장음표시 사용
241쪽
inferos poenas patiatur. Cum agere L homine caepimus, duas osse metas diximus, ad quas homo per varios vitae suae status perducendus esset, Cadum , & inferos. iam ad alteram earum peruenimus. ubi enim quis,perpetrato mortali peccato, decedit, antequam eo liberetur; nulla fit amplius conditionis, statusue mutatio, sed continuo ad infernalem locu m defertur, ubi nullaesi redemptio, neque inde exeundi potestaes, aut spes vlla reliqua est. huic sententiae neque Caluinus aduersatur, neque tempesta. te nostra cuius nomen in memoriam mihi redeat) alius quisquam. non ignoro quidem,antiquitus ascriptum Origeni hunc
errorem fuisse, ut censeret, aeternas non esse apud inseros damnatorum poenas, putaretq; finiri tempore, & eos inde tandem educi: quae si vera essent, nondum alterum iter ego confeci siem. nam, cum hominem, in mortifero peccato mortuum, ad inferos deduxerim , is rutius mihi ab iis reuocandus esset, agenduinq; de statu in quo esset, postquam inde redi jsset. sed longe
aliter se res habet. constat enim, penas illas esse perpetuas, cum pluribus clarissimis sacrarum litterarum locis; tum quinque praesertim qui vobis asseruntur. Esaiae ultimo, Vermis eorum
non morietur ,-ignis eorum non extinguetur. Iudith. I 6. Dabit ignem mermes In carnes eorum, qui mrantur, oesentiante is
in sempiternum. Apocalyps. xj. Et fumus tormentorum eorum incendet in secula seculorum. Matth. s. ter repetitum . Ite inge.
hennam, in ignem inextinguibilem, CDbi evermis eorum non m
ritur, mfunis non extinguitur. & Matth. 1 f. ubi Christus suo ipsius ore dicit,ite maledicti in ignem aeternum itaque iam iter hominis illius confectum est, qui damnatur : illuc enim perdui. citur, unde euadere nunquam potest: neque de illo quod amplius a nobis dicatur, superest quicquam . sed quid de iis dicemus,qui quidem peccatores sunt, sed nondum vitae suae cursum impicuerunt atque, ut nunquam ab exemplo nostio reced
242쪽
mus , cum nanis rapta est ad praecipitia, indeque in peccati lacum delata, propterea quod usum remigij neglexit,quo vim fluminis, addito secundi venti auxilio, superare potuisset; animaduertendum est, an luceat; an iam ad uesperascere incipiat: id est,
an vivat adhuc peccator , an moriatur. & quidem, si tenebras,& horrores mortis expectat, tum maximae, turbulentissimaeque tempestates cooriuntur, tam violentibus, & aduersis ventis, ut in imum lacum demergi nauem , inde nunquam emersuram ,
prope necesse sit. consurgunt ipsi daemones imp ij, saeuissimiq; ,
qui animam illam ad tartara rapiunt, ibi non erit redemptio. ar,
si nondum Sol occidit, neque adhuc lux adempta est; fieri ne potest, ut misera nauis sese ex horrendo peccati lacu eripiat, & ad gratiae portum perueniens, salutem inueniat t fieri nepotest, ut vivens homo de peccatore iustus fiat, & iam amissam gratiam recipiat ξ dicunt multi, Nouatum negasse; censu itaq; prorsus, ubi quis peccatum mortale committat, nullum ei poenitentiae relinqui locum. sed si quis Eusebium legar. cap. 6. & 18. & scriptorem alium,qui nostra tempestate materiam hanc sedulo tractauit , Nouati haeresim non tam impiam , stetestamq; fuisse, apertissime cognostet . non desunt quidem his etiam temporiabus Ana baptistae nonnulli, censuerit id Nouatus nec ne inqui affirment,& mordicus teneant, eum, qui semel peccauerit, v niam nunquam i m petrare . quod certe falsum est, atque impiuadeo,& scelestum; ut ne scelestissimus quidem Caluinus id probet . nam tib . institutio. cap. pri. sectio. 3. aduersus hanc senistentiam stripsit, & recte sane : quoniam iustas partes tuebatur. quamuis in confirmanda re vera quid opus est testimonio fallacissimi istius, semperq; mentientis Z quod autem homo, sim illies cadat, millies sperare veniam possit,Nouati tempore Co-cilio septuaginta Episcoporum Romae declaratum est . idem
scripsit Cornelius Papa epistola ad Fabianum: item Cyprianus
243쪽
