F. Francisci Panicarolae ... Disceptationes Caluinicae. A Ioanne Tonso Mediolan. patritio in Latinum conuersae

201쪽

ε otur infantes, simulac baptismum aeceperint, pertinet ad partem disceptationis alteram . quiescamus .

PARS ALTER A.

T VTo, auditores, non excidisse vobis, quae superioribus diebus dicebam, cum Euangelium de probatica piscina praedicarem: eoq; minus nunc mihi laborandum existiis mo, ut ea refellam, quibus Caluinus nos iniuste criminatur. vi detis enim clarissime, nos plane confidere solis meritis, & soli Christi sanguini, neque tamen id prohibere, quominus praedicemus , ab originali peccato aquam baptismi abluere,& emu

dare. nam caput est, morbum omnem sanari, omnem aegritudinem depelli Chrilli sanguine: sed morbo cuique propria esse remedia, per quae Christi sanguis applicetur: infantibus autemper baptismum applicari. duo maxime de Christi sanguine tuc

propositi, quae nunc repetenda censeo. unum, fieri nullo modo poste,ut morbus aliquis animae nostrae sine sanguine Christi lanetur unquam quoniam Paullus dicit, Sine sanguine non fi r missior alterum,tolo Christi sanguine in pri mis,& praecipue omnes sanari morbos: quoniam figura ipsius est piscina illa;quam quicunque ingrediebatur, sanu ebat, a quacunque detinebatur infirmitate. sed his addo tertium ; quod est quasi clauis controuem satum omnium,quae inter nos, & haereticos sutar; id est,sanguinem hunc, nisi applicetur, no prodesse: eflusumq; a Christo quidem sussicienter pro omnibus, sed eis tantu essicaciter prodesse, qui illum sibi adhibent. nam,ut libere loquamur, quae vera sim ChriHus mortuus eri pro peccatis quidem, sed nolis relinquens exe-ylum, mesequamur et efiigia eius. quod si merita Christi omnibus aeque prodessent, neque curandum esset, ut unusquisque ea

sibi pro viribus applicaret ; homo homini quid praestaret λ i

ter Disitigod by Cooste

202쪽

ret hune, & illum quid interesset omnes salvi essemus: omni.bus licitum esset quodcunque libuisset: opera inania cssent, tisuperuacanea ; clauderentur infernales portae: denique fatua illa libertas istorum Euangelicorum rediret, qua permittitur, utvnuiquitque deteriori parti semper adhaereat , & feratur praeceps. sed longe aliter se res habet . nam sicut in arbore in fili.

cis homi quod perinde est, ac si dicamus in mortis arbore ,

tot e ramis pendebant fructus, ut uniuersus Mundus, & mille alij perimi prorsus ,& interfici possent; & tamen ne Adamum quidem occidissent, nisi is manum extendens , ex eis accepi Lset; sic in vitae arbore, quae Crux est, tot, tantaq; sunt fructus meritorum Christi, tot, tantaeq; guttae preciosi sanguinis, ut

Mundo huic, & mille alijs vitam dare, & infinitas culpas i numerabilium hominum delere possent; & tamen ne uni quiadem homini proderunt, nisi is, qua ratione ipse Christus instituit, eas sibi adiungere,& applicare studeat: diuersis quidem modis, uti variae necessitates ipsius postulare videantur. . medicamentum composuit medicus ; sed nisi utaris eo, tibi ne quaquam prode iL Probatica piscina sanguinis huius figura est: quae quamuis sanaret omnes , tamen aderant nonnulli . qui iam annis triginta octo morbo laborabant, neque adhuc co ualuerant quoniam nondum ingressi piscinam fuerant, nec aquas illas sibi adhibuerant . qua in re aliud item dicebam , cum Euangelium illud explicarem ; scilicet, non solum a Christo praeparatum fuisse proprium sanguinem ad nos sanandos, sed etiam multa diuersi generis vasa composita,& institura fuisse, quibus sanguinem nobis applicaremus: vel, si in met phora Probaticae piscinae persistere mali mus, extructos pontes multos, per quos aquas intremus. Quinque dicebam hominum status esse, nec plures; quibus opus est Christi sanguine: eorum, qui peccato originali tenentur: qui mortali: qui v M a. niali

