장음표시 사용
501쪽
exitio impii, sed ut converiat se&vivat. Eetech, i s. l nationes alias prospera est:&selix, ut diligenter in-M 3 r.eci 3. II. lquirant, an etiam ex vero amore profluat haec si
3. Vt 1 ustitia divina in poena infigenda sit tantos gularia felicitas, &non potius signum sit, quod
evidentior. Et si enim Deus morte peccatoris non i Deus , diuturna nostra impcenitentia olfensus,
delectatur, sed poenitentiam illius exoptat, eaque delectatur, tamen eos, quos novit & videt impinitente eo ipso fine ad poenitentiam per beneficia invitat, ut impcnitentiam eorum tanto justius &severius puniat. Hoc illud Psalm, 73.i8. lubricae pro- . speritati pedes eorum imponit, ut cadant. Sicut Salinion maligno Si mei, poenam justam dudum promerito, ε etiamnum impcenitenti,dabat talem immunitatem , qua sciebat eum tacite abusurum ad nobis det vias lubricas, quibus properemus ad dignum exitium. Moveat praecipue eos, qui in hac prospcra Ree prae caeteris sunt prosperi, ut aliis, paupertate, ignominia, morbo aliisque calamitatibus deprellis, ipsis omnia fluant ex voto. Si conti-i ς"idie crescenti prosperitati resipondet continuatio et incrementum pietatis, nihil quidem p riculi est, si secus, cave tibi ne sis exitio vicinus. Precare diligenter precationem Salomonis, Promnovam trani monem, ut tanto justius posset asa-l c. 3o. 8. 9.Iamone puniri, r. Reg. a. 36. ita Deus peccatorcs, Videamus jam particulariter historiam ipsam, inqui dudum poenam promeriti sunt, & etiamnum quassint res quatuor quae se nostrae considerationisiunt impoenitentes, collocat in prosperitatem, qualoismint. novit eos abusuros ad nova peccata, quibus poena i I. Propos tum Herodis: G Tua Us brum fiat tantojustior&evidentior, qua in re, Σιλ MM Tyrus & Sydon duae liber civitates qui hanc do uinam sigillant, nunquam ullam der Ansuaticae, emporia celeberrima,tum temporis qui- monstrabunt injustitiam. Discamus hinc prosperi dem post devastationes Alexandri Magni non aeque tatem temporalem semper habere suspectam,&tumi potentes ac olim, sed tamen etiamnum lium de maxime Deum metuere , cum sumus in prosim j nulla Principi, praeterquam Imperatori, siti ecla
ritate. Scriptura passi adversitates temporales bea' quarum saepe mentio in Sci turis, Esai et r3tiores Haedicat quam pros tales,Iacob. i. z,9, Q EZech. 26. 27, 28. His civit alibus Herodes erat Quae ratio λ i. Quia adversias utilius medium con -, infensius, & bellum parans. Nam si bel- Versionis quam prosperitas. Quos Deus amat, Omllum non parasset, pacem illi non petiissent. Qux compit,ne pereant cum mundo, I.Corinth. i quQ Icausa fuerit hujus Scriptura non iudi 'ero non vult praeservare a perditione, eos sinit i cat. Conjiciunt docti, quod non fuerit causa alia, in via lata. Per adversitatem impii minus indu Π quam illa communis, quod scilicet magnis restibustur,quam per prosperitatem. Per adversitatem mulx & liberis rebuspub. raro bene convenit. impii facti pii. Per prosperitatem autem pii quidς enim resipub. libertate sua elatae, contemnunt in moventur, ut se magis convertant , 2. Sam 7, 33 Perium regium, ac subditos regum ut mancipia vi-
impii per eam non fiunt pii. i. quia advςx l lipendunt , se solos putantes albae gallinae filios.
est certius signum paterni amoris quam pro 'ς iri Contra autem reges, aliis suam liberialem invidet tas. Si ut enim inter homines amor p. arentum sin' ites cupiunt suum imperium sit per eos extendere. cenis de sepienser a liberos in sollicita severita: φ . Accedit quod hic Herodes, homo inops, sceleratus. ma is animadψenitur,quam in laxa indulgentia; tal& mera adulatione in Claudium ad regnum eve- Dei verus amor magis noscitur εἰ sollicitis ac vigiri eius tanto contemtior fuit vicinis suis, & ideo ipsislantibus castigationibus, quam ex prosperitate diu i insensior. non est legitimum bellum. turna, Hebri tr. ς, 6, 7. &c. Licet desiderare & pς' Est enim bellum quod animi causa eteritur, ad extere prosperitatem, est etiam prosperitas temporali splendam peritubat ionem & iracundiam, sciat illudi'raemium pietatis, a. Timoth. . Sed tamen hoc bellum Amaziae,1. Reg N i 8. Bellum non astam sinertione Scripturae firmum manet, quod prospς' l iracundiael: lasciviae sed amis justitiae,nec debet su-ritas plus nobis debet esse suspecta quam adversit i, i scipi,nisi contra eos, qui marissime laeserunt justi- & quanto prosperiores sumus, tanto magis sollicitelliam. Quam dissicile erit Regibus reddere rationem
debeamus examinare nos ipso ne non iratus nobis de iis bellis, quae gerunt ex mera
si Deus,&ruinam nobis Iaret propter aliquod pec 'gravi causal lium, in quo nobis indulgeamus. Moveat haec res t I I Consilium Tyriorum Ec Sidoniorum. Herode mes incolas hujus patri , quα jam prael inim l bellum parati ei pii pacem petunt. Quia nullajustat causa
502쪽
causa belli suberat, supplices fiunt Herodi,& petunt
pacem. Exemplum hic est prudentiae, considerandum iis, quia petulantibus & iracundis hominibus provocantur ad rixas, pugnas, duella, ut furori su- rorem non opponant. furori cedant , & serentem conentur placare Satius enim est aliquid irritationis patienter ferre, & provocantem adversarium contemnere, quam pari animositate periculum bonae conscientiae subire. Inverte illud Psalm. iro 7.
Cum ias bellum parant , V3 Pacem posuis.
Ignominiae sibi quidem hoc eucunt homines j ii venes sed revera honor est. Est enim prudentia omnibus prudent.bus grata. Necessaria percula sortiter se e virius eii, sed inani alicujus insultarione pati se provocari ad periculum vitae dc con- sc entiae stultum est. Praestat sui hostis iracundiam placamento aliquo sedare quam periculosa oppositione ulcisti.
