장음표시 사용
401쪽
cem, a quo vocem hanc auditam; in hoe signo misces. De Epiphanio vero gratum Caluinus fecit, cum eius locum attulit,qui pridem allatus item est ab haereticis Iconoctastis. Et qui de Coi cilium Nicaenum secundum sic habet; Ecclesia Catholica merito de te latur, quando a beato nostro patre Epiphanio dictum refertur , cum illitu non siit ι apage s Caluine audi cum Uu impia, ιntolerabili asiegatione: commentarium rejcimus, ipsum uero patrem .
Ecclesia Sancia Doctorem, agno fimus. Verum haec sunt, quae a Caluino asteruntur , Conciliabulum Leonis, & locus Epipsanij adulteratus. Reliquus est Augustinus. sed cum nullum eius locum Caluinus asserat; dicatq; , tantum ab eo imagines impro . bari; nil aliud respondebo i, nisi Augustinum ipsum lib. a. cap. . t o. de Consens. Euangel .ua dicere ; Ethnici pluribus in locis Christum, Petrum, Er Pausium simul pictos mi erunt: quia merita P tris Paulli etiam propter eandem pastionis diem, solenniter Roma commendat. Et in tractatu de Visitatione infirmorum. Ha bene Christianorum arcana istius dominica crucis, quasi quoddam
evenerabile monumentum, quod de crucis ipse imagine crucem c
gnominant ; quod oe nos dignissimum meneratione fatemur, in recordationem frucifixi meneramur. Et in Psalmu m I 41. sique . adeo de cruce non erubesco, it non in occulto loco habeam effigiem crucis Christi , sed in fonte portare cupiam e praeter alios complu- .res locos. quare, an etiam doctores imaginibus Sacris aduersen- . tur, an faueant, vos ipsi cognoscitis. Unum praeterea Caluini meo dacium referre volo, antequam huic disceptationi finem imponam . negat enim iste, nos ante Nicaenum Concilium imcundum factis imaginibus usos fuisse. Sed quaeso vos, auditores, .non ne anie hanc Synodum , quae habita est anno 7 4. Greg.
rius Tertius septinginta Epistoporum Cocilium Romae coegit , aduersus illud, quod a Leone Constantinopoli coactum erati
Et teipis iudice, Caluine, si Concilium Constantinopolitanis,
402쪽
quod imagines abrogauit; prius habitum est; quam Nicaenum; a
nonne necesse est, ante illud usum imaginum incit pisse ' Praeterea anno I 'O. non ne Sanctus Gregorius Massiliensi Episcopo luculenter scripsit, ut caueret, nenim ijstud ij stimulis concitatus, imagines auferret & anno 318.non ne Athanasius scripsit de miraculo statuae illius, quae sanguinem manarat Et in ipso Nicaeno Concilio no ne lecti sunt de imaginibus libri scripti in Cypro a Leontio, Neapolis Episcopo, & a Sancto Basilio , qui ambo vetustissimi sunt aliud istis agendum est, Θ decepti, quam ut effutiant verba,ubi nemo sit, qui respondeat. Sed antequam finem dicendi faciam, hςc addo pauca. Caluinus nos accusat, quΘd Idololatrae simus, quoniam imagines facimus, quae postea ab alijs adorantur: at Sanctus Augustinus scribit, pinxisse Lucam Euangelistam plures imagines Mariae Virginis;& ego nonnullas vidi: igitur vel Augustinus mendax est,uel Id lolatra Lucas,vel non sumus Idololatrat nos. Scribit & Eusebius Caesariensis libro Histor. sept. cap. 14. ab Haemor issa erectam Christo fuisse Caesareae Philippi statua: circa quam herbae, quae nasi ebantur, sanguinis profluuium sisterent. ergo vel mentitur Eusebius, vel mulieri illi Idololatrae, fauet sua ipsius Idololatria, vel nos Idololatrae non sumus. Nicephorus item scribit lib. L.
