장음표시 사용
91쪽
mendax, fallaxq;,& dici , & haberi volo. quid dicitis, audia
tores, de occulto hoc Dei iudicio Z nondum eiu uxerunt menses tres quaeis diligenter aduertite in cum serte simul colloqueremur ego, & Caluinista quidam , satis eruditus; &fortasse etiam ex eorum numero, qui multos in errorem peris traxerunt, & ex eo nonnulla quaesissem: quaesiui item, an ip- serum Ecclesia esset catholica: neque eum, ut id assirmaret, inducere unquam potui. nam & Maeandros semper qua si-uit,& alias res egit,& ad interrogata non respondit : assiμmauit tandem, se non selicitum esse de Ecclesia sua, an esset catholica; satis enim sibi esse, si Christiana esset, & Christi ipsius. tum ego leuissimi hominis tam longe a scopo aberra tis misertus sum : memoria enim optime retinebam, Cyriuli Hieroselymitani locum sis floruit non procul ab Apost Iorum temporibus in in Cathechesi I 8. qui locus ad rem nostram aduersus Caluin istam illum mirum in modum facere videbatur : sic enim habet. uod si forte meneris in riuitares , ne simpliciter interroges, ibi sit Dominicus, aut domus Domi ni: videte, an satis sit Ecclesiam esse Christi: Nam, Is reli qua impiorum hareses , Dominicos quamuu posturos appediare non dubitant, quod tunc maxime usu venire intelligebam: --que id tantum quaeras, Ubi sit Ecclesia, sed catholica Ecclesia . atque ideo nolebat hoc amicus ille noster audire: sed audimus nos ; quoniam nomen hoc , catholica concludit sanctus ille proprium nomen e si sanctae huius Ecclesia, ma- eris omnium norirum, qua erit sto a Domini nostri Iese Chrisii, nigeniti fili, Dei. quod an explicari clarius potuerit, & an debeamus nos esse certissimi, cum seli catholici simus, sciatos nos etiam esse veram Ecclesiam , vestrum sit iudicium. caput Ecclesiae nostrae visibile Romae esse, verum est: sed coriapus loco aliquo proprio non circumscribitur, & ubicumque
92쪽
diffusum est. quod si quando longe, latet manavit mater nostra sancta Ecclesia so mirificum gaudium sin hodie, hodie, i,
quam, temporibus nostris adeo diffusa est, ut latius Sol lucis suae radios non diffundae. Ego quidem, ut vere dicam , quoasentio, credo, auditores, a Christi temporibus nunquam propagatam, nunquam dilatatam aeque, ac nunc, fuisse sanctam E elesiam: & ab ijs diebus, quibus, uno orbe non contenta, extra orbem, ut ita dicam, egresia est,ut nouos orbes acquireret. Atu
hac de caussa, o decepti,ego quidem ingenue fatebor aliqua diu indignatus sum; sed alijs pleri'; iocos etiam, & risus,qua
doq; praebuerunt deceptores vestri. miseros illos, & dementes qui sperant se nostrae Ecclesiae nocere posse: membratim eam concidere, extenuare, deprimere, & ad nihilum redigere . que animaduertunr, nunqua fuisse illam tam amplam, excelsam .
