장음표시 사용
541쪽
illud unicum per quod silvari possutiuas, ct Is. II. EPh.2. s. Tit. 3. . Teneamus igitur Euangelium, dcceundum illud vivamus.
- T Udaei videntes gentium assemim erga Euan- Agelium , repleti sunt invidia vel zelo. Zelus proprie est servor contendendi pro aliqua re, ortus ea eius rei amore. Sic zelus pro veritate & pietate est Digentia & vehemens quaedam lucta pietatem sectandi Se defendendi contra eos qui oppugnant. Si hoc Zelo suissent repleti Iudaei,laudabile suillet. Sed hic sella pretius notat aemulationem& invidiam, qua aegre ferebant, stentibus Euangelium praedicati,& ab iis recipi. Creta in Iudaeis incctus. ..uc. I e. I. Matth 9.io,ii. Matth,1 r. s 6Ioh. 7.16. Vide praesertim quod de pharisaeis dicitur,Matth 23. v. I 3. Non inuant i , aer eserum alios ituroire. Oritur luc affectus ex superba cstimatione sui ipsius, ct ex desectu charitatis ae mansuetudinis erga proximum. Tales sunt etiamnum homines , qui cum alios vident admitti ad coenam Domini & conversationem Christianam, qui non sunt tam se vidi in pietate, ut ipsit sibi videntur, statim exc. andescunt, & aegre serunt , quasi vero nostrum sit eos, qui sint in via ad pietatem, impedire potius Rc repellere, quam invitare ec admittere. Tales d Inde homines plerumque omnium primi sunt, qui Ecclesiam Dei gravibus scandalis onendunt. Est alius quidam zelus, de quo Rom. i i. I . Hic debuis. set este in Iudaeis , ut dixissent, si gentes recipiunt Euangelium, quid nos non deceti Laetandum potius erat, cum videmus impios se convertere. Vide Luc. r s. 7. S 3 a. Contradixerunt contradicentes re blasph mantes. Est emphaticus Hebraismus, qualis i. Sam, 6. v. ix. id est, perpetua contradictione contradie bant. Contradictio & blasphematio, duo arma hostium veritatis. Quoniam enim tisimoniis Scripturae convincuntur, quibus contradicere non possunt, Actor. 6. io. Luc. a t. i s. id est, quae enervare non possum, abjecta auctoritate Scripturae em ratione aliquid ogganiunt& oggarriunt. &mphisticas cons uentias nemini, & si nihil amplius ex
ratione possunt depromere, tandem convitiorum plaustra evomunt & calumniis onerant cinctam doctrinam, quasi essit impia & Diabolica. Sic Iudii Christo primo contradicebant, quasi absurdum eis sit, carnem dc surguinem ejus edere, in matris u-
terum redire & nasti, postea, cum ratione destitueremur, calumnias in lubsidium vocant & convitia, quod sit Samaritanus. Diabolum habens , quod sit impostor , seditiosus contra sesarem. Sic nostri Pontificii dominam de Iustificitione peccatoris sergratiam Dei in Christo primo sephismatis o pugnant,quod adhortationes verbi Histi e quodietas non necessisa, quod lex inutilis, &e. Cumi, nihil essiciunt, ad convisa se transferunt, quod simus Patroni impietatis, hostes justitiae. &c Dis mus talibus contradictionibus contra Res malam doctrinam non ossendi. Sunt enim veritatis Christianet perpetuus comes. Vide Luc. r. M. Actor. ii
CONCIO CLX. DE TERTIO.S Squitur denunciatio, ua Apostoli libertate usi
Iudetis denunciant, se impollerem Euangeli in Iudaeis ablaturos, Zc ad gentes transsaturos , una cum ratione & confirmatione hujus denunciati nis. Hic sequentia declaranda.
I. Apostoli vero libertate usi. Est opposito i ter Apostolorum Parrhesiam de Iudaeo um zelum vel invidiam, quasi dicat:Iudaei putabant se invidio sa sua contradictione & blasphem. atione Apostolos absterrituros, sed illi tanto majori libertate usi sunt. Duplex est Parrhesia, commvnu filiorum Dei in Christianismo,Mimulam ministrorum Dei in officio. Prior est, cum filii Dei in mediis angustiis &terroribus conscientiae,beneficio fidei, per preces ad Deum accedunt, in omio permant, pede ino n-so,dc de futura sua gloriantur in eratione ac triumphant. Vide Hebr i 6. Ptam. i 16. m. dc a Cor. v. 13. Exemplarius habe piabaa. 6.9.io. Romana v. 3I, 33, 39. Actor. zo. 2 .&za. 3, Hac pa
rhesia Deo gratissima est, & habet promissionem,
Hebr. ro. 3ς. Cum hac Parrhesia utuntiu filii Desin precando Deum, in triumphando et gloriando de divina ope, & sortiter nitendo contra obstacula ossicii, ea habet magnam mercedem. Sicut festiti domi litum Duci eorum est gratiissima, a. Sam a3- v. in I 6. Sic filiorum Dei Parrhesia De x Per hanc enim obsignant, Quod Deus sit verax, ct Deo dant gloriam mericordia potentiae ac veritat quive-
542쪽
eo trepidant ac dulam sine paπhesia, Dei gloriam in i s omnibus obscurant, de sibi ipsis oneri sunt. Non est quidem licc Parrhesia donum perpetuum, sed est solum, magnam patitur Ecclipsin in ptimis fidelibus, qui saepe amittunt gaudium salutis,
Phil. si. & queruntur in raptu perturbationum suarum , quod excisi sint a conspectu oculorum Dei, PCM. 3 i. I3. & 136. i I. Sed tamen annitendit nobis ad hanc Est enim haec parrhesia non modo magna filiorum Dei felicitas , sia Sc eximia eorum virtus, quae Deo placet dc praemium habet, Hebr. io. 3 s. Quomodo autem obtinetur haec Partheta 3 i. Per studium bonae conscie id, quod peccatum dominans sit in nobis. Sicut qui scrupulum habet in calceo, non potest ino ibride pergere: ita qui peccatum dominans inconicientia habet, non potest habere hanc parrhesiam. z. Per minorem cum Christo in fide.Christus enim via illa viva, per quam accessum habemus cum fiducia,Hebr.Io.aa. Ephes3. ia. Posterior parrhesia est intrepida & impedita increpatio eorum qui se Eu- ungelio Dei opponunt. Vide Ach.28.3i Act. . 3. So.29. Phil i. Σα Haec magna virtua inconciona- - , ta qui hanc non habet, est sal insulsum ac fatuum, Matth. s. i 3. per hanc demum sunt veri filii tonitrui, Mare. 3.17. His armis dejiciunt excelsitates quae suesserunt, z.Corinth. Io.terrent Diabolum ac ejus instrumenta hostes veritatis,uulnerantque ac frangunt pertinaces conscientias peccatorum. Saepe
itaque pro nobis fundendae illet preces, quae simi, Eph.6 i'. Obo. At tui hanc parrhesiam habent