eap. 7. Christum ipsum sui vultus imaginem paruo linteo depictam, Ab agam Edessae regi misisse. igitur vel fallax Nicephorus,
vel Idololatra Christus, vel nullo modo nos idololatrae. Denique, ubi nam gentium sum ego, aut cum quibus loquor hic adsium in tuo conspectu, serenissime Princeps, quem Deus am- plissimo illo Sacro Sactae Sindonis munere beauit potius, quam donauit: dc vobiscum, audi mres, Augustae Taurinoru loquor , ubi diligenter ipsa Sindon asseruatur . nimis,ah nimis in vos ini ius essem , si vos tam ingratos putarem , ut imaginem hanc apud vos habentes reliquas sacras imogines non coleretis. ὀ Sa
403쪽
sissime possum, te adoro . vos, vos reliquias appello,caeteri Somnibus Sacris reliquijs ante serendas . per Vos enim extremum pietatis ossicium Sacratissimo illi corpori prς stitum est; neque vos unam aliquam, sed omnes ipsius corporis partes contigistis. Vos felicius etiam quodam modo, quam Virginis Mariae venter, μpus illud continuistis ; quoniam illa, cum mortale esset, vos anima redeunte, immortale, iam factum ac deinceps perpetuo futuru . in vobis vera totius corporis essigies expressa est: tormaq; ,& lineamenta omnia cernuntur. plane apparent verberum , &vulnerum notat sanguineae: & adhuc ipse Christi pretiosissimus sanguis fumare propemodum videtur. in hac igitur urbe, quae Sacram Sindonem custodit, tam impura,tam scelesta lingua reperietur, quae male loqui de imaginibus audeat Zo temeraria lingua, si qua nunc ades, te flammis deuoueo. tu forcipe exerenda, tu euellenda, tu poena ignis punienda: qui te longe modestior, cum tota aedicula, & arca ipla, in qua Sindon asseruabatur, maximo incendio conflagraret, attingere tamen , lambere ue San. ctissimam imaginem non est ausus. felicissimus es tu,o Princeps,
tu ditissimus, tu potentissimus. sit haec essigies gemma tua, thesaurus tuus, tuum prςsidium: immo sit liber, in quo legamus,& quam magno honore colendae sint imagines sacrae, & quam inique nos ab aduersarijs nostris accusemur. abite felices.
404쪽
ua docetur , in Sacramento altaris praesens re inesse corpus,ω sanguinem pretiosissimum Domini. duersus eapraecipue,qua Oecolampadius dicit: et item contra Caluinum lib. Vuarto cap. r7. Sectio ra. Osequentibus. VI nos accusabant, si memoria tenetis auditores ) tria obiectabant; adorari a nobis Sanctos, adorari simulachra , & panem adorari rquocirca nobis Idololatriae notam inurebant. Et quidem prima duo crimina, fauente Deo, ita diluimus, falseq; nos insimulari tam ape te demonstrauimus, ut, qui de nostra innocentia dubitet, iam putemus esse neminem. quod autem tertio loco obiicitur, uti grauius, & momenti maioris est, ita maiorem habere difficultatem videtur . non sane quod rationibus aeque firmis, clarisq; nunc non innitamur, atque tunc, cum superiora illa refellimus;
sed tribus alijs de caussis. prima est, quoniam cum Idololatria eo sit deterior, quo vilior est obiecta res, cui cultum eum adhibemus, qui uni Deo tantum adhibedus est ; certe Idololatria haae tanto duabus illis superioribus esset peior; quanto vilior est paruus panis Dei simulachro, vel fanisti hominis effigie . altera est,
quoniam in alijs negamus, in hac vero concedimus. cum enim neque sanctum adoremus Latria; neque ulla prorsus adoratione simulachrum adoremus; nunc hostiam illam consecratam ad rare nos, palam, libereq; confitemur. postrema est, quia sacramenti huius mysteria cum sint ab intelligentia, sensu ic; nostro longissime disiuncta ; quoniam & sublimia sunt, altissimaq; ,& nostri fidei sunt experimenta; hinc arripuerunt occasionem haeretici, conspirandi, grassandiq; in nos: & quamuis in ratio. nibus
405쪽
363nibus maxime inter se diuersa sint, & alius aliter sentiat; hac in
