장음표시 사용
111쪽
perseuerantia verae fidei contineri 3 osea ipse addit, Sponsabo te mihi in fide. itaq; testimonium hoc, & reliqua si milia aperti sΓ- me docent, si Ecclesia erraret in fide, fore, ut illico sequeretur
diuortium. at, quoniam inuiolabile est matrimonium , inter Christum, & Ecclesiam errare ipsa nunquam potest . praeterea, qua ratione fiet, ut is errare possit, quem perpetuo Deus ipse regit. gubernat Z Et David, de Ecclesia loquens, quam Syon appellat psalmo 47. Videtur mihi, omnibusq; magis pijs,& eruditis expositoribus id clarissime dicere ijs verbis : Circundate oon, complectimini eam, quoniam hic eri Deus noster in seculum.&, quod plurimi refersi Ipse reget nos in secula. item per Esaiam
loquens Deus, se perpetuo assuturum,Vt conseruaret, retineretq; veritatem immaculatissimam in Ecclesia sua,id exaggerat adeo, atque amplificat, ut nullus relinqui videatur dubitandi locus. nam postquam dixit, Hoc foedus meum cum eis ; continuo addit, Spiritus meus, qui es in te , of verba mea, qua posei in ore tuo , non recedent de ore tuo ,-de ore feminis tui amodo, et que in sempiternum. Semen David nemini dubium est, quin sancta sit Ecclesia. quem Deus praeparat semper, is errare nunquam potest. itaque in psalmo dicitur . Iuram David seruo meo que in aeternum praeparabo semen tuum. an vero fieri potest, ut Dei domus , &.habitatio commaculata sit 3 vel fieri potest, ut Deus erroribus delectetur, & in erroribus acquiescat an ipse de Ecclesia sua ,&de sancta sua Syon non expresse dicit, Elegit Dominis Don legit eam in habitationem sibi ' Haec requies mea in seculum seculi, hic habitabo, quoniam elegi eam ' Angelus ipse , qui missus est ad annuntiandum aduentum Domini in terras , pr misit Dei filium perpetuo nobis assuturum in regno Iacob, id est in Ecclesia sua, cu dixit, Regnabit in domo Iacob in aeternum. est petra: & quidem firmissima petra, o auditores, sancta Ecclesia: vel saltem fundamenta habet in firmissima petra: quamobrem
112쪽
obrem non solum non concidit, sed ne vacillat quidem , aut nutat: & Christus ipse apud Matth 7.id aperte confirmaticum dicit: Simile es regnum caelorum homini sapienti, qui aedificauit domum suam supra firmam petram. praeterea, cum Ecclesia,quae e coelo descendit, non sit triumphans Ecclesia,sed militans; &, cum dicat Ioannes in Apocalypsi, dum videret riuitatem sanctam me suem nouam desiendentem de caelo, tanquam Jonsam ornatam miro suo, eodem tempore auditam ab se vocem, dicentem : Ecce tabernaculum Dei cum hominibus, oe habitabit cum eis, of ipsi populus eius erunt, ipse Deus cum eo erit eorum Deus; qua ratione fieri poterit, ut deprauata sit, vel imperfecta, vel errorum tenebris Obscura, foedaq; habitatio illa, in qua semper habitat Deus 3 & Paullus Apostolus nonne apertissime dixit, a Christo tantopere dilectam fuisse Ecclesiam, me exhiberet ipse
sibituriosam Ecclesiam, non habentem maculam, aut rugam, aut
aliquid hui modi, sed me sit sancta ,-immaculata an vero sancta, & immaculata erit, si quotidie in errores delabetur λ &ad Timotheum audite, quaelo,& videte, quid ad haec re sponderi possit)loquens de Ecclesia, nonne Paullus ipse dicit,
mi fias, quomodo oporteat te in domo Dei conuersari, qua es e lumna, Is fundamentum meritatis 3 praeclaram vero columnam,& egregium, solidumq; veritatis fundamentum , si errare eam arbitremur. Christus item Apostolis dixit, & in ipsis dixit E clesiae, quaecunqueserueritis, quacunque ligaueritis. immo diis ait, Ego obscum sum sique ad consmationem seculi: videte vos, an adsit Ecclesiae. quin etiam dixit, Vbifuerint duo, mel