toto libro de lapsis: irem Ambrosius libris de poenitentia: necnon Ioannes Chrvsostomus libro de reparatione lapsi. quibus libris omnibus argumentum hoc praecipuum tractatur, & hoc dogma praeclaris rationibus fundatur, praeter innumeros locos, quibus sancti patres,in alia materia versantes,eadem assisma ruta sed locus est Paulli ad Hatbr. 6. qui aduersari videatur: habet enim, postibile est, eos, qui fimela lapsisunt, iterum per paenitentiam reuocari . cui tamen duplici ratione respondetur. altera est, poenitentiam ibi, ut Chrysostomus ait, accipi pro baptismo: Paulliq; propositum esse, ut baptismum nullo modo iterandum esse demonstret ;& doceat, te mel tantum baptismo peccatum deleri. altera, verbum i sibile t affirmant Cyrillus lib. ώ. de Trinit. & NagianZenus oratione 4. de Theologia, non semper significare, quod fieri non potest ; sed etiam quod non facile fit: vi, non potest ciuitas abscondi supra montempsta, sic eo loco, i sibile est; id est dissicile est, Eos, quis
mel prolapsi sunt, iterum per paenitentiam reuocari. Ceterum pos. se peccatorem in gratiam Dei redire, certissimum est . alioquin Deus ore Prophetarum omnium nos decepisset: omnes enim Dei nomine veniam peccatoribus pollicentur. reducet te Deus ex captiuitate. & promittit Moyses populo Deuteronom. 3 in reuertere ad me, οὐ ego te Fuscipiam. reuertere aversatrix, σν non auertam a te faciem meam. dicit Deus apud Hierem. 3. nolo momtem impij, sed mi conuertatur , ον miuat. Si egerint poenitentiam in cordesio , dicentes, peccauimus, exaudies de caelo. Derelinquat impius miam suam, mis iniquus custationes suas, σν reuertatur ad dominum, i, miserebitur eius. M impius egerit paenitentia omnium iniquitatum eius, quas operatin erit; non recordabor. sima nitentiam egerit, agam ego paenitentiam super malo , quod cogitaui, ut facerem ei. Iob Deum orabat,ut sibi ignosceret: tu quidem gresin meos dinumerasti, sed parce peccatis meis. Dau id m is
244쪽
ricordiam implorabat. Miserere mei Dem. Christus docet nos, ut dicamus, dimitte nobis debita nori . quid de Magdalena dicemus, o mulieres ρ quid, o viri de latrone Θ inia umerabiles pro. pe sunt loci, & exempla, quibus clarissime probatur haec conclusio ; iustificari peccatorem posse: posscq; nauem e peccati lacu ad gratiae portum peruenire: qua vero ratione, quaeramus. Et quidem ijs locis omnibus, & rationibus, quas superiore disceptatione attulimus, probatur, tum etiam cu mortifero pe Cato tenemur, manere tamen in nobis liberum arbitrium; &animam illud nunquam amittere, donec anima et . neque ullo modo dicendum est . quamuis vi fluminis acta nauis in peccati lacum miserrime trahatur, iccirco remos amitti . sed cum in lacu sit, an ipsis remis, absque ope alia, in portum gratiae perduci possit: & an peccator solo libero arbitrio, quod sine ulla dubitatione retinet, iustificari valeat, illud ipsum est, quod nobis
quaerendum putamus. Et,quamuis Pelagius a firmaret, posse; cu tamen ipsius opmio damnata sit Cocilio Mileuitano,& Aracusicano Secundo,& Palaestino, & si perioribus annis Tridentino; affero ego vobis, auditores , cum Ecclesia Catholica doctrinam , quam animaduertere maxime vos oportet. dico, igitur, non solum neminem esse, qui libero arbitrio sese peccato liberare possit, etiam si maxime conetur, sed ne id quidem consequi, ut secum statuat, velle uti libero arbitrio, quo ex peccato sese expediat, nisi Dei gratia excitetur, & invitetur . egregie fa-ne . atque, inter duo haec plurimum distat, auditores, an adiumentum asseratur mihi , cum quid facio; an suadear ad id faciendum , & vocer. Exempli caussa. infirma iacet in lecto scemina: vestimento omni exuta, somnoq; oppressa. haec sine dubio potest surgere,& vestes induere; dummodo sit, qui imbecillitati ipsius opem serat: sed ipsa,nisi expergiscatur prius, neutrum certe faciet, quoniam dormit. & ecce beneuola mulier, quae
245쪽
