장음표시 사용
61쪽
moraliter honu, omnibus circustantiis In fra limites moralis uirtutis adornatu, Producere, sicuti & intellectus potest talem per lumen naturale dietare, potest quippe habere sinem aliquem proximum oraliter honestum,utpote, Pro repudi pro necessitate pa- xentu&c. Ssi desit ordinatio in sine multi
mu, deum scilicet glorificandri, dc beatifice obtinendii, Na hic naturae limites superat, sicut 8c eius cognitio . ob quod fidei ascissi Hςb. 3 tur, Unde beatus Paulus ad Heb. Credere
oportet accedentem ad deum . Talis aut aectus simpliciter non est uirtuosus, Nulla einnim uirtus uera est quae ad ueram beatitudinem non producit. Imaginem quidem praefesert virtutis, rem autem minime. Nec est meritorius gratiae,etiam de congruo, qua ratum est ex parte operis, hoc equidem modo nullus actus est gratiae meritorius,nisi sit in ultimii finem, deu,relatusvi uod sine gratuito spiritussancti motu agit minime. H susmodi fuerunt uirtutes quae affirmantur de infidelibus, utpote philosophis Romanis &e. per lumen naturale Sc sedulii exeres rium acquisitor,Essicalia enim uerae turtutis fuerunt & sunt destitutor, tum quia nec propter deum habitae,nec in deu relatae,iu quia
carent uirtutu uita, charitate scilicet, ob υ
62쪽
a Tviam Corpori aequiparantur.Tum tertio irata iviosom habent innexu desectum , si aDiclem otii deus nec amatur nec quiritur,riec concioscitur quidem , consequens estiat aliis S seriis actu sta tua tur,creatum aliquid Maritias, zemporale commodu,uoluptas,uama gloria, aeterna inter mortales memoria,
vosteroxii cultura dcc . Propter hos uel ho Tiam quempiam nonulli leguntur ardua uirtutia facinora aggressi . Etiam ipsam oppetisse mortem, sed culpabiliter, ut S in hoc apo stctolicii uerificetur dictum . Omne quod no est ex fi de. peccatum est, quod si obtendas, harbaru per lumen naturae posse cognosce Te primam causam S unu omnium princi pium, posse S illud inuocare,ut a quo reco gnoscit emanasse suum esse, ab eo donet sibi& hene es Et hoc modo, quod in se est sa cere , posse deni actus suos in illud primu principiu& ultimum omnisi finem ordinare. Non reluctamur, consideratis tamen in his,quae indagine nona subscribentur. l
Liberum arbitrati potest uirtute natura li,cooperante generali dei liberalitate, aliqclopii. iacere, per quod mereri potest de congruo apud ijeum aliqua retributionem, o ob bonitate operis,sed propter diuinae ho
63쪽
, nitatis immensitate, quae nihil quod uel speciem habet bonitatis relinquit irremunera tum, Etiam si sit solum bonu ex genere . Et, quia erubescimus loqui sine lege &sine is crae scripturae auctoritate, ne uisiones nostri capitis uideamur referre,adducamus ex scri Ezech. y plura manuductionem, ad Ezechielem di cit dominus Filii hominis, Nabuchodonosor rex Babylonis seruire fecit exercitum scium seruitute magna aduersus Tyrii,& mer ces non est reddita ei ne re exercitui eius de Tyro, pro seruitute qua inruiuit mihi aduersus eam,propterea haec dicit dominus deus Ecce ego dabo Nabuchodonosor rege Ba hylonis in terra aegypti, & accipiet multitudine eius,& diripiet spolia eius, dc erit me ces exercitui eius &operi quo seruiuit aduersus eam dedi ei terram aegypti, Pro eo quod laborauerit mihi, ait dominus deus . Ecce . mi lector, qua bonus deus renumerauit eu qui Tyrannidem exercetbat, pro eo quod fait flagellii dei, Et post hoc minister suae tu stitiae, executor diuinae sententiae nescius ά. Cui secundu sua demerita potius debebat iehenna. Hinc liquido colligit quod dei bonitas exuberantiss. nullii bonum quod Dei speciem boni prae se fert irrenumeratii prae Ierit.munere quidem temporali, que spiri
64쪽
euali secundu aeternam sua sapientiam in diagnu iudicat . Aut spirituali si de electis est uisitans eu aliquo dono gratis, ut ad salute accedat.Qua ex re colligit, qd & pctores dc infideles instantius ad opera eX genere bo na sui cohortadi. Sicut Daniel inus, ab chodonosor regi adhuc infideli suasit. Consiliu meum placeat tibi, S peccata tua elee mosynis redime, de iniquitates tuas miseri cord ris pauperu . Et probabile est qd ei ac