quam cum ipsi conari caeperunt,ut dignitatem ipsius violarent. , imminuerent. Et quidem,auditores, fuit illud manifestum.& insigne miraculum ; ut simus ac Lutherus archipatriarcha Euangelicorum aduersus Euangelium animum adiecit, ad e tinguendam Ecclesiam Romanam, & gloriatus est ssuriosius homo, cathenis coercendus J velle se summum Pontificatum delere svidete, quam bene cogitata sua perficit in continuo, imquam, perinde, ac si camino oleum addidisset, latissime crevit incendium :& Ecclesia illa, quam imminuere,& deprimere coingi tarat, usque eo aucta est,ut nouum orbem sibi pepererit. m
nifestum certe indicium, uti Gamaliel assirmabat, Non esse ex omimbiu consilium hoc. nonnihil de Germania, de Britannia, de Gallijs ademerunt: Od e quilonem cum Diabolo posuerunt sedem suam: & Ecclesia clarimmo meridie veritatis suae illos etiam orbes illustrauit, qui antea commentitij ,& fabulosi putabantur. hoc loco mihi occurrit, seseq; ostendit alia Ecclesiae nostrae amplitudo, quam reticere nolo. nostra Ecclesia, & haec,
93쪽
s, aliam conuenticula se Christi esse, profitentur, & unamquamque earum operam dare conuenit, ut Christi fidem , quantum fieri possit, adaugeat, & infideles ad Christum traducat: oc tamen, quasi Christus humanis inseri pectoribus indignetur,opera,ma ιnuq; aliena, quam suae amatae sponis, nos solos eligit, qui semper idolorum cultores ad Christum reuocemus, uti factum est in hisce nouis orbibus . istorum vero conuenticula, ne minima quidem prouinciam a gentium erroribus ad veram Christi fidem perduxerunt. conantur quidem, postea quam nos labori ,hus nostris Christo animas acquisiuimus, eas avertere, & fraudibus ad Ecclesiam suam transferre; sed munus hoc conuertendi animas ab infidelitate ad Christi cultum, apparet Deum nopermittere, nisi suae verae Ecclesiae. Sola Ecclesia nostra doctrianam illam essicacem habet, quae iure , meritoque appellari potest lex domini eo retens ammas. sela nostra Ecclesia sermo. inem habet vivum, penetrantem usque ad diuisionem animae
haeretici scripturam quidem habent, sed verum scripturae sem sim non habent: quod perinde est, ac si quis vaginam haberet sine gladio. nam verus sensus est gladius spiritus. quo circa mi, rum non est, ubi infideles ad fidem traducendi sunt, si ij tantii
axpugnant,qui gladium educunt. nam sola Ecclesiae verba ver-ha viva sunt, non mortua; & ideo sola altius in pectus homia,num descendunt, & cor immutant. Philosophi,qui leges tanta eloquentia, & humana sapientia condiderunt, nullum tamen alienum populum, ne vicinum quidem teste Athanasio, ac Theodoreto ad eas obseruandas leges trahere potuerunt. Mari
humetani, si quos ad sitam sectam perduxerunt, id bellis, & arumorum violentia consecuti sunt,ut ab Alcorano praecipitur cap.r 8. de xy. non autem vivi illius verbi vi , quod catholicorum tantummodo proprium est . quare haeretici eorum quide, quos ab errore nos reuocauimus, nonnullos Prauis opinionibus, uti
94쪽
diximus, insciunt; sed, ut ethnicos ad Christu conuertant, non assequuntur. hoc es illis negotium , ait Tertullianus de praescript.
haereticorum, Non ethnicos conuertendi, sed noriros euertendi. iν nostra Fufidiunt, mi sua aedificent. unus Freculsus Cronic. Tomo 2. lib. 4. cap. 2 o. affirmat, Arrianos Valentis Imperatoris tempore, magnum numerum eorum , qui Gothi appellantur, ex ethnicis suae sectae fecisse issed locum illum mancum esse apparet, & iccirco doctrina Socratis supplendus est lib. 4. cap. a 7. item SoΣomoni lib. c. cap. 37. & Theodoreti lib. cap. vlt. omnes enim consentiunt, & assirmant, Gothos illos pleroiaque fuisse catholicos Christianos,qui ab Arrianis deprauati sunt. Praeterea ij,ut clare constat, in vera religione proficere, & progretas magnos facere cupientes, per legatos ultro mi stos, ut sibi magistros mitteret, Caesarem rogarunt; qui cum Arriana sorde pollutus esset, Arrianos Episcopos misit, a quibus falsa traditaiunt: quod ipsum fallere fuit, & decipere, non erudire. Cet . ru, auditores, haeresiarcharum sectae, ut inquit Augustinus co tra Faustum lib. I 3. cap. xx. perdicum more semper congregat Pullos, quos non pepererunt. contra vero Ecclesia, quasi pura,& sceeunda columba, nouos quotidie scelus edit: &, probe a tem piscandi callens, laxiora in dies retia in vastum pelagus exin pandit. tamquam nos soli simus piscatores hominum: atque i circo nos soli ab infidelitatis pelago humanarum animarum pisces ad Christianitatis littus pertrahimus. isti vero retia nunquain mare iaciunt: sed ubi pisces in littore expositos vident, noupiscatores, sed latrones, in eo omnem sibi gloriam repositam putant, ut pisciculum aliquem surripiant. sed ne mea longius
