravae libidinis ves mali propositi, perficiatque et exlbluat,quod debet ex ime vel promissione.Tria enim sunt quae conscientiam reddunt. malami. Si quis aliquod factum contra legem commissum non Unoscit, confitetur,deplorat, it, sed excusat, justiticat, extenuat, Pial. 3 a. 3, s. a. Si quis quod scit ec fatetur malum esse pergit exsequi , sine sincera te vehementi reluctatione. Multi sunt qui ebrietatem,scortationem, &c. sciunt S fatentur escte peccata, nec excusant, sed dicunt se dolere, nec tamen sedulo oppugnant, verum in confessione niali acquiescunt. Hoc pacto non tollitur mala conscientia, Prov. 18. 33 . sed qui satetur,& abrumpit, ac peccare desinit. 3 . si quis quod ex lege vel promissione debet non praestit. Nam non stam sacere malum, sed ec b num debitum Deo vel proximo non praestare peccatum est. Qui igitur damnum famae, bonis, valetudini proximi illatum, non reparat, debita sua non exsolvit, pro injuriis non satisfacit , promissiones non exsequitur , non habet bonam conscientiam, H Iy. . Matth. s. 23,2 ,ets. Multi sunt, qui de injuriis proximo illatis fatentur se male egisse . nec faciunt amplius, sed de satisfictione proximo praestanda non sunt ibi liciti, vit. 6. i. ad 9. Luc. I 6.8. Luc. ii .s8. Sicut Iudex non absolvit nec acquiescit, nisi actori vel accusatori sitis cerit; ita Deus luantumvis injurias contra proximum ei fatearis, testerisque te de iis poenitere,non remittet, nisi proximo laeu, satisfeceris, eum ue placaveris. Etiamsi enim
donum ad altare tuleris ad placandum Deum, Deus illud non respiciet,nisi satisfeceris proximae aere igitur consilium Esait, cap. O tet,iῖ.
VIdimus remedium, quod Herodes adhibuit adpellendam ac discutiendam melancholiam ecindi ationem animi ,haustam ex liberatione Petri, per quam adeo pudefactus & Iudaeorum risui erat prostitutus,scilicet quod relicta Iudaea Caesaream se
Sequitur prosperitas, seu prosper casu, qui inter peccatum &mmam ejus intercessit. Cum enim animo agitaret bellum contra Tirios risidonesos, res adeo feliciter ei succussit, ut hostes potentiam Hiis extimescentes pacem peterent. Summa certe felicitas haec est, qua animo magnatum hujus muriadi quam maxime satisfit, si non tantum metuantura subditis, sed etiam a vicinis. Hoc unum est quod quaerunt. Oderint dum metuam. Et hoc gium felicitatis , quod Principes omnes quamant, adeptus est Herodes post patratam contra Ecclesiam persequutionem; unde generatim hanc obse
vanam doctrinam , quod Deus peccatores exitio maturos, ante lapsum solet exto e dc prosperitatem ipsis concedere. Exempla sunt in PAaraone, Exod. v. vers. I 6. Exaltavi te hominem durum tapertinacem ad regnum,ut in terer judicia mea mani Dilarem meam gloriam. Sic in Nebucianis re, Habac. i. i 3. hindasti eum ad poenam , non tantum dandam, sed & accipiendam. Sic incho, Dan. ii. 39. Rationes cur Deus ita sicit . sine
i. Ut piis situ objectum patientiae, per quod invidiam suam distant compescere. Est communis piorum infirmitas,quod non possunt i me pros eritatem impiorum,quin statim optent,ut pereat Niniave intra triduum, ut cadat ignis ex coelo & consu-niat omnes. Vide Ierem. I r. i. Deus vero ut ii invidiam compescat, ic sitos doceat eandem long nimitatem & mansuetudinem, sua ipse contra peccatores utitur, eo ipse fine extollit impios, eo iaprosperos red it, ut invidia piorum ita mortificetur, & longanimitas in iis accendatur. Vide Pal. 7 et .
1. Ut impii ipsi in ant tempus & incitamei