re prope omnes consenserunt, ut falsa opinione mentes hominii imbuerem, atque ad credendum inducerem, fieri nequaquam posse id, quod difficile percipitur. attamen omnia possumm in eo, qui nos confortat. & cum primas duas criminationes firmissimis rationibus facile refellerimus; nihil nobis diffidimus, quindebanc etiam postremam refellamus . nam, ubi asserunt isti, deterius elli panem adorare,quam imaginem, aut sanctum aliquem; contra dicimus nos, longe maiorem esse Deum,quam sanctum, aut imaginem .&, cum dicunt,adoraria nobis hostiam illam; id
fatemur verum; sed addimus, illa in hostia Christu inesse . quod autem mysterium hoc omnibus alijs sit longe sublimius,& al tius, hoc ad vos, ὀ auditores, pertinere dicimus: qui tamen pro diuino facramento illud agnoscentes, quanto perceptu difficilius
est, tanto decet, vos me dicentem attentius audire. Quod ad me attinet, quae me angunt magis,eadem me magis solantur: nempe discordia,varietasq; opinionum haereticarum. nam,sicut hinc firmissime licet arguere, quam manifesta sint, eorum mendatia; ita inde, cum ad plura sermonem conuertere necesse sit, vereor, ne quod diductum erit, paullo infirmius esse videatur. sed nonnulla huic incom modo inueniemus remedia. Cum enim in hac materia haereses omnes ad capita duo praecipua redigantur; idest,
ad haeresim Oecolampad ij, Zuinglijq; qui asserunt,in hostia non. inesse Corpus Christi;& ad haeresim Lutheri, qui quidem inessei concedit, sed esse vult etiam panem ; ego tribus disceptationibus hanc materiam absoluam. prima enim aduersus Oecolampadiuostendam, corpus Christi praesens inesse re in hostia consecrata :altera contra Lutherum demonstrabo,panem re abesse ab hostia consecrata: tertia aduersus utrumque declarabo, quam magno merito, iureci; nos de hac eadem hostia sanctum etiam Missae saerificium faciamus. intorim si forte vos,o Caluinistae, comm
406쪽
3ούueremini, doleretq; , quod adhue nullam secerimus de Caluino
mentionem, perinde, atque in haeresis materia se ab alijs superari passus esset; ne soliciti sitis. nam, quod ad haec attiner,de quibus agimus, in maiori haeresi eli. quam caeteri omnes: sed quoniam in omnes singulorum haereses se abiecit, & nulli magnopere adhaerescere voluit ; de ipso loquendum non putamus. Et
quam hodie putatis esse ipsius,non est; sed est Zuingli j tota: praeter somnium illud, ut spiritu edatur, & ore fidei: dum autem aliorum opiniones redarguit, seipsum confundit: quocirca, ut diximus, ab Oecolampadio initium faciemus, qui negat re inesse Christi corpus in nostia consecrata :&in ea signum statuit. Atque in primis, velim reminisci vos,auditotes, quam importune, ioseq; omnes haeretici id agant, ut nos semper verbo scripturae sacrae, quod literam vocant, mancipati simus, neq; ferre possint, ut ab ea vel expositionibus patrum, vel Concilii decretis, unquam, ne latum quidem unguem discedamus, sic, ut eorum nonnullos, non pudeat dicere, Verba diuina accipienda esse iuxta
Pammatica nudam intelligentiam; ita, mi nec liceat ei per angelum,
nedum per hominem, mim istam feri; ne detur occasio aduersari,sfripturas eludendi . nam etsi ego huic tam iniquae, fallaciq; enuntiationi non assentior; neque concedo, perpetuo adhaerendum
literae,quae saepenumero occidit;nihilominus mihi gratissimum erit intelligere vos, si adueis aris in hac disputatione, quae mihi cum illis suscepta est, stare conditionibus,conuentisq; voluerint, ut ab ipsa litera quod tantopere extollunt, tamq; magnifaciut, omnino non recedatur; id me libentissime probaturum . nulla enim reperiri potest litera,quae nostrae caussae sit aptior,eamq; firmius tueatur, quam Euangeli j ipsius loci, quibus de hac sancta
caena agitur. Ac primum illum Matthaei assero, cap. 16. qui habet . Canantibus autem eis, accepit Ies.s panem ,-benedixit, aefregit, dediis discipulu Fuis. ω ait: accipite, comediter hoc ea
407쪽