tres congregati in nomine meo, in medio eorum sum: videte, an erarare possit Ecclesia. sed ego in praesentia, caeteris omissis, ast ram tantum promissa illa apertissima, quibus Christus A post lis, & post eos, Ecclesiae suae pollicetur, adfuturum Ecclesiae perpetuo Spiritum sanctum : ut certissimi simus omni tempo
113쪽
re quicquid unquam docebit Ecclesia, semper doctrinam fore
Spiritus sancti; praesertim cum dixit; Ego rogabo patrem,cm aliis paraclitum dabit mobis,qui maneat mobiscum in aeternum. & quando addit, Taractetus autem Spiritus ille mos docebit omnia, oe suggeret mosis omnia. & denique, ubi apertisti me dixit, Cum venerit ille spiritin veritatis, docebit vos omnem meritatem. quibus
promissis sic se habentibus, ut firmissime se habent, cum illius
ore facta sint,qui mentiri, qui deesse non potest; immortalis Deus, qua ratione tergiversari adhuc quisquam potest,aut recati citrare, & non continuo fateri, veram Dei Ecclesiam gubernatam, rectamq; perpetuo a Spiritu sancto, non affirmare, nisi quae iustissima sint, non labi, errare nunquam posse λ audi,Caluine. Uanebit mobisum in aeternum e ille mos docebit omnia, ille seu
rei obis omnia: ille vos docebit omne meritatem. verba haec Omnia Christi sunt: omnia a Spiritu sancto dicta: omnia dicta E clesiae. tu vero quid de his promissionibus dicis 3 cognoscite,auditores, quid dicat: lib. . Institutio. cap. 8. sectio. I I. γυ- claras promissiones habet Ecclesia, quod nunquam asstonse suo Chrisiosis deserenda, quia eims iritu ducatur in omnem meritatem. Et quidem hactenus melius dici non potuit. sed vetusto haereticorum more; quorum species admirabilis est, qui semper absynthium melle illitum offerunt; quorum dealbatis in sepulchris cadauera sitnt; qui agnorum pellibus efferatam luporum rabie contegunt. Praecurra promissiones habet Ecclesia,quod nunquam ἀθοnso suo sit deserenda. cur, igitur, non fateris eam errarC non posse Θ cur credis, sponsam hanc, perpetuo coniunctam sponso suo, mentiri possiet auditores catholici, hic Caluinus seipsum miserrime implicat: intelligetis postea, quo turpissimi e consu-giat. nam primo fatetur, deinde alio se conuertit: quia ipse etiahas promistiones videt. exempli gratia capiamus hanc. Ille
docebit vos omnem meritatem: volo enim antequam progredia
114쪽
83mur ulterius, ut videamus, quibus id Christus promiserit: an solis Apostolis: an post eos cuilibet fideli, in Ecclesia separatim ;an Ecclesiae quidem, sed toti sin mi Ecclesiae. id est, an Aposto
lis solis datum sit, ut nunquam possent, non vera dicere, an nostrum cuilibet, qui fideles sumus; an vero toti corpori Eeclesiae simul congregatae . hoc loco etiam perspicietis, quantum haeretici a medio refugiant, & extrema amplectantur . contra vero quam nos,extrema vitantes, medio semper haereamus. extremuest, ut Christus illud solis Apostolis promittat: extremum item est,ut promittat non solum Apostolis,& Ecclesiae simul congregatae; sed etiam fideli cuilibet seorsum : medium vero est, ut nosolis Apostolis, neque cuilibet fideli, sed Apostolis, & Ecclesiae simul congregatae fiat promissio. medium amplectimur nos; haeretici vero in extrema se conijciunt. quid vero dici absurdius,
aut excogitari potest, quam solis Apostolis factam fuisse promissionem 3 nam si Christus dicit de se ipse, id est de spiritu suo,
Ego Dobiscum sum et que ad consumationem seculi; & de eodem spiritu, Qui maneat vobiscum in aeternum ; vixerunt ne semper Apostoli 3 manserunt ne ij in terris usque ad consumationem secuti nequaquam . quomodo,igitur, Spiritus in terris cum illis mansit in aeternum Z sed sensum suum apertissime declarauit Christus, asermans, se non de solis ijs locutum, sed etiam de illis, qui credituri erant cum dixit: Igon pro eo autem rogo