III. Ratio hujus consilii : quii regio & ditio
ipsbrum vicium suum neces le habebat petere ex ditionibus regi subjectis. Si bellum contra Herodem suscepisseret , comeatu statim suissent interclusi. Fuit igitur prudentia, quae ex necessitate profecta
est, non ex amore virtutis Erant mercatores, quibus non tam honestas, et honor cordi erat, quam utilitas. Non igitur filii vera ac Christiana virtus. Ea enim non ex coactione & necessitate committitur, sed ex amore ronestatis. legis Dei, & proximi. Verum quidem, quod Matth. i I. 2I. legitur, si Tyri & Sidone facic esstent virtutes, quae iactae in civitatibus Galilaeae, sutulum ut recipiscerent, unde quidam concludunt , cives Tyri & Sidonis suisse probiores & magis pios, quam Galilaeos. Sed inde nihil concluditur pro probitate Tyriorum, Verum in tantum, quod Galilaeorum pervicacia contra Euangelium major sit, quam pervicacia Tyriorum & Sidoniorum fuisset, si ipsis praedicatum futilet Euangelium . Tyrii & Sidonii mali erant. Galilaei quoque mali, nec quisquam horum se la terna praedicatione Euangelii ad veram conversionem edoctus suisset. vel adigi potuisset, sed tamen pervicacia Galiletorum adhuc major erat quam Tyriorum 8c S:doniorum. Illi enim per tot miracula potulissent adigi ad aliquam externam humiliationem, se d hi quanto pluribus miraculis videbant Euangelium confirmari, tanto obstinatius illud rejiciebant & hersequebantur. Non igitur hi Tirii &Sidonii nobis sunt verum exemplum Christianae
εἰ:η νηπiiας, qu a pacem petiverunt ex necessitate& utilitatis caui non autem ex vero more pacis ec
odio contentionis. Nobis vero ex tenda et icquaerenda pax cum proximo , quia icimus mand tum a Deo esse, ut pacem sinemur, Hebr. I i.
dium pacis debet proficisci ex mortificata vindictae cupiditate, ex vero amore proximi, & studio im tandi Deum & Christiam, qui Deus Pacis, inceri Pacis. Nostri hostes jam etiam petunt Pacem , ita
non ex amore erga nos, quod nobis tam bene cupiant, & nollent nos amplius persequi, aut quod poenitent de priori sua crudelitate contra nos , sed quia eorum regio ex nostra cibatur. Videndum ut nosse peremus nostros hostes in studio Pacis & P cena petamus Deo ut non amplius persequuti nem patiatur Ecclesia & Euangelium, ut vectari aperiatur aditus ad omnes Provincias, ut scandala bello nata supprimantur &restituatur bona disciplina inter homines. Alioquin non male monent pii interpretes,ut respectu Dei hanc motivam obse vemus. Qu. Hamus Pacem habere cum Deo, quia nostra terra ex ejus manu omnem commeatum d bet accipere. Si ille coelum claudat rc vimina non det, fame pereundum nobis omnibus, Ptiam. io . v. 26, 27, 28. Pace igitur nobis imus cum Deo. IV. Instrumentum, quo uti sunt ad hoc suum consilium exsequendum: Persuaseriant Blasium ci biculo Regis praesemina. Rationes quibus ipsum pers deseruiit, sine dubio fuerunt aureae&armi teae, non petitae ex locis inveni uis Rami vel Ait stotelis, sed ex loculis divitum mercatorum. Sed cur cubicularium perstaserunt, & quae ejus ope opus erant ab Pacem consequendam Erat ille regi familiarissimus, S continua familiaritate regis imvorem in se transtulerat, ut ex ejus consilio rex omnia magna ageret. Est haec calamitas, i sepe subjecti sunt qui regibus et Principibus parent , quod
non tam sunt funditi Regum ac principum sirorum, quam eortim, in quos reges & Principes suum Avorem conjiciunt. Hi sunt qui reses & Principes cubitum ducunt, & tum in soliis eorum consident ac regnum administrant pro lubitu,& cum plerumque sint homines nequam ultum a talibus patiuntur regna & subditi, donec bi Blasti juxta minanis exemplum puniantur. Magnum est beneficium, habere tales reges, qui non alienis oculis & humeris regimen regni imponunt,sed propria utuntur vigilantia . iuxta bonorum consilia, sed hujus docti e in Hollandia exiguus usus. Sequitur tertia pars hujus historiae, scilicet novum peccatum , quo exitium suum acceleraverit. Hoc
503쪽
Adcenta successu in status certo ves statuto quodam die prodit in publicum , ornatus regia veste de considens in tribunali ad Legatos Tyriorum ac Sidoniorum sid enim ex v. a i. ex voce προι mi τἰς colligitur orationem habuit ostentandam scilico: ma nificentiam & eloquentiam suam. Materia orationis sine dubio fuit deprcdicatio sust clement i , pisu, quantumvis justam causam belli haberet, tam parceret, ecc. Cum autem peroranti populus lamaret, quod haec vox esset Dei non hominis, me ad hanc blasphemam acclamationem populi ra-Gut, & hos divinos honores admisit, nec Deo hanc florum dedit, ut populum increparet. ut secit Pau- & Bamabas, Act. i .r is . & sicut Angelus, Apoe, I9. v. io. α Petrus,Aa. io. 16. Hoc peccato adrecatum persequutionis accedente, Deus non amplius pepercit. sed extemplo poenam immisit. Et sunt certe duo insibi a peccata, persequi Ecclesiam Dei, si divinos honores sibi rapere. Etsi enim non jussit se adorari, ut Caius Caligula; tamen quod oblatos a populo divinos honores non repulit, hoc ipsem
Peccatum Deum adeo exacerbavit. Duo hic obfirvanda.
, Quantum sit peccatum prosperitate 3c bono successu superbum fieri. Pii prospero successu humiliantur & pudefiunt, a. sam. 7. v. i8. Sciunt enim esse a Deo ex mera gratia, praeter & contra meritum , adeoque non ad superbiam, sed ad gratitudinem iis utuntur. a. Quantum sit peccatum honores divinos asse-
moves saltem admittere. At quia hoc hodie facitir. Magistratus qui sibi cupiunt obediri in iisquet Deus vetuit. 1. Papa Romanus, qui se patitur appellari Deum, adorari ut Deum, & sibi adscribi remissionem peccatorum. 3. Qui suis meis . &sui arbitrii virtutibus adseribunt justificationem. sanctificationem & alios succellus bonos, qui non
sunt nisi a Deo, Habac. i. ii . . Concio natores, qui laudes dc admirationes populi sectantur Sc in sepatiuntur residere, contra illud Actor. 3.12.
