장음표시 사용
391쪽
ptatione diximus, huc pertinentia, scilicet debere in simplicium
hominum animis illud semper haerere, ut eodem modo, rati neq; adorare velint,quibus adorat Sancta mater Ecclesia . quare, quin imaginum usus utilissimus sitiemini iam dubium esse potest . cum igitur Simulachra viribus nostris naturalibus tam utilia sint, nihil mihi dicendum ultra videretur,sed concludendum. ea ratione naturae non aduersata. Verum, quod ad naturam attinet , unum addo; deinde de Sacris Scripturis dicam. nempe naturam non solum ab imaginibus non abhorrere, sed etiam non posse nos natura nostra sine imagine quicquam adorare . quoci Ca, miror vehementer, prope'; Obstupesco,non rudes,& idiotas,
sed peritos,&eruditos contra sentire. quid dicitis, o Caluin istae docti, Christum per corporeas imagines adorandum non esse bene habet inani vestro iudicio. sed vos qua ratione percipitis ea, quae sub sensum no cadui, & quae tantummodo cogitatione per cipiuntur certe illa per speciem intelligitis: & in vobis formata est phantasia quaedam , seu visum, quod vobis refert, & praesentia statuit, quae procul absunt. neq; enim Papam, regemue mente,&cogitatione unquam complecteremini, nisi couerteretis vos ad eam imaginem corpoream Papae, vel regis, quam animis vestris concepistis. quare concludo, dicoq; naturam non permitatere, ut de Christo cogitetis, nisi per imaginem Christi corporea, quae mentibus vestris eum repraesentat. Oportet autem de eo,qui adoratur, cogitare: neque. vos adorare Christum potestis, nisi de hac imagine Christi,quae in vobis est,cogitetis;& imago ipsa corporea est. ergo a primo ad postremum , si natura non patitur,ut absq; imagine,vel intima,vel externa,&aduentitia adoretis, quare improbatis id,quod natura ipsa necessarium est, neq; vos pudet docere,adorationem per corporeas imagines, vetita esse Sed hoc argumentum fortasse rudiores,& imperitiores non percipiunt: de qui eos fallunt, aliud auribus eoru non inculcant; nisi diuinis lita A a teris
392쪽
tetis passim interdici, ne imagines faciamus. na in testamento veteri,a quo initiu facimus,ipso etiam Moysis tempore,Exod. Eo. S Deuteronom. s.& pluribus alijs locis aperte vetitus fuit imaginiivsus,ijs verbis: 'Non facies tibi sculptili neque omnem similitudinem, qua eri in caelo desuper, oe in terra deorsum: neque eorum , qua sunt in
aquis sub terra,non adorabi ea neque coles. cu autem non me latear,
quantum hoc argumento aduersarij inani hetitia elati gestiant, glorientur,ut ipsi cotra intelligant,se retusis gladijs pugnare, quos
nihil ego formidem ; non uno tantum,sed duobus modis respondebo: praeterea concedam etiam,argumentu esse verum,atque firmissimum aduersius imagines,& tamen ostendam,nobis nihil penitus aduersari.quae circunstant,auditores,scripturas declarant. animaduertite verba antecedentia,& consequetia;& intelligetis,quid ego primu respondea. ante cl diceret Deus, non facies tibi ficulptile, quid dixerat Θ no habebit Deos alienos eor me. ecce igitur de quibus imaginibus loquatur. Scio quide, non licere super altare imagine Iouis vel Saturni,Belialu aut Astaroth statuere: sed Deus imagines earu rerum no interdixit, quae iuste adorandae essent. cum per imagines adoramus; flagitium non facimus h sed cum per imagines falsos Deos adoramus,qui adorandi no sunt, vehementer e ramus. quocirca, Deus horuduntaxat imagines prohibuit: atq; id
verti esse, intelligere licet; φ Deus no simpliciter dixit, non facies tibi stulptile,ssed illud addidit,cu prius dixisset, non habebis Deos alienos. Praeterea & secundo modo respondeo, dico, ne horu quidem falsoru Deoru vetitas a Deo imagines fuisse,sed earum usum: idest prohibuisse eas fieri adorandi caussa. quod quide patet:qih,ubi dixit, non ficis cost stim addidit, non adorabis ea. quae verba significant,a Deo permissas fuisse imagines potius, si interdictas. nam si princeps quispia edicat, ut nemo gladiu gerat,& eo occidat,quis mscit, si gladiu no gera,eo nemine a me occisum iri yno igitur celandus est princeps ille, voluisse prohibere, nequis gladiu gereret, sed
393쪽
3 sqne gereret occide di caussa. ita,non facies,non adorabis ea, quis ignorat,nisi fiant adorari non posse Z igitur noluit Deus simpliciter prohibere,quin fierent imagines,sed adorandi caussa, ne fierent:atque illud;non facies,m non adorabis,perinde est,atque si dixisset, non sa-cies, i adores ea . Vultis aut cognoscere, ita se rem habere ξ Leviticulegite,cap. .quo loco praeceptu hoc quodam odo declara tuta atqῆ pro particula &,posita est particula, mi: dicitur non facietis uobis&c. & cotinuo additur, ut adoretis &c. Praeterea, du praecepit De',
ne fieret imagines omniu,quam caelo, omnIulua In terra,censen
'du ne est,uoluisse Deu, em pingedi, & eiungendi arte prorsus auferreὶ an potius prudeter exponeda fiant verba illa,dicendumq; eatenus exterminari imagines voluisse, ut adorandi caussa Dino non ferent;& non aliter.ea de rone,qua Deus ahenea serpente fieri praecepit,&suspessim aspici voluit,quoad populus,ad ea adoranda animu no adiecit;sed cit adorare coepist et,ea Ezechias abstulit. Deus ipse madauit fieri in Propitiatorio, Cherubinoru imagines. Deus ipse,uti diximus, fieri serpente aerea iussit. Deus ipse voluit, in teplo suo, pingi & palmas,& malos punicas,& leones,& Boues,& tot, tatasq; effigies. igitur vel sibi ipsi repugnauit;vel cu dixit, non facies tibi sculptili, intelligi voluit, adorandi caussa. vendendive, vel aliquomodo ad illos transferendi,a quibus adorandae essent . quamobreex prioribus,& posterioribus verbis loci illius datur mihi duplex respondendi modus: nempe a Deo Moysi interdictu fuisse, ne serent tin salsoru Deoru imagines ac ne id quide simpliciter interdictu; sed ne fieret,ut adoraretur. Reliquu est, ut ostenda, argumetu istoru,etia si veru esset,nihil nobis obesse. nam, quavis Deus legis teporem ad asset Moysi,& Sinagogae, ne imagines, &simulachra fieret, aequu ne esset, hoc ide in Ecclesia Dei statui 3 quaeso vos,Caluinime, pauca vestri Caluini verba audite . qui de Purgatorio imques,& de ijs quae Iudas Machabaeus fecerat,dicit; plus uam fatui sunt quisacraficiu legati ad nos siue trahunt fluando aduetu surastificimus,cessare, quae tunc in usu ferunt. male argumentatur, ait Cal-Α a x uinusin
394쪽
uinus is,qui dicit,ita fiebat antequam veniret Christus: igitur no bis eodem modo faciedu est. Et qui de Caluinus semel tande vera dixit. quare ego argumentui neu retorqueo; dicoq; , qua tu igiturrone io, quod Moysis tepore costitutu est,ad nostra repora, nepe post aduentu Christi,tranedu putast o quam oporter, nemore esse mendace t multu interest, auditores, inter lepus,& lepus.Si tunc vetitae fuissent imagines,idc5tigisset ea tepestate,qua popul ad Id Iolatria maxime propensus erat:& tum forte, cu in itinere erat, ut ad regiones idololatratu perueniret,& in eis habitaret. nuc autem quid periculi impendet, ne Sancta Ecclesia ob imaginu usum ad Idololatria secouertat: ipsa quotidie cantat, Simulachra gentiis, amgentis,m auri , & addit,opera manuia homaniι, deinde,os habent noloquentur. ac demu concludit, Deus aute noster in caelo. quamobrepaucissimis,auditores,dicimus,quauis Sinagogae Deus imperasser, ne ullae prorsus fierent i magi nes,non in cosequens esse, ut hoc ipsuin Ecclesia statuatur. sed vere nuqua prohibita fuerunt,nisi Deorualienorum simulachra; atque ne quidem ea simpliciter,sed cu fimrent eo consilio, menteq, ut adoraretur. Sunt igitur imagines maxime utiles: neque a natura interdictae, neque vetitae a lege. nunc ad Euangelium veniamus : sed interim respiremus
PARS ALTERA. L L V D sane plurimi referret, si locus sui isti assirmat
Euangeli j inerreturiquo praecepisset Christus, ne per imagines adoraretur. Sed qui fieri potuit, ut illu tot Sancti Patres no ani maduerterint 3 fortasse, dicet Caluinus)qm in Schola Dei edocti no sent. Satis est,tocu adesse,& patere olbus:nepe Ioannis 4 cum enim Christus cum Samaritana de adoratione pcipue, potissimumq; loqueretur, ut doceret nulla rone p corporeas imagines esse adoradu,nulla usius circuitione,libere, apertissimeque di-Lit, e in Spiritu,mmeritate adorare.ὀ magnaeo firmu iaculus
395쪽
sed retusa euspide. eur non possumus nos breuissime respondere Deum videlicet in spiritu , meritate adorandum esse, sed ut animi nostri ad hanc adorationem, spiritu faciendam, excitentur, mediis rebus nonnullis utendum esse,quae corporeae sint. atque prae cςteris simulachra, & imagines maximam utilitatem
afferre 3 ad aratio formalis fieri debet spiritu. ideli, debemus inprimis, potissimumq; adorare Deum spiritu: vel debemus Deu,
uti spiritum, non uti rem corpoream, adorare; sed quod attinet ad ea, quae media sunt, quis vetat, quominus ijs uti possimus, quamuis corporea sint, si nobis prosunt Z audite, Caluinistae; templa manu facta non ne corporea sunt cur igitur ijs utimini,
tanquam med ijs, cum spiritu adoratis Vox concionantis nonne res est,quae sub sensum cadit cur ergo eam adhibetis ad metes vestras excitandas, ut spiritu ad retis 3 Sacramenta ipsa nonne signis continentur, quae sub sensus nostros cadunt ' cur igiatur usurpatis ea, quo tempore vobis spiritu adorandum est 3 diacam ego: quoniam adorare quidem spiritu nos oportet; sed tamen nihil prohibet, quominus mediae res, quibus ad adoranduallicimur, corporeae sint, & sub sensum cadant; immo id utilinsimum est. si oculorum sensu nobis utendum non esset, ut nexis metipses ad adorandum per imagines accenderemus; vetitum tem esset, uti aurium sensu, ut ad sacras conciones audiendas excitaremur. Uerumeni muero quanam, quaelo , ratione rem
totam melius explorare possumus,quam si diligenter videamus, quomodo locus ille a Sanctis patribus declaretur3 nam si ii cum Caluino affirmant, verbis illis, in stiiratu ω meritate, i m agi nesexcludi ; ego nihil moror, quin continuo ab imaginum ritu r fidam . si vero Caluinus solus somnians tam alienam, tam deintortam expositionem affert ;&contita, omnes sancti patres aliter sentiunt; ego sine dubio a patribus discedendum Non puro. iunc audite. Niniariaenus innuit, isor e primm rns'ira , ω A a a meria
396쪽
meratare significare, adorare Deum patrem, sed in meritate idest,
cum filio, & in spiritu , idest, cum Spiritu 1ancto . Augustinus, in spiritu, meritate adorare , nihil aliud est , nisi fido, spe , ον
charitate in Deum tendere. Chrysostom us ait, adorare in spirιtu, σν ueritate, nil aliud esse, nisi ut praecipuus finis petitionum nostrarum aeterna bona sint, non autem tempore labentia. Origenes, adorare s& parum differt a Chrysostomo,) id est in sut ra vita spiritus praemia, non corporis expectare. HilariuS,ado- rare Christiana libertate, & hilaritate. Theofi lactus, Deo servia , se intellectu simul, & voluntate: vel contemplatione, & acti . , .ne. Duae item expositiones loco illi optime conueniunt. qua . --rum altera est, adorare in stiritu, idest, credere Deum non esse corporeum, quoniam Deus spiritus est . altera, Deum alicui corporeo loco non obstringi: quocirca neque in monte hoc , neque I Hiero obmis. sed velim. considerare Caluinum , an aliam Or genis expositionem magis probet . qui dicit, solos eos adorare in ,s ritu, ueritate, qui in vera Dei Ecclesia adorant, quam nos sistam Romanam esse docuimus. Summa est , praeter Caluinu, meminem ne somniasse quidem unquam ijs verbis, ins ritu cir. veritate oportet adorare , quicquam aduersus imagines statui.
immὀ cu Origenes dicat, loco illo significari, ut ad Ecclesia Dei
nos ipsos conformemus,& cum Ecclesia instituerit, ut per sumulachra,&imagines adoremus; non solum is loeus nobis norepugnat, verum etiam mirifice suffragatur. Quin immo imagines interdicit Ecclesia: dicet Caluinus, a Concilijs enim imterdicuntur. Ego vero, qui a me ipso non dissentio, mihiq; ipsi iconstare soleo, cum superioribus diebus docuerim , quicquid agenerali, legitimoq; Concilio statuitur, id sine ulla dubitatione ab Ecclesia statutum esse; rursus idem assimo. quod si huius .modi Concilia mihi imagines prohibebunt, nihil detrectabo, i& ibo ego quoque in eorum sententiam. sed quis relinquitur
397쪽
dubitandi locu ς 3 Ecce Concilia duo, Synοδει Constantinopolitana, Leone Imperatore congregata, subuertendas , έν constinetendas imaguenes, in templis costocatas censuit. Et Concilium Elibertinum Cata. 3 6. sic habet: placuit , pιcturas in Ecclesia se non δε- sere . hoc verissimum est: haec duo sunt Concilia; alterum Pro uinciale in Hispaniis habitum, de quo dicemus postea: coactualterum Constantinopoli , praesentibus trecentis patribus . &Synodus haec appellata a multis fuit septima generalis Synodus: verumq; est, statutum ea Synodosiusse, quod Caluinus resernoempe, confingendas imagines . quid igitur λ an hoc unum testit Maonium non satis erit ad tollendas, ad abolendas imagines ρo tempora , o mores, o scelera inusitata, & inaudita l deplorare, is decepti satis nequeo calamitatem vestram, cum video, quibus in tenebris iaceatis, quamq; misere circumuenti,& quos in errores inducti sitis. fieri ne potest, Caluine ut ausus sis, contra imagines hoc Concilium asserie Z tibiq; persuaseris, nos&oculis, & lingua carete, ita Vt continuo non videremus nos, &alijs offenderemus, quid sit Constantinopolitanum conciliabulum, Leone Imperatore coactum ' oculis quidem, & lingua nocaremus nos: scd cares tu fronte, pietate rides verecundiam, & religionem omnem prorsus exuisti. satius suit, ut Arriti tu reris, afferri a te Concilium A riminense: vel, ut protegeres Di ' scorum , inerri Ephesinum : vel, ut caussam tuam destenderes, cisterii a te ipse Concilia Ceneuae, Bernae, Iolanae habita. Dixi mus , non posse errare illa Concilia , quae legitima essent, & a Papa confirmata; non autem falsa conciliabula, quae Papa nec eon uocasset, nec confirmasset . atque illud notandum fuit; cum de falsis Concilijs ageremus, inter prima eorum exempla nos
hoc ipsum recensuisse; quod nunc,quasi quoddam Euangeliii,
ut vos m iseros decipiat,vobis assert Caluinus Vester. Leo tertius,
398쪽
repugnante Papa,Episcopos quotquot potuit, partim corruptos, partim minis abi territos,Constatinopolim perduxit: ibiq; curri eis perficit, ut eoram sς decretu illud, inuito Papa, fieret,quod Caluinus dicit, eonfringendas esse imagines. sic, ut necesse esset, quasi subito haberi Concilium legitimum : quod conuocatum, coactum, & confirmatum est, ab Adriano Papa, fuitq; Nicae.
num secundum, & vere generale septimum. atque in eo Conciliabuli illius, cuius auctor Leo fuerat, acta omnia rescissa, an-xiquata , abrogata sunt. Et nihilominus Caluinus huiusmodi Conciliabulum his simplicibus, & miseris affert; quibus alia cordi, & curae sunt, quam historia Ecclesiastica, vel Concilio. rum materia. ὀ scelusi saltem hic adesses mihi tu praesens, S
shanice deceptor , ut viderem, quo ore negare auderes, Paullum Patriarcham Constantinopolitanum, morientem, tam sceler
ro Conciliabulo, quibuscunque potuit mod maledixisse: pra sente Constantino Imperatore, & Iraene Augusta. Sed nunc imvos, infelices; & ijs Concilijs credite, quae a ministris vestris aD seruntur: cum adeo lecta, & adeo probata sint,quae vobis affert Caluinus vester. Ego,quid am plius dicam, nescio; nisi cum velit Caluinus negare, filium esse consubstantialem patri, posse eum Arrij scripta in medium asserre: quod perinde erit, atque asserre Concilium istud, ut imagines interdicantur. Alterum Concilium Elibertinum est, Can. 3 6. quod primo quidem ha-
here speciem aliquam videtur: cum dicit, placuit picturas in E clesia esse non debere . atq; ego quamuis possem dicere, longe maiorem esse tribuendam auctoritatem generalibus Concilijs, ad quae tot Episcoporum centena confluunt, quam Eliberti nae Synodo, quae Prouincisis fuit, & cui unde viginti tantum Epist pi interfuerunt ; attamen absit omnis metus suspitio .no enim, . quod aduersariorum proprium est, me in angustias conijcior immo fateor omnia,approbo, concedo,& in ea iuro, quaecunq,
399쪽
sacro illo Concilio decreta sunt: quod verum esse nemo ambirgat. nam quia ieiunia prςcipit,Canone 2 3. illa libenter recipiq.& quoniam sacros ordines distinguit, Can. a 9. & 29. & 33. &hoc probo. neque tamen scio, quam facile Caluinus decreta illa ratione ieiuniorum, & sacrorum ordinum recipier, qui nunc Canonem trigesimum sextum assert aduersus imagines. sed ut libet. Ego vero vos in primis monit os volo, quod etiam monui
prius, fidei dogmata semper ea em esse,nsque unquam variari οῦ sed quae ad mores pertinent, si nonnunqua, & aliquo tempore,& loco sint utilia; & alias, alioq; & loco, & tempore detrimentum asserant, immutari posse; immo immutanda esse: & sanctam Ecclesiam a Spiritu Sancto eruditam, in dies immutare. quibus in memoriam vestram redactis, dico, imagines ad cui tum diuinum non quidem esse necessarias, sed maxime prodesse . quare, si vitandae ossensionis causa statueret Ecclesia in una aliqua prouincia auferendas esse imagines, facere id suo iut e posset. immo si V niuersalis Ecclesia, ut damnum aliquod impendens auerteret, remouendas esse imagines censerer ; ego, qui mori mallem, quam eius iniussu id audere, primus illas delere readem porro ratione, qua Concilium Elibertinum in illa sol prouincia, & pro tempore illo tantummodo decreuit, Vt tolle rentur imagines; quod factum est: neque tamen id arguit,sem. per,& quocunque loco, auferendas esse . quinetiam expositionualiam audite, &apertissime cognoscetis, Canonem illum non solum quicquam aduersus imagines non decernere, sed etiam in earum honorem factum esse, & meae caussae mirifice fauere. nam, si diligenter attendetis, comperietis, nunquam generat ter , atque uniuerse loqui de imaginibus,sed solummodo de depictis : placuit picturab non ege. immo ad eas refertur,quae in pa-xietibus pinguntur, ne in parietibus depingantur . sed hoc quid ad nos Z dicam. insectabamur , agit baintq; imp ij Ivamines ijs
400쪽
, sis temporibus Ecclesiam prouinciae illius: crebroq; necesse erat, miseros Christianos salutem fuga sibi quaerere, & templa deIerere: in quae ingressi hostes sceleris, & impietatis exempla edebant,cuiusmodi superioribus annis in Galli js edita fuisse cognouimus. quocirca Episcopi illi,Sanctarum imaginum amore ca- . pii , sanxerunt , Ut pergerent populi, ad arbitrium sibi imagines in statuarum morem tela,vel tabulis,vel alia materia facere,charasq; habere ; dummodo asportari possent in fuga: Sed ab ijs abstinerent eo tempore, quae in parietibus depinguntur,quonianimio dolore angebantur,cum abire cogerentur,&eas ludibrijs, contumelijsq; hostium relinquere. hic verus est Cocliij Elibertini sensus. quo si quid aduersus imagines , an pro imaginibus statuatur, vestri sit iudicii. praeterea non ne imaginum caussam tuetur ipsum Nicaenum Concilium & Romanum λ& quod apud Vsipetes, qui Francfordienses dicuntur, coactum est &Tridentinum Z quis nam igitur est , qui plane non intelligat &utilitatem, & naturam, & legem,& Euangelium,& Ecclesiam,& Concilia, tum nobis, tum Sacris imaginibus fauere 3 Restant vetusti patres, de quibus minime mihi laborandum erit: nam hac cura me nullo negotio expediam . Si quidem Caluinus concedit, caeteros omnes assentiri nobis,praetor quatuor, qui iudicio istius hi sunt: Lactantius, Eusebius, Epiphanius,& Augustinus. sed vos paucissimis verum audite: nam ad alia scstinat animus. Laetant ij,& Eusebi j Caluinus nullum asseri locum : dicit tan- tu modo, legantur, quae de hac re L actantius, m Eusebius scripsi
runt, quι pro certo assumere non dubitant, mortales fuisse omnes,quorum simulachra misentur. & ego dico , verissimum esse, dum uterque eorum imagines gentium detestatur,dixisse,in illis ima-
Tinibus nihil pro Di js adoratu esse, nisi mortale. lad haec quid ad nos 'ad nos certe pertinet, quod Eusebius libro tertio Uime Constantini scribit: nepe e coelo ipso assulsisse Constatino Cnia