evagetur oratio, firmum erit, veram esse Ecclesiam,quae cath lica est i idest,ubicunque diffusa. talia vero non esse nostrae tempestatis conuenticula, praesertim Caluinistarum , ambigere nemo potest . ad haec, quid dicitis Caluin stae auditores, optime E 4 noui
95쪽
novi,quid dicant: negant, ipsam Romanam Ecclesiam maiore orbis partem occupare ; ideoq; per hoc symbolum ne illam quidem appellandam esse veram Ecclesiam: quin potius cum longe sit amplior infidelium numerus, quam credentium, Π sttam item Ecclesiam non posse iure dici catholicam,& uniuersalem. O praeclaros discipulosi quam bene ij praeceptoru m res referunt Sic assirmat Augustinus epist. 48. d Vincentis dicere solitos Donatistas , & Rogatianos haereticos: sed pauli tim per vestram fidem,miselli: vestro enim ipsi gladio vos comseditis . Si vera Ecclesia illa est, quae est uniuersialis, ut in Symbolo ipsi assirmarunt Apostoli; & vos negatis, nostram Ecclesiam Romanam, quae tam late pater, tamen esse uniuersalem uequaenam igitur erit uniuersalis vestrane quae constat ex qua tuor mendicis, ex decem decoctoribus, pariq; numero, Vel paullo ampliore apostatarum, & desertorum uti se res habeat, Optime nostis. quaeso vos, animi perturbationes ausette,vel coishibete saltem, & intelligetis, si Romana Ecclesia non est uniuer. salis, sine dubio reliquas, quae clum illa collatae perinde aestimandae sunt, ac si milij granum magno aceruo comparetur, uniuersales non sore: eademq; ratione non fore Ecclesiam uniis uersalem , neque veram Ecclesiam in terris. quamquam ne illud quidem verum est, auditores, quod ego ab illis asseuerari passus sum, ab Ecclesia nempe Romana partem minorem oris bis possideri . nam si recte, probeq; rationes ineamus, cum ii die uniuersus orbis in quinque partes diuisus sit, in Asiam, Astucam, Europam, Americam, & Magellanicam ; Ecclesia nostra tria membra prope tota complectitur: aliorumq; duorum ma ximam obtinet partem. nam Americae, & Magellanicae qui quid cognitum est; Europa vero sere tota nostrae est Ecclesiae. praeterea magna Asiae pars versius Synarum oram: & in Africa vastissimae regiones,quibus David, qui praesbiter Ioannes appeti
96쪽
latur, imperat: praeter quam quM omnes illae prouinciae,quas
Lusitani suo adiecerunt imperio, Vti decet , Papae mandatis e rent . Et vos, o Caluin istae, vix minimam orbis partem nobis
concedebatis ' quod si etiam multo minus possideremus,quam possidemus, scitis ne quid satis sit, ut Ecclesia sit catholica 3 Attendit ut suetis,auditores. Ecclesiam in primis oportet esse catholicam, ut assirmant Augustinus de unit. Eccl. cap. 6. & Beda in Canticae cap. s. cum autem Synagogae praescriptum esset te-pus,& locus,& natio ineque enim post Messiae aduentum mansura erat amplius; neque alibi, quam in Salomonis templo sacrificiuin facere poterat in Eccleuam oportet & nunquam deficere, & quoquo versus diffundi, & omne populi genus recipere. illud addit Augustinus epist. 8 o. ad Hesichium . quamuis, Ut Ecclesia sit uniuersalis, necesse non sit, omnes homines veram
fidem habui se; necesse est tamen eam fidem in omnibus suisse Irouincijs. & illa sola Ecclesia vera est, quae, cum finem habe-it mundus, ad omnes prouincias peruenisse reperietur. Sed qua rationeὶ eodem ne tempore simul ad omnes; an separatim,& ex interuallo certe non illo primo,sed hoc postremo modo. clarius dico. ut vera sit Ecclesia,nihil opus est,eam eodem tempore in omnibus orbis terrae prouincijs esse diffusam: sed vera erit, si fides eius conformationem habebit cum ea, quam in mundi fine reperietur ab omnibus terrae partibus trachii,succcLsuque temporis fuisse receptam. Sed hac tempestate, auditores, dicemus ne Ecclesiam nunc primum nasci,an aetate prouectameta & certe,ne haeretici quidem ipsi negantiam senescere: non ergo hodie nascitur; sed curiculum suum prope conficit: & --ra Ecclesia est,cuius fides iam omnes fere prouincias peruagata est: quaenam igitur huiusmodi est, Uuitem bergensisne,vel Gmneuensis, an Romanρὶ quam clara inspicere volentibus sent omnia. Ecclesia vera es: nullapotest,nisi cuius fides omnem terra.