Ultima pars est poena ipsa, qua punitus est hic
persequutor. Extemplo percussit eum Angelus D mini, ut a vermibus comestus spiritum redderet. Quales fuerint vermes, an lumbrici qui ventrem corroserint, an pediculi ex putredine nati, non definio. Horrendum certe mortis exemplum .Quantum ad materiam, tale mortis genus etiam bonis contingere potest, sed maledictio, quae in hac morte est, apparet inde,quod extemplo 3c subito in ipso peccato correptus est. Iosephus ait , eos cruciatus durasse per quinque dies, sed verς poenitentiae et conversonis ad Chriitum, quem persequutus erat,non memi nit. Sit hoc exemplum prenet calcar ad vitanda Herodis peccata. Hactenus secunda pars illius felicis eventus, quem Ecclesia in hac persequutione precibus impetravit,videt. destructio persequutoris. Se quitur tertia ejus eventus pars, scit. tanto prosperior successus Euangelii, qui describitur, v .r .& 2s. His autem non insistam , quia verba verius a s sunt e
plicata, Acuγr. 7. & suod v. 3 s. dicitur, ex superioribus hujus capitis satis clarum est, dc ad sequens in
cepimus videre cap. ii. ve g I9.
ro. quomodo Apostoli, postquam intra Iudaeam non lum Iudaeis&iroselytis, sed etiam incircumcisis Ethnicis Euangelaim prςdicassent , eosque baptizaissent, &illud factum contra quosdam murmuratores coram
Ecclesia iustificassent,tandem etiam coeperim egredi extra fines Iudaeae, ec Euangelium transferre adissos Ethnicos, in urbes & terras ubi habitabant. V nua quidem, quod cum veniebant in urbes & terras Ethnica semper prius se conserebant ad synagogas Iudaeorum , qui inter gentes dispersi vivebant per prini . sicut vocantur, i. Petr. r. sed tamen etiam ipsis Ethnicis incircumcisis non minus praedicabant, praesertim cum a Iudaeis rejicerentur. Initiuml praedicationis Euangelii inter gentes fictum A nti l chiae, quae Syriae civitas est, ubi insignem Ecclesiami tum ex Iudaeis tum ex Ethnicis erexerunt, quam Paulus Se Barnabas, una cum aliis Pastoribus et D eioribus per integrum annum do runt . Antquam autem Euangelista pergeret in describendo' o oo Euan-
504쪽
Evangelii inter gentes successu, cap. duodecimo, per se ani digressionis intcscuit hi istoriam certae cujussam per uutionis, quae Eccletiam in Iudaea corri I bat eo tempore,quando Ecclesia Antiochem ita norebat, per quam Apostoloriim unus c medio sublatu , c alius mortem intentatam miraculo
se liberatione Angeli feliciter evasi. Hac digressione absoluta redit hoc capite ad pertexendam historiam praedicati inter Gentes Euangelii, quomodo se ilicet illud per Ministerium Pauli prccipue in variis terris & civitatibus sit praedicatum magno cum si iactu. Non enim Euangelista in reliquo hujus libri describit, quid exteri A postoli secerint , ubi, quando,&quamdiu illi Euangelium inter gentes pr. editaverint, sed solum Paulum eligit, & illius peregrinationes & Mi iusterium inter Gentes cum iis comitibus ac sociis, quos subinde sibi adjunxit, usque ad finem libri destribit. Si quaeris, quare magis insistat actus Pauli quam caeterorum Apostolorum, responsum habe , quia hoc satis visum Spirit. S. ad nostrant de Ecclesiae origine institutionem. Si plura judicisset necessaria, plura curasset describi Necorus est hinc concitidi,Sta iram non esse lassicientem ad salutem,sed nos indulgere verbo aliquo non scripto quod doceat quid caeteri Apostoli egerint, quas Ecclesias plantaverint , quo genere Martyrii sublati sint, &c. si vel horum ni nil sciremus, nulla deesset scientia ad salutem necessaria, & quod de his antiqui criptores Ecclesiastici testantur, valeat apud nos, quantum humana testimonia in rebus divinis valere pollunt. Historia autem Ministerii Paulini, quam porro usiue ad finem libri Lucas describit,
commode dividitur inquatuor itinera quae Paulus suscepit ex terra Sancta Orientali versus Occidentem ad terras Ethnicorum. Sicut enim docti opinantur quod Petriis, circumcisionis Apostolus, iter uni instituerit in eas Ethnicoram regiones, quae erant versus Orientem Iudaeae; ubi plurimi Iudaei habitabant, e g. in Mesopotamitin, Chaldaeam, A ipyriam , Bauloniam , &c. I. Petr. p. I 3. ita Paulus versus Occidentem profectus est. Quater autem Paulus θ limitibus terret Sanctae egressus est
versus occidentem , rc ter ex occidente in orientem rediit, an vero quarta vice etiam redierit incertum est.
i. Primum igitur iter Rit iter Asiaticum , quod una cum Barnaia, speciali missione spiritus S. suscepit quo Antiochia in Crprum . ex Cypro in Pamphiliam delatus, Licaoniam, Pisidiam& alias pro- . vincias Asiae minoris peragravit, di plantatis ibi Ec-
elesiis reversus est Antiochiam syriae , unde digres sus erat, & mox ab Ecclesia Antiochena mittitur cum Barnaba dc quibusdam aliis ad Synodum Hisrosolymitanam, ad decidendam quandam conre versam super Iudaicis c remoniis, quae in Ecclesiae A ntiochensi orta erat, ut hoc primum iter describi
i. hcundum iter Pauli suit iter Graecum,quod a Parnaba propter contentionem aliquam divisis, :rfecit cum sila oc Timotheo , quo itinere per cclesias Asiaticas, antea plantatas, penetravit in Europam, & in civitatibus Graeci et & Macedoniae. Philippis, Berea, Thettaonica, Atheni Corintho Ecclesias plantavit,it ad Illyricum usque omnia suo Euangelio replevir,Rom. as. v. i'. dc sic per Eph sum rediit iii Syriam & Iudaeam . sicut hoc iter e
scribitur,a v. 36 cap. 16. ad V. 22. cap. IS.
Tertium iter Pauli suit iter Ephelinum. Cum enim superiori itinere Ephesum quidem venisset, sed manere diu ibi non posset, promisit se, persectis Hierosolymae negotiis, ad eos rediturum. Rediit igitur, & cum ad tempus ibi mansisset,ec postea ad visendas & confirmandas Ecclesias Europcas ivitaset, ex Macedonia tandem per Asiam & Si iam rodiit in Iudaeam, ubi a Iudaeis gravem persequi tionem passus , & tandem a Romanis ossiciariis, qui in Iudaea erant, in capti item deductus est. Hoc iter describitur, vers 1 a. cap i S. us se ad
. Quartum denique Pauli iter fuit iter Italicum, sive Romanum, quo Romanis Iudaeae pra sectis navigio Romam missus fuit ad causam dicendam apud C sarem, ad quem appellaverat. Hoc iter
Incipitur jam ster primum .cap.hoc a 3. Pauli cum
Barnaba in 'im conficerandat. Mimio ad hoc ite vers 1,a,3.