quieuit,que tanti appreciabat,unde &cose quenter in ueri dei cognitione a deo fuit illuminatus, 3c ad eius cultu conuersus. Potest aut tale opus dici meritu de congruo ad aliquam gratia recipiendam,saltem gratis da tam , qua ulterius prouehat ad salutem, Sic quod ibi congruitas non accipiat ex operiabus bonitate,led ex diuinae bonitatis immesitare, Nam dc congruuiudicatur, Ut quila cit quod potest, in genere honi adiuuet ueplus possit. Et hoc uocata theologis, facere in se est Et quanqua tale opus simpliciter sit malum.quia caret circumstantia ultimi finis, S si habeat aliquem finem particula rem bonum in genere morum, carer & merendi principio, gratia uidelicer.Dicitur ramen, secundum quid, bonum, respectu sui contrarii, Vt honorare paretes, ex naturali
65쪽
affectu uel propter temporale comodii,ho nuiudicatur,respectu inhonorationis eortu. Hae quatuor indagines de libero arbitrio. pro sua firmitate,eiide pugnanr armis q Uibus secunda pars fulcitur,quae supra sunt uibrata. Stimis etiam ad haec generalis manu duetio quod omnes actus,praefati liberi ar
. bit rq facultatem no excedunt, quod est ideLuc. o in natura instituta dc destituta, Vnde in metaphora saluatoris, non dicitur, quod ille, qui incidit in latrones sit membro aliquo, mutilatus, sed uulneratus. Natura quippe humana post lapsum remansit integra, secltamen debilitata. Nec ilIa,libero arbitrio attributa,diuinae praeiudicant gratiari Na gratiae necessitas omniis consensu praeter uitae oeternae adeptionem ponit Vnde illiactus sibi principaliter attribuuntur, qui merito τ' sunt uitete aeterna , naturae lacultatis tratiscendentis, Aut ad eam merito saltem cori grui disponunt, congruitate se ex parte om xis tenente. Nulla itam fit diuinor gratiarinis iuria, si aliqua naturalia bona uel moraIta in fra limites naturae, uita aeterna indigna,ixeliati paleae & quisquiliae, libero concedant a Bitrio, saltem quoad posse, ad excusandas excusationes in peccatis. Et sicut nullii diui Psil. 16 nae gratiae ex hoc praeiudiciu generatur, sic
66쪽
nec ullis sacrae scripturae assertionibus con trariatur ipsa nempe quia est notitia saluta ris, ob defeetia luminis naturalis diuinitus reuelata, principaliter intendit & ponderae ea quae salutis sunt, & ea tradit quae lumine maturali cognosci, Mel Miribus naturalibus apprehendi nequeunt. Unde opera mortua non ali rer librat quam nihil, nam quod ad salutem non suffragatur. pro mhilo ducitur. Hoc modo ait S aluator noster, Cum uene, ' βτitisses piritus inritatis docebit Hos omnetieritatem scilicet Salutarem. Neq: enim do cuit eos, macla ematicam, mei hapta ilica&e. Et alibi de infidelibus ait, Dimitte mortuos sepelire, mortuos sitos Et haec quidem de posse liberi arbitrii.Versi quod operetur de facto scrutenriir indagine seqlienti.
. Liberum arbitrium pro stratu naturs lapst. sibi ipsi dimissum, S omni gratia speciali
gratum iaciente Sc gratis data destitutum. sola generali dei influentia ad utiam non sa cit nisi malum, ut malum opponitur non modo meritorio, in rii eoam honitati mo rati, litim scatissa no est difficultas boni operis in se, quantumcii Q sit arduum, tu acerbitas passionis etia si sit mors. nihil enim ege
iunt ardui uel passi sunt uiri lanctissi illi,quo
67쪽
rum similia no egerint uel passi sint perditionis sit'. ut patet in haereticis,perfidis,iudsia es mundi amatoribus. Al pro sua infideli . rate,alij pro assequenda uoluptate,temporas p. F si gloria, diuitijs Sc. 8c gaudentes. Vnde di cunt in inferno illud Sapientiae, Lassati suismus in uia iniquitatis S perditionis, ambis Iauimus uias difficiles, Nec uirium deficientia ad agendum uel patiendum aspera paten ' ex eisdem exemplis, Nihil nam tam arduuS asperum ad operandum uel tollerandum
inuenitur, si uoluntas tantum appeteret ecappreciaretur quantu horret S detestatur, quin sibi esset nedum tollerabile sed & gau t diosum dc amabile. Causa ergo defectiva est
