F. Francisci Panicarolae ... Disceptationes Caluinicae. A Ioanne Tonso Mediolan. patritio in Latinum conuersae

471쪽

43ldissimilibus diuersi'; sacrificiis uteremur. quibus ego respondeo,omnia quae dicunt, a me facile concedi. nam & admittere me, proportionem inter legem & sacrificium. & hoc item, ubi non sint contrariae vel diuersa leges,non esse contrarijs diuersi Lue facti fici js utendum. immo & illud concedo; Hebraicae legi, non esse contrariam, Euangelicam nostram, nec ab ea diuersam. quin etiam quod maioris momenti est, ipsorum conclusionem probo: scilicet, non debere esse contraria diuersave ab Hebraeorus acrifici js, sacrificia nostra. at,cum haec addunt; ubi igitur est: iuge sacrificium 3 ubi hostiae pacificat 3 ubi holocaustaὶ & hirci le& arietes λ & vituli ξ & oleum & sal & tot tantiq; eorum ritus

respondeo ego,haec omnia, virtute eminentia, esse in nostro altaris sacrificio. tum repetens eandem proportionis argumentationem, dico; Euangelicam legem,non esse Hebraicae legi co-trariam, vel ab ea diuersam: sed esse ipsius perfectione: non mentlegem Ioluere, sed implere. & cu lex nostra sit corpus,cessauit Umbra: vel saltem, cum siti res significata,continet in se, virtute, cerimonias omnes; quae figurae erant. igitur rationem proportionis probantes, dicimus. legis nostrae sacrificium,esse omnisi antiquorum sacrificiorum, perfectionem: quae quidem non eo ceCfant, quia sint contraria vel diuersa, sed quia in nostro facrificio continentur, in eoq; absolutionem &perfectionem habuerunt. atque in alijs rebus etiam hic ordo reperitur ; ut virtutes omnes inferiores,diuiser; in una stuperiore virtute colligantur : ut in Sole lumina omnia; & motus omnes, in decimo orbe,quod primum mobile appellant. simili ratione, omnia quae tot tantisq; cerim ni is & figuris,in legalibus stacrificiis significabantur, omnia in-qua; hoc nostrum lacrificium terminat, omnia continet. ac sicut Euangelium nosti uobseruantes,simul legem obseruamus, quae

in nostro Euangelio persectione habuit: sic in nostro sacrificio legalia etia sacrificia obseruamus, iam in eo absoluta persectaq;.

472쪽

432 Et in nouo sacrificio noua facimtu omnia, Pasibalem e unum, amna deserti, panem caeli, Vitulos,turtures,columbas , minum libamiana, & quae sequuntur . ex multis locis colligitur quide,grata Deo fuisse vetusta sacrificia: & ex multis ite alijs, no fuisse grata. hinc

enim dicitur; osseras evrum immaculatis: inde vero Holocauctomata mestra,no sunt acceptae Victimae mema no placuerunt mihi. ex hac parte, dicitur, Sanguis taurorum inquinatos sanEtificat: ex illa,dicitur; misericordiam moti no saerificium. & dicitur ;holocausis, non delectaberis ; & item non accipiam de domo tua mitulos. &illud; impossbile sanguine taurorῶ,aut mitulorum, auferri peccata. huius aute varietatis,fi: repugnantia cum multas rationes doctores afferunt, tum illam praesertim,quonia sacrificia illa,per se ipsa Deo no placebant: sed tanqua figurat nostri sacrifici j Euangelici,& illud terminalia,grata erant. quare, ubi hoc nostrum aduenit; priora illa desierui. nos aute Euangelico sacrificio ita perficimus sacrificia legalia,sicut Euangelio legem perficimus,& ab illa proportione quam paullo ante dicebamus no discedentes, rursus affirmamus,cum peculiarem legem habeamus, Sacrificium item peculiare, habere nos oportere . quod quide, o decepti, facile etiaconcedent deceptores vestri,a sentienturq;, legati no esse locum. quodnam igitur erit hoc sacrificium nostru 3Lutherusiam prideasseruit, in Evangelica lege aliud sacrificium, non esse adhibe dum,quam sacrificium laudis: velut modo quid addendum videbatur, facrificiu boni operis. sic,ur, nos Christiani, cum precubus,tum p ijs operibus, Deo sacrifice inus: neque de alio sacrificio nobis sit laborandu. Caluinus ite,aliquando ostendit,se eiusdem esse sententiae. Vult tembergenses aute,dixerunt,si Missa inter bona opera censeretur,Vri bonu opus, ipsiam quoque, appellari posse sacrificium. atque omnes isti,cuidam Augustini loco innitu tur, lib. Decimo de Civit. Dei cap. 6. qui sic habet ri Meru sacrificium est mne opud quod agitur, mi sancta societate inhaereamus Deo: relatum

473쪽

43 3latu scilicet, ad idum sine boni, quo meraciter beati esse psimus. mnde,s Usa misericordia,qua homini subuenitur propter Deum no sit, no est sacrificium . Et si enim ab homine sit, et ossertur,tamen sacrificium,res diuina es; ita mi hoc quoque iocabulo, id Latini meteres appetauerint Vnde irae homo Dei nomini cUecraim, caer Deo deuotus,rn quanti. mundo moratur, t Deo miuat, sacrificium ess . sed apparet tame clari sit me, quam isti semper minima quaeque,& voc las ipsas,consectentur: & cum alia desint adiumeta,ad metaphoras & translationes confugiant: & quae per metaphoram dicta sutar, perinde exponat,& interpretentur, ut si veris proprijsq; verbis dicerentur. atque, non solum preces & bona opera,quodam modo facrificium appellantur, sed et cor solum,& solae cogitationes. Sacrificium Deo, stiritus contribulatus; cor contritu humilia- tu, Deus non desticies: sed hac ratione dicemus ne in lege aliqua , satis esse sacrificium cordis ; cum sacrificium ea de caussa sit institutum,ut cordis nostri cogitationes testificemur 3 Augustinus