. Reditus, v. 26. c. 1 adv. 37. c. is
r. Mandatum mittendi, datum Spiritu sancto,
a. Ipsam formam modumque missionis.
De mandato habetur. i. Cui sinum. a. Quando factum. 3. A quo. et
. Quid illo mandato iniunctum. Factum hoc mandatum illis Prophetis ec Aoribus, qui erant in Ecclesia Antiochena, ad eam dOcendam
505쪽
tendam se re dam, quorum nomina recensentur, videt. Simeon vocatus Niger, Lucius Q naeus, Manaen educatus cum Herode tetrarcha, di denique Mulus. st aeritur.
Omnes erant Doeti res Ecclesiae. Sed Prophetae erant tales Doctores, qui non solum habe. t ordinaria dona Ecclesiam instruendi ex Scriptura, sed etiam extraordinarium donum praedicen- , futura z. Cur hi Doctores et Prophetae ira nominatim recensentur ZI . Fit hoc. i. ut memoria ipsorum propagetur ad posteritatem. Est enim Dei mos, strenuos operarios in sito opere remunerari bona fima etiam apud posteros,ut patet in exemplo Mariae s oris Laetari, Matth. I6. 13. quae res etiam apud pios non parvi a limatur, Kal. i Ia. 6. Prov. IO, 7. nomen impii putrescet & fiet scelidum. Omnes hoc appetimus ut post funera vivamus. Demus operam virtuti et justitiae , tum nomen nostrum
erit immortale. 2. ut appareat Deum per avocationem Pauli et Barnabae non destituisse EcclesiamAntiochenam Doctoribus, sed tantum de abundantia eorum prospexisse aliis. Hic etiamnum debet esse modus,in translatione Ministrorum ab una Ecclesia ad aliam, prudenter obsis andus, ne scit . unaEcclesia aliam moliet sua necessitate, sed tantum sibi pro spiciat de alterius abundantia, ut ita sicut in corporalibus, ita etiam in spiritualibus observetur illud
Paulinum, L. Cor. 8. 13, I . 3. Cur Manaen specialiter commendatur ab eo, quod cum Herode terrarcha fuerit educitus 3 Herodes hie intellu ndus non Rex ille qui Lacobum occidit, & Herodes Agrippa nuncupatur.de quo superiore capite, sed Antipas ille, qui Iohannem Baptistam occidit, Matth. i .dc tempore Pilati Christum ludificatus est, Luc. 23. Fit autem hujus educationis cum Herode mentio, ut Manaen nobis fit Exemplum aulici, qui in aula maxime impia pius fuit, ne valeat illa multorii in exceptio: Vivendum mihi inter auli os, non possum esse pius. a. ut sit exemplum hominis nas ni secundum mundum,
qui tamen lanctionem S. S. Ministerii non est dedi- Datus, quae vulgo pro tam vili opificio habetur, ut indigna aestimetur quae ab homine aliquo magno suscipiatur. 3. Vt sit exemplom veri amatoris Deirim, quippe qui, sicut Moses, Hebr. ii. a as. 26. maluit exul Christi vocari propter Euangelium, quam si laesis magni Principis in .aula vive
quid aliud est quam Missam facere8 Resp. AM .eγῶν
est vox generaliter significans publicum ministerium obire, sive in Politia sive in Ecclesia. Sic A geli dicuntur Hebri l. vlt. qui tamen Missim non faciunt. Sic Politici I istratus, Rona 13. 6. qui tamen Mis Iam non seciunt. Dare eleemosynas, & alicui ossicium charitatis exhiber est
Phili p. 2.3O. a. Cor. 9. ia. quod tamen
non est Millis facere seu sacrificare. Omnes Ministri publici dicuntur λειοῦ, νι ,. Quale igitur est ipsorum ministerium, talis en eorum Sisent Ministri Rei p. liturgia ipsesum est Politica aliqua lanctio,e. g. causas audire, sententiam pronunciare, bellum gerere, pecuniam exigere, M. Si si sunt Ministri Ecclesiae N. Test. poli quam Christus suo sacrificio finem imposilit omnibiis lacrificiis hi lassicis, liturgia ipsortim non consistit nisi in publica praedicatone verbi, precibus publicis admini
Additur quod non tantum ministraverint, sed etiam jei unaverint jejunare non est pars litur et publicae, sed tantum aliquando adhibetur ad liturgiam publicam in Ecclesia , ut ea tanto sit ei Acacior admovenda hominum corda nec vis liturgiae impediatur per somnolentiam & satietatem corporis. Verum de natura dc usii veri jejunii dictum abundanter in Actor. IO. 3O.
III. A quo hoc mandatum fictum Z Dixit Spiuritus s. Quomodo dixit Z Sine dubio non per ex te t na vecta, sed per internum instinctum. Spiritus sani , loquitur hominibus. Hoc cnim proprium ejus omesum, quod quasi os est, per quod Deus hominibus loquitur, quique in Christi nomine limi minibus loquitur,ton. i6. Christus verbum Patrisi & interpres, qui voluntatem fus nobis an nuncia-l vit, Iohan. i. & per quem Deus nobis loquutus est, ' Hebr. i. i. Sed hoc intelligendum de alloquio e*
l terno. Deus autem non tantum exicrne in aures
loquitur, sed etiam interne ad animum ac cor. Hoci internum alloquium hominum est proprium opiis spiritus sancti, per quem Pater & Filius nobis io 'uuntur. Hinc quic luid Prophctae audiverunt, Npiritus S. eis dixisse dicitur, Actor. 18.1s.&Christus quicquid post adscensionem suain nobis habet
506쪽
licere, promittit se dicturum Zc docturum per Spiritum S.Ioh. iis. Nec putandum Spiritum S. olim tantum in Ecclesia loquutum esse ,& nunc tace , .ut Ecclesia hodie non amplius doceatur per Spiri ritum S. sicut olim, sed tantum per os ordinariorum Pastorum. Nam etsi hodie non amplius fiunt
ejusmodi immediati iastinctus,quibus ministris aliquid revelatur quod non est in verbo Dei scripto, tamen duobus modis adhuc loquitur Spiritus s. in Ecclesia, videlicet I. Loquitur Ministris. Cum enim ministri laboranzin opere Domini, & sincero animo, cum in Vocatione Dei, meditantur de scrutantur verbum
Dei scriptum, ut inveniant quo gregem Domini
pascant,Spiritus S.meditationes eorum regit,oculos
corum aperit , ut nar steria Euangelii clare&salutariter intelligant, clare itidem, dextro & fideliter uncient. Incilla praesentia, quam Christus Munistris promittit, Matth. i8. ro. & quam ab ipso piniunt, Eph. 6.i9 &clarius, Mattio. 19, 2C Hoc etiam' lnum verum est. Spiritus Dei est qui loquitur in mi- lnistris. Et si enim ministrorum conciones non sunt
sine d sectibus. qui non sunt a spiritu S sed a Grne di s guine & judicio auditorum cum Scriptura
comparari, ac a veritate discerni debent, tamen v
rum est de lesiti me vocati; & pie fungentibus ossicio, quod spiritus Dei per illos loquatur. Ministristini ucut Scholastici. qui quicquid juxta regulam
ει normam verbi scripti loquuntur, loquuntur ex
diaetamine P ceptoris, qui dicit: Sie & sic debes loqui. 2. Loquitur auditoribus. Cum enim illi sinc Io corde, cum invocatione Dei, ex siti it fame justitiae ac institutionis spiritualis ministrum Dei loquentem audiunt,vel sacra Biblia legunt,spiritus s.