tantum,sed pro ei qui credituri sunt per uerbum eorum in me. Esaias
dicit, ve ore tuo,*seminis tui, ω feminis siminis tui amodo, siue insempiternum. quὀd si postremo, quae a Christo dicta sunt Apostolis, interpretaremur,solis Apostolis fuisse dicta; quis
non assirmaret, ad Apostolos tantum praecepta, & consilia Euangelica pertinere, neque aliquid cuiquam nostrum praeceptum, vel consultum fuisse λ adeo vero falsa,vanaq; est, audito. res, haec expositio, ut ab ea etiam ipse Caluinus abhorreat. cui
115쪽
84 cum certum sit,& decretum, semper ab opinionibus,& expositionibus catholicis dissentire, sine dubio, si fuisset sipes tuendae
huius expositionis haereticae, omnino eam amplexus esset: sed non amplectitur, immo oppugnat. & postquam oppugnauit, nolens adhuc nobiscum conuenire; necesse est,eum ad aliud e tremum transilire, dicereq; , cum Dominus promisit, Spiritum sanctum edoEturum omnem meritatem, intellexisse, post Apost los', non solam totam simul Ecclesiam in concilijs,uti dicemus postea, sed quemlibet christianum seorsium,semper Spiritus fin- sti praesentia, & pietate tanta piaeditum fore, ut in omnibus rebus sine internuntio ab ipso Spiritu sancto omnem veritatem intelligeret . quae opinio adeo falsa,& absurda est, ut indigna sit, quae a me refellatur. Eo magis, quod quamuis vera esset,nia hilominus tamen,ut ostendam, mecum faceret, mirificeq; sententiam meam confirmaret. Et quidem,si verum est, quod Caluinus dicit, Spiritum meritatis non modo iniuerse Ecclesia simul
post e UOui , sed singulis etiam Chri Zianis promissum,m datum esse, sicut Spiritus ille in Apostolis id praestitit, ut vera omnia
scirent, & errare non possent; quare non idem praestat in nobis Z quare erramus omnes nos, vel errare possumus tu, Caluiane, dicis, Spiritum illum, qui datus est Apostolis, datum pariter fuisse singulis fidelibus: ergo etiam mihi ; erso errare ego non possum. cur igitur mihi tu non credis 3 immo si sic est, igitur, & tu, & ego spiritum habemus veritatis: & tamen contra ria, & aduersa senti mus . alter, igitur, nostrum fallitur : qu modo ergo uterque veritatem habet 3 Praeterea, nonne tu iciemes,qui paullo ante indignabaris, fremebasq; & quidem iuste
aduersius Anabaptistas, quoniam omne magisterium ab Ecclesia sustulissent, dicerentq; , quemlibet sine magistro ea omnia edoctum esse diuinitus, quae ad suam salutem pertineant at nunc quomodo ad Anabaptistas transis nam, si nostrum quilibet
116쪽
libet spiritum tenet veritatis, quid magistris opus est 3 sexcentis modis conuincete possesnus, falsi stimam,&absurdissimam esse hane Caluini expositionem . si nobis id agendum putaremus. sed, si memoria tenetis, non mei fuit consilij quaerere, quibus promissionem suam fecisset Christus; sed ostendere, errare Ecclesiam nunquam posse. quare, ut omittamus loqui de sensu illo, quem Caluinus attulit, hoc unum asermo, etiam si sensius ille verus esset, propositum tamen ego tenerem . nam, si fidelibus singulis separatim datus esset spiritus veri tatis, ergo multo magis omnibus fidelibus simul: errare ergo Ecclesia non pos set . audite,decepti, Caluinum ipsum veritate coactum id fateri : ait enim, Igeque nego, quin tota fidelium societas, longe ampliori , beriori cale tu sapientiae thesauro praedita sit , quam se orsum singuli. addo ego: Caluini sententia fideles omnes spiri tum habent veritatis: & in ipsis, Ut patet, non falluntur multi: sed eiusdem iudicio Ecclesia tota simul longe pleniorem abundantiam habet Spiritus sancti, quam fidelis quilibet: igitur tota simul Ecclesia errare non potest: atque illud, quod negabat Caluinus, non solum sacrae paginae testimonio clarissime probatur, sed etiam ipsemet,veritatis vi c5pulsus,id ipsum affirmat.