97쪽
rum orbem peragret . at Lutheri Ecclesia pedes quatuor non duprogressa est: &Caluini adhuc valle gemina, ac montibus quatuor clauditur . Romana vero uniuersium fere terrarum orbem. tam nouu, quam Veterem iam peruasit, & fere contingit meta& nos adhuc dubitamus,quae vera sit Ecclesia Augustinus anno post Christunatum circiter tercentesimo Donatistas irridebat, qui speraret,suam Ecclesiam per totu orbem disseminari posse.
nos vero post annos mille,& sexcentos, aut paullo minus put bimus, conuenticula hax heri nata , quae nondum e carceribus egressa sunt, neque unquam egredientur, prius ad calcem orbis terrarum peruentura, quam Ecclesia Romana, quae iam prope abest a meta praeterea ut Ecclesia appelletur, & sit catholica quid quaeritur ex aliorum sententia λ ut certe in omnibus quatuor orbis partibus membra eius diffusa sint. Christi vestis diuisa, ut ait Augustinus,significauit, illam sere vera in Ecclesia,
quae in omnibus orbis partibus filios haberet. Vocauit terram ab ortu Solis eo ue ad occasum: laudabile nomen eius ab ortu ad oe. casum. Angeli electos colligent a quatuor mentis . ab ortu Solis , ab occasu, a Septemtrionibus,& a meridie oportet,eam euocare
membra sua posse, quae iure vera esse vult Eeclesia. quamobre Ecclesiae Romanae in oriente Synarum, & Iapponis regiones, ad meridiem Praesbiteri Ioannis regna omnia, sub Septentri nibus plurimae prouinciae,& in occidente toti terrarum orbes obediunt: e fb ortu Solis e que ad occasum ossertur mihi oblatio munda, dixit Deus, per Malachiam, loquens de vera Ecclesia. verum enim vero quaenam est Ecclesia, in qua aliqua actio ab oriente usq; in occidentem perfici possit, nisi in Ecclesia Romana 3 multi ab oriente, occidente menient, dicit Christus de vora Ecclesia. sed in vestra,o Caluin istar,ubi sent, qui ab oriente,& ab occidente veniant Z nisi forte ortum Solis, & occasum cir
98쪽
& reseri,affirmatq; Paullus Apostolus, Multi j deserta magis,
quάm eim, qua habet mirum ' idest, sere, ut vera Ecclesia ἰonge ampliorem filiorum numerum haberet,quam habuisset Syna. Roga at numerum ampliorem quis habet vos n Caluinistae, an nos catholici iam res in clarissima luce posita est: nisi quis caecus omnino siue sit,sive esse velit: negariq; non potest, uti -la Ecclesia Romana est etina,Msancta; sic esse catholicam. itaq;s per tria haec symbola credere voluero, minam, sanctam,m ca. tholicam Ecclesiam, necesse erit,me credere Romanam. Sed pDrumper quieseamus.
Redo inam,sanctam, eatholicam. addite nune, & e sinsolieam. & ecce ficenum,& habenas: ecce nodum, at
namq; , quam exuere, & qua sese expedire haeretici nunquam possunt: id est successionem Apostolicam. non enim credere debemus omnem Ecclesiam : sed illam, cuius ordinatam serie, continuatamq; successionem in cathedris,& sacerdotibus ostendere possim us: Vt omnes intelligerent, quanam esset Ecclesia ea-eholica, patres in Ombolo illud diuinitin addiderunt, postolicam: habetur in Cathechismo ad Parochos. ea profecto ratione,quo niam par est conditio magisterii, & iurisdictionis. Pastores, Doctores copulavit Paullus Apostolus. itaq; ubi vera est iurisdi-ictio,ibi & verum est magisterium: cum verus sacerdos abest, verus magister adesse non potest. interroga Sacerdotem legem. denique cum inuenimus sacerdotii siuccessionem usque ab Apostolis dicere possumus, successionem etiam doctrinae reperiri ab
psis Apostolis emanantis . o quam illustre signum,o quam di-Jueidum symbolum verat Ecclesiae dignoscendae est, auditores, cathedra magistra i nam ego in mea Ecclesia continuo me ad
99쪽
63 indagandum, & perscrutandum confero: statimq; occurrit mihi Gregorius XIII. quem scio Pio V. successisse . hunc vero constat Pij IV. suisse suecetarem . Pium IV. Pauli l III. Paulum