203쪽

niali tantum: qui, remissa culpa, poenae in hoc mundo satisfas cere cupiunt: qui post remissam culpam, ante mortui sunt, quam poenae satisfacerent. quare dicebam irem, quinque porticus piscinam habuisse, iis quinque morbis haud dilli miles:& quinque pariter pontes dominum porticibus adiecisse: primae baptismum : alteri, poenitentiam : tertiae, opera, indulgentias, sacramentalia: quartae, opera poenalia,& indulgentias : postremae, Purgatorium, suffragia,& indulgentias. it que , qui erant in porticu prima, id est homines in peccato oriaginali, aliter non sanabantur, quam per Christi sanguinem ried baptismi ponte in aquam descendentes. qui in secunda, peccatores erant in mortalia delapsi , qui aliter leuari morbo non poterant, nisi per piscinam sanguinis Christi: dummodo ad eam poenitentiae ponte peruenirent. tertiae porticus aegroti erant ij, qui venialia peccata commiserant: neque ij alici modo salutem consequebantur, quam per piscinam languinis Chri sti , sed eam intrantes ponte operum, indulgentiarum, sacramentalium , & huiusmodi. qui in quarta porticu iacebant, ij erant, qui, remissa culpa, poenam temporalem debebant in hac vita; neque alia via valetudinem recipere poterant, nisi per piscinam sanguinis Christi, sed ad eam peruenientes ponte operum poenalium , & indulgentiarum . in qui ta vero porticu manentes, id est mortui sine culpa , sed nondum persoluta poena, alia ratione salui fieri non poterant. nisi per piscinam sanguinis Christi ; sed eam contingentes Purgatorij, indulgentiarum, & suffragiorum ponte . quare demonstrabam, quod etiam in pr sentia iuuat iterare, solam piscinam sanare ; sed non sanare sine pontibus: pontes iplos

non vim adimere, sed nos cum piscinae virtute coniunge te . ad rem nostram, igitur, pontem primum accipientes, eorum,

qui originale peccatum habent, falso nobis obi, cit Caluinus,

204쪽

I 3 maiorem a nobis spem in aqua baptismi , quam in Christi san. guine locari ; baptismoue i plo detrahi a nobis Christi sanguini. quoniam pro medicina sanguinem habemus , baptismum pro vase ; sanguinem pro piscina, pro ponte baptismum . denique

certi sumus, nihil sanare nisi Languinem : sed item certi, velle dominum, ad abluendos nos originali peccato, nulla re alia n bis applicari sanguinem ipsius, rusi sancto baptismo: re ipsa infantibus ; & adultis saltem mente, & proposito. Christus mortuus est,pro illo etiam infante,qui est in originali peccatorquem Christi passione liberari oportet, hoc modo, Si eonfigurabitur morti eius, quod tunc eueniet, quando consepultus ei ra it per bapti. Hum. atque hoc ipsum est, renasci nos, quod Nicodemo dicebat Christus; Nisiquu renatus ferit ex aqua, σν Spiritu sancto , non potest ιntrare in regnum Dei. Si enim in veteri Adamo nascentes peccatores nascimur; merito innocentiam induere nopossiimus, quoad in nouo Adamo, qui Christus est, non renascamur. nascimur homine meteri induti, dicit Paullus: iccirco induere Christum oportet. Et quicunque baptiebati estis Christum induistis. Et quare,auditores,arbitramini, ex aperto Christi cruci aflixi latere essu sum esse sanguinem ,& aquam simul, nisi ut doceremur, renascentibus nobis, cum in peccato nascamur, prodesse quidem sanguinem, sed applicatum aqua Z idem dic bat Ioannes sua Cane. Hic e t,qui mensi per aquam ,-sanguianem Iesus Christus . per sanguinem nempe, qui redimit: & per aquam, qua sanguis applicatur . itaque iniustissime nos Caluinus insimulat. nam uti verum est infantes continuo natos esse Deo inimicos, sed spem esse, ut per baptismum amici fiant; ita, quod pertinet ad eorum statum, qui modo baptismum acceperunt, duae conclusiones verae sunt, tam sibi similes, ut una , &eadem esse videantur. altera, baptismi effectum esse, ut ab originali peccato liberet: altera, infantes, cum primum baptizari M 3. sunt,