Praeterea, auditores, quamuis reliquae probationes, & rationes omnes deessent, nonne Christus ipse est, qui apud Matth. 18. de Ecclesia loquens ait, qui non audieris Ecclesiam sit tibi
tanquam ethnicus , publicanus es at, quaeso vos, vult ne Chri stus , ut fallaci, & mentienti credamus Z vult ne, ut nobis obseruandum sit, quod praecipitur ab ea, quae falli potest 3 id nullo
modo assirmandum est. Christus enim quod cogitare animus horret,) criminum, & errorum nostrorum origo esset, &cauta. quare necessario dicendum est, ab eo praecipi nobis, ut semper sanctae Ecclesiae credamus, quoniam is & optime scit,& vult, eam errare nunquam posse. maximi momenti locus
117쪽
hic est, auditores: & quoties aduersus haereticos adducitur, illos eo redigit, ut quo se vertant, nesciant. Caluinum audite: hoc enim ultimum est eius perfugium verba sunt ipsius in Ecclesia audienda eri, inquiunt: duu negat tu, mendax & fallaci Lsime, paullo ante negabas, sed nunc veritate coactus ad haec c5- fugis: EAudienda es, quando nihil praenunciat, nisi ex merbo Domini. 5 foedum receptum, o turpem, & probrosam fugam lnegare non possum, Caluinus ait, quin Ecclesiae crededum sit: sed tunc demum, cum a verbo non recedit: de cum sanctiones ipsius cum Dei verbo consentiunt. sedo te miserum i quid enim
dicis 3 quid deliras, quid somnias attendite, quaeso: quid aliud
verbum est, nisi veritas 3 Ego sum meritas. recedere a verbo non
est aliud, nisi falsiim dicere. Caluinus ait, Ecclesiam verum dicere, quoties a verbo non discedit: igitur omnis haec subtilis disputatio, hoc unum concludit, Ecclesiam verum dicere, cum verum dicit. sed ego ijs testimoni js, Porta instri. Ego mobiscum
sum, tor, tanti'; alijs quid aliud docui, quid probaui, nisi EGElesiam cum verbo lemper esse coniunctam, omne'; illius sanoctiones semper esse verba ipsius Dei, a quo gubernatur, de regitur 3 quid dicitis, Caluin istae iam scio: euomite virus, euo. mite . non me latebat, quorsum tenderent haec omnia: sed audiamus. dicitis vos, non errare Ecclesia, quoties statuta ipsius, etia in sacris scripturis ordinata reperiuntur. quod iam diu parturiebat animus vester,tandem peperit. dc ego audacter,& libere dico,hic subesse omnem fraudem; hancq; en unciationem,ut verbum Dei solum sit,quod in veteri, de nouo testamento scriptum est esse quodammodo viam , quae vos pinitum ducat. nam contra verbum Dei aliud quidem scriptum est, aliud non scriptum. Et non solum scripturae facrae verbum Dei sunt; v rum etiam traditiones plurimae, quas a Christo, de ab Apost
lis perceptas usq; in hodiernum diem sancta conseruauit Eccle-
118쪽
sia. quare assirmare licet, cum nihil unquam statuat sancta Ee clesia, quod non probe cum scripturis, vel traditionibus conueniat, in ijs, quae statuit, semper cum Dei verbo consentire,&errare nunquam posse. sed istud ipsum,ut multa Dei verba credenda a nobis sint, quae scripta non sunt, quoniam grauissimuest, ubi paullulum loqui intermiserimus, nouo principio tractabimus.
oyses omnium prophaetarum princeps, Exodi 3. non est mimis ad alloquendum populum, nisi prius edoctus,&instructus Dei ipsius ore: ut eius exemplo perdiscant, qui ins riores sunt,quicquid pr dicatur,vel statuitur,eatenus esse verum& certum, quoad cum Dei verbo consentiat. sacerdotes, etsi summa auctoritate pollebant, oportebat tamen a lese non disi sidere. Labia sacerdotis curi odient mentiam: esto sane; sed legem
requirent ex ore eius. prophaetarum munus erat docere populum, sed verbum Dei: Oudies ex ore meo merbum, sην annuntiabis istis ex me. Et apud Hiere myam. habetsermonem meum. &clausulas illas tam frequentes in seriptura sacra, Verbum Domini: haec ait Dominus: os Domini locutum est, & his similes, qua ratione positas fuisse censetis, nisi ut intelli Seremus, eum , qui populos docet, quicunque is sit, quamuis sit omnis Ecclesia, nihilominus oportere nunquam a verbo Dei recedere praeclara quidem, & sancta doctrina: nonne verum est Caluinistaee certe verissimum : & est Caluini vestri, praeter alia multa,uera omnia, sianctaq; omnia, quae ipse lib. 4. Institutio. assirmata principio cap. 8. usque ad fine sectio. 6.sed quorsum haec dicit 3 quid concludere vult Z quid inde cosequi cupit Z quicquid credimus, oportere cum verbo Dei consentire. hoc vero quis negauit unquam
