Scrutinium diuinae Scripturae, pro conciliatione dissidentium dogmatum circa subscriptas materias. De gratia & libero arbitrio. De fide & operibus. De peccato in bono opere. ... Reuerendi patris, F. Casparis Sasgeri, ..

71쪽

est quid diuinii & super liberii arbitrisi,&eri

am super naturale iuditiu ideo liherii arbitrium nunc, assurgit, nec ad cognoscendugra.

tiam,nec ad petendit, nisi aliquo modo a fur sum eaecitet,& hoc per additione gratiae gratis datae,quae est quasi medium S infra: Tenendum igit, i, si libera arbitriis excitet per aliquod donii gratiae gratis datae potest ad gratiam gratu facientem sede cogruo di . E dςq- sponere. Si aut omni tali munere contingae ipsum destitui nunqua, posset ad illam di . . iponi. Liberii arbitriu sine gratia no potest detestari culpam, ut est diuinae maiestatis offensiua,Sed potest,in quantu est na turae laesiua, liberum arbitrium nec omni tentationi potest resistere, nec necesse habet omni suc cumbere. Liberum arbitrium non potest in Quest.3 honii simpliciter meritoriu, nec in illud ali quo modo de congruo disponit ad bonum

extra charitatem cum recta intelione factu.

Potest aut in honi'quod est inordinabilein sine sine gratia. Liberu arbitriit, licetposse;

quam facit,nisi matu, propter peccati origi natis corruptionem.Haec ille. Adstipulatur 3.p. sum. Alexander de Hales,inquiens, Liberi arbi . q. 69.mo irri conatus ad bonu otiosi sunt, si a gratia' ι .aria non adiuuantusinulli,sita gratiano exci

72쪽

DE GRATIA ET LIB. ARB. ro

tur. Et ideo liberum arbitrisi non proficit in honu, declinando malu dc faciendo hon nisi uirtute gratiae.Et ita sine gratia non potest operari bonu dc relinquere malum .Ide. nullus potest sufficieter se disponere ad gra i , tiam nisi ipsum deus disponat. Alludit ma in Agister sententiarum dicens,Voluntas hominis quam naturaliter habet, non ualet erigi ij,m ad bonu efficaciter uolendum, uel opere implendum, nisi per gratiam liberetur 5c aditi uet. Liberetur quidem,ut uelit,& adiuuetur ut perficiat, o discrepat a Supradictis Scotus, loquens de attritione dc contritione, a i Iectore amico interpretatus secundu ea quae Iindagine 7. 8c. 8.sunt posita. Vt sit in attri tione dispositio de congruo ad gratiam, noex ipsius actus bonitate uel merito,sed ex diuinae bonitatis immensitate.Cu dc illud posse,remotu sit ab actu, ualens tamen ad excusandas excusationes in peccatis, Nam cui ni fallor conscientia su a dictat multa se posse facere bona ex genere,qus quia abest gratia non facit . multa denique mala posse omittere quae perpetrat, neque enim arguit quenquam sua conscientia de impossibili hus ab eo fieri uel omitti, saltem quo ad ge nus operis. Secundu quem intellectum de uentii praecipit homini facultatem naturε

73쪽

suae transcendens, ursic dicat praecepisse Impossibila. Vcru quia mandati implexio se cundum genus operis tantu etiam si conc datur fieri si et peciali gratia apud de ut Ia est nisi fiat lectili dum litam ualention Inia Quia coli quaerit Stiuit in spiritu & uerita re. Ideo uera mandati diu mi impletio estim

Abb., PQ, sibi is homini sine gratia gratum laciem.

te. Vertitamen cu detis liberaliss mus,para. tissimus sit semper illam hominico ferre. Iu

xta illud Apoca . Ego sto ad ostili S ptias . tibi notat Christi gratia homini esse praesentissima sicut Maradie lux solaris, oculis.Et ildicimur posse. quod per amicos possit . . Drit S. Vere dicimur omnia mandata diuina secundu omnem modum implendi uiatori possi hilem implere posse. Amici nostri charissimi lesu Christi, ad adiuuandu praesentissmi,ad danduli heralissimi ad manus aditi tricos porrigendii promptissimi. suffulii patricinio. Vnde S si sane secundu unum dica Dr intellecfium, Dum impossibilia praecepisse, sanius tamen affirmamus, ipsum nihil imPossibile praecepisse nobis. Non dispari centura complures atri moderni doctores pro attestationibus possent citari. Sed centuriora es de tribunos, N. horii paucos citasse sufficiat. New eni instituti nostri erit, lect*r inu

74쪽

ullaris

omnlii sarcire semicinctias, non hanc suia, ut 'Hus prouinciam, Cianeiaria campiductc ressi paci restituere, a duo optimo maximi. MDaretur gratissmo complexaremur