quae in primis eam excitat; tum ad surgendum adiuuat,postre mo induit. hoc idem accidit, dum peccatrix anima iustificatur. nam in peccato iacet: infirmis admodum liberi arbitrij viribus,&semno premitur: itaque tribus indiget: ut excitetur, adiuuetur, vestiMur. primum praestat gratia praeueniens; alterum gratia cooperans; tertium gratia iustificans. nam praeueniente ita excitatur, ut statuat,velle sese e peccatis eximere ; sine qua id nunquam statueret. cooperante,liberi arbitrij motus adiuuantur, & corroborantur. iustificante, amicitia Dei conciliatur . Navis ad exemplum redeamusὶ in lacu cst, infirmis remis, &extra portum . praeterea vecordi adeo, stupefactoq; gubernat re,ut is, nisi aliunde excitore tur, nunquam in animum induceret manum remis admouere, sibiq; ipsi salutem quaerere . itaque tria sunt,quae adiuuent. magna vox a littore procul auditur;
qua inuitatur, suadeturq;, ne sibi desit: quod est gratiae praeu nientis beneficium. deinde, cum primum remorum usius ad hibetur, adest auraelenis afflatus, quo paullatim portum versus impellitur :&hic fauor est gratiae cooperantis. postremo inportum ipsum recipitur: quod donum est gratiae iustificantis . nisi igitur voce illa nauclerus excitaretur, prope stupidus nulla operam daret,ut e lacu euaderet: nisi praeueniens Dei gratia peccatore inuitaret,nunquam secu statueret, sese e peccatorii laqueis eximere . hoc ipsum personant omnes loci illi prope innumeri, tam crebro ab Augustino aduersus Caelestinu,& Pelagium allaiati: sed alios omittam,& tantu testamcnti noui non ullos asseram. Sine me nihil potessis facere . nemo menit ad me, Ansi pater mesu calestu traxerit istum. ne nos inducas in tentationem. quos motauit,
hos, cην iustificauit. neque volentu , neque currentis, sed Dei erimi sirentM. non quod se 'cientes simus cogitare aliquid ex nobis,quasi ex nobis , sed seu cientia nostra ex Deo eri . Potens es Dem Omnem gratιam abundarefacere inmobis .sufficis tibi gratia mea. Ira tia
246쪽
tia estis saluati pre fidem, hoc non ex mosti, Dei enim donum in , ne qui glorietur. sexcenti alij sunt, quibus docemur, quamuis
liberum albi trium etiam in peccaro mortali retineamus, ait
men ipsum lotum non modo non posse nos peccato liberare, sed ne pi cellare quidem , ve statuamus uti libero arbitrio, nisi a praeueniente Dei gratia inuitemur . sed hoc loco euellendus est omnino scrupulus. si enim absque gratia praeueniente nemo potest sese ex peccato expedire, immo ne quidem constituere, ut se se expediat; dicet fortasse peccator aliquis, cur igitur culpae
meae ascribitur, quod me peccatorum nexibus non exoluam , cum nequeam cur vehementer accusor, quod ea non faciam,
quae in mea non sunt sita potestate 'quid ego scio, an Deo placeat mihi suam praeuenientem gratiam impertiri 3 fortas mihi non eam tribuit, largitur autem illi: qua ratione hi, ut ego peccato tenear, ille liberetur . si omnis mea iustificatio meat esset potestatis iure argui, & increpari possem ; sed cum omne principium a gratia oriatur, sorte Deus hoc tam grandae suae gratiae donum mihi non concessit. immo non fuisse concessum experior. Si enim me vocaret Deus,certe vellet ; me e peccatis eu dere. at voluntati ipsius nemo potest obfistere, igitur iam eu sissem. scrupulus hic,ut dicebam xx animis vestris mihi prorsus enellendus est. is duo contineri alterum, qua ratione possit esse certus peccator,concessam sibi fuisse praeuenientem gratiam. alterum, si Deus vult, suti demonstrabimus) peccatores omnes peccato liberari; quare non liberentur omnes,sed eius voluntati repugnetur. quod ad primum spectat, auditores, uti nemo est,qui certo sciat, quod postea dicemus,cum opportunum iu sit 3 se mitificantem gratiam obtinere, Et nemo scit, amore an odio dignus sit; sic contra nemo est,quin certus esse possit,se habere praeuenientem gratiam. nam Deus clementissimus quod ad se pertinet) salutem vult omnium: ncque peccator est qui