in populum veritate 5c arguendis peccatis, sitnt clamatore quia talitiones excitant & bella. Fatemur, & in hoc Christo similes sumus, Matth. io. v. gr. 3s. Verum sicut hoc fit sine nostra citipa; itast vestro bono. Dum enim pacem turbat corpora. Iem,promovet pacem spiritualem. Cum laber lita arius secuti percutit lignum idoneum quod securi cedit, stagor non est ni innus, sed cum incidit in duros nodos, magnus fit si or, magna renitentia, de tamen pergennin ipsi est, etiamsi iecuris se gatur, ec ipsi percutienti noceat : sic nobis fit in hac causa. Quod Parrhesia nostra turbas edat, non est in nobis sed in auditoribus. Debet nobis prudentia& mansuetudo esse quam commendati nima, nequavis de causa intempestivo gelo turbas demus,sed impleamus illud Christi,Marc. i.so. Habete Iesem pacem. veruntamen non debemus esse sine Pa rhina , ne impleatur alterum quod eodem versu dicitur a Christo,nec non quod Luc. I9. o. Cum desunt inter homines qui gloriamDei annuncient,ve ritatem defendant, seccata redarguant,tum lapides
clamant, i. e. tunc Deus creaturas irrationales commovet,ut testimonium sibi perhibeant, di homines ad confitendam veritatem commoveant. Sic factum, blatth. sie etiamnum per chin metas se alia prodigia insolitosque motus ccoli ac terrae Deus ex coelo revelat iram suam contra Pe cata hominum . veritatem in injustitia detinen
II. Dixerunt: vobis oportuit primum annun tiari verbum Dei. Duo hic quaeruntur. 1 . Cur Iudaeis necesse erat Euangelium annunciari, cum tamen verbum Dei dudum ipsis estet an-
nunciatum 3 Ethnici plus indigebant annunciatione verbi Dei quam Iudaei Z. Iudetis dudum erat annunciata lex terromisso de Messia venturo, sed verbum de Messa iam exhibito, Zc de Iesu Nazareno Iudans inter Gentes habitantibus nondum
a. sed cur Nortuit Iudaeis primum annunciari,quae illa necessitas' An Iudeti aliis tanto meliores, ut hoc privilegium prae caeteris mererentur , ut pro' justitiam Dei necesse esset illis primum annuntiari verbum Dei λ Nequaquam, non erat necessitas iustitiae, sed necessitas mandati, non erat necessarium respectu Dei,quasi ille Iudaeorum meritis obligatus ipsis magis debitor fuisset quam Gentibus , ira erat necessarium ratione Apostolorum, quibus a Christo mandatum erat ita facere, Matth io.6,7. Le. ite primum. Non absolute prohibetur ne gentibus praedicent, nam alibi hoc etiam mandatur, Matth. 2S. v. i'. sed ut prius Israeliti Actor. 3. v. r6. qui etiam ordo indigitatur, Matth. ret .v.8 9. voluit Deus ex singulari gratia erga hunc populum ,qui tamdiu promissionem Mes-uae venturi habuerat, etiam prius mittere historiam Messiae exhibiti sic Ministris suis miliavit facere. Ideo necesse erat ira fieri.Necesse est ut ministri verbi ministerium suum ita ex Nantur, sicut Deus mandavit Non indulgendum proprii arbitrii intemtionibus 2c inventionibus. Sicut Mota tabernaculum necesse habebat ita constituere, ut viderat innaonte,& secundum illud rimplar omnia accurate conformare ta nos minii Duni nostrum debemus ira perficere, quemadmodum Deus in Script ra ordinavit,Apoc. 2 r. is. Qui addit, qui demit maledicitur. Hinc videmus quam sit ne se,ut a P
tificia Hierarchia dis damus. auonum illi in omni Tlt bus
543쪽
bus iliter agunt quam Christus ordinavit; necessarium est ut illos deferentes simus imitatores Chri- illa III. Et si autem vobis primum annunciare neccile habemus, tamen vobis non ita sumus adstrictitit volis nolentibus fructum Euangelii nullum pol simus producere. Ecce enim convertimus nos
ad gentes. Erat haec superbia Iudaeorum . quod putab ant, se solos esse populum Dei, extra quem nulla suus plane, ut hodie Romanenses aiunt ac jactitant,se solos esse Catholi eam Ecclesiam, dc Sm-ctam illam matrem extra cujus gremium n nila salus. Quid mirum, si eos Deus plane deserat, ic Su-nelium suum transire jubeat ad Turcas. Iudaeos eccientes, ut hi illos superbos operarios in regno Dei antecedant. & primi fiant ultimi. Matth. zo. Sicut delictum Iudaeorum Gentibus fuit salus, ix. occatio salutis , Rom. ii. ii. ita pertinacia & persequutio Papia ira contra Euangelium , erit occasio conve tendi alios. I V. Dat autem duas rationes huius mutationis r. Quia vos verbum Dei reiicitis ec vosmet vita aeterna non dignos judicatis. i. Quia Dominus sic
1. Quid sit verbum Dei reiicere vel contemnere, dictum est vers i. Quomodo autem Iudaei se indignosjudicarunt vita aeterna,&quare hoc facit causam auterendi ab illis Euangelii Ubique Iudaei, secura imaginatione tautis turgidi nusquam se vita aeterna indignos judicarunt ac pronunciarunt, scit potius super gloriati sunt,sesbios esse popula Dei,silios Abrahae, per ibero qui nullo libcr tore indigeant. Et si seipsos vita aeterita indignos iu dicassent, an non haec fuisset caula Evangelii latium illis potius applicandi. quam Litangelium ab ipsis auferendi Z Vtique qui se ipsos condenarrant.& se vita aeterm indigno; iudicant,sunt illi ipsi quos per Euangelium justificare tenemur. Sic Christus iecit Publicano. Lucae 18.13, i . silio perdito, Luc. 3s. 23,22. Capitan illi. Matth.8 8 Iudicare seipsum vim aeterna indignum hic non est illa san- aa Nκριας ic judicatio su sius, quam Apostolus requirit, i. r. ri. 3 i. quaque homo peccator propriam suam humilitatem corde submisso coram Deo confitetur, sed est impia illa rejectio Euan. gelii, qua homines Deo justampnebent cxus eos condemnandi & vita aeterna privathdi. Haec enim rejectio est testimonium &sgumentum , quo ipsi-inet jussitiam suae condemnationis demonstrantii mines inconversi natura satia sunt indigni vita a s PRACTICU sterna,ut Deus in illis justam h abeat causam eos condemnandi; sed cum per beneficia e judicia Deilrae cipue per ex tertiam vocationem Euan ii in vitai tur ad Deum colendum, & salus aeterio ipsis osse tur, & illi hoc petulantes rej iciunt ic a se rcpellunt, hoc ipso reddunt Deo testimonium, quod jui
damnentur & vita aeterna priventur. Ideo dilauntii rata re F κοιται Tit. 3. 1- est Rom. a.