per ministrum ad eos loquitur, vemumque prolatum cordibus eorum inscribit, aperit cor eorum ut attendant iis quae dicuntur. facit ipsis verba ministri t. am clara, ut xum delectitione cordis percipiant mysteria salutis, convincit conscientias eorum quod veri um p dicatum sit veritas,persuadet corda eo rum, ut veritati agnitae obediant, & tum dicit animabus eorum , quod Deus sit Deus salutis eorum, testatu que cum Spiritu eorum, quod sint filii Dei, Rom. s Pial. 3 s. Immo cepe etiam cum non audiunt verbum Dei, loquitur fidelibus, iisque persuadet ad faciendum quod bonum est, dc tandem in articulo mortis, cum externi sensus iam tum clausi simi. ut nullam institutionem ex ore Pastoris am-r ius admittant, spiritus s. est Doctor, qui imme-
diate alloquitur animam eam ue solitur usque G finem. Si hoc loquium spiritus Sancti non fie
ret, nemo auditorum nostras conciones audiret
IV. Ipsum denique mandatum seu res mandata Separate mihi Paulum & Barnabam ad opus Q
quod eos vocavi. Ego eos vocavi, vos mihi eos se
parate ad hoc opus. Annon siissiciebat a Spiritiis. essete vocatos, qud separat io t Re p. vocatio min, strorum est operatio Spiritus S. in corda eorrum, rquam redduntur apti & proni ad opus ministerii. Hoc Spiritus jam tum operatus erat in cordibus Sauli dc Barnabae: Separatio autem mini iborum eiu externa et solennis dimissio & comi milio , qua a ministerio Ecclesiae Anti henae dimissi per invocationem Dei & impositionem manuum ad ministerium inter gentes mittebantur. Vbi Ecclesia aliqua constituta est, ibi ab Ecclesia illa ecpeream ni nistri ejus elisuntur ac vocantur, idque eo ordine& modo, qui in verbo Dei & exemplis Apostolis rumpraescriptiis est. Ubi vero nulla Ecclesia coin tuta est, electio quidem aliqua & vocatio per Ecclesiam fieri non votest. requiritur tamen non tantum laterna vocati Ihi,sed etiam externa aliorum mini'
strorum ordinatio, quod ex hoc exemplo clarum est. Sed nos hoc praecipue hic observabimu quoa Spiritus S. dicit: ego vocavi, separate mihi: unde disicimus argianaentum essico. quo Deitas Spiritus s. Qui ministros Euangelii vocat, de iministri Euangeli serviunt, is est Deus. At Spiritus S voeat & ei serviunt. E. Debet hoc maximopere movere nos omnes,qui gloriamur quod simus templa spiritus S. Sunt enim Dei templa, I. Cor. 6. i'-S 3. 16- Quantopere igitur metuenda nobis illa cominatio, 'uae in I. Cor. 3. i . Quanta etiam ea consistatio stire, quod Spiritus s. sit in nobis. Ipse enim Deus in nobis. Dicit Paulus. Rom. s. ' Deus pro nobis, quis contra nos p Addo. Si Deus in nobis, quis contra nos p Vide promissionem resurrectionis ex hoc sundamento fluente, Rom. 8 ir- Quare resiarrectio corporis nostri tribuitur Spiritui . i sξiritus s. est arrhabo & pignus nostrae r surrectionis, & causa impellens propter quam re stitamur, per quam resuscitatio nobis quasi oppignorata est, ut negari non possit. a. Quia intus
S. est verus Deus,totis vitae, liamus vitae,i pia vita
qui illa corpora,quet sibi inhabitaculum praeparari: non potest non vivificare , & omnem mortalit tem abolere in iis in quibus habitat. Nec imi
dum hoc loco quod ministerium Euan diox
507쪽
bpus, sicut & i. Tim.3. I. Non est inatiis titulus &dignitas, scut sunt officia Praelatorum in Papatu, sta laboriosum opus. Discendum etiam, quod opus, ad quod quisque vocatus est, ad id per Spiri-ium S. vocatus est. Ego vocavi ad opus. Simus
igitur fideles, & concludamus sicut, i. Thessal. s. H enus mandatum mittendi: Sequitur forma
missionis: Tune jejunantes, precantes, dc manus impotentes dimilarunt eos. Non opus habebant vocatione & missione ut possent praedicare legitime Euangelium. Erant enim missi , vocati minii tri,qui olim acceperant impositione manuum , & diiij suncti erant ministerioincto 2 17. Sed opus his bant speciali vocatione & missione ad praedicandum gentibus, ut nos gentes certi essemus, nobis Euangelium praedicare de voluntate Dei,contra in lentiam Iudaeorum, qui etiamnum contendunt Euangelium & s. scripturam ad nos nihil pertinere, nec nos esse Dei populum,cum non simus semen Abrahae, necposteri Iacobi. Ne vos aliquando haec tentatio turbet, considerate hanc specialem missionem
Apostolorum ad gentes.Gravis erat tentatio mulieri Cananaeae objecta, Matth. is.16. quam tamen sit
Gavit hac fide & fiducia divinae misericordiae,quod cui aliquis pater familias deesta filiorum aliquas micas impertit canibus, sib mensa exspectantibus, ita Deus sibi. Nos longe facilius iam pollumus vim
re hanc tentationem,qui jam dicere possumus, filios regni esse nectos, ramos naturales esse decerptos, Mattis. Rom. i l .rc speciali missione ac vocatione Spiritus S. Apostolos esse separatos ad praedicandum nobis gentibus Euangelium,per quam mi Osionem impletum est illud Pauli. Gai. a. . Non siimus semen Abrahae secundum carnem , sumus tamen secundum promissionem. Vi enim ejusdem promissionis, qua Isaac natus est ex carne Abrahae,
noe quoque renati per Spiritum sancitam ad imaginem Dei sicut Abraham. Denique hinc dii cimiis, uod omnia magna opera cum precibus & jejuniis ebeant Astipi. Praesertim qui vocant de qui vocantur ad magnum aliquod munus , sive in Politia sive
in Ecclesia, hac re opus habent. Sicut cum gravia patimur, precibus & jejunio opus est, ita etiam cum gravia agere suscipimus,EMM 8.r i.& io 6 Esther. 4. 16, 17. Actor. I . 1 3. Matth .2. Per hoc enim testam . quod nos ipsba abnegemus, & om maptitudinem apud Deum quaeramus. Sunt certe nunc apud nos gravissima opera prae manu, ex qua
Dolendum prosecto, quod cum tam paucisjejuniis
de precibus suscipiantur. Dicendum etiam aliquid erat de impositione manuum, sed usus &iritura hujus caeremoniae satis explicata est,Actor. 6. verss.