Sed quid agimus de illo odiosissimo dimi dio inter dominici gregis arietes nouiter eπorto, ut alii quidem Ecclesiastic alii uero Scholastici nuncupenturIheologic Aemulatione uti non bona. liquid iteritas ca tholica una est sicut unus est Christus. Qito ergo spiritu Ecclesiastici a Scholasticis di scriminant doctoribus Non est deus d siensionis sed pacis. Sed inimicus homo, dormi l. Cor. t enti secclesiae pastoribus,ti eclii persemia. v nauit zyzania. Qui δέ olimosi disparistit dio inter Corinthios discordias suscitauit, i.Coraxit dicerent, Ego sum qui de Pauli, ego sum Apollo ego uero Cep har. Et aeuo n ostro dicit,Ego sum Thomae,ego.Scoti,eRO AuguQtiini, & ego Hieronymi. Equide hucus Q in speculabilibus S Scholis disti dentes sectae, non tamen monstruosam S deformem procrearunt Prolem, qualem modo in operabilibus 8c nonnullis ad salutem neces arrisco spicaridicet ex scandalosa hac discrepantia. Nunquid diuisa est catholica iteritas c numhominum doctrinas,& non magis fide ire ram in Canonica scriptura radiante sumus

75쪽

Gal. s

is nap tismo plas i c in quo & uocati sumus

in una spe uocationis nostrae, ut soliciti s muτ seruare unitate spiritus in uinculo pacis,unu corpus,& unus spiritus,unus dominus,unasides , unu baptisma, unus deus ScPater omniu,qui super omnes &per omnia Sin omnibus nobis.En Lector mi,quanto affectu βc studio sanctus Paulus ad unitate reuocat dissidentes, ostendens Contentio nes,aemulauones,rixas,dissensiones,sectas, opera esse carnis , horum actores regnu dei . non consequi. Econtra uero ad charitatis unitatem, quae non aemulatur,inuitat dulcissime, Sectamini charitatem, aemulamini spiritualia, ut sic bonum aemulemur in bono semper. Revera si quispiam autumat se ue rum sacrae scripturae aucupasse intellectum,

recogitare utio debet spiritum Christi qui

hunc praestat non nisi super humilem re quiescere,Sed de patrem coelestemmysteria sua paruulis reuelare,Nempe cum simplici hus sermocinatio eius . Hunc spiritum quiuere possidet non intumescat, omnium aliorum sensa carpens, ne spiritum suum uelle mentius reddat suspectum, ut sic sit zelus secundum scientiam. Vnde sanctus Iacobus ait, Quis sapiens & disciplinatus inter uos, ostendat ex hona couprsatione operatione

76쪽

si in iaci

DE GRATIA ET LIB. ARB. ra

suam in mansuetudine sapientiae. Quod zelum amaru habetis, & contentiones sunt in cordi us uestris,nolite gloriari & mendaces esse aduersus ueritatem. Hoc modo S. Paulus Corinthios instituit. Quod in eccloesa si alii reuelatum suerit sedenti,prior tace at . Potestis enim, inquit, omnes per singu los prophetare,ut omnes discant,& omnes piatu erexhortentur. Et ad Philippenses ait. Et si quid aliter sapitis, S hoc uobis deuS reuela i Cor ituit.Ad ipsos quo Corinth. de mulierum. 'velatione scribens,contentiosurn humili declinat uerho, inquiens, Si quis aut uidetur contentiosus esse. Nos talem consuetudine non habemus, neo ecclesia dei. Non tam .grandis est modernorum ab priscis disso nantia,quan ta a pleris in suspicatur.In fundamento potissimum, dc si uerbis longe uide an tur abesse. Huius causa sstimare licet,modum loquendi philosophicum. Postquam :enim Theologi toga sunt amicti Philos ..phica, philosophorum baltheo praecin cti, philosophorum quoque sermone ego TUnt, Unde a ueteribus ipso loquendi modo discrepaverunt. Doctores nempe sancti inscripturis sui φ modum obseruauere Theo logicum, quod Sc in praemissa materia de

posse liberi arbisrh cernere est conspi

77쪽

eiiu.In qtia doctores sancti de posse loquuntur politico, moderni de posse logico Sc phisco,Quae alteritas non minimu inter eos suscitauit Iaberinthum. Nec tamen abnuimus nonnullos modernorum nimium indulsisse

Philosophiae , eius philocapti pulchritudM

ne,legem in Metaphora constituta praeter Deu 2r euntes. Sic enim Deut. legitur,Si egressiis sueris ad pugnam contra inimicos tuos,&tra. diderit eos dom: nus deus tuus in manu tua captiuosq; duaeeris, S uideris in numero captiuoru muliere pulchram , dc adamaueris ea,voluerit et habere uxorem,introduces ea in domu tuam,Quae radet caesariem, & cir cumcidet ungues, dc deponet uestem in qua

capta est,sedens in domo tua, flebit patrere matrem suam uno mense, & postea intrahis ad eam, dormies'; cum illa, & erit uxor tua. Perbelle parabola haec nostro quadrae