v. r. Quorum perditio non potest excusari , sed qui condemnationis causam dc culpam ita in se ex se
habent ut Deus justus sit in judiciis sitis ci per ipso
nee ullani ipsis iaciat injuriam cum eos coni:
rat. Nemo perit nisi qui seipsum perditione dignum judicat, i. e. qui pr. ria malitia ostendit quod
dignus sit qui condemnetur, Homines mi ipsis mdunt ac bibunt iudicia r. Cor. I i. 29. Perditio tua ex te. Ose. i 3. Non quidem semper in conscientia sunt convicii ,& proprio ore iustitiam suae condemn tionis testantur impii, sicut Iudas, Matth. 27. tamen vita & actiones eorum sunt argumentum octestimonium, quod juste pereant,justi enim est. ut qui male vivit, male pereat. At omnes impii male vivunt. ξ: hoc ipso testantur quod juste pereant. Obiect. At hoc est contra doctritvim R formatorum . de Reprobatione. Illi enim docent, quod quos Deus ab aeterno reprobavit, non ideor n)robavit, quod seipses vita aeterna indignos judicant, sed quia ita voluit.' . Verum es Deus non reprobavit, quos retrobavit, propter eorum indignitatem prae alii , ted inde non uitur, quod sino indignitate & malis meritis pereant. Reyrobatio enim non est causa condemnationis & perditionis, sed peccatum hominum & rejectio Euangel ii. Non enim condemnantur via robati sunt, ibi quia malitia& im enitentia se ipsos condemnatione dignos faciunt& ostendunt. Reprobatim quantum- v is firma & immutabilis, non est causa , quae bona iano facit insanabiles, ii siue claudit januam salinis,ut non possint ut ullo modo vari, sed hoc faciunt ipsi homines suis peccatis. Non igitur pinest culpas perditionis transsem in aeternum consilium Dei, sed haeret in meritis hominum pereuntium,qui Pr priis factis testantur ec ostendunt quod juste -- eant. Tibi igitur acceptum suus, si pereas, & ii vitare vis perditioneni, cave tibi a te ipso. Nemetuetibi a Deo & ejus evitato, dicens: o quid si sim probatus : Non quia reprobatus es, sea quia pectas , peribis Ne igitur scrutare consilium, sed cive peccatum. Qui reprobati sunt, pereunt, non quia reprobati sunt, pereunt ed quia seipsos perditionis dignos iaciunt uineae t. Ubi
544쪽
IN Ac To R. APOSTOLI co R. CAP. XIII. sis
,. Ubi nondaxit Deus, quoid Iudaeis Etringe- lcatur cornu salutis, Lue. I. 69. sons silutis,ΞΩ.ri.
lium micientibus, Ethnicis illud presicari debeat l 3. Est autem nobis Christus Mandatum utique quod Paulus hic allegat, ex Lia. 9. 6. non est mandatum fictum Aponolis , sed promissio facta chri isto. Resp. Non est qvidem expressiim mandatum, sed tamen est fundamentum ex quo concludere poterant Apostoli , quod esset
voluntas Dei,ut etiam Ethnicis Euangelium praedicaretur Ec non solis Iudetis. Non voluntate homi-r. Salus auxilii. Dum enim in angustiis sumus, nos eripit rc liberat ac defendit p. r potentiam dexterae sitae, sicut tempore Iudicum Ecclesiae pei pessionibus tapetabat Salvatores; ita& nunc, Esa. 26 I.
a. Salus gloriae & aeternae quietis Hae illae vestes salutis, Esa. 6 i. Io. Haec aeterna salus, quae nonsionis. r. salus liberationis. num ad nos Ethnicos venit verbum Dei .sed est vo- consistit in desensione contra hostes, nee in militiae luntas Dei ut salus nobis offeratur. Deus quidem sublevatione& solatio, sed in abolitione omnium antehac sivit Gentes ire suis viis, sed jam omnibuslhostium&omnis tristitiae. Est igitur r. sesus defen- ubique hominibus an nunciat uiae convertant. Ac-- cedamus igitur sine Scrupulo, sumus enim invitati quantumvis Ethnici, & est voluntas Dei ut veniamus,etsi non veniamus, voluntati Dei & mandato ejus sumus inobedientes. 3. Praecipue autem ex hoc textu consideremus
beneficia, quae ex Christo habemus. Factus est nobis Ethnicis lux re sesus. Haec duo etiam conjunguntur, Ples. 27. v. i. & sunt idem quod lux α gloria, Luc.r. 1 r. Urim & Thummim,Exod. 18.3o. a Christus nobis est lux, videt. i) Lux sapientiae. Eramus coeci; sedentes in f v. S. 9. Actor. I 3. v. ψ8. ad
O Uartus essectius concionis Paulinae est Ethni
corum Antio ensum convertio descripta unaura mortis, ex ecati intellectu , Eph. . 18. Eias . i. Christus nobis saetiis lux, qua videmus peccata nostra ut humiliemur, rc viam salutis, quae ineunda est ad tautem consequendam. r. Ethnici audientes Pudebant. Object. Conversio utique non incipit a gaudio , sed a contritione. Resp. i. Si accipis vocem de Ethnicis piis illii proselytis, de quibus, v. 2, 3. illi non jam cemum r) Lux justitiae. Eramus condemnati ad extre-icoeperint converti, sed habuerant jam antea c5vermas tenebras, in quibus tremor di stridor dentium, Matth. 8. Ortus super pos sol iustitiae qui tenebras carceris nostri depellit, & radiis justitiae suae coram
Deo nos facit coruscam, Mal. . ac primum fradum, videlicet contrie audito adversus miseriam remediosionis initium & itionem,adeoquemvis sunt. a. Sciendum autem, quod duplo sit insidelibus gaudium super Euangelio, aliud ridem am 3 Lux sanctimoniae. Eramus filii tenebrarum, tecedens,aliud fidem consequens. Ante fidem gau
viventes in operibus tenebrarum .& in iis moriui.
