장음표시 사용
321쪽
tis scriptorum suorum locis, pr cipueq; Epistola r 8. lib. 3. laboraret, ne indulgentiarum copia nimis exuberans esset, Vtq; designati martyres ijs pollulandis modum adhiberent. Et Tertullianus, qui fuit poli Christum annis circiter centum, nonne libellum dedita opera designatis martyibiu scripsit, eosq; hortatus est, ut rarius indulgentias postularet ὶ Caluinus autem, qui iudicio suo omnem veterum patrum doctrinam tener,& eorum libros legendo contriuit, quomodo hos locos non vidit vidit quidem ; sed in ijs connivit, quoniam, quid respondeatur, non est. vidisset item Paulli ipsius locum x. ad Corinth. cap. 4. Vbi homini, qui fornicatus erat; poenitenti tamen, id petentibus Corinthijs, indulgentiam donat ijs verbis, Cui quid donastu, si ego. sed huiusimodi locos inspicere non in rem eius fuisset. Mihi vero satis est, id animaduertere vos, auditores,tandemq; discernere vos ipsos, an indulgentiae reperiantur; an vera, firmaq; earum fundamenta in Sacris scripturis posita sint; & an ab ipsis Paulli temporibus coepta ad nostram utque tempestatem peruenerint. Ita , auditores , ita se res habet: nunc vela contrahamus. Vbi portum tenuimus, non continuo tamen in urbem
recipimur, nisi vectigal pendamus. neque refert, utrum soluamus nos ipsi, an alius pro nobis: an aerari j praesecti nobis illius pecuniae partem, quae alijs superfuita argiantur. id e si, cum peccator se ex criminum laqueis ex uir, etiam postquam absolutionem a Sacerdote, culpaeq; remissionem obtinuit,attamen priuia quam ei pateat aditus in coelum, Vult Deu eum nonnullas poenas luere tempore definitas : quod quidem tribus modis fieri potest . vel cum nos ipsi patimur; vel cum quispiam opera sua poenalia nobis applicat vel cum tot indulgentias consequimur, ut pro nobis illae satisfaciant. Summa est; quicunque post contritionem , vel confessionem poenae etiam temporalis satisfactioclem perfecerit 3 vel operibus poenalibus suis, vel aliorum , vclplena
322쪽
plenaria, quam vocant, indulgentia ;& eo in statu de hae vita decesserit, omni & culpa, & poena solutus, recta ad intuendum
Deum euolabit. Verum, si cui, ut moreretur, contingerer, iam
quidem iustificato, sed antequam vel ope libus, vel indulgenti js satisfactionem peregisset, quidnam illi fiet 3 dissicili sane in lo.
coversamur. hic elit aliquis purgatorius locus. Cras, o Calui-nistae, iterum congrediemur: nunc, auditores felices abite.
5 a ostenditur, qua disserentia sit inter gramm peccatum , quod mortale, O leusin, quod veniale motant. Probatur Purga. torium extare: doceturs, quantasius fragiorum quiram. Contra ea, quae Caluinin dicit, cap. s. lib. Terti, Institutio.
hesterna disceptatione.auditores,huius aedifici j, quod hodierno die, mihi costruendum est, praeclare fundamenta non iecissem ; vererer equidem, ne meae vires vel tantae extrue-dae moli non sussicerent; vel, postquam illa
extructa esset, ne labaret, atque corrueret.