IIII. Marcelli II. Marcellum secundum Iuli j li I. Iulium III.
Pauli III. & usque eo progredior, ut ad Linum, ad C lementem. ad Petrum ipsum perueniam . demum penetrans, ut ita dicam. in apertum Christi latus, sicuti mihi sese offert cathedrae succeLsio, ita doctrinae successionem,quasi manibus,firmissime comoprehendo. Sed vos, ὁ Caluinissae, quid agitis rumor est,nunc apud vos quendam esse, Besam nomine: & ante illum fuissa Caluinum; qui Faresto successerit. post hos vero quot, quaeso, producitisὶ heu iam finis factus est. o miserum angiportum l Ac deinde audetis vos,angustissimam semiram vestram cum latiusima illa, regiaq; via conferre, qua usque ad Petrum ipsum perducimur 3 ad haec quid dicitis Z errorem vestrum non agnoscitis Z qua ratione vos ipsos defenditis dicetis fortasse,ante Farelinium alios fuisse, incognitos quidem illos, sed quorum alius alii
successerit: sciebam profecto , vos hoc modo responseros . sed iam praeclusius vobis est aditus . nam, si memoria tenetis, antea docuimus, Ecclesiam inuisibilem, &incognitam non esse Ec clisiam: quare cum doctrinae suceessio, & successio cathedrae inter se coniunctae sint, neque vos in vestra Ecclesia ostendere possitis, quod ego in mea ostendo, continuatam, perpetuamqδsacerdotii Apostolici seriem , oportet, velitis nolitis, vel, quoaverum est,fateamini, nem pe apud nos esse veram Ecclesiam;vel idem vobis accidar, quod accidit infelici Caluino. is enim ubi maxi me te urgeri senti siquandoq; fatetur miser,iam esse laque
iniectost deinde,cum eos soluere, seq; ex eis eximere nequeat, tanto dolore, atque iracundia exardesivi vertatur in rabiem,aim argumentorum, & rationum loco, omnis maledicti, probri . conuicijq; torrentem contra nos evomat, pestilentem, & seetia
100쪽
dissimum. O infelicem, o miserum l&eo miseriorem, quὀd
etiam ridiculus est. libro suae Institutio. 4. cap. 2. posteaquam affirmauit, sine dubio omnes antiquos patres semper scrutatos esse veritatem Ecclesiae, per hanc successionem Apostolicam ;ubi argumentis nostris respondendum fuit quibus tamen quid responderi potuiti) praeter rem ad consectandum nos conuicijs se conuertit: omnibusq; verborum contumelijs lacerat, atq; in nomen nostrum acerbissime, & petulanter inuehitur. Sed vidistisne unquam, auditores, importunam aliquam volucrem, & deformem, viscatis uirgis innaerescentem,vel in casses delapsam, quae tanto magis seipsam inuoluit, & implicat,quanto magis pedes agitare, & alas quatere contendit Z vidisti sile, inquam, beluam immanem, vinculis alligatam, & constrictam quae ubi omnem artem, & omnem vim adhibuit, ut vincula reuellat, post maxi mas a itationes, post plurimos impetus, &conatus inanes, postremo sipumas in ore agere, saeuire, & frendere dentibus, atque horribiles vlulatus edere incipit 3 cumq; nihil succedat, furens exedere catenam tentat,& quandoq; dentes suos excutit, siepeq; carnes etiam, & membra propria dilaeerat 3 hoc ipsum Caluino contingit, in vincula coniecto , firmissimisq; argumentis successonis Apostolicae constricto. miser, quantum sie agitat i huc, atq; illuc se versar, caput quassat,& membra omnia, ut a ceruicibus iugum deijciat, led frustra. uare postremo totus in meram spumam conuiciorum abit,
enteq; maledico nos carpere, famaeq; nostrae nocere conatur,
quamuis potius sibi ipse officiat. nam certissimum indicium est , eum argumentis, & rationibus carere, qui ad calumnias, &conuicia se conuertat. sed quod sibi ipse intriuit, id exedat. Ego quidem credo Ecclesiam. non quamcunq; , sed e vostolica Ecclesiam, id est eam , in qua ab Apostolorum temporibus ad nostra haec mihi sese offert directa, & continuata Pontificum