Oritur super nos Christus, & tanquam lux nos illv. minat, ut in luce ambulemus ut filii lucis Ephes
O Lux consolationis. Dum hic vivimus, maniae tenebrae super nos oriuntur,praesertim cum devexamus in tenebricosam vallem mortis.Tum con-sblationes Christi sunt sicut lux, quae nos reficit, Ptam. iii . . Mich. 7,8. Eta 1 8. IO. In morte cum vires fractae,intellectus obsus tus,conscientia onere peccati & sensu irae gravata, amorem Dei non videt nec comprehcndit, tum claros radios amiris siti subinde in conscientiam demittit, ut videat semitam qua debet ambulare in vitam. . Christus nobis est salus, lux enim sive sol justici salutem bori sub aliis suis, Mes . i. ideo vindetot, quod audiunt bonum consilium, quo a mis ria sua liberari possint. Post fidem gaudent, quod per fidem certi ac persuasi sunt, seria liberatos
esse. Sicut aegrotus homo audiens experium aliquem Medicum in urbem venisse,qui multos aegros sanaverita tali morbo , quali ipse tenetur, statim
gaudet & spem concipit se quoque liberari poste, &sic ad Medicum se recipit; sed postquam per Medicum illum sanatus est se scit furatu esse, jam demum vere gaudet rc secure sic cum homo contritus percipit nuncium Euangelii, quod Iesus Christus in mundum venerit ut peccatores salvat,gaudet statim talem servatorem veniste, it sic laetus ad eum consegit ad consilium ejus exquirendum dc usii mandum, sed postquam per fidem persiasua est, super Christum ab omni sua miseria talvatum cile, tum Tit a denium
545쪽
demum gaudet gaudio illo ineliabili. i. Petr. I. v. i. quod demum eis gaudium penetrans eccor susten tans,cum prius illud sit staudium evanescens, Ioh ς
a. Et glorificabant verbum Domini. Iudaei dicuntur verbum Domini contempsisse & rejecisse, V. I. S 6. Ethnici econtra dicuntur verbum Domini glorificalle. Quid gloris reve rbum Domi nit i e. Approbarunt, & judicarunt esse ver
but' bonum ac ad salutem consequendam utile ac susticiens. Verbum Domini est consilium , 'v0rcatoribus ostenditur medium eluctandi ex miseria sua; supra, v. 16. de Luc.7. 3o. Qui hoc consilium Niciunt, medium salutis illo praescriptum judicant esse inutile & insuniciens ad salutem consequen dam, Hebri io. 29. ubi tales dicuntur filium Dei conculcare, & sanguinem ejus immundum ducere, de spiritum ejus ignominia assicere. Qui vero recipiunt Euangelium, glorificant illud. t e. judicant ecconfitentur hoc este verum,unicum & tutum salu-
consilium quod in verbo Euangelii praescribitur. Hi ianguinem filii Dei glorificant, cum iudicant rc profitentur , quod sit plenum 5: sussiciens lytrum, quo pro om nibus peccatis satisfactum, & salus ac- qui sita est. Spiritum Dei glorificant cum judicant & lsu tentur, quod sit potens ad corda renovanda; dc
in Christi communione ad vitam aeternam conis
yanda. Vide etiam Rom. .ro. Dedit Deo gloriam, i e glorificavit verbum ac promissionem Dei. Qui vero meritia Christi alia merita substituunt vel ad-cunt, quique ad operationem Spiritus s. addendas ei se iudicant vires liberi arbitrii, ut at tautem pr
ducendam possit esse suffciens, illi ignominia assi- lciunt saliguinem & Spiritum Christi, in Evangelio loblatum
3. Non tantum laudarunt Euangelium, scit etiam illi crediderunt illudque per sdem receperunt: Aliud est verbum Dei laudare, aliud verbum Dei recipere,& in illud credere. Fieri potest ut quis laudet verbum Dei , nec tamen recipiat sed rejiciat. Laudare conciones multi possunt, sed credere illis
auci. Quid est credere verbum Dei' Resp. Est verum Domini sibi applicare & in suum usum transferre, consilium verbo praescriptum extatui. Verbum Dei habet si as comminationes , promissi nes Zc sita mandata. Comminationes sunt , quod
uisquis peccaverit, sit maledictus. Iam sicile est hoc verbum laudare & dicere ; Iustum est, ut qui freccat si maledictus. Sed hoc non susteit ad salu- rem, verum requiritur, ut sentias oc credas verbum
illud in te verum esse & bonum, quod tu sis male di s & merito. Promissiones sunt: Quod qui siquis crediderit in filium Dei, sit habiturus vi coaete
nam,hoc vertam facile laudatur ut verbum bonu oec gratiosum,sed non tam facile applicatur, ut durere possis in angoribus conscientiet: Ego credo prinnter Christum peccata mihi remissi. Mandata verbi sunt: ut nosmet 'negemus,crucem nostram tollamus,& Christum sequamur in obedientia omnnim praeceptorum ejus. Haec mandata facile laudantur
ut iusta , quae deceat fieri, sed non sicile applicantur, ut dicere possis: Ego me abnego, crussin tollo, Christum sequor. Summa, credere verbum Dei, est commin atrones verbi mutare in humiles di sinceras consessiones peccati ac miseri promissiones verbi mutare in contestationes fiduciae, in data verbi mutare in conatus verae obedientiae Memendationis vitae. Vide Psam. 17. s. Verbum it bet quaerere; Ego quaero. Sine hac applicatione vel bi, verbum est incut bonum semen in utreo,
biseum:' non fert, L verbum applicatum,
est sicut bonum semen in agro, ubi fiuctum sere Sine hac applicatione fides non est fides qua credimus toto corde, sed est inanis. assensus intellectus , cui etiam in impiis, imo in Diabolis locum habere po-
. Non tamen crediderunt omnes qui audive runt ted quotquot ordinati erant ad vitam ernam Tota paene civitas convenerat ad audiendum. Sed non credunt nisi quotquot ordinati sunt ad vitam aeternam. Est certus hominum numerus ad vitam aetcrnam ordinatus, & quotquot ordinati sunt vi huius ordinationis suo tempore credunt ac Euangelium recipiunt. Non ordinati sunt quotquot credunt, sed credunt quotquot ordinati sunt. Fides non est causi electionis, sed electio cauti fidei. Sila
Ephesi. s. Ioh an. tr. i 6. Haec verba sunt festuca& trabes in oculis Iesultarum & Pelagianorum, negantium aeterium & immutabilem electionem inorund am hominum ad vitam aeternam , eorrumque electorum ecticacem vocationem ad fidem ,quae tamen hoc textu tam clare asseritur. Quid enim aliud est ordinatum esse ad vitam aeternam, quam a Deo ad vitam aeternam elestiam esse, vel a per regenerationem idoneum redditum esse ad credendum & vitam a ternam consequendam ' Et ann
expresse hic dicitur, quod hic electio&adoptario ad fidem te vitam aeternam non sit omnium hominum , sed quorundam, quotquot ordinati sunt. vide tamen quomodo sic in omnes foraris v
546쪽
rant adversarii, ut lucem horum verborum obso1-
i. Non potest , inquiunt,hic locus accipi de Praedestinatione , quia non dicitur Omnis ordinatio ad rem est praeordinatio, quia rem antecedit, unde etiam dicitur in plusquam perfecto, quod erant vel fuerant ordinati in ba δει ηανὶ antequam credebant. Quam parum diis runt tam parum ordinati & praeordinati. a. Non dicit, inquiunt, textus quod suerint ordi triti a Deo, sed simpliciter quod fuerint ordinati; potest itaque intelligi dispositio animi te aptitudo
ad vitam aeternam quae erat in ipsis&ab ipsis q. d. Crediderunt quotquot erant animo bene disposito, vel qui se ipsos bene disposuerant.SicutIudaei perierunt Euangelium rejiciendo, quo seipsos vita aeterna indignos judicaverant v. 46. ita Gentes crediderunt, quia seipsi, ad vitam aeternam bene disposuerant, Re p. i. nunquam significat dis poni , sed . Ordinare in S. Scriptura est constituere, instituere, destinare, definire,Rom. I 3.