205쪽

sunt, omni culpa statim vacare, essem in gratia Dei. De ijs a

tem quid Caluinus sentit Z tam male, auditores,ut utramque i scietur . negat enim effectum baptismi: negat baptismum abluere, sanctincare,peccata remittere, vel aliter aliquo modo pro

desse: sed dicit, perinde esse, ut cum princeps aliquid concessi si donauitve: conlcribi enim diploma, & sigilla apponi,quae non aliquid ipsa donent, aut concedant; sed iam concessum fuisse, significent; ita,cum Christus peccata nostra sanguine suo deleuerit, huius beneficij diploma esse Euangelium, sigillum vero

baptismum ; qui hoc modo non peccatum remitteret, sed remissum fuisse signiscaret. Intelligendum eR verba sunt Caluini lib. . cap. 1 F. sectio. 2. in per Euangelium nobis nostra absolutionu, ον sanctifcationu meritum asseret per baptismum huiusimodi meritum obsignari. qua in re, auditores, quis aperti sit me non intelligit, quam mala mente, quam ingrato sit animo λ qui baptismi illius,per quem aliquando e Diaboli faucibus ereptus est Deoq; dicatus virtutem ,& meritum non solum non amplificet, sed etiam,quantum potest,extenuer, deprimatq; , & de medicina saluberrima vix ad sigillum redigat 3 mirum est, auditores, quod ego tamen sepius animaduerti, Caluinum voluntati

semper adimere, intellectum ditare. censere vero, salutem nostram non in eo versari, ut operemur; sed ut intelligamus. si sermo incidit de clauibus Ecclesiasticis, non concedit datas fuisse quo remittantur peccata voluntatis, sed quo doctrina intelle.ctus erudiatur. si loquimur de lege, vult eam mente percipi posse,obseruari non posse. si agitur de Euangelio,censet eo doceri, quid credere, non quid facere nos oporteat. Salutem vero ipsam, nonne in fide positam putat, operibus autem detrahit, vel nihil, parumve omnino tribuit λ neque me latet, id qua de causa faciat; ut auram scilicet popularem captet; ut apertam ,

facilemq; viam muniat ad cauum,quam Christus angustam diacit,

206쪽

est,& magnopere dissi ellem; ut impunita rerum omnium lib er.

tale mentes ignaras alliciat; ut populis assentetur. Nunc et iam negat,baptismo ablui voluntatem, sed menti tantummodo dicit fidem heri: neque remissionem esse,sed remissionis sig num. Et quidem aequum est,ut,qui corpus deuitar,sectetur umbram ratque, ut omnia suspensa detineat,& incerta faciat, sicuti assirmae Eucharistiam non esse corpus Christi,sed tantum illius signum; ita dicat, baptismo non remitti peccatum, sed quod rem istum fuerit significari. sed ignoscite, auditores: non enim semper aequo animo ferre tantam impudentiam possum . quaero, igi-.tur, ex te Caluine, sigillum ostendat ne beneficium tributum iam,an tribuendum . respondebis, scio) tributum: igitur baptismus ostendit iam remissum peccatum. omnino, igitur, infans ante baptismum erat sine peccato: hoc necessario dicenduest: & item necessario fateri te oportet, doctrinam tuam nulla statuere disterentiam, in comparanda Dei amicitia, inter eum, qui baptizatus sit,& eum, qui baptismum nondum acceperit. Et quidem, si Caluinus dicit,baptisinum,ut aqua est,non ablu re peccata, sed ut est sanguinis applicatio: nulla erit inter nos diis sceptatio: nam istud ipsum est, quod etiam nos aflirmamus.

sin intelligit, essectum baptismi, cum eo fiat applicatio sanguianis, non esse remissionem peccatorum; pestilens haeresis est,m gnumq; & impudens mendacium. Ecce enim Concilium Fl rentinum, Eugenio Quart. Pont. Huius Sacramenti essectus ess. remisito omnis originalis, , actualu . quod si Concilio non credit; quamuis rei j ciendus esset, quoniam probaui iam ,esse verbum Dei:) ecce scriptura: Marci vit. qui crediderit, baptitatus fuerit, saluus erit. Ecce Christus: Nisi quis renatus fueris ex afua, stiritu , non potest introire in regnum vel . Ecce Paul-

Ius et . I undans lauacro aquae in merbo mita. Ecce Petrus, FaytLutur mn iussi iue ventrum in remisionem peccatorum . si bapti-