Sed bene habet. cum enim tollendum nobis esset in summam altitudinem aedifici j nostri tectum ; in ima parte quam maxime potuimus,fundamenta locauimus:aer, cuad id sustinendum vix mundus pro basi satis esset; fundamentum posuimus, quod conuellere, labefactareuo neque mundus hic, ne Que alii sexcenti possint. Sed apertius loquamur. Cum probandum esset purgatorium , prius satisfactionem probauimus. Ex ea vero satisfactione vel istius vestri Caluini iudicio, ita pendet necessario Purgatorium ; ut, cum leuissimas illas r tiones attulisset, quas ego paullo ante redargui, refelliq; , & e
323쪽
tum vi sibi persuaderet, satisfactionem esse sublatam, nullum verbum amplius aduersus illud fecerit, sed addiderit ; sub l .ua
satisfactione non esse, quod depurgatorio quicquam assirmaretur. itaque pariter possem ego dicere , constituta satisfactione, nihil esse, cur Purgatorium negetur . nihllo minus, praerer fundamentum satisfactionis, alia praeterea Deo bene iuuante etiafirmissima vobis asseram: addam etiam sacrae scripturae locos , apertos adeo, clarosq; , ut neminem fore existimem, qui non intelligat, non solum congruere, & decere, sed etiam necesse esse Purgatorium extare. de cuiuis facile patebit, viatorem, iam inportum inuectum , si is de via declinarit, antequam ad urbem
perueniat, necesse esse, in carcerem deduci, e quo non emiti
tur usque eo, dum, quicquid pro vectigali debet,vel teruncium ipsem integra fide persoluat . idest, si iustificatus ante moriatur, quam pro temporali poena non condonata perfecte satisfe-ςerit, necesse esse, eu in Purgatorium locum deduci; neq; inde, cauum petiturum, egredi, quoad ibi satisfactionem expleuerit
eorum omnium, quae,dum viveret, ad eam explendam defuerant . quae quidem omnia tam esse necessaria cognoscetis,ut,nisi Purgatorium reperiretur, mirabile auditu , Deus non esset
Deus. Sed priusquam ad haec probanda descendam, parumper mihi a proposito digrediendum est . quod si videbitur, ὀ ser
nissime Princeps, vosq; caeteri auditores, aliquandiu de iis, quae ad rem non pertineant, a me agi; qua ovos, a quo animo ferte, de diligenter attendite. nam in ijs, quae primo parum necessaria forte videbuntur, victoria ut spero inconsistet. Caluinus Institutionis lib. tertio cap. quar. lectione vigesima tertia dicit ; nullam inter mortale, de veniale peccatum distinctionem reperiri. ar ego antequam ad asa procedam, demonstrabo fallacem eum esse, de mentiri: neque magis a terra di stare caesum, quam inter
se distent huiusinodi culparum species. Vultclessus ipse etiam distin
324쪽
at distinctionem nostram reiecit, & aliam attulit. Caluinus vero& nostram ,& Uuitelessi ,& quotquot aliae sint, reprobans,a dacter assirmat, nihil peccatum a peccato differre , aequaliaq; esse omnia. istucipsum asseruit item Lutherus, hocq; inter illos
conuenit, ut statuerent, paria esse peccata omnia. Verumtamen
Deus, qui semper superbissimis istis gigantibus confudit labium,
ne in hoc etiam diutius eorum dissensiones latere permisit. nam continuo in contrarias opiniones abierunt: Et Lutherus dixit, peccata omnia leuiora esse, de venialia. at Caluinus contra assi uerauit, videte, quantus sit inter istos Euangelicos consensus peccata quaelibet esse mortalia. Ac quidem, si venialia peccata interpretemur ea esse, quorum sterari potest menta, & obtineriremissio; non falleretur Lutherus, assirmans, esse omnia venialia. neque enim ullum scelus est tam graue,tamq; atrox crimen, quod nobis, dum in vita sumus,non remittatur,dum modo nos
eius poeniteat:& peccatum illud ipsum in Spiritum sanctum . ruod irremissibile dicitur, vel sic appellatur, quoniam valde difcilis est illius remissio,vel quoniam tum deniq; sit irremsibile.
si cum 'ab impaenitentia coniunctum sit . Sed nos non intelliagimus peccatum veniale illud, cuius potest obtineri venia. hac enim ratione venialia sunt omnia: sed veniale id dicimus,quod nobis non aufert gratiam, & eiusmodi est, ut, si moreremur ,
illo nondum expiato, morte tamen aeterna non damnaremur.
ita se res habet,auditores. duae disserentiae sunt inter veniale peccatum , & mortale. Una est, quia mortale peccatum diuina graistia nos omnino spoliat, cum veniale charitatem quidem imminuat,sed non tamen Deo nos infensos faciat. altera est,quia quiς quis moritur laethali peccato pollutus, aeternis supplicijs cruciatur : cum eum, qui e vita decedit, veniali non solutus, nonnullis quidem poenis fatisfacere Oporteat antequam ad coelum perue.