CONCIO CL. V Idimus missionem Pauli ac Barnabae ad hoc
primum iter, sequitur eorum prosectio dc expeditio. Mitti enim & ire, vocari dc vocationi extemplo, alacriter, fideliter & sine teisiversatione o
bedjentem esse, necessarium est, nisi velis incurrere indignationem Dei, Exod. 3. I 3, I . Ierem. i. 6,7- Matth.8. a I,2 r. Deuς enim Dominus noster est, cui debemus absolutam obedientiam, nec sine magno
periculo irae Dei mandanti possumus opponere conssilia carnis & sanguinis, suppeditantis multa argumenta dissuadentia, petita a periculis, quae O 'dientia divini mandati secum trahit. Prosecti autem sunt Antiochia Seleuciam , Seleucia in Cyprium Insulam, ex Cypro in Pamphiliam,v. 3 ex P philla in Pisidiam, versi .ux Piladia in Lycaoniam v. isad v. a i. p. i . ubi incipit historia reversionis.
I. Antiochia iverunt Seleucham , quae est urbs Syriae. condita a Seleuco, uno ex Principibus Alexandri M. vicina A ntiochiae,unde comminius dabatur in Cyprum trangressiis. An illam urbem simpliciter triansierint, nec ibi Euangelium praedicaverint, Spiritus s. non dicit, nec nos indulgebimus conjecturis. Spiritus S. tantum de hac historia n bis consignavit,quantum ipsi satis victim ad nostram
II. Hinc traiecerunt in Cyprum, Insulam maris Mediterranei,Ciciliae dc Syriae objectam , vicinam Candi et, quae hodie ita vexatur a Turcis. Haec olim
Macaria dicta,ob beatam rerum omnium corporalium abundantiam, sed nunc demum beata secta,
per communicationem Euangelii. Per abundantiam enim rerum corporalium adeo erat infelix focta, ut se totam Veneri consecrasset . nec tantum
nomine Veneri sacra essit, sed etiam re ipsa impuris libidinibus adeo esset dedita, ut omnis turpitudo in illa Insula honor esset. Sila selet abundantia panis p rere lasciviam,ut homines se efferentes, faciant ab minabilia coram sicie Domini, Ezech. 6 V 9 ,sra. Det Deus, ne nobis idem accidat, quibus iane r
508쪽
rum omnium corporalium tanta abundantia , ut Cypro nunquam major. Optima pax & abundantia rerum corporalium status periculosus. Est enim sicut culter in manu iurentis, quo sibi facile salutem intercludant homines, nisi verbo Dei domentur,& Spiritu oris sita. In hanc tamen corruptissimam te impurissimam Insulam Deus omnium primo Euangelium suum misit,& Ecclesias ibi plantavit. Est enim Cyprica Ecclesia prima ex transmarini Quod sane ar mentum est, vocationem per Euangelium non heri secundum merita. Qui enim Omnium erant spurcissimi, non certe prae aliis meriti sunt, ut primi vocarentur ad Euangelium. Non est currentis sed miserentis Dei, Roman. 9. cui nos qu ue debemus,quod prae aliis luce Euangelii do
II I. Additur,quod in hoc itinere Iohannem habuerint ministrum. Quis ille Iohannes' Non Apostolus qui Euangelium si ipsit & Apocalypsin. Apostolus enim non in vit Apostolo, cum insent paris potestatis omnes, sed is qui Micus cognominatus, filius Mariae, de quo Actor. I. v. Id. rc as quorundam opinione is, qui stapsit Euangelium, quod vocamus secundum Marcum. Sed an Paulus& Barnabas tanti Domini, ut opus haberent famulo , vel ministro, cum ips non es lent nisi ministri λ' p. servus hic non est idem quod famulus, qui in cor ψbus serviret, sed coadjutor in Domino, ut appellantur Epaphroditus, ec Timotheus, Philip a.
v. a 2.rcap. qui sub dire,one Apostolorum una cum Apostolis Euangelium praedicabant, qualesco- adjutores Apostolorum vocabantur Euangelistae. Non igitur hic fiuidatur superba Hierarchia Prael torum,quod se gerunt ut Domini, multis ministris stipati, in quos onus & laborem conjiciunt, sibi d inanium dignitatem reservantes. Paulus & Barnabas se non iubtraxerunt labori, cum sectos laborum sibi adjunxerunt, qui sub ipsorum directione
I V. In hac Insula primo omnium appulerunt ad urbem Salamine, quae putatur eadem, qu*pollo dicta Famagusti. Et quid ibi egerunt ZIngui si sinagogas Iudaeorum ibi docuerunt verbum
Annu iarunt verbum Dei. Proprietas boni comconatoris nil praedicare nisi quoia Deus loquutus est. Non enim sunt ministri Dei, nec veri Theolo gi tui sua phantasmata vel αν λύπου concionantur , Colossi a. vers. ar. οπασκαλιας li. Timoth. .v. LQuid autem est verbum lini praedicare t Duobus modis praedicaturverbum
r. Cum quis praedicit divinos instinctiis, divi .
nasque ac immessitatas revelationes. Sic Propheta,
pretiertim primi, qui non ex scripto aliquo libi depromiserimi, quod populum docuerunt, sed ex 'immediata Dei revelatione, quamvis Prophetae ultimi semper respexerunt ad Prophetas rc Patriarchas simos ut nihil ab illis diversum docerent . sed eum Patrum suorum annunciarent posteris. sic etiam Christiis & Apostoli pretdicarunt divinos instinctiis Sc revelationes. Etu enim Christi s&Ar stoli ita se gesserunt in suis concionibus: ut nihil docerent extra id quod scriptum est in lege & Pr phetis populoque ripturas aperirent, Luc. a . 27.