207쪽

smus non saluum faceret hominem , superuacaneum esset baptismum expectare, ut aperiretur nobis aditus ad regnum coel ste . sed rem tam perspicuam, tam claram in dubium reuocare,

vel de ea pluribus agere, iniurium est. Altera est conclusio; eum qui baptizatus est, continuo post baptismum omni liberari peccato, esseq; prorsus ingratia Dei: quam pariter Caluinus negat. immo dici si neque ante baptismum, neque post esse nos unquam sine peccato, quoniam humana natura non solum peccauit semper, sed etiam ea ipsa semper peccatum est . qua in re. ὀ Deus immortalis,deliro ne ego,an desipit,&insanit Caluinus quid cogitat quid ait Z quibus in tenebris iacet Z quo contradicendi studio prouehitur, quo fertur, quo rapitur miser nam

modo ait,modo negat paullo ante volebar, ut etiam ante baptismum omne peccatum remissum esset, nunc qua ratione dicit,

ne post baptismum quidem, ultoue unquam tempore posse nos peccato liberos esse Θ Equidem,auditores, quandoque non possum non maxime commoueri, dum cogito, qui heri potueri ut quisquam omnino doctrinae tam variae, tam sibi repugnanti tam contrariae, fidem unquam adhibuerit. Et certe apparet, vesanum hominem furijs agitatum fuisse, cum de communi

Iarente humana natura tam atrociter, tanta cum immanitateoqueretur :& tanquam unus aliquis de lestrygonibus , antrii pophagisq; dilaniare, ac deuorare homines inciperet. Audite eum,quaeso, lib. 2. Institutio. libri principio. Tota natura no- ira , quanta, quanta est, non nisi peccatum, nihil, nisi omnium scelerum seminarium quoddam est. Et paullo post, Homo totus non aliud es ab intellectu ad moluntatem, ab anima ad carnem, nisi

concupiscentia, reatusAulpa,'peccatum. & tamen Deus vidit cuncta,quae fecerat, erant malde bona. immo, o domine, si Caluino credimus, teipsum assentatorem esse oportet: dixistiemin , Inueni hominem secundum cor meum. cum autem addat Cal

208쪽

2 7 Caluinus, Proinde natura Dumana non odiosa meo, ω ereatori suo , atque abhominabilis esse non potest; mendacem esse vel Deu ,

vel Ioannem Caluinum , necesse est: cui vero eorum maiorem vos fidem adhibendam putetis, eligite Deus opera manuum suarum non odit, & iccirco nullius naturam odio habet; ne in

Caluino quidem quo dici, aut cogitari peius nihil potest) naturam oderit, sed vitia tantummodo. Si Deus amicos eos appellaret, in quos haberet odium, mendax esset: & tamen aliquos appellauit non seruos, sed amicos . praeterea, cum dicat de non nullis hominibus, mansionem apud. eum faciemus, qua ratione omnes homines nos solum peccatores erunt, sed etiam ipsa peccata Z Caluinus dicit, Omnis homo odiosus es Deo: &Christus ait, Pater meus diliget eum: statuite vos, cui potius credere velitis. cum vero Christus oret patrem, ut sanistificet homines,quis no intelligit, aut nonnullos posse esse sanctos ,&falsa erit Caluini doctrina; aut neminem esse posse, & erit inanis oratio Christi

Ioannes dicit, Dedit potestatem filios Dei fi ri. Paullus &, siancti

omnes non summo studio semper hortantur, ut sincti simus eat Caluinus non concedit, quenquam este sine peccato: immodicit,neminem esse,qui non sit peccatum ipsum : adeo vertitur in furorem, inusitatamq; rabiem, etiam aduersus semetipsum.

sed haec eiusmodi sunt, ut per se clare pateant, & satis sit, ea leuiter attingere, quo tandem intelligatis, o decepti, quam egregio magistro ad perdisicendam vestrae salutis disciplinam viamini: qui magister ne conqueri possit, a nobis minus clarὸ sua doctrinam explicari; aperte loquamur. Vult ipse,baptismo pe catum non tolli, sed illud agi, ut peccatum nobis non attribuatur . non ne sic sentit,Caluin istae 3 ὀ receptus, o latibula t attendite, simplices, ubi impostores isti omnia experti sunt, ut nobis persuaderent,baptismum nihil prodesse; ex alia parte animaduertentes,passim in sacris litteris apertissime contrarium assirma