niat, sed non is tam e perpetuo sit Dei aspectu cariturus. Et propter
325쪽
133pter has duas proprietates peeeatum, quod veniale non est, merito mortale dicitur, quoniam animae nostrae , mortes asserat duas: altera, cum ei gratiam adimat, quae vitae anima est; altera, cum aeternum ei supplicium paret; quae est vera mors. Caluinus censet, perpetuis nos cruciatibus assiciendos, si peccato aliquo teneamur, quodcunque id sit, cum e vita migramus :&plures affert locos,quorum pondus cum leuissimum esse sentiat, more suo numerum ampliorem adhibet. Ut illud in Ezechis te, anima,qua peccauerιt,gsa morietur, & illud Paulli, peccati Ripendium es mors: & his similia. quae nullius esse momenti, nihil concludere, vel ipsi pueri satis intelligunt. Verum est,in quibuDdam peccatis, anιmam,qua peccauerat, i am mori. Et verum est,
aliquorum peccatorum Hipendium esse mortem: at neq; Ezechiel dixit, animam, quomodocunque peccet, semper mori ; neque Paullus assirmauit, omnium peccatorum stipendium esse momtem . neque vero reperietur scriptor aliquis Catholicus, qui non assirmet, nonnulla peccata eiusmodi esse,ut gratiam non aus rant , &a iustitia non diuellant. cuiusmodi esset immoderatus risus, verbum otiosum, rei minimae furtum ; vel cum de alicuius fama leuissime detrahitur, & similia . quibus , quamuis charitas refrixerit, attamen mihi non adimitur gratia,neque a fertur iustitia: atque si cum ijs peccatis mortem obirem, serius quidem aliquanto migrarem ad coelum, sed non ad inferos d truderer . Verum , qua ratione probatur , aliquod esse peccati genus, quod gratiam non excludar, &, si quis in talia peccata delabatur, eum tamen iustum esse non desinere quomodo probetur intelligetis modo, Caluinime,vosq; iudices eritis,quam clari,quam aperti sint loci, quos afferam. Dixi confitebor adversm me iniustitiam meam Domino,et tu remisi ii impietatem peccati mei, dicit David , loquens de quadam iniquitate, quam domino fas sus fuerat, &sola consessione remissionem obtinuerat . quaero,
326쪽
2M igitur, ego, an iniquitas illa Mortalis esset,& an ex earum numero, quae manere non possunt cum gratia ; an Veto earum, quae in homine iusto reperiuntur. Et ecce David ipse respondet; addit enim continuo, pro hac orabit ad te omnis sanctus . cognostitisne, cum iustus mortali peccato careat, de pro hac oret necessario consequi, ut hςc venialis sit 3 neque id inuentum meum est, auditores,verum diui Hieronymi obseruatio. Sed clariora etiam
asseremus. quid enim responderi poterit ad locum illum sapientis, septies in die cadit luctus ' si enim iustus est , quomodo peccat si peccat, qua ratione est iustus nonne verum est, multos esse,qui te omni lari hali peccato liberos complures dies, de menses, & annos praestent quo pacto, igitur, illud tueri possumus, neminem esse tam iustum , qui quotidie non peccet, nisi concedamus, aliquod peccati genus,quod manere cum iustitia pos-st, id est, veniale Paullus ad Hebr. cap. quinto dicit. Omnu Pontifx, sicut pro populo, ita m pro se debet ossure pro peccatu. & Himronymus ex his verbis ita colligit, nunquam pro alijs iuberetur offerre , nisi iustus esst: neque pro seipso, si teccatis careret. ex Verbis,
igitur, Paulli colligendum est,Hieronymi ipsius iudicio fieri posse, ut verus Pontifex,quo tempore iustus erat, peccatis etiam non careret . eadem ratione, qua Iacobus cap. 3. dicit, in multis o ffendimus omnes. de alibi dicitur, non es homo, qui non peccet. de alibi, omnes declinauerunt. de huiusmodi . oportet enim vel falsos esse hos locos ; vel qui iustus sit, reperiri neminem; vel aliquas esse culpas, quae cadere in iustum hominem possint. Iac bus autem nonne varietatem, & disserentiam, quae inter peccata est,apertissi me significat,cum dicit; Concupisientia cum conce- Perιι parit peccatum .peccatum aute, cu consumatum fueringenerat mortem ' ecce in homine tria haec, fomitem, siue concupiscentiam; motus quosdam imperfectis,& consensum . concupiscentia, seu semes peccatum non est , uti superioribus diebus d
327쪽
du ad mortem. consimantur postea haec peccata, idest,cu consensus, vel effectus accedit: & tunc demugenerant mortem. satis habeo, lacobum apertissime affirmare, antesi peccatum consumatu sit, peccatu quidem ia eme aliquod, sed adhuc morte non generare: id est, iam esse peccatu, sed non mortiferum. Deniq; si Christus ipse dicit apud Matthaeu quinto; qui irrasiitur ratrisuo, re in erit iudicioriui dixerit Racha,reus erit Cocilio,Gr crus dixerit fatue, reus eritgehenae gnis;