247쪽
2r 6 quam, quem Deus sua gratia non vocet, atque ad expediendu mse se peccato non inuit et . hoc diseri ea firmauit Paullus ijs vcr-bis, Omnes homines muti salvos fera . intellexit Christus, cum dixit, multi sunt locati, pauci mero electi. quamuis enim per vocem multi vocatio ad nonnullos tantum, non ad omnes pertinere videatur; nihilominus tamen, qui paullo attentius sacras scripturas euoluerint, satis intestigent, hoc loco, multi significare omnes : eodem modo, quo in Genes dicitur, Eris pater multarum gentium, id est, omnium. apud Ionam, Deus multae misiricordia, id est, omnis. in Psalmis, A fulta fecisti tu L. msne, id est, omnia. apud Iob, dat Gam multis mortalibus, idest
omnibus .apud Esaiam. Peccata multorum tulit , id est, omnium . apud Matthaeum . O nimamsuam redemptionem pro multu , id est, omnibus. apud Marcum, qui pro multis ejundetur, id est, omnibus .apud Lucam, remittuntur tibi Peccata multa , id est, omnia. ad Romanos, multi unum corpus sumus, id est, omnes ; ad Hebraeos, ad multorum exhaurienda peccata , id est, om. nium. sic alibi creberrime . cum piscator hamum in marei
cit, non hunc, vel illum piscem sibi petit, sed sine discrimine
omnes cupit, quamuis eos tantum capiat, qui hamum vorat. si in obscurum conclaue , in quo multi sint manibus oculos contegentes, fax accensa deseratur, non illius magis, quam alterius caussa defertur, sed ut ij cernant qui oculos retexerint. Si diebus singulis mille naues, ad rupes impulsae , flumine concupiscentiae in peccati lacum raperentur, ab omnibus ijs magna in littore voces exaudirentur; Ecce hic portus: huc proras conuertite, u lacu exite, properate, ne praecipiti nocte opprimami ni, cavete. huiusfinodi clamores a naui qualibet audiuntur. qu uis illae tantum modo saluae fiant, Quae vocibus parent, & portum petunt. denique si quis est , qui mihi non credar, a seipso reposcat, dicatq; peccator omnis, nullum ne tempus abeat ,
248쪽
LI quin in corde suo perpetuo sere vocem illam audiat, qua excitatur ;& quin gratiam praeuenientem sentiat, qua inuitatur a Deo. sed Obi j ciebatur secundo loco: si omnes a Deo vocantur,& nemo est, quem Deus nolit saluum fieri; cur omnes peccato non liberantur qua ratione aliquid fit, quod Deus nolit ea. dem, auditores, repetere possemus,quae heri dicebamus,nos scilicet interdum nostro libero arbitrio Dei voluntati aduersari.
quare idem dicebat Deus, Votasti, o renuistis: molui mos com
gregare, or noluistis. & dicit Augustinus, se iniuersa Deum admini trare, Di proprios motin agere sinat. sed praeter hae ut etiam
ad locum illum Paulli praecipuum respondeamus ad Timoth. pri. Omnes homines muli salvos fieri , dicimus, ὀ docti, hane Dei
voluntatem suffcientem esse, non essicacem: vel voluntatem antecedentem, non consequentem : vel voluntatem sub condi . tione, non absolutam: vel voluntatem indici j, non beneplacitit vel voluntatem per mellim, non per molo. dcnique muti omnes
homines salvos feris ipsi molunt. id est, quod ad se pertinet, gra
iam praeuenierem largitur omnibus,per quam saluus fieri po sis,si velis: sed non cogit. Dein nolentes non cogit, sed molentes tr his, inquit Chrysostomus. Deus omnes inuitat, sed neminem iustificar,qui munus oblatu aspernetur. E caelo Paullum inuitauit vocavitq; , cum dixit, quid me persequeris ' e caelo item in uia tauit,& vocavit ludaeos, cum dixit, ipsum audite. gratiae donum accepit Paullus, Iudaei no acceperunt: & iustificatus est Paullus, Iudaei vero iustificati non sunt. Paullus,& milites Christum persequuntur: Christus hos,& illu vocat: Paullo dicit, quid me persequet is; militibus, quaeratis ' & Paullum,& milites proster-nii: at quoniam Paullus donum accipit, iustificatur; milites non iustificantur, quia non accipiunt. Christus inuitat Paullum , dum eum sensu oculorum orbat: & idem Christus per Paullum Salaminae matum inuitat, dum eum excaecat: saluus fit Paul.