v. i. Actor. 28. 23. Sc 22. Io, i . Ordinatum est
tibi sacere, di praeordinatua es ut facias. a. si fuerunt bene disposti ad vitam eternam, & vita aeterna digni ante in crediderunt, quid cratis habebant fide ρ Ante iidem nemo bene dispontus est ad vitam ceternam,rc sela fides in Christit m homines propter Christum facit dignos vita aeterna. Non igitur hierant vita aeterna digni, vel ad vitam aeternam bene dispositi ante fidem. a. Et posito, quod ante fidem fuerit in his hominibus aliqua bona dispositio ad vitam cternam, a tuo illa bona dispositio ad vitam arterium potuit proficisci, quam a Deo 3 Quis enim potest nos separare ab hominibus ιλακ-ς incedendentibus a Their 3. 6. vel ab hominibus ατα,πιιι I. Theis s. i . nisi solus Deus 8 Intelligenda igitur
hic ordinatio ad vitam : eternam facta a Deo. Illa scilicet ordinatio, qua Deus nos aeterno suo consilio constituit ad salutem consequendam, I. Their. s. v. quaque nos posuit ad ferendos fructus. Iohan. is
V. 16. 17. &per regenerationem ac contritionem
fidei ec vitae capaces secit. Unde Syrus interpres haec πιταμοι η , vertit: positi erant. 3 Posito, inquiunt, quod hic locus de Praedestinatione sit intelligendus , aliud nihil sequitur, quod sint electi ad vitam aeternam si crediderint. Rrsp. Imo ideo dicuntur credidisse, quia erant ele- Non electi sunt quia crediderunt, sed ideo creditarunt, quia electi. Fides non est causa & conditio
electionis sed electio fidei ideo enim haec verba adduntur, ut reddatur ratio, cur aliis reiicientibus hi crediderint, quia scilicet a Deo perexternum consilium ad vitam aeternam crant constituti, atque irat vi hujus electionis per regenerationem ad fidem ast optati. Teneamus hanc doctrinam, quod nemo cre- misi ad vitam aeternam ordinatus, res ad fidem per regenerationem idoneus factus ae excis latus est. Non omnes possunt credere,2.Their. 3, 2. Iohan. 12. 39. I. Corinth. a. I . Non omnibus da tum est Matth. I 3. ii.& ii. 2s.Sed fides electorum
est Tit. I. i. Quod autem Pater dat & trahit, id venit, Ioli. 6. Quotquot ad vitam eternam ordinatis sunt, credunt. Haec doctrina utilis est. r: Ad terren-l dos ec humiliandos pertinaces procra linatores pin' nitentiae, qui seputant impune diis eire posse poenii tentiam,&se in fine vitae convertere. Si quidem in potestate hominum esset crudere quando volunti aut opus est, impunis & sine periculo seret haec dii latio. Sed quia nemo potest credere nisi a Deo ordinatus & adaptatus, tempestive agnoscite hanc u stram impotentilam , et implorate gratiam Dei qua ad finem excitemini,ne oleum delit lampadibus vestris cum venerit sponsus. a. Ad animandos credentes. cum sentiunt imbecillitatem & magna obstacula fidei, metuuntque ne deficiant. Heus, non tuo arbitrio nec casu vel fortuito credidisti, sed fides tua dependet ab ordinatione Dei aeterna, &ejus vitare enecta est, ideo etiam eadem vi perficietur. Quis imp tot consilium Dei erga te Z Qui bonum opus coepit, perficiet. Vnde tua fides oritur ξ Non certoi ιξ ἰὰίαι ἐπιλυ α. sed ex ordinatione Dei & eigcal cia Spiritus S. ut in alii causa loquitur Petrus a. Pet.
l cap. l. 2O, 2I. 3. Ad excitandam gratitudinem.
. Rese te discrevit p quid habes quod non accepisti p
s Quod si ex singulari Dei gratia, iliae tuo merito prae teris tanta grati i tibi ab arterno praeparata est, an- non prae caeteris obligatus es ut vivas Deo 3 Sie lais turiise doctrina de gratuita ele mone ad sidem dii vitam est prccipuum fundamentum nostret humiliationis, consolationis ec gratitudin s. s. Non 'ntum ipsi crediderunt, sed & verbum Dei disseminarunt Irer totam illam regionem. Qui in civitate didicerant, per pagos disseminabant. Homo regenitus ardet studio propagandi Euangelii. sicut vim naturalis secum feri inclinationem in t pagandi sui generis; ita vita spiritualis secum sertini clinationem propagandi ver, & pietatis, Conder
ljus, eo moratres Luc. ri. χχ. Redde laetitiam
salutis, & docebo vias tuas, Psal.s i. 7, 3, 9 P rccipue
547쪽
quidem haec inclinatio docendi est in iis,qui habent
Spiritum propheticum, i .e. Ministris Euangelii, sed tamen etiam est in iis, qui habent Spiritum regenerationis. Qui igitur commodas occasiones alios docendi &ad Deum convertendi praetermittunt,p sertim qui proprios domesticos non docent, nec horiantur ad bonum, ostendunt quod pariam habeant de Spiritu Dei, praesertim qui non concedunt famulis tempus frequentandi templum, nec bono exemplo precandi iis praeeunt.