209쪽

hoc modo, ut quamuis peccatum adhuc remaneat ; illud tamenobis Deus non attribuat. stulti, & mendaces . sunt enim in sacra scriptura plures loci,quibus aperte, clareque habetur,non id solum, culpam non attribui; sed eam prorsus auferri. dele iniquitatem psal. so. amplius lava me. loannis pri. Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. ad ephes. s. mundans eam lauacro aqua in verbo mita, mi exhiberet ipse sibi gloriosam ecclesiam non

habentem maculam,aut rugam, an maculae non auseruntur, quae

sunt reatus culpae quo pacto autem quisquam esset mundus t tus, ait Greg. lib. '. epistola 3 '. si peccati labes rem a neret Et sane Christus dicit, qui lotus es, non indiget, nisi mi pedes lauet , siderit mundus totus. item Ezechielis cap. 3 6 undam βι-

per mos aquam mundam,m mundabimini ab omnibus inquinamerti meriti u. item ad Ephesios cap. pri. Elegit nos, mi essemussancti, oe immaculati. & ad Colossenses cap. pri. Exhibete mos sanctos, immaculatos , irreprehensibiles. in mari rubro, quod

fuit figura baptismi, Aegiptij revera mortui sunt, non aute per attributionem . simili modo dicimus de probatica piscina, &de natatoria Siloe, & huiusmodi alijs . Sicut in Adam omnes moriuntur; ita & in Christo per baptismum omnes vivificabuntur: sed in Adam omnes in peccato mortui sumus vere, noper attributionem; ergo omnes in Christo non per attributionem, sed re vera resurgimus. non possumus, auditores, non possumus mens e domini participes esse,& mensae daemoniorum. quae societas lucis ad tenebras ' qua participatio tu titiae cum iniquitate ' qua conuentio Christi ad 'Belial ' qua ratione fieri potest, ut a Deo diligamur, si in baptismo non deletur peccatum Z tu,d mine, dilexisti iustitiam, & odisti iniquitatem, & quanto tempore manet in homine peccatum, semper odio hases ,& sem per punire vis. quare,cum dicimus, baptismo non auferri pec

catum a Diuitigod by Cooste

210쪽

catum, sed id agi tantummodo, ut manentes in peccatis nihilosecius Deus non diligat, ne quam poenam irrogare velit; tam absona,&absurda loquimur, quam qui maxime . sed vae illi, qui ita sentit, nisi resipiscat. nos autem certi iam sumus, baptismo auserri peccatum , & post baptismum acceptum puros eL

se nos, &immunes ab omni culpa. Verum,ut perfecte cognoscamus statum eorum, qui modo baptizati sunt, nondum satis mihi fecisse videor. cum enim duobus malis affectos infantes omnes nasci proposuerim , alterum tantum explicaui, dum de baptismo agerem. dicebamus,auditores, quemlibet ante baptismum in culpa esse, & in poena. in culpa, quoniam inimicus est Deo: in poena,quia est obnoxius morbis,&concupiscentiae r& illa certam mortem afferunt, haec vero ad peccandum alliciunt . Statuamus nunc quempiam non adhuc baptizatum, qui

propter culpam inimicus est Deo; & ob poenam ad mortem.& ad peccatum propensus est. is baptizatur: & suseepto baptiasmo, quod ad culpam pertinet, iam diximus, Elutum esse omisni peccato, & ita in gratiam Dei redire, vi,si moreretur

ad Dei misionem, NPnum caelorum perueniret, ut habet Concilium Florentinum. sed quantum spectat ad poenam liberatur ne ea per baptismum , sic; ut morti subiectus non sit amplius, neque deinceps ad peccandum stimuletur auditores, de morabis, & morte nihil loquar: quiuis enim experitur,neutrum vita ri posse. sed de concupiscentia, & peccati fomite dic nolle Deuper baptismum auferri. ut enim misericordiam cum iustitia

coniungar, atque alteram altera temperet; vult ratione miserucordiae culpam tolli per baptismum ;& ratione iustitiae relim qui poenam . itaq; adultus,cum baptizatus est,conti nuo ab omni peccato liber est: & moriens saluus fit: sed uti mortis necessutate non eximitur, ita remanet mncupiscentia, quae quidem nosogit,ut dicemus, sed allicit tame semper ad peccandum. quod ipsium