quotusquisq; est, qui apertissime no videat, alia reperiri peccatorugenera praeter illud, quod facit reosgeiana ignis ' idest, peccatu mortale λ passim sese offerunt scripturae loci: & praeter eos decretu Dei, in Tridentino Cocilio mecum stat. At, si Caluinus ad sua pione tuenda vel locos non assert, vel affert ineptos, & nullius ponderis; ego vero pro mea caussa attuli Psalmoru locos,& Sapientis,& Prophetarum,& Paulli &Iacobi.&ipsius Christi; vos tam iniquos sere non puto,quin potius contra Caluinu, g cotra me, immo contra
vos, & contra Christu ipsium iudicetis . nihil minus, nihil, inqua, minus, auditores. ad ea quae dicta sunt, unu addo, quod luce clarius est,& Caluinus facile concedet ; nihil in coelum recipi, nisi purissimu , & ab omni labe prorsus alienum . nam Ecclesia triumphans
non habet maculam, neque rugam. tum duo vobis in memoriam redigo: alterum,quod hesterna, alterii,quod hodierna disceptatione a me demonstratu est. Unu quide, mori plures, iustificatos iam,sed qui nodum soluerint quicquid vectigalis debebat, neq; adhuc poenae teporali no remissae, satisfecerint; alterii, multos quotidie e vita discedere, iustos quidem illos, omniq; peccato mortifero solutos, sed qui in in venialia delapsi sint, neq; ea, priusq moreretur, expiarint,vel operibus pςnalib', vel sacra metalibus rebus,vel indulgetijs,& huiusmodi. quibus sic se habetibus,ut sexcetis locis,& rationibus
probatu est,no est, cur amplius personatus inceda. itaq; ia aperie, &palam in certa me descendo,dicoq; , me nihil a caussa digressu: atq; materia hanc venialis peccati,cum satisfactionis materia coluncta,
esse bases duas,quibus Purgatori u innititur: easdemq; adeo,solidas, v adeo
328쪽
188 adeo firmas,ut nulla haereticoru argumentorsi machina comoueri possint,nedu cocuti,aut conuelli. immo mihi videor posse sine temeritatis nota id repetere,quod dixi prius;nepe,vel purgatoriu extare,vel Deu, non esse Deu . atq; in primis,illud asserro,pro mensura deisticti esse Oplagam mori. : .i. iniustu,& iniquu esse iudice,qui pro criminis pondere maiori, minori ue grauiore et,vel leuiore poena non irroget. tum ratiocinor hoc modo. finge mori nuc tres homines:
unu,qui culpet remissione ia obtinuit,& toti poenae satisfecit: alteru, qui laethale peccatu comisit,& adhuc neq; remissione culpae cosecutus est, neq; Latisfecit poenae: tertiu,cui culpa remissa quidem sit,sed qui nondu poenae satisfecerit. attendite nuc,6 Caluinistae. is,qui neque culpa tenetur,neq; poena,quonia illa remissa est,& huic fatisfecit,quona contendit 'in coelum certe. is aut,qui culpae remissione
non adeptus est,neque poenae satisfecit, quonam pergit Z ad inferos omnino.at ille,qui culpa quide solutus est,sed poena debet,quonam migrat ' si in caelum recipitur, iniustus Deus, qui eode praemio huc afficit,quo illum,qui et poenae satisfecerat. si ad inferos detruditur, iniustus Deus, tantum de eo supplicium sumens,quantu de illo,cui nondum remissa erat culpa. igitur vel est tertius locus n quo poenae satisfaciat,antequa migret in caelum,vel Deus iniustus est quod perinde est,ut si Deum dicamus,non esse Deum. Simili ratione ingamus mori tres item alios; primum sine peccato nec mortali,nec Veniali; alterum cum peccatis,& mortalibus,& venialibus; postremuabsque mortalibus quide peccatis,sed cum venialibus. is,qui omni peccato caret,iam mortali,quam veniali,quo tendit3 in caelum sine
dubio : & qui peccatis tenetur & mortalibus,& venialibus,quo semetur ad inferos certe. at, qui peccatis quide mortalibus liber est, sed novenialibus,quo abit3 si in caelum; iniustus Deus,qui praemiuide ei statuit,quod illi,qui peccato veniali carebat: sin autem ad inferos,
iniustus Deus,qui in hunc tam seuere, tam grauiter animaduertit , quam in illu, qui hethiseris et peccatis tenebatur . necessario,igitur, dicendum est,uel tertium esse locum, in quo venialis peccati sordes eluat,antequam transferatur in caelum; vel Deum iniustu csse;quda
329쪽