I. T Udaei videntes Euangelium non modo Gen- , tibus prie litari, sed etiam ab iis recipi, citant
persecutionem contra Apostolos . idque per mulierum religiosarum ac honestarum , nec non primorum civitatis, exacerbationem. Mulieres religiosae
non sunt mulieres vere piae pietate spirituali, sed intelligitur hic devotio naturalis, seu ex lumine natum proficis ens. Vide quae diximus in vers 3. hujus capitis. Vera resigio non habet acriores hostes ac persecutores quam eos, qui luce Euangelii destituti pro lege Ilosis & naturae maxime pugnant. Supe stitio ec devotio naturalis, seu sapientia dc pietas lecundum carnem, i .Corinth. 26. Gal. 3. 3. spirituali devotioni maxime inimica est. Ratio rei non in
alia, quam quia justitia secundum legem inflat animum spirituali quadam superbia, ut justitiam Euangelii despiciat. Hinc scom& publicani tales di.
cuntur antecedere in regno coenorum, Ma t. 1 l. 3I.
uia scilicet opinione pro et justitiae carentes, ci- Iius ad Euan licam justitiam amplectendam persuademur. Considera exemplum Sauli, qui maximus erat ec devotissimus Zelotes secundum legem,rc etiam maximus persecutor Euangelii. Sie arrisaei, homines satis pii & religiosi, Luc. 18 suerunt acerrimi persecutores Euangelii. Ne igitur ostendamini, cum & hodie videtis devotissimos Papisias acerrime r equi nongelium, nec putetis tales
non mereri abalienationem nostri amoris, & .cautam pria dentiam in conservando. cum sint homines pii. Pietas eorum inimicitia contra Euangelium cst, ideo maxime cavenda. Honesta mulieres hie non sunt tam animo quam statu honestae, primariae videlicet, de uxores eorum qui hic vocantur civita-xi primores. Quo quia potentior lutu, tanto dissici
tior Euastgelio. Status enim ocelsus animum arcet ab humilitate quae secundum Euangelium I stitia lae s & celsitudo mundi Euangelio
I. Corinth. I. v. 26. Hoc observent qui sunt in stare
excelso,non quod sit illicitum esse statu excelsedes qui tales sunt, praecipue opus habent dare operam humiliationi animi. a. Quomodo Apostoli hanc persecutionem trulerunt 3 Excussis quivere pedum super ino , vene
runt Iconium civitatem Lycaoniae ad montem
a 'riam. Exciissio pulveris instituta a Christo intestimonium contra illos,qui Euangelium oblatum contempserunt. Finis ceremoniae est talibus -ncare & testari, quod imposterum propter c temptum Euangelii sunt excussi & de ecti ab omni
spe salutis. Vide Nehem. s. i 3. Contemtus Euam gelii claudit januam salutis, dc abrumpit omnem communionem sanctorum cum talibus. Fit etiam h. aec caeremonia ad testandum pertinacibus, quod culpa exitii eorum non sit penes Deum aut esus 'io' i's, A r. is. 6. caveamus opus trabeant Ministri verbi hac caeremonia contra nos uti.
DE SEXTO. i. Ut illi discipuli gavisi 3 se,. r. Quidam
intelligunt duos Apostolos Paulum &Barnabam. Hi hac ejectione gavisi, quod digni ha biti sunt propter nomen Chniti cladem & ignominiam pati, ut Actor. a.Sed potest etiam intellitagiceom nibus qui in urbe hac ὀc circa eam discipuli Christi facti erant, qui non obstante persecuti gavisi sunt ob r tum Euangelium. Fideles ac ceptam Euangelii intiam tantum cstimant thesaurunn, ut de co gaudeant, quantum via propter illam persecutionem patiantur, Actor. ro. et . In periculis vitet cum gaudio cursum perficio, a. r. r. . m dium habeo in tristitia, Phil. z.v. i7, 18.
a. Quid per spiritum S. hie intelligitur Z An
gaudium illud etiam non erat donum spiritus SaCur igitur a spiritu S. distinguitur Z Intel- Diri parrbera, ut Act. 3 qirem Deus
cilcipulis suis dare solet tempore perlecutionis, ut constanter per l, ut non reformident iam sanguine suo, si opus est, veritatem Dei ob n
re, secundum promissionem Christi areb. i odio. Actor,
548쪽
iaeseribitur Ouini ad Egressum pertinet ad v. r de historia Regressus incipit describi: Egressi illasvriae. Venerant inde in Cyprum l Xplicamus adhuc doctrinam primi . itineris Paulini, quod ex Oriente in
Occidentem ad convcrisionem Gen-
tium suscepit in quo Barnabam socium dc collegam nabuit. Hictoriam hujus itineris divisimus in E-mam. Hoc capite primo aliquid
Antiochia Syriae. Venerant inde in Cyprum Insulam Inde transfretarant in Pamphiliam provinciam Asiae minoris,ejusque metropolim Pergen . Ex Pamphilia profecti iunt in Pisidiam oliam Asiae minoris provinciam, ejusque Metropolim Antiochiam. Ex Pisidia prosecti sunt ulterius in aliam Asiae provinciam, quae vocatur Licomia, Tauro monti celebri
vicinam, ibique in tribus praesertim urbibus Euan fellum annunciarunt, scilicet Iconii, strae & Derae. In singulis quid gesserint videndum. Primum de Iconio. I. In hac historia monachi tripi ni. Iconii enim Munt inter primas Pauli discipulas suisse S. Thecum virginem, cujus non tam fidem quam Virginitatem laudant, ut hoc exemplo multas divites virgines in monasteria sita alliciant. Sed, an historia laee sit an fabula dubium est. Textus nihil ihabet. Et nolira cura non est qui homines innasterium, sed qui in coelum adducamus. Iconium venientes una ingrcssi sunt sInagogam ludetorum. et, idem quod si tari simul,una. In hoc itinere semper conjunctim incidcbaut Paulus ec Parnabas, qui insequenti itinere per contention quandam super Iohanne a se divisi sint. Alii
tamen si vertunt itidem, vel iterum, Quod
sicut Antiochiae; ita ec hic initium concionandi se cerint in SInagoga Iudaeorum. Sed tum mi aeritur, cur iterum a udaeos iverint cum Euangelio , cum antea declararint, se ad Gentes se convertims,postquam Iudaei se in os vita aeterna judicaverantZR p. No dixerant hoc ideo, quod imposterum plane negligere dc praeterire Iudaeos vellent, sed ut sciarent Iutaei, suam pertinaciam laborem Aristotc