item eodem loco quem attulimus, affirmat ; homine illum qui Deo consecratus sit,facere de seipso sacrificium,sed propterea,tatis ne esset, in lege aliqua hoc unum sacrificium,quod quis de seipso faceret 3 solemus etiam vulgo dicere,exempli caussa,sacrificium fieret Deo, si scelestus ille de medio tolleretur: at iccirco,es set ne idoneu legis alicuius secrificium,ut sacrificandi caussa, ali- ruis occideretur aliud est auditore cum late, & minus proprie e sacrificio loquimur: aliud vero,cu loquimur proprijs verbis, ut recte percipiamus quid sit, quatenus primus est, legis cultus. altero modo loquitur Augustinus: qua ratione, sacrificia sunt,

preces oes,& bona opera radest oblationes Deo gratissimae. altero loquimur proprie de facrificio illo,quod religione significat,

testificaturq;, &quod Sacerdotem postulat;hoc enim modo dicimus, neque preces, neq; bona Opera quaecunque, esse vel appellari posse, proprium legis nostrae sacrificium . quae res tam clare pater, ut per seipsa loquatur . nam, non ne Deu precabantur He.

474쪽

4 braei,no ne sese in bonis operibus exercebant etiam. igitur neutrum horum,proprium nostrae legis esse poterit. immo Scythae,& Thraces,& gentes,non ne placare Deum precibus studentὶ ataque oes hi,non ne opera faciunt, quae tametsi usque eo bona non stat,ut ijs beatitudinem mereantur, ex morali tamen instituto, bona sunt Z maxime . quae res igitur comunis est omnibus,ctu modo erit legis nostrae propria Z in summa,auditores, necessariuqui deest, in omni lacrificio,sacram rem esse, sed non omnis res sacra, sacrificium est. immo necesse est, in omni quidem sacrificio, oblationem fieri, sed omnis oblatio non est sacrificium. constat autem apertissime,omnem sacram rem,non esse sacraficium; quoniam hoc pacto ipsum etiam templum, sacrificium esset. Et Paullus ostendit,plurimum differre, inter sacrificium , di oblationem; cum dicit, omnis Pontifex ad osserendum munera

O hostias. Sacrificium,illud est quide,quo,aliquid offertur Deo: sed cum offertur,no nullae ad ipsum actiones adhibetur,& quod

magis refert,)quicquid sacrificatur,consumitur,vel clarius sacriarium eri oblatio externa facta soli Deo , qua ad agnitionem humana infirmitatu ω pro tonem diuina maiestatis a legitimo minifiro , res aliqua sensibilo, cν permanens ritu Iico consecratur,o' tran-finutatur. igitur veru non fit sacri ficum,nisi, cum super altare,a sacerdote per externa latriae intimae professione soli Deo, res alia qua sensilis offertur. atq; eade mysticis ritibus cosecratur prius, di adeo mutatur, ut quod erat non sit amplius; & absumatur.

atq; hac postrema conditione differt inprimis sacrificiu propriua si mplici oblatione . na oblata res cosecrabatur saepe, neq, tameabsumebatur: sed res sacrificata,consecratioe murata semper a sumebatur. Exepli caussa. ab eo qui votu fecerat, cerea vel argetea imago offertur Deo: nec tame sacrifica quonia manet;&no a

sutamur. cu contra,legis tepore,cerae,& thura,& sal,cosumeretur:& viuentia occideretur, scilicet, Arietes,& Agni,& id genus alia. Christus noster,seipsum sacrificauit, & obtudit patrii& mortuus' est:

475쪽

est: & idem Christus, in hostia sacra, sui ipsius sacramentum incruentum instituit. Et est Christus non solum oblatio, sed etias acrificium : quoniam hostia illa, non modo consecratur,& OL fertur; sed frangitur etiam ,&consumitur, cum manducatur. quare iam sele clarius auditores vobis constare arbitror, necessarium esse in lege nostra reperiri Sacrificium, quod sit ipsius imgis propri um: illud autem esse non posse Hebraicum e immo nec sacrificium precis vel bonorum operum,quia commune est. tum,ut fac rificium sit, necesse esse etiam aliquid ita agi, ut illud tandem consumatur. Quodnam igitur erit 3 ecce Caluinus

quodnam inqua ξ sed quis de eo dubitet 3 quasi vero nesciamus, verum sacrificium nostrum, illud esse, quod Christus, de se ipso fecit in cruce. quasi vera non si ni,haec quae Paullus dicit: scilicet; . San tificati sumin per oblationem corporis Christi semel. & illa. Christin per proprium sanguinem introiuit semel in sancta. & illa; hoc fecit,semelseipsum offerendo . & illa; Vna oblatione consumauit in aeternum, San tificatos. denique, quasi non sufficiat,sacratissimum crucis sacrificium, ut nouas oblationes etiam, nouaq; nostrae legis sacrificia putemus nobis esse perquireuda. immo Caluinus addit, nos in Christum iniquos esse, eiq; maximam iniuriam facere, cum aliud sacrificium quaerimus,praeter illud, quod ab ipso factum est: & affert quatuor Paulli locos, qui nobis maxime aduersari videntur. primus est ad Hebr. cap cum Paullus dicit Sacerdotes vetustos fuisse multos,eo quod morte prohibebantur permanere. sed nostrum esse unum tantum: Eo quod sempiternum habeat Sacerdotium . male igitur inquit agere nos, qui tot Sacerdotes admittamus. alter locus est in eadem Epist lacap. 9. ubi Paullus