249쪽
lus, quia gratiam accipit; eondemnatur magus, quia gratiae r sistit. dicebamus item superiore disceptatione, Deum nolle nos ignavos, & segnes; neque sine nobis velle iustis care nos. itaque sicut in gratia perseuerantiae non sola ea sufficit, nisi comcurrat liberum arbitrium ad concupistentiam superandam,am tequim peccatum committatur; ita post peccatum, ad iust ficandum nos, non satis est gratia praeueniens, nisi eidem gratiae libero arbitrio cooperemur . nisi luceat, non cernis: sed ne in magno quidem lumine cernere poteris, si oculos tegas. aiasque hamo non capitur piscis; sed ne hamo quidem,nisi ad eum
piscis decurrat. nauigantes ipsi nunquam statuerent sese in portum recipere, nisi voces eorum, qui in littore stat, exaudirem rsed ne vocibus quidem excitati,in portum peruenient, nisi ve to, que diximus adiuti, rem is etiam navim impellant. denique, quod ad utramque scrupuli illius partem artinet, constar, praeuenientem gratiam peccatoribus omnibus dari: sed quae tam tum invitet, quia Deus operam, & industriam nostram requirit. itaque summa omnis iustificationis nostrae in eo sita est, ut inuitanti Deo non adversemur, & voluntate nostra gratiam IR sius accipientes, nos etiam,quae praecipit Deus,& quae fieri oportet, faciamus. sed quae sunt continuo dicemus. respirate.
RN A M vox toto litore personans exauditur, quae Vectores appellat , ut remos capientes , & secundo adiuti vento, qui sine dubio aspirabit, ex caenos turpissimoque lacu, in quo
misere iacent, evadant, & ad portum perueniant. qui vero remi sunt, quos capere oporteat scimus gratia Dei praeueniente i uitari peccatores omnes, & vocari, ut , ipsis etiam aliquid faciaentibus, Dei auxilio, quod semper adest, peccato iese expediar,& in
250쪽
di in gratiam redeant. sed quaenam peccatorem facere opus est, ut peccato liberetur ξ hinc, Serenissime Princeps, oritur acerrima sane dimicatior dum Caluinus, & ego contendimus, &Euangelici a Catholicis omnino dissentiunt. nam quod ad hoc praecipuum caput iustificationis pertinet, sola fide iustificati peccatorem existimant, neque illi quicquam aliud agendum esse, nisi ut credat . at contra lancta Gocet Ecclesia, ad iustificationem consequendam fidem quidem omnino esse necessariam, sed solam non satis esse,neque peccatorem unquam amis, sam gratiam recepturum , nisi ad fidem ipsam illa etiam acce Lserint opera, quae vobis ego paullo poli exponam . nullius usus, planeq; dementes ij nautae sunt, qui altera tantum nauigii parte
remis incumbunt . altera otiose quiescunt. nam peritissimi, maximeq; exercitati gubernatores docent, non ab uno ratum, sed ab utroque nauis latere, si salvi esse velimus, remos esse aiahibendos . nauis, auditores , est anima , & remi vires animae.
vires ipsae vel duae sunt ranium, nam memoria nihil est aliud nisi intellectus, qui cum obiecta re coniungitur in vel, si plures sunt, nos hodie de duabus his tantummodo loquemur. statuentes, igitur, intellectum ad sinistrum nauigij latus, voluntate ad dextrum, dicimus, si actionibus intellectus tantum salui e L
se possemus, sini stro tantum latere remis utendum esse . at, si praeter actiones intellectus, exerceri nos di stincte oportet actionibus etiam voluntatis, profecto ab utroq; latere nauigium remis agendum est . Caluinus,& Euangelici omnes assirmant, ad iustificationem nostram satis esse, si credamus: quod quidem ad intellectum solum pertinet. nos vel 5, Ecclesiae fanctis semper haerentes, dicimus, non satis esse, si credamus solum; sed oportere etiam nos operari, quod certe ad nostram voluntatem spectat. itaque huc omnis controuersia, dissicultasq; co- uertitur, altero ne latere, an utroque remis utendum, ut imis