. rvin non reddituram irritam, cum quod a Iudaeis inretrare non possint,Gentes abunde sint praestitiserae. Interim semper Iudaeos prius es quantur, ut per Iudaeos ad Gemes commodum aditum sibi parent. Est hoc exemplum insigi iis caritatis in Apostolis, quod , quamvis a lildaeis contumeliose Antiochia ejecti, tamen Genti isti non sunt insensi , ut non amplius salutem eorum quaerant, sed denuo illis Euanaelium praedicant Dissuadeat hoc exemplum nobis omni us cupiditatem vindictet , ne statim amorem dc beneficentiam subtrahamus iis, qui nos offendunt & injuriam nobis faciunt. Si Deus vellet desinere nobis benefacere, quoties illum offendimus, quid de nobis fieret Z Quod nobis volumus fieri ab aliis,id aliis faciamus,Matth. 7.Atqui scis quod tu aliis tape injuriam saris, Eccl. 7. 22.& cupis tibi ignoscis. Ergo. Hoc singulare illud Clitistianorum, quo differunt ab aliis, Matth s. 6. Memineritis hujus exempli in die S. Coenae. Praesertim Ministri Euangelii animum suum hoc exemplo moderentur, si quando auditorum ingratitudine &pertinacia ad indignationem concitantur. Sic Christus etiam pro crucifixoribus oravit , dc adfinem vitet eos ad poenitentia hortari non desiit,ut patet ex, Luc. a 3. 28,29. Vide amorem Pauli in Iudaeos
periinaces, a quibus tantum pamus erit, Roman.9. z,3 & io. I. Sic & nos, quantumvis multo iesistus ira laboramus, S multa patimur a pertinacibus auditoribus , tamen non dcocmus deponere amorem
illorum & curam salutis. II. In hac SI nagoga ita sent locuti, οῦ-
ρς , ut magna multitudo tum Iudaeorum tum
Graecorrum crediderit. Quinam illi Graeci, qui erant in Synagoga Iudaeorum. Erant genides Iconii habitantes, qui Iudaicam religionem amplexi erant,vel saltem audiendi causa ad iudetorum conversionem confluxerant. Iudaeorum erum synVogae apertet erant etiam gentibus ut lectionem verbi audientes populo Iudaico in religione accederent. Hoc dii larunt verbum & sacramenta, quod verbum licet praedicare omnibus.sive conversis,sive inconversis ; sed Sacramenta non sunt conserenda nisi illis, de quibus constet idoneis argumentis quod Id scedus Dei pe tineant. Sunt enim sigilla foederis, promissionem foederis applicantia & obsignantia illis ad pertinent, Rom. v. ii. Verbum beneficia Euange
549쪽
omnibus offert, erram indimissimis Sed sacramem in beneficia Euangelii oesignant iis , qui ea per fi-Mm receperunt, Ioli. i. tr. Sed quid hoc est: lti locuti sunt ut crederent multi Z An GA Auditorum foen in cinent a concionandi ξ An una concio plus potest ad iiilem generandam quam alia 3 Anqui bene & cxcellenter concinnantur , plur convertunt quam qui minus bener Quid ii paulo aliter quam ita concionati cssent , an ideo minormissent numerus conversorum Z Potest haec
vox t liciter exponui. Tam bene dc excellenter concionabantur. Unus modus concionandi aptior est ad convertendas animas quam alius. Hoc verum est, tum rati ne materiae, tum ratione formae concionis. Qui
vestiun Dei concionatur pure ec Orthodoxe sine mixtura siliarum glossarunt, haereticae,idololatricς, superstitiosa: Asaliae doctrinae, aptior est ad convertcndum animas.quam qui secus. Qui enim aliter faciunt , eorum sermo est sicut cancer, aptior ad per
ins ec verus sermo solus aptus ad 'dificandum, pascuum & pabulum ovium Christi; idolollatricus hcreticus de impurus est venenum animarum. Nec contemnimus vim donorum quibus Deus Ministrum prae Ministro ornavit. Non dubitamus, quin qui habet donum verbum recte scindendi, prudenter applicandi, clare & ornate eloquendi , sortiter imprimendi aptior sit ad aedificandum, quam qui id
minus potest. Sed tamen ab hoc modo concionandi non pendet conversio , ut cum illo stet cadat ve. Licet optare, ut qui concionantur, concionentur docte, perspicue, eleganter, praesertim licet & decet impuras conciones declinare,& Orthodoxas quaer reae selii, sed tamen ab externis concionatoris donis ec modo loquendi non ita est pendendum, ut qui non sic triuitur ut alius, contemnendus judicetur , & ad aedificandum non idoneus, si quis Ministerio ejus humili corde utatur. blinistri, quantumvis optimi, doci: ssimi, disertissimi,non habent vim Conversonis in ore suo, nec sent quicquam aliud quam plantatores, rigatores, stivi per quos credi
z. Tam tempestive & opportune concionabantur, & tam congrue ad disjositiones quae erant in animis auditorum, ut crederent. Haec glossa Pelagianorum, qui docent hanc esse causis, adaequatam conversionis, propter suam fit ut aliis non credentibus alii credant,quia scilicet concionatores tam fori tunati ut multos Genderisum ea dispositione animi . ut essent idonei ad parendum verbo pridicato
Homines non sunt omni tempore eodem modo dispositi. Idem concinnator,etsi semper eodem modo concionetur, tamen non semper eodem modo
placet. Imo eadem concio uni auditori valde pla-c alteri parum placet,vel etiam displicet. Hoc in de est, quia auditorum animi non sunt eodem modo dispositi. Alius venit in templum bene citur,
somnolentus . vel quibusdam occasionibus animo turbatus, adeoque ad concionem minus attentus quam alius, qui venit sanus, sobrius, inturbatus, ad bene audiendum bene paratus. Et certe hoc commendandum auditoribus,ut ad audiendum ventur caveant turbationes animi, & veniant bene dispotati, ut concionator ita possit conciolori, ut penetret concio ad animum. Nam optimus qui te conci nator,non est potens ut hominem saturum, tium,
somnolentum, assectibus turbatum & distracti bene doceat & commoveat. Sed tamen hanc bonam Auditorum dispositionem esse causam , propter Lam fit, ut alius prae alio credat, salsissimum est a si quis concionator sit tam sortunatus, ut incredulos & inconversos ae irregenitos suos auditores offendat in optima dispositione corporis ec intellectus & astatuum, in qua homo naturalis unquam csis potest, tam si non convertentur ideo, si nihil aliud accedat. Cum enim Paulus Philosophis Atheniensibus concionaretur, qui se ad discendum bene disponebant, Sc etiam virtuti operam dabant,& cupidissimi erant distendi, Am r. 17. vel cum Christus Pharisaeos doceret. qui erant homines valdebrii, & multis sejejuniis macerantes,Luc. I S. non tamen potuit ita concionari, ut crederent. Debe mus nos ad audiendum bene disponere , sed ab hac dispositione non pendet conversio.
