장음표시 사용
221쪽
scriptorem post Christum natum in Ecclesia reperiri, qui non sit prose Tis,legem de seruari posse,neq; esse difficilem & quidem illi faciendum effet; sed Catholici, scio, mihi credent. Caluun istae vero si minus mihi, Caluino suo saltem fidem habebunt. is enim lib. 2. Institu. cap. h. sectio. . usque ad '. libere fatetur, ab omnibus vetustis patribus, qui scripserint, praeter Augustinum,affirmari,nos liberum arbitrium habere, & perfici legem posse. quae si ita se habent; cur illis Caluinus non credit Z tem ritatem insignem audite: quoniam ait, in errarunt: & usque eo progreditur,ut dicat sectio. omnes falsis fuisse Christi discipualos. o miserum igitur,Clementem Romanum lis infelices Nazianzenum , Baslium , Gregorium. Ambrosium, Chrysost mumi o miserabiles sanctos patres t omnes quippe Caluini iudicio falsi Christi discipuli fuerunt. bone Deus t & est,qui credat perdito istiὶ ego quidem obstupesco; interi m tamen is aperte fassius est, reliquos patres eius esse sententiae, ut obseruari lex possit: unum excipit Augustinum, quercontra sentire assirmat, censereq;, obseruari non posse. sed ut perfecte Caluini noscatis ingenium, animaduertite, quaeso, an posthac , vel verbum ei credendum sit. sermone de tempore 61. verba Augustini sunt: Neque poterit aliquid impoObile imperare, qui in tus est,neque da- naturus es aliquem pro eo, quod non potuit mitare, qui pius e se .sermone de tempore 39. verba Augustini sunt: sciendum eri,
Christum nani o IIbilia praecipere, sed perfecta. libro de natura,& gratia cap. 3.verba Augustini sunt. Non imposnklia Dein iv. bet, sed iubendo admonet, ω facere, quod pollia , ω petere quod
non psu. eodem lib. cap. penult. firmψrime creditur , Deum ιώ- Lium ,-bonum impogribilia non potuisse praecipere. libro de gratiara liber arbitr. cap. i 6. duis nesciat, quod non praeciperet Dein,
qua sciret, non posse ab homineseris in Psalmum s . cum de dili gendis inimicis loqueretur , verba Augustini sunt: Neque imper et
222쪽
ν thoe Deus faceremis , sit sibile esse iudica . ὁ dece.
mira quidem mistae decepti, quid nunc dicitis 3 videturneuo. bis pro me, an pro Caluino stare Augustiuus λ vos vero infeli. ces cui fidem adhibetis et , qui Paulli libros deprauat, & falsa affert: qui omnes Sanctos patres appellae falses Christi discipilos 1, qui pro Sancti hominis doctrina venditat doctrinam, a Sancti illius doctrina prorsiis abhorrentem. ite nunc, Ac verbis istius confidite: neque fontem ipsum inspicite, ex quo haurire se, quae dicit, assit mat. at vos, si res iudicio vestro permittatur,quid ce-sendum putabitis 3 an non absurdum, & ab omni ratione alienum videbitur Deum ea praecepisses quae ipse optime sciretessici, praestariq; non posse Z quaesis vos, auditores diligenter attendite. si Calumus sentit, sine Ope diuinae gratiae, dc lolis naturais libus viribus nostris non polle legem obseruari; id ipsimi nos etiam affirmamus: neque est, quiadneget, praeter Pelagium , quisquam: neque ea de caussa tollitur liberum arbitrium. sed si censet , quὁ liberum arbitrium auferat, omnino, vel cum gratia , vel absq; gratia seruari legem non posse; cum Deus gratiam det, ut legem observemus; igitur frustra dat, & nos decipit.
praeterea, nonne verum est , puniri nos a Deo, quoties mandata ipsius non perficimus i at, si quis princeps edicto proposito,
nequis senesceret, grandis pecuniae multam ei diceret, qui conistra edictum senuitiet ; nonne is vere tyrannus esset dicendus, quod poena quemquam assiceret, propter eam culpam, quam is non admittere ullo modo non potuisset i quis autem inamaianiore se , vel maiorem tyrannidem exercere posset, quam ipse Deus, si aliquem condemnaret, & etiam ignis aeterni poenam irrogaret, quoniam non obseruasset legem, quae obseruari non poterat 3 AD, charissimae animae, res ipsa loquitur:&certe,dum quaerimus, an positi seruari lex, nimis vagata est oratio mea.