189 tantumdem est,quantum si dicamus, Deum non esse Deu. Pr terea qui iusti sunt,sed nondum poenam lueruntiaut venialia peccata coismiserum, morientes quo proficiscuntur Z ad inferos neὶ minime: il-Iue enim iusti no descendunt. an in Paradisium ne illuc quide: nil enim introire in cadum pot,nisi plane desecatum,atque purissim v. oportet, igitur,tertium esse locu , in quo qualescunque lalaes abstergant,vel confundi omnia,& Deu non esse Deum, si esset iniustus . intelligitisbe,auditores,quantum argumenta haec urgeant λ probata enim Satisfactione,& veniali peccato,claru est, immo necesi arid coia sequitur,purgatori u locum no esse inuenta nostra,sed maxime synia ceru, mirificnmq; Dei iustissimi opus. Eo magis,quod vos,o dec pii,probe nostis,aut Caluinu,aut Caluin istas, quotquot unqua su runt, nullas aduersius Purgatorium ullo tepore rationes attulisse; nisi duas illas, easde, quas semper attulerunt,plane inanes, atque leuissimas: nempe cum dicur, Purgatorium Claristi sanguini derogare, &iniuriam facere. itemq; nihil in scripturis de Purgatorio, memoriae proditum reperiri. Sed quando unquam finem facient eadem iterandi aut quando illa percipient, quae iam facile vel a pueris ipsis percipiuntur;&,quae isti clare intelligentes,se intelligere dissimulat, quia nimis intelligunt millies respondimus: age,rursus respondeamus. Christi sanguis pro nobis satisfecit, Su cienter, non Pacister. &,ut nobis pro varietate morborum nostroru medeatur, opus
est, nobis illum applicari, ijs diuersis modis,quos ipse constituit. uare, quemadmodum iniurij non sumus sanguini Christi, cumlum nobis per baptismum applicamus,ut Originalis peccati nexu soluamur; neque cum applicamus per poenitentiam, ut mortia fero liberemur;neque cum applicamus per opera,& per Sacramentalia,& per indulgentias, & per similia,du vivimus, ut veniale exuamus; neque cum applicamus per opera poenalia, seu nostra, siue aliena, & per indulgentias, ut Satisfactionem quam,debemus in vita,
faciamus; pari ratione non sumus iniurij Christi sanguini spurgatione omnem in primis ipsi accepta referentes incum illii nobis ap- plicamus per igne purgatorium, nonnullosci; alios modos,quos de
330쪽
inceps aperiemus,ut postquam e vita migrauimus,satisfactione,quet residua est, perficiam us,& a veniali culpa eximamur. Quod vero ad aliud caput attinet,nihil de Purgatorio in scripturis reperiri ; quam molesti sunt, quam odiosi quoties responsum estΘPurgatoriit locueste no credunt,quoniam nihil de illo haberi in diuinis literis aiunt. Sed quare credunt perisnaru diuinarum aequalitateZquare perpetua Mariae virgini latet quare Baptismum infantium Z quare Christu ad inferos descendisset quare credunt,Euangelium, quod a Matthaeo, vel a Marco conscriptu est, Matthaei esse,vel Marci Z quare denique hoc ipsum credunt,nihil credendum esse,nisi quod in scripturis na.
beatur,cum nihil horum in scripturis explanatum inueniaturZnone quanta vis traditionu sit,antea docuimusὶ nonne demonstrauimus,
tantunde esse verbum Dei Ecclesiae verbu,& Concilioru,quae Papa approbauit,quantu scripturae verbu3 Praeterea,quod aliquid in scripturis reperiatur; si id accipitur tam implicite, quam explicite,omnino tractatu in scripturis implicite dc Purgatorio reperietur. Vel hoc modo: attendite,quae , numeri principiu est unus. ab unius
numero nascitur numerus duoru: & ab eo numerus trium . nonnuigitur a numero unius dicenduerit,nasci numeru trium , quamuis inter numeru unius,& trium, medius sit numerus duoru Ita pro
sus. similiter dico,de Satisfactione: nonne hanc docuimus ab eisdesacris scripturis ortum habere id inficiari non potestis. Purgat rium aute ab ipsa satisfactione natum est: ergo illud ipsum a scrupturis manat . vel hoc modo: quae de veniali peccato diximus,n ne scripturis innixa esse demonstrauimus Z iam id negare non potestis amplius: sed Purgatorium necessario consequitur veniale peccatum ; igitur cogere vos possem ad fatendum, saltem per S risfactionem, & per venialia peccata elici manifesto ex sacris scripturis Purgatori; materiam. Verum enim vero me me tam an
glistis finibus non continebo, sed liquido ostendam, non elici
solum, verum etiam aperte agi, in sacris scripturis de Purgat rio. dummodo inter nos verbi non sit controuersia: neue harureatiS vos in nomine tantum ; contentionis cupidiores, ut soletis,