3. Tam efficaciter ec potenter contionabantur, i. e. cum tam potenti cooperatione Spiritus S. concionabantur, ut m agna multitudo crederet. Hiependet vis concionis. Cum Spiritus S. cooperatur concionantibus & audientibus, generatur rides. Si ille non cooperatur, optimus modus concionandi& optimus modus audiendi est irritus. Debent rastores curare, ut bene concionentur; debent aud tures curare ut sint bene ad audiendum di mitti, sed ab hac cura non pendet conversio , verum a co operatione Spiritus s. sicut optimus Medicus in
aegro obedientissimo saepe nihil proficit, quia P
non illacet cooperari: sic optimus concionator α'tentissimum auditorem saepe non convertit, sue a
Spiritui s. non placet cooperari. Vide Matth. i3 - Actor
550쪽
IN Acron. Apos Tot reo R. CAp. XIV.
2 Actor. iς 33ίi . Cum optimo modo praedicatur,ra & optimo modo auditur, nemo tamen convertitur, nisi quotquot Deus advocat lc Ecclesiae addit. Actor. a. v. 39. 3 quotquot ad vitam aeternam or. 11 dinati sunt, i unt. Actor. i 3.
Obiect. Sed annon Deus il essicacem coopeta rationem per promissionem suam adstrinxit bonor modo concionandi, dc bonis dispositionibus ad au-s diendum, ut quando concionator bene conciona- et tur, & auditor bene audit, sive ad audiendum benei distositus est, Spiritus S. necessario dubeat coope-' ωi3 I t j. Deus per suum mandarum hisce ossiciisi adstringit nostras conscientias, tal se ii iiim nullisi mediis adstrinxit, per absolutam promtisionem,nisii ipsi fidei & conversioni exercitae. Dona sua per re-
generationem collata, promisit coronare, & non potest non coronare. Sed quod ad ustim externo- rum mediorum ante reῆenerationem attinet, sicuts nos ad eum adiltanxit, ita suae libertati reseratavit,s cujus velit misereri, quem velit indurare, ut laus & ploria salutis eorum, qui salvantur, non si eorum Dei, Rom.9. Nos debemus uti mediis ,& sue-α cessiim mediorum si bonus est, asscribere stagulari: grmiae Dei, si malus, nostrae culpae. Habetis certe culpam quae vos vita aerema indignos iacit, quaque Deo iustam datis causam usui mediorum su rvos non benedicendi, vos, inquam, qui sera & in- temperanti vita corda vestra incrassatis, & immodio cis curis hujus vitς assectus turbatis, ut etiam cum se vehitis ad audiendum , tamen non possitis audire di attendere. Hanc culpam vitate, &sic utimini mes diis, de quod proficitis, gratiae Dei attribuite cum pratiarum actione. Senses igitur est: Ita concion ri sint, i. e. tam potenter ic cum tanta cooperatione Spiritus Sancti. III. Contra hanc emcaciam concionum Pauli, ac Barnabae se extulerunt ὀια ει ρῖνπις IVAιῖοι, ani-
rnosque gentium excitariant & exacerbarunt contras fratres.
, non crederint. Q idam Iudaei credebant v. I. qtn- antinobedientes. Fides & inobedientia sunt duo contraria. Fides est obedientia, detinfidelitas' est inobedientia. Dcitra omnes sumus ἀστει os Tit. 3. q. t. e. dissiciles, tardi, inviti ad credendum, i sed hic notat actualem illam inobedien- litam Se rebellionem, qua se actu i si, contra Euan- itolium Oblatum extuli,unt Audivimus, v. s. c. 13. l; quod incredulitas sit contemptus Euandelii, quo lo scia Euangelio oblata per mur, iangulaein Filii Dci vilem ac communem ducimus, Spiritum
gratiae ignominia assicimus, . hoc magnum argumentum nos ab infidelitate dcterrendi. sed ac cedit aliud, quod infidelitas est inobedientia &ret illo. Et quod majus peccatum inobedientia, I Sam. irv.za,233 Est inobedientia: I. Non credere veritati. Deus veritatem illam religionis, quam praedicamus vobis,in verbo suo rei velavit&testatus eli. Ergo qui eam non recipit, is .l veritati inobediens est,i.Thessa'. I. v 8 & 2. I. , 2.
t Zach 7.l i, r. Fabulas dc commenta humana facile credunt, veritatem verbo testatam rcpudiant, de cum verbum rationi non respondet, malunt verbum torquere & pervertere , quam verbo o
r. Non considere Deo in tentationibus & angustiis, nec in promissionibus ejus acquiescere. Quo rundam hominum infidelitas contra Euangelium oritur ex superbia; quorundam ex perversa numit litate & servili timore. Exsuperbia insideles sunt. i qui Euangelium contemnunt, qui propriae dignita. tu opinione turgidi justitiam in se ipsis quamint, dei Filio Dei recusant dare illum honorem, quod ejussa is sit solum & unicum litrum ac meritum justi stationis,lc quod ipse solus possit salvare, qui per
j eum ad Deum accedunt. Sicut Naaman Syrus a-l quas Iordanis, stibi in remedium leprae ordinatas. contemnebat , dc aspernabatur iis se comm ttere. a Reg. s. ita quidam homines, sanguinem & Spirii tum Christi prae suis meritis di humanitus inventisi remediis contemnunt. Haec infidelitas Pharii, imi &Papalium operariorum. Ex perversa humilitate& servili t imore infideles sint, qui propter suam indignitatem & multitudinem pecccatorum non au-dcnt accedere ad Deum, ejusque gratiam &sratiae signacula accipere, & in eo acquiescere. Talis erat infidelitas Acristi,Esa.7 ii, Ir.ec Caini, Gen . I 3.&Iudae Matth. 27. , s. Ad hanc infidelitatem inclinant etiamnum hod: qui indignitatis suae prς textu recusant Deo considere, & in promissionii si salutis cum parrhesia acquiescere, & qui precibusi suis malunt ad sanctos, quam ad Christum ipsi imaccedere,immo hanc infidelitatem excus int&lau
dant, uasi sit humilitas. Non est humilit as, sed est inobedientiae Deus in omnibus paginis sui verbi ab omnibus illis, qui indignitatem suam sentiunt. Acum dolore constrentur requirit fidem ac fiduciam; vos illam fiduciam recusitis. Haec inobedientia est& rebellio. Vide quid responsum Iohanni Baptistae