Actor. 1 s . & Actor. 26. 22. recte tamen dicitur,
quod Apostoli & Christiis divinos instinctus praedia
caverint, divinasque revelationes. Etsi enim nullas novas distinas prcdicarunt , antea incognitas &non revelatas:tamen praedicarunt res antea non sis has , ic a Deo acceperunt per instinctiun Spiritus S clariores revelationes doctiliorum antea obscurius revelatarum, easque non tantum divino jussu,
sed etiam divino duetii, sine errore dc sine periculo erroris eloquuti sunt & descripserunt. x. Cum quis pridicat divinam scripturam. T les suerunt & sunt ordinarii Pastores & Doctores
tum Veteris tum N. Test. Horum enim ossiciviri non est revelationes captare, ut faciunt fanatici nostri temporis, sed Scripturam studeo: , Mi utari, sensusque suos in illa legenda ac conferenda bene ercere, cum invocatione Dei ex puro corde , de tum doctrinam in Scriptura traditam populo proponere, inculcare dc inplantare, ec doctrinam quam proponunt, ita seu coagmen are Scripturς, ut populus Scripturam legens possit videre lux ex Scriptura deprom po sintquς docent, ut ita Ecclesia Dei aedificetur super fundamentum Prophetarum & A postolorum, nec loco vecti Dei acci piat inventiones & traditiones hominum, quibus a vero fundamento abducatur. Omnium quidem Christianorum ossicium esticinitari scriptura, Iob. s. Sed non omnes possunt feliciter & tuto hoc pri stare, Actor. 3. 3 i. ideo constituti ordinuit Pastores & Doctores Ecclesia mili, ut gregi sint l. Timoth. I. Petr. s. 3 . ut labiis suis custodiant puritatem
contra errantes la condicentes, Mai. r. I. Timoth 7-Tit. i. Hoc descrimen inter ministros Christi MAntichristi: Quoniam p lus sine multadissicia .
509쪽
Is Aceto R. APos TOLICO R. CAP. XIII.
late & variis erroribus scripturam non potest legere, ideo ministri Antichristi ad hos errores populis veniendos Sta tiaram eis plane eripiunt, & lenonem ejus prohibent ac diu uadent, imino ipsi vix legunt,&loco scripturae placita Papae concio- nantur, et nescio quod verbum non criptum: Mi
nillai vero Christi gregi se se praebent πιπαις οἰ τὼ in legenda scriptura, & sic populum non abducunti scriptura, Dd in eam introducunt. Qui sic docen gregem recte dicuntur docere verbum Dei. Eis erum etiam tales Doctores adhibent scripta immana, tanquam adminicula aperiendi Scripturam, immo etsi non sunt absuue omni errore in ape.rienda scriptura, Camen qui sic populum in Scripturas introducunt ; lmitime vocati di sincero corde
Deum invocantes, habent promissionem Diritus 5 quia opus ipserum sit futurum fructuosum in
Domino,& idoneum ad convertendas animas,IOh.
1 Gi6. Hodie igitur verbum Dei praedicare nihil est aliud, quam Prophetarum & Apostolorum scripta
populo aperire & viva voce inculcare. ut autem in Synagosis Iudaeorum docuerunt' i. vi Iudaeis prunum oportuit amuinciari v. 46. ut appareret Deum non deseruisse Iudaeos,nd Iudaeos deseruisse Deum. Deus non rejecit nisi rejectus. Deus non venit ad populum aliquem rogatus & bonis meritis invitatus es ex mera & liberagratia , sed cum ematia ad aliquem populum venit,non discedit nisi desertus. Sic ipse a ullus & fidelis est in s ere suo servando, sed populus est sor- difragus , qui Deum deserunt & alium salvatoremel nt. a. Quia Iudaei erant occasio qua Apostoli tibus innotescebant. Apostoli ut Iudaei venie- ad Iudaeos inter gentes habitantes, & se sine dissicultare admittet vitur ut in D et is Biblia
Iudaeorum exponerent. Cum autem Iudaei percipiebant, quod Apostoli scripturam exponerent alio modo quam in corruptis eorum Syn igis fieri solebat, di omnia applic. arent ad Iesum Nazarenum, odio veritatis indignabantur Iudaei , & Apostolos cipud Ethnicos, inter quos habitabant , accusabant, Quod novam doctrinam reserrent, ab antiqua lege deficerent, di novum aliquem Prophetam annunciarent. Hac delatione Iudae'rum accendebatur Ethnicorum curiositas ad inquirendum in Apollo Ioriam doctrinam,&sie Iudaeorum lapsus factus est Ethnicorum salus , qui per cum ad telum & a
m lationem excitati sunt, Romam i I. II, 12 . Sic Deus ex tenebris creavit lucem , z. Cor. sic permis uutionem hostium propagavit Euangelium,
l Phili p. i. r. Idem factum tempore gravissimarumi periequutionum sub Imperatoribus Ethnicis. Cum i cnim persequutionem viderent homines,movebant tur ad in uirendum in perse 'uutionis causam, & hac occasione Euangelium discentes per Spiritumi Dei convertebanrur ad fidem. Idem facium in rei formatione Ecclelie a Papatu. Cum enim doctit quidam viri, a Pirulatis Rom. anis ad verbum Deil docendum vocati,illud ita docerent ut in Scriptura docetur, & hoc pacto erroribus quibusd. am Romanis contradicerent, P lati & Monachi, veritatis o dio incensi, eos cor runt persequi ec apud popul lum accusare quod novam adierrent doctrinam i ver Dei contrariam. Hac occasione populus coel pit in eorum doctrinam inquirere, eamque cumscriptura conferre , rc sic ad agnitionem veritatis pervenit. Ne offendimini igitur, cum videtis in Ecclesia etiamnum oriri sectas, quae veritati contradicunt. Talibus enim contradictionibus gratia Dei
veriuntur hominibus oculi, ut fiant cupidi ad audiendum Paulum & Barnabam, sicut nie Sergio Paulo contigit, qui cupidus erat audiendi. Non enim necesse est statuere, Sergium Paulum jam tum habuisse aliqua initia Spiritus sancti, per q:iae verum ac spirituale desiderium verbi & salutis in eo
fuerit accensum, nec opus est credere, hanc clipiditatem esse quandam naturalem probitatem, quae Deum moverit ad dandam ei gratiam conveisionis prae aliis. Fuit enim mera curiositas carnalis, per odium Iuda: γrum contra Paulum accensa , quam