119쪽
88 quam igitur quaecumque credimus, oportet, sint in scripturis
expressa. Sed hanc conclusionem quis unquam, nisi fatuus, pla- neq; demens assirmet Z recte quidem . audite. equus non est homo, ergo non est animat: videturne vobis concludens argumentum nemo id dicet: at nihilo magis concludens erit si ducamus, verbum hoc non est scriptum, igitur verbum Dei non
est. nam,sicuti omnis homo est animal, nec tamen omne animal est homo ; ita omnis scriptura sacra est verbum Dei, neque tamen omne Dei verbum in sacris scripturis explicate reperitur. immo quae paullo ante tam apposite loquebatur Caluinus,omnia a me faciunt: ijs enim sic utor. Moyses ea statuit, quae dixit Deus: & Ecclesia decernit,quae dixit Deus: sed Ecclesia multa decernit,quae scripta non sunt, & Moyses item statuit, quae ore Dei acceperat, non per aliqua scripta. immo Moyses praemonstrans Ecclesiam, tunc ea dixit, quae nunc sancta mater Ecclesia iure dicere de Caluino potest. Non credent mihi, neq; audient iocem meam,sed dicent, non apparuit tibi Dominus: quasi dicat Ecclesia , quam ego insignem contumeliam ab homine
hoc accipio qui in ijs,quae mihi sine scriptis aperit, & patefacit
Deus, Non credit mihι, neque audit mocem meam ' face Votes
extra verbum nihil annunciabant: & Ecclesia quicquid dicit,averbo dicit: quoniam, Vbi fuerint duo, mel tres congregati in nomine meo, in medio eorum sum. & distinctionem illam, Curi odire scientiam, ον requirere legem, si recte Caluinus ponderasset sine animi perturbatione; fortasse cognouisset, peream innui verbum scriptum, & verbum non scriptum. apud Ezechielem dicitur , udies ex ore meo merbum; sus annuntiabis ex me. hoc totum a me stat: non enim dici, Leges merbum sed audies: & quidem verbum scriptum legitur, non auditur. cum Deus dixit, qui habet merbum, loquatur merbum, dixit etiam , qui habet smnium, narret somnium: & tamen semnium non erat seriptu. Semper
120쪽
Pysemper dicere pote st Ecclesia, me dicit vominis: sie ait Docminus . & item dicere semper potest, uti in Actis dixit, Visum eri Spiritui sancto, ω nobis: quoniam semper ipsa loquitur,
plane cum eo conueniens, quod loquitur Deus , vel in scripturis, vel in oraculis suis. quamobrem accipientes nos pro ver boDei atque illud, quod Scriptum fuit, atque illud , quod per ma--ι traditum es, dicimus, falutem nostram in eo versari,ut credamus, &obediamus his utrisq; verbis: aequaliter enim fatuus fit homo in verbo non scripto, & in scripto, dummodo sit verbum Dei. Et quidems attendite, auditores, facile enim erro. aem deprehendetis. J Scitis ne , quid sit verbum Dei non scriptum,& quid traditio 3 & quidem traditio non nunquam accipitur tametsi minus proprie) etiam pro verbo Dei scripto,&pro ipsa lege, ut habetur Actinum Apostoloru cap. 6. audiuimus eum dicentem, quoniam Iesus mutabit locum istum, & mut
bit traditiones, quas tradidit nobis Moyses , idest legem. sed si loquamur,& eo tensu, quo plerumque Theologi solent, Traditio nil aliud est nisi doctrina,vel simpliciter non scripta; vel quais non scripsi r,qui docuit. vii dicebat Irenaeus lib. 3. cap. 1. Euenit, neque scripturis, neque traditioni consentire eos. & Tertullianus lib. de corona militis. Si legem postules, scripturam nullam inue- aves, traditio tibi praetenditur auctrix. Exempli caussa: nos certo tenemus, neminem, nisi unum Iesum Christum, materias sacramentorum , & formas docere potuisse: quoniam nemo unis quam in terris potestatem instituendorum sacramentorum habuit,nisi solus Christus. & tamen eas oes, neque Christus, neq; ipsius Euangelistae scripserunt aperte. istae igitur sunt traditiones diuinae. & quidem traditiones; quoniam, qui eas docuit,no eas scripsit. diuinae vero,quoniam,qui eas scripsi imo eas docuit,utiptimus illarum auctor: sed attulit,uti a Deo perceptas. Praecipio, non ego ed dominus. Ieiunia,quae statis quatuor annit emporibus