sed quoniam Caluinus concessit, modo seruari pωssit, negan-
223쪽
dum non esse, quin liberum arbitrium habeamus ; quo istud
obtinerem, in illo probando, vos pluribus moratus sum. Ut autem eo reuertamur, unde discessimus; legem nobis a Deo datam , quae obseruari potest, affirmamus. igitur, sub nostram optionem cadit. igitur liberum habemus arbitrium. igitur, quamuis concupiscentia stimulet ad peccandum , tamen liberum arbitrium in nobis est: primum cit exemplum repetentes, quamuis fluminis vi rapiatur nauis; attamen ea remis est in- structa: quibus remis quid conari, quid efficere possi mus, ait Ia parte exponam . nunc enim antequam finem faciam, pluribus locis, nec tamen omnibus, nam innumerabiles sunt deismon st rare volo, habere nos liberum arbitrium. Atque in priam is, quid illustrius eo Genesis loco cap. 4. cum Deus cum Caimo loquens de peccandi, vel non peccandi potestate , dicit ;Nonne si bene egeris, recipies: si autem male , fiatim in foribus peccatum tuum aderit ' cuius peccati causam non tamen transferre
poteris in appetitum: neque concupiscentiae ascribere: quoniam utrumque libero arbitrio framare semper, &ei imperare poteris . & denique ,sub te erit appetitus tuus, tu dominaberiae illius.& quidem , auditores, si quis clariorem sententiam cupit adprobandum liberum arbitrium; per me licet, Caluinum imitetur, & ex suo capi te confingat: sed ficta ipsi relinquentes, nos vera semper amplectamur. nescio enim an fieri potuerit,ut quis Ecclesiasticum, cap. I s. legerit, neque veritatem huius rei m nisesto cognouerit ait enim ibi sapiens apertissime : Neus ab initio constituit hominem, reliquit eum in manu consili, sivi. M Liscit mandata, praecepta sua. Si moluero mandata conseruare, conservabunt te , m in perpetuum fidem placitam facere. eis posuit
tibi aquam, ignem, ad quod moluerti porrige manum tuam. Ante hominem mita, o mors, bonum, Er malum. βιιod placuerit ei,
dabitur illi. dici ne potuit clarius 8 responderi ne lus verbis ali
224쪽
t er potest, atque Caluinus facit, qui Ecclesiasticum negat,& t ii libro fidem abrogandam putat 3 o egregium quidem disputandi artificem l qui cum ita urgetur, ut respondere nestiat, li- . brum e canone eximendum censet. Sed malum , quod imminebat, ante prouidimus, & iam auertimus. docuimus enim s
perioribus disceptationibus ad sanctam Romanam Ecclesiam pertinere, quinam libri canonici sint, statuere , & decernere: illa vero cum saepe alias, tum postremo Tridentino Concilio declarauit, inter canonicos libros Ecclesiasticum reserti . quem librum ptiesertim eo loco, nescio, quare Caluinus audeat fio ci facere, & deridere: cum Augustinus ille, quem is arbitrum huius disputationis depostit, lib. de gratia & liber. arbitr. ut luberum arbitrium probet, in primis eundem locum asserat .se quitur deinde alius pariter clarissimus h b. eod. cap. 3I. Beatus,
qui potuit transgredi. Et non est transegressus. quod si Ecclesiastiacum Caluin istae non recipiunt, an vero Paullum etiam reij ciet,& contemnent Z Et tamen Paullus ipse Epist a. ad Corinth.cap. . scriptum reliquit. 'Non habens necesiitatem, sed poteritatem uoluntatis suae. Ac idem prima ad Corinth. cap. s. dicit: Si Euangelii uero nec sitatem habens, nihil mihi prodes, si molens hoe ago, mercedem habeo. & idem Paullus ad Philemonem ait, Vt non ex necesseate bonum tuum esset, sed moluntarium . sed quid opus est singulas sententias afferre 'Ego vero sic dico : qui liberum arabitrium non habet, ei Non datur optio. Et qui libero caret arbutrio , nihil eius voluntati permittitur. at diuinarum literarum loci, quibus optio datur, & aliquid permittitur hominum v luntati s qua re maxime probatur liberum arbitrium, intor, tantiq; sunt, ut passim ,& ubique sese legentibus osserant. Deuteronomii cap. 3o. Proposui mitam, . bonum: benedictionem, fmaledictionem. elige ergo bonum, it m tu miu s,m semen tuum.