Seuo, quo acerrimum literario campo agilcertamen, ad quaslibet artes &scientias in deditionem redigendas. Rutilant arma, His

gent ingenia, labor improbus reuincere quaecu satagit. Nec s3t iudicatur latinas oe cupare, nisi &graecae de hebraicae uindicent munitiones. Num iniusta foueri bella, ini-rua geri certamina Doliam restituenda,iuicabimuseminime. Leges tamen uictoria

78쪽

DE GRATIA ET LIB. ARB. at .

hus prs fixas obseruari decernimus . Et Pri via quidem modo recitata de pulchris puellis,scientiis, S artibus secularilius,non incocubinatu,no in idolotycum ritu, sed in tho Tum legitimum, sed in cultu diuinum assii mendi S. Neq; enim ait, Volueris habere cocubinam, sed uxore . Nec ib:s in domu eius quin introduces eam in domu tuam. Haruquaepiam si solerti industria & assiduo stu

dio capta fuerit. radet cssariem,superflua uinxit capitis uanam intentionem,curiosas,suPeruacuas S. steriles subtilitates. Circuciis Ger ungues, corruptas doctrinas morales. Deponet uestem, barbaram conuersarione. Assiunet uocem non plausibilem, aures de mulcentem ad sui iactantiam de ostentatio nem, sed luctuosam, triginta diebus plan gen S, tu Per uirtutu theologicarum ternari

Mni, in Enangelsoria quadrigam reductu. Dinna uiri lsraelitici, deii ludentis fiat contu hernio. Alia prsterea de spoliis, prout lagdiri Nume. dicente Eleazaro sacerdote sumκ Nun, mo ad uiros exercitus qui pugnarunc, Hoc est praeceptum legis, quod mandauit deus moysi, Aurum & argentia.& oes, dc ferrum, 'ει plumbum,& stannu, ec omne quod potest transire per flammas, igne purgabitur. Quicquid aut ignem non potest susti iere

79쪽

aqua expiationis sanctificabituri Auru in quam mundanae sapientiae, Argentum prisdentiae,Aes eloquentiae, Ferrum omnia dc,mans indefessi exercitii, Plumbum quot Scstannum grauis S perpoliti calami. Omniae

ista igne charitatis lustrabuntur. Porro im Perfecta nostra, quae charitatis ardorem noriistinensiaqua misericordiae Sc gratiae diui nae expiata sanctificabuntur.

de fide & operiburi Ed ecce nobis eandide lactor, inter has sedandas desudantibus partes, dc sudore ia nullo resoluto defatigatis.Alius in Castris exorit tumultus, ingens uociferatio. Nam Sc promiscuu accurrit uulgus. Euoce mus quempia,causam sciscitemur. Quo P pius astante aio ad eu, Quid rei gerit in C siriscat ille. Disceptatio ingens de iustitia si dei & operum. Cui Rursus. Cur aures arri git uulgus quid astans agit e Et ille. Tripis diat, plaudit manibus, pingue se ratu inue nisse fortuna q, sola fide,sine laboribus sternam consequi ualet vita.En lector mi, causa audis industrio scrutamine digniss. Nam si 'ompertu hoc fuerit ueritate subndium,per

80쪽

grato & nos coplexabimur animo, suscipiemus pro omine, qui delectamur in otio. Partiuitat merita intenti audiamus.

Vibrat prima pars gladiu spiritus,qd est

uerbu des utram parte acutu. ει utro in AP frumento produces testimoniti. Et primo, quidem ex Gene. ubi dicit, Credidit Abra - , sham deo&reputatu est ei ad iustitia. Deci uerbo Si Paulus grande celebrat festum. Per Rom. hoc nas de iudaeos gloriabundos copescit, GM-3α insensatos reuincit Galatas. Abacuc quo Ab ca, que ait.Iustus in fide sua uiuet. In nouo in isrumento S. Paulus copiosissime hanc ad Nehite tertio coelo doctrinata, scribens ad

Rom. Per legem inquit cognitio peccati, Roma

nunc aut sine lege iustitia dei manifestata est testificata a lege S prophetis.Iustitia autem dei per fidem Iesu Christi in omnes & super - ioes qui credunt in eu. Et infra. Vbi est ergo gloriatio tua exclusa est. per qua legem factorii non sed per legem fidei. Arbitramur enim iustificari hominem per fidem sine o Peribus legis. Nam ex operibus legis no iustificabitur ois caro, coram illo. Et ad Cor. Nam fide statis. Ad Galat. est totius epi- r. Listolae scopus principalis. Ad Philippenses. Phil. 3

a detrimentu feci,& arbitror ut stercora,