tus est ad audiendum illud verbum, per quod postea
conversus est. Non fuit haec cupiditas audiendi in sergio vel initium conversionis, vel causa Deum impellens ad dandam conversionem, sed suit extemna occasio, qua adductus est ad audiendum verbum: Πr quod conversus est
I v. Postquam Salamine rus tempus docuissent, totam Insulam peragrarunt usque ad urbem PDpbos, &praecipuum quod Apostoli hac in urbe secerunt, est conversio Sergii Pauli proconsulis Romani, qui insulam Cyprum Romanorum nomine
regebat. De hac convellione habetur. a. Occasio conversionis. a. Impedimentum conversonis,
3. Media conversionis. 2 . Conversio ipsa. Occasio conversionis suit, quod Sergiva vir pru dens advocavit Paulum ac Barnabam ,& desideravit verbum Dei audire. Dixi jam tum,quod haec cupidius audiendi Paulum et Barnabam, non ivit sin
510쪽
cerum, spirituale desiderium Euangelii, ortum ex initio conversionis, sed curiositas carnalis sciendi liquid novi. Ad hanc curiositatem in Sergio Paulo accessit prudentia Politica, quae in Sergio erat major, quam in Barbaris Cypriis, qua prudentia tanto magis edoctus fuit ad inquirendum in id , contra quia Iudci tantopere tumultuabantur. Non fuit tamen hax prudentia &curiosa simul, ac prudens inquisitio se gii in doctrinam Pauli causa impellens,quae Deum movit ad Sosium convertendum. Deus enim sipientes & curiosos hujus mundi scrutatores plerumque praeterit. dc invenitur ab iis qui
non quaerunt ipsum. I. Cor. I. 2O. ROm. Io. 2 o. 5
suit taruum occasio , qua induetiis & illectus est ad audiendum verbum, conversionis semen ac ni dium. Impedimentum hujus conversionis fuit quidam Pseudo-Propheta , nomine Badesus, cognomine Et tras. quod exponitur magus, qui erat cum Sergio Paulo, tuoque Sauli & Barnabae concionantibus resistebat. &. quaerebat proconsilem avenere a fide.
Duo sunt in hoc paragrapho. i. Nomina & tituli hujus hominis. Fuit PsAid Propheta, natione Iudaeus, qui vel Deum ipsum se esse, vel Filium Dei & Mestiam promissum, vel denique magnum aliquem Dei Pruhetam jaclita-hat,quique subprettextu divinae mimonis venenum falsae doctrinae propagabat. Nomen ejus erat Bariesus,quod alii legunt Barie hu,. alii Barsuma. Bariesus autem significat filium cnationis vel salutis, quia sorte inter alia jactitavit donum sanandi mo bos. Titulus seu cognomen ejus suit Elimas,quod Lucas est significare magum. De hoc nomine multum di irutatur in re commentatores, cujus sit originis,l in qua lingua si ilicet magum, an in Hebraea,smaca, Arabicaves Cyprio Nobis vero haec disputatio non videtur tantae utilitatis, ut ei sit inhaerendum in Cathedra populari. Susticit auctoritate Euangelistae constare, quod Elymas significet
i. Actionem ejus .Restitit, & qtiaesivit avertere consulem a fide. Incipiebat verbum Dei operari incor Proconsulis , quod magus animadvertens omni ope restitit, & vim ejus quaesivit exstinguere. Qu modo restiterit, non dicitus. Tres tamen sunt viae ordinariς. quibus Pseudo-Prophetae veritati Euan. telii resistunt: r. Tyranni sic elusio impuden' secratio, maledictio, comminatio 1. Subtilis sophisticatio & specioia stauctio ac deluso. 3. Taliasgnaec prodigia, magica arte essem. Haec tria se egregie produnt in sacrificulis pontis iis, re hae triplici opsositione sine dubio etiam hic magus est usus. Discamus hine quam sit dissicile ad veritatis
agnitionem & receptionem venire, ac in ea perseve rare. Veritas Mysteriorum Euangelii in se ipsa res ardua & captum humanae rationis superans. I prcterea in nouis agnata coecitas ec odium veritati quod nos intrinseca illestione& tentatione a veritate satagit abducere. Sed sunt praeterei tot falsi Prophetae, qui tam variis artibus laborant homines a fide avertere, ut Chri his non immerito dixerit, ii possibile esset, etiam electos seductum iri nec ullam carnem salvatum iri, Matth. et . 2 . Adam qui in nem & singuinem in sinu non inibibat, sed peri inis erat in sanctitate,nec multiplicibus sectis &fis Prophetis fuit circumdatus , uni a tentatione Diaboli tam facile filii seductus: Quid i lux nobis non fiet qui internas carnis tentationes in sinu ge rimus, de fide ac sanctitate infirmi stim ac circumdari tot seductoribus t Ohin. Si sic se res habet, quis potest salvari, Matth. i8.ist 'sp. Quod pud homines est impossibile, apud Deum est facile. l Haec doctrina de dissicultate conversionis de persei verantiae non ideo proponitur, ut Deo dissidamus,l sed ut discimiis n6bis ipsis dissidere,filiam illam dii ctrinam de viribus liberi arbitrii sine re , de propria impotentia tristari, & si rea numiliares Qui per hanc doctrinam eo Piguntur is delata est pros missio divinae opis ac custodiae, quod scilic virtute Dei sint custodiendi fide, i. Petri I. quod nemol eos eripiet ex manu Christi, Iob. io. quod portae
inferorum eos non vincent, Matth. a D. Eousque extimes endi sunt seductores, ut cum timore dc tremore impotentiam nostram agnoscamus, site mur, de loremus, sed non eousque , ut etiam dis
'inae custodiae dissidamus, potius ut fiduciam in promissiones foederis oppommus terroribus
CEquitur medium , per quod conversiis est seseu gius, videt. acris reprehensio & poena qua Paulus Ely adortus est, & conatum ejus in impedienda serii conversione stiperavit. Qintuor hic conse randa: i. Mutatio nominis, quo Saulo occaso hujus operis contigit. 1. Discriptio teli Paulini, quem in hoc opere ostendit. 3. Acris rei restuosio, qua