inuoluntate. Positiua uero est concupisce tia in carne, 6c inordinatus amor in mente. Quae tame simpliciter liberuarbitrium non necessitant,nec absolute cogunt, sed alliciue illiciuntq; ita uehementer Sc importune, Pnisi habuerit alicuius gratiae retinaculum refrenans,& cohercens,sequitur concupiscentias suas impetu quodam sine reluctamine. veru equidem est, Trahit sua queo uolo lacos pias . Hoc dc sanctus Iacobus' notat. Vnus , quis': tentatura concupiscentia sua abstra , ctus & illectus. Deinde concupiscentia cum concePerit,Parit Peccatum, peccatum uero
68쪽
ilae reum c5summatum est,generat morte. Qua uisa lis conceptus talis genitura, haec concuPi idei scentia in carne nuncupat Lex membrorupos ab Apostolo,Video inquit aliam legem in Rom 7 id ii membris meis repugnante legi mentis mecti γ ec captiuantem me in lege peccati, A qua lem, ne liberat nos sola gratia per Iesum Christumo dominum nostrum. Nec his obuiant quae,atu supra de posse liberi arbitrii sunt proposita. bi Si quidem posse illud remotii est in natura tua destituta.Quod non reducitur ad actum si ita he gratia aliqua, facit ramen poena δέ punia itus, tione dignum. Potest ex hoc probabiliterus dici, Φ si qua infideles opera bona morali id ter secerunt,non sine gratia gratis data ope u rati sunt,quae nec infidelibus quidem deest: sic Facit enim pater coelestis solem suum oririnoa super bonos atq; malos, quo intus illumi a nati differentiam cognoscant boni & mali. In quo lumine conscientia contra malum re in murmurat,&ad bonustimulat. Et pluit do ' o a na gratis data super iustos &iniustos,ut nanti ii tergiversationi pateat locus.
, His praerogatis, discrepantes supersicinis tenus diuinae scripturae auctoritates conci
is liantur facillime. Arbitror quoq; Candide
69쪽
Lector nos non magnis inpendiis procurare posse modern orti doctorum intra uide licet quadringentos annos eXortoria quos scolasticorum titulo praenotant,ad diuinas scripturas consonantiam. Nam dc si paucu Ia minuis,aut uerius nullius secundu se, precit, libero cocedunt arbitrio,utpote, Quod Posctit facere opus bonum ex gener ei etiaex circustantia infra Iimites moralis uirtu tis. Ex consequenti etiam possit sacere opus
aliquod praecepti cuiuspia. Consectarie q.
alicui tentationi resistere. Et cximmensa dei
Pietate de congruo se ad aliquem motu gratu tu disponere. Ut sic in in facere. & si miIta secundum intellectum lupradictu seu traditum. Nihil tamen ei indiligens, cp gratiae est .Q s piritu stancti s st,q, supra uires eius
est. Unde nec diuinae gratiae Praeiudican nec spiritui sancto iniuriam irrogant, nec in . diuina impie agunt scripta. Nec ipsoruanti quos interpretes, S propugnatores qUos Ecclesiastico insigniti nititulo offenduntVt alit haec clarescant dilucide, nonnullos modernorii citemus ante signanos, ut ipsi pro
Prris testentur chirographis quid de gratia 'l' quidue de libero lentiant arbitrio. Accedit citatus sanctus Thomas Aquinas, d testi moniti ex summa sua in medium Produci .
70쪽
dicens Homo in natura lapsa hid get ad iii Arti. t ,
torio ad duo, scilicet,ut sanet, dc ut bonum meritorie operetur. Homo in statu naturae arti.6 Iapsae no potest implere omnia diuina mandata sine gratia sanante, & quoad intentio Mem mandantis, nec in statu naturae institurae potuit absq; gratia perlicere mandata. Homo non potest se prs parare ad lumegra aris. riae suscipiendii,nisper auxilium gratuitum dei interius mouentis. Homo nullo modo arti. 7Potest resurgere a peccato per seipsum sine nratiae auxilio. Procedit & S. Bouauentura in a.di. 28 infra scriptos affirmans articulos. Ad hoc arti. . q. Mi homo resurgat a peccato multu per ocmmodii necessaria est sibi gratia.Quamuis li- q.a , herii arbitriti per gratiam gratisdatam pos- 'st resistere ut diabolo no consentiat sugge renti, tamen absqr dono q, reddat homine acceptu deo,ipsum uincere non potest. Pergratias gratis datas possunt impleri manda q.3ta quo ad genus operis, quavis non secun dum intentione mandantis,quia sinis pro cepti est charitas. Sine gratia gratis data na- ι.Tim. ruralibus superaddita adiuuare aliquo mo- arti.2. q. do uel praeparante liherii arbitriu ad habitutiel usum gratiae liberii arbitriu nunquam se
disponit nec se disponere potest ad gratiam gratumsacienre, quia gratia gratum faciens