Ecclesiast. cap. as. vii dicebamus. Proposuι tibi aquam, oe ignem, ad
225쪽
I94 ad quod molueris, porrige manum tuam. lib. Regum. 2. cap. Vir. Trium tibi datur optio : Elige inum. Esaia r. Si mola is , ων, audieritis me, bona terra comedetis. Hieremiae 2 I. Ecce ego do eo-ram mobra mιam mita, Iam mortis : eligite. Matthari ri . Si multis eum recipere, Use est Helias. Matthaei is Si quas multi
nire post me, abneget semeti um. eodem, Si mis ad mitam ingredi , serua mandata. eodem loco. Si mis perfftus esse, vade, ον mende. Marci i o. uid evis tibi faciam ' i . Cum molueritis,ρο-
testis illis benefacere. Ioann. c. Nunquid GP mos multu abire ' 7. Si quis moluerat moluntatem meam facere , cognoscet 1 F. quacun- qua molueritis petite. I . ad Corinth. 7. Si muli, nubat. Si muli,
seruet mirginitatem. Sexcentis alijs sacrae Scripturae locis potestas nostrae voluntatis apparet . praeterea, quod mirum videri potest, adeo fouet Deus, liberumq; tuetur nostrum arbitrium; ut saepe aliquid ipse facturus sit; sed cum videat, non assentirinos, id omittit, atque, ut ita dicam , suae voluntati antefert nostram. loci si in t claris limi apud Esai. 6 s. Pro eo quod iocaui, mnon res=ondistis: Et qua nolui elegistis. & Exod. cap. I o. dicitur, Pharaonem Deo resistere. & in Act. cap. 7. Stephanus dicit Iudaeis. Semper furitui Sancto restitisiis. & Prouerbiorum cap. I. . Maus , m renui riis. & Esai. cap. s. Expectaui, mi faceret muas, fecit autem labrustas. & eodem, tota die expandi manus meas ad populum non credentem, oe contradicentem. & Apocalyp. cap. 2. dei illi tempus, mi paenitentiam ageret, Gr non multpaenitere , &apud Matthaeum. 2 3. uoties motui congregare mossub alis cue
gallina congregat pustos suos, m noluistis es quare satis iam intelligere potestis, auditores, an reperiatur liberum arbitrium :&Sacrae literat a me ne, an a Caluino faciant. at fortasse, a Caluini caussa stabunt vetusti patres. audite. in primis habemus nos tot concilia, tot sedis Apostolicae sanctiones, ac decreta: pra terea totos libros, voluminaq; ab Augustino,Gregorio Nazian-
226쪽
zeno, Prospero Aquitano, Anselmo, Bernardo scripta; quibus nihil aliud, nisi delibero arbitrio, seu de gratia,& libero arbitrio agitur. quod si praecipuos locos quaerimus. Iraenaeus lib. 4.
Cap. 9.dicit, Homo iero rationabilin oe secundum hoe siremis Deo,
liber in arbitrio factus , , sua poteritatu , ipse sibi causa eri ι alia
quando palea fiat. luitinus martyr Apolog. l. Omnium mero, qui generati sunt, haec natura es, mitrum, mirtutem accipere posse. neque erum quicquam eorum laude dignum esset, nisi isti, utramque
in partemflectere, ω quasi conuerterest possent. Tertullianus lib.
2. contra Martionem . Cum liberum, oe sea pote tatu invenis hominem , a Deo institutum, nustam magis imaginem, oe similitudinem Dei in illo aduertere potes. Clemens Alexandri n. 2. Strom- mat. Neque vituperationes , neque honores , neque Fupplicia iacta
sunt, si amma non habet liberam pote talem. Origenes Homil. 4. in Cantic. Pro arbitri, potestate ρsibile eri, inumquemque ex parte alterius transire ad partem Dei. Cyprianus Epist. 3 s. ad Cornesium . Homo libertati sua rinctus, in arbitrio proprio constitutus eH. Athanasius oratione contra idola. mma rationalis libera est, si arbitrij. Cy rillus Hierosolym. Cathechesi. 4. Cognosse animam esse sui iuru,m libera potestatu. Hylarius in psal. 2. Unicuique nostrum lubertatem permisit. Epiphanius Haeresi. 16.
inter Haereticos numerat eos, qui liberum negant arbitrium . Baissilius in psal. 6 r. Liberum mnobu arbitrium statuendum. Gregorius Nissenus oratione de beatitudinibus. Libera summa , plenas potestas, quam in natura dominin fabricatus est. Gregorius Na-χianzenus oratione in cap. Matthaei i'. tu rationem tibi insitam, Dirtutu sumitem, per arbitri, libertatem exsuscita. Ambrosius in psal. 4. Homini dedit eligendi arbitrιum . Sic omnes alij; quod
quidem etiam Caluinus fatetur: sed dicit filios esse Christi di. scipulos, praeter Augustinum , qui ipsius iudicio liberum arbitrium negat. sed vos animaduertite quaeso , quantum decipia.
227쪽
I 'stur Caluinus, vel quantum vos decipere cupiat. nam librorum,
quos scribit Augustinus , alij sunt quodammodo me dij , & in. disserentes, quibus simpliciter , &pure traditur doctrina Catholica : scripti aduersus haereticos abj: &hi plerunque vel contra Manicharum pro libero arbitrio; vel contra Pelagium pro
gratia. itaque,cum aduersus Manichaeum disierit, quamuis studio Manichaei refellendi meam posset tueri sententiam,si tamecum Caluino sentiret; saltem ubi sine disputatione docet,vel saltem omnino cum gratiam contra Pelagium tuetur aduersari libero arbitrio eum oporteret . nunc attendite. aduersus Manichaeum quae scribit, adeo plana fiunt, ut nihil sit, de quo dubitari possit: nam totis tribus libris nihil agit, nisi, ut liberum arbitri u probet: quod Caluinus ab eo negari somniat: sed tum etiam, cum non disputat, id est libris de vera religione dicit:
Postremo si non moluntarie malefacimus , nemo obiurgandus eri.
atque, quod maioris est momenti, cum contra Pelagium diLserit ;& quantum potest liberum arbitrium extenuat , deprimitq;, ut gratiam amplificet, & extollat: lib. 2.cap. 6. de peccatorum meritis & remissio; tamen ait, Potes homo, si muli, esse sine peccatu. de libro de natura, & gratia aduersus eosdem Pelagianos, dicit: non enim cum ista commemoramus, arbitrium evoluntatis tostimus. & lib. t. de nuptijs, & concupiscentia, ubi affirmauit, in homine liberum arbitrium esse, statuit etiam, decernitq; , opinionem hanc esse Catholicam: cum ait, Hoc enim Catholica fides tenet. igitur Augustini iudicio contraria Opinio haeretica est. ergo Caluinus ille, qui ad EAugustinum appellauit, ad EAuguriinum tuis: & Augustini sententia haeresis damnatus est. at ego amplius dico: qui liberum arbitrium hominibus auferat, hunc non selum haereticum esse, verum etiam rationis expertem, beluam, feram, stipitem. Et sicuti cum ijs disputandum non est, qui immortalitatem animae negant,quoniam docti ina
228쪽
doctrina propria bruta se esse animalia fatentur: ita qui sponte dicit, se liberum arbitrium non habere, perinde est,ac si pecude se esse fateatur. itaque is sibi sapiat: sinatq; unum quemque in
seipso experiri, an liberum arbitrium adsit, nec ne . nam ego nonno poIIum, & reticere. & loqui λ & nunc nonne potestis ad arbitrium vestrum me dicentem audire, vel non ambages,&nugae merat: nisi verius appellandae essent, maledicta. atque blasphemiae . sed interim, quod a nobis promissum fuerat bona fide persoluimus. docuimus enim, quamuis nos concupiscentia semper incitet ad peccandum ; libero tamen arbitrio non care. re :& vim quidem fluuij semper nauina ad rupes impellere, sed nihilominus illam remis instructam esse. respiremus.
A M tenemus, auditores, in omnibus hominibus, siue ij sint in gratia, siue in peccato, semper duo inesse, concupiscentiam , & liberum arbitrium : nauem item ipsam duo habere semper, fluminis impetum,&remos. sed satis adhuc n5 fecimus . nam, si nosse cupimus, quae causi a sit, cur peccemus; opus est ultra progredi.& tria potissimum considerare. primu , an verum sit, quamuis liberum arbitrium habeamus, non permittere Deum, ut eo utamuri& ab eodem Deo nos secundum istuvij cursum ad rupes impelli, & ad peccandum cogi. deinceps utentibus nobis libero arbitrio, an eo solo abstinere a peccato valeamus ,& iis remis tantum, absque alia ope, ita conniti aduersus fluminis vim possimus , ut in praeeipitia non decidamus. postremo, cum nobis opus sit Dei gratia, ut a peccato a stineamus, an ipsa sola virtutem abstinendi det, an ad eam addi etiam voluntatem nostram oporteat. hoc enim modo continuo videbimus, siue peccemus, siue non peccemus, quid ho
229쪽
rum caussa sit. Et quidem, quod ad primum pertinet,audit
res, nihil, aut omnino parum reserret, liberum aibitrium haberemus nec ne, si vera esset blasphemia, quam evomit Caluinus; Deum solum esse peccati mei caussam, cogere q, me ad peccam dum : simili ratione,qua reus etiam liberum habeat arbitrium,& nihilominus uti illo non permittatur, cum vi detruditur, &compingitur in carcerem. ait etiam fieri posse, ut nauis habeat remos, qui tamen nulli usui sint, si fluuij dominus eis uti pr hibeat, & impetum amnis adaugeat,& praeter aquarum rapiditatem, qua seratur nauis, illam summa vi ipse praeterea ad praecipitia impellat. hanc impietatem Caluinus proseri, Deum caussam esse peccati,& cogere nos ad peccandum: neque id mihi videtur mirum . nam a basius alassum inuocat, & Stibium vomitum mouet. Et, uti dicunt Iustinus martyr Apologia,&quaestita 8. quaestio. Graecanicarum ; Tertullianus exhortati ne ad castitatem,& Ambrosius lib. 2. de Caimo. cap. s.&c5- plures alij; qui liberum arbitrium negat,consequens est, Vt necessariis Deum auctorem peccati faciat. sed quamuis concederetur in nobis esse liberum arbitrium ; parum tamen id prode
set, si nos illo uti Deus prohiberet, atque si ipse nos ad peccandum cogeret. Erit, igitur, huius partis prima conclusio ; quisiquis affirmet peccati auctorem esse Deum,facere quidem eum, quod a nonnullis alijs haereticis aliquando factum est, sed tamemaledictum proserre, non solum omnino falsum, sed etiam
prorsus execrandum, & detestabile . qua in re non sundamento diuinarum literarum tantum in nitor, quibus dicitur, No Deus molens iniquitatem,tu es, similiter, odio I.nt Deo impius, oe impietas eius. mundi sint oculi tui, ne mideas malum, resticere ad iniquitatem non poteris. Perditio tua ex te Israel, tantummodo in me auxilium tuum . & sententiae Gregorij Nazianete ni oratione prima, contra Iulianum; qui dicit, Deus mali auctor non est:
230쪽
& Augustini lib. octogintatrium quaestionum quaestio. 3. Deo
auctore , aut molente nemo sis deterior, & Fulgent ij lib. pri. ad Monimum, Deus non est aa ctor eius, cuius est vitor, sis namsue, nisi prorsus inhumanus, crudelis ea mkificatur, aulpuniatuta qua ipse hortatu uerit, mel opem , aut favorem ρν astiteris ' sed Ba si-li um,& Augustinum affero: quem Caluinus quandoque situm auctorem appellar, ut intelligatis, quibus coloribus is ab utroq; eorum depingatur . nana Basilius Homilia ordine nona dicit, Stultus, mere . sensu alienus est, qui dixerit, non est Deus: similis autem huic sententia esi;audi Caluine, nec quicquam astu titia dissere, qui Deum malorum caussam esse dicit. & diuus Augustinus ad articulos sibi falso oppositos, articulo I o. dicit, v testanda ,-abhominabitu opinio est arrige aures Caluine in qua
Deum cinusque mala moluntatis, aut actionis,credit esse auctorem.
tam impia, detestabilis, & horrenda est haec opinio, Deum esse peccati caussam,ut Manichaei, ab ea discrepantes,nescientesque, qua alia ratione ex his salebris euaderent, minus malum effecesuerint, deos duos, & duo formari principia; a quorum altero omnia bona, ab altero mala omnia manarent. Et Augustinus
ipse fatetur, se ad hunc scopulum suam navim prope afflixisse , arque in errorem Manichaeorum inductum fuisse . qui enimi inquit ipse arbitrii nostri libertatem ignorat, neque stir, quo pacto fieri possit, ut opus idem a Deo bonum sit, & a nobas
malum ; hunc in maximum errorem rapi Oportet: nempe, Vteredat, vel opera nostra bona esse omnia; vel esse Deum auot rem mali : vel praeter Deum optimum,alterum praeterea Deum
esse architectum, & effectorem mali. Et ego, subiungit A gustinus) qui videbam maleficia multa ab hominibus committi, neque adhuc satis tenebam liberi arbitrij doctrinam, satius esse censebam Manichaeorum sententiam de duobus principijs sequi, quam credere, Deum esse mali auctorem. Ex quo vobis, intelia