eorpus meum . Efacepiens calicem, gratira egit, ct dedit illis dicens; bibite ex hoc omnes e hic eri enim sanguis meus notis te tamenti, qui pro multis, undetur in remsionem peccatorum. cum igitur scribat Matthaeus, voluisse Christuin, postquam aeti mos panes, &agnum Luna decima quarta comederant, ostendere, legali coenae finem impositum esse ; & Euangelicam sui ipsius corporis coenam institui, dictumq; ab ipso, Hoc est corpus meum,S , Hic eris uti meus ; velim ab Oecolampadio scire,quamuis sexcenistis annis In hac una cogitatione fixus esset,qua ratione Iesus Christus clarioribus verbis, magisq; proprijs uti potuis et,ut nos certos faceret, quod ipse dabat,vetissime,& re ipsa esse suum ipsius sanguinem , & corpus. attendite, auditores: non ego nunc quaero, an semper scripturae ad literam prorsus exponendae sint, necne . Sed dico, id ab aduersarijs constanter asseuerari: neque eos conari magis, quam ut populis persuadeant, nihil agnoscendum pro vero, nisi quod proprie , clareq; appareat instera Scriptura: sacrae . quaero igitur ego nunc, in eadem ne sententia permaneant,an non. nam si sententia mutarunt; malum certe,dissicileq; est, cum eo disserere , qui ne sua quidem regula semper uti velit. sed tum tantummodo, cum ei utilis est. si vero, in eadem sententia sunt; literam astero, dicoq; , cum Christus expressis verbis aperte dicat, hoc est corpus meum; nimis iniquos nos esse, si vel ba detorqueamus,& eis vim afferamus: censeamusq; , ut, Oecolampadius interpretatur, dixisse Christum , hoe significat corpus meum: vel, ut Zuinglius, hoc est figura, vel signum comporis mei. hoc eri corpus meum, dicit Christus. arrigite aures, o Sacra metari j .hoc, hoc quod prae manibus teneo. hoc, quod vobis porrigo. hoc,quod vos oculis carnis non cernitis; nam caro
non prodes quicquam.sed quod sub speciebus coli netur,quas cerinnitis. hoc,quod panis substatiae successit. in sum m a hoc est, est,
o Oecolampadi, non signatino figurat,nonsignificat. sed est re ipsa,
408쪽
363 vere, praesentia, essentia. sine typo,sine sigura, sine metalliora,sne translatione, sine imagine. Corpus mei orpus meum, o Zui gli non signum, non figura, non t m, non arrabo corporis mei sed corpus meum . ita lirera habet, sic sonant, N: urgent verba. atque adeo urgent auditores, ut Lutherum puduerit, eas alio detorquere. cu mci; is rogaretur ut in Oecolampad ij sententiam iret verisba illa respondit, quae adhuc Dei prouidentia in libris ipsius leguntur , sci licet, libenter consentirem; animaduertite, quaeso, que illi sibi finem proponant, hoc enim pacto, me maxime crederem, pus incommodare Papatui . sed fraenum aderat. sed nimis mrgent, ω nimis tura sunt ista merba, Voc est comm meum . quare si ipsam eorum conclusionem amplectendam putamus, a proprialitera recedere non oportere ; an ego iam vicerim o decepti,& an litera de qua disputatura me stet, an ab ipsis, hoc est corpus meis , hic est sanguo meus; vestri sit iudicij. Verum non eos tam acri ter urgere volo. Concedo igitur scripturae verba quandoque intelligenda esse ad literam; quandoque non item. neque inficiari hoc illi possunt: nam utrumque iam concesserunt. primum caput,scilicet, cum dicunt, a nuda liter a non esse discedendum. & auterum saltem hoc loco , cum hanc clausulam ; hoc eri corpus
meum, ad literam interpletandam , negant. Sed, cum scriptura sacra intelligenda sit, modo ad literam, modo secus; quaero eoo .in id unicuique facere pro arbitrio liceat ; an vero statuen. da sit regula , a qua non aberrantes , quando nobis adhaeredum
literae sit, & quando ab ea discedendum, intelligamus. Et quidem si cuilibet liberum erit adhaerere, vel non adhaerere lite. rae, profecto Arrius literam tantummodo sequetur, qua dicitur,
Pater maior me eri. Manichaeus ad literam exponet, cum Christus dicit; μιotquot ante memenerunt, fures sunt, latrones.
Marcion propriae literae adhaerescet, cum Paullus d icit, lexsub intrauit, it abundaret delictum. Nouatus ad verbum Paulli locum
409쪽
locum declarabit, quo dicitur; impoObile est, eos, qui smel prolapsi sunt, iterum Per pacitatentiam renovari. At contra, cum scriptura dicit , Creavit Dem cesum, fν terram, figurata esse verba philosophus affirmabit . cum dicit, plantauit paradisum, Origenes dicet, esse metaphoram. cum dicit , Deus erat merbum, Atarius exponet, in figura Deitatis . cum dicit, verbum caro factum
es, Manichaeus declarabit , in sinu litudinem carnis . quocirca unusquisque haereticus ad arbitrium suum totam sacram scripturam interpretabitur: nam,si vilis eius postulabit, lentum literae sequetur: sin secus, continuo figuratum arripiet. Praeterea, si di L sentiamus inter nos Arrius, & ego; velit autem ipse locum illu, Deus erat merbia, per metaphosa,&ego ad literam intelligere; vel nullus unquam finis imponetur liti, & nihil scriptura sacra erit insulsius, nihil implicatius,nihil obscurius; vel statui regula necesse erit, ad quam arbitria nostra dirigentes, aperte contiet, quando literae adhaerescere,& quando ab ea discedere oporteat. quod quide neque Oecolampadium,neq; haereticu quem uis alluimpudentiore, si quis est, negaturuexistimo: res enim ipsa loquiturin nimis manifesta est. Sed quaenam erit haec regula Θ hoc magnae difficultatis est. nam,si Ecclesia consillam,non assentientur. si concilia; ab eis refugient. si Patres, irridebunt. si historiam Ecclesiasticam; eam non agnoscent. & tamen, satis superque iam probauimus, quanta sit Ecclesiae,& Conciliorum auctoritas:&paullo post, confugiendum esse ad Ecclesiam, & Concilia, vel ad Samstos paties, & ad veteres historias, ostendemus. Sed interim , cum regulas omnes nostras aspernentur, atque se ij ciant, si quam habent ipsi in medium asserat: Et ecce Caluinus vester, hac in re caeteris simillimus,qui dicit, ubi locus aliquis Scripturae sacrae videatur obscurior,& de illius interpretatione contingat, Ut ambigatur,scripturam esse consulendam, quibus locis eande tra,ctat materiam; &scripturam,quasi hominum,& Angeloru iru, B b L linam ,
410쪽
tinam, ut eius verbis utamurὶ locos illos dissiciliores alijs locis
declaraturam . quasi vero auditores de hoc et i a m altero capite lis conciri non positi. ged hodie certu,& statutu est mihi,no cis r pugnare,sed facere,quae isti velint. quare voles, libensque scripturam ipsam, ipsos diuinaruliterarum libros caulla nostrae iudices agnosco, accipioq; quod,si scripturae locus huic manifesto corra rius reperiretur,fateor, necesse esset,eoru alter u per figura exponi. atque,ut intelligamus,an illa Matthati verba, soc est corpus meis. ad litera exponenda sint,an vero per figuram accipienda; no recuso,quin oes eos locos, uibus Eucharestiae materia tractatur, per 'uiramus, diligenterq; perpendamus. illa et meliore, comodio-aeq; conditione pro eorum caussa,quam pro nostra: visi reperiatur vel unus tantu locus,quo Christus dixerit, pane esse sui corymiis figura,vicerint ipsi: neq; tame vincere possimus nos,nisi Oste,
da mus,ocs alios scripturae locos,huc pertinentes,tam Synceros,ia
sine typo esse,qua hic ipse est, de cuius interpretatione quaerimus..Atque,ut initium ab ijs faciamus,quibus, ipsius caene narratur historia,ecce Marcus cap. I . Manducantibus ιθι ,aecepit Iesus Pane, et benedicens stegit,et dedit eu, ν ait .s mite ; Hoc est corpus meum. et accepto calite gratias agens,dedit eis,α liberunt ex isto omnes,et ait
istis: Hic est sanguu meus noui testamenti, qui pro multis pundetur. satis vos,vt arbitror aperte cognoscitis,an hoc loco figura utatur; an vero Marcus etiam eadem clausula dicat; me es corpus meis.& paullo post; Hic eri sanguis meus. atqui aliter fortasse narrabit Lucas, atque ut nobis Christi tensum pateficiat,Christum inducer, panem,& calicem alijs verbis sertasse figuratis, porrigentem.
nihil minus. Ecce verba cap. in . Et accepto pane gratιas egit,st ij, dedit eis,dicens: Hoc est corpus meum,quod pro obu datiar; hoc facιte ιn meam commemorationem. similiter m calicem postquam canamt, dicens, Hic calix est nouum testamentum in meo sanguine ,
qui pro mobis fundetur. hactenus nusquam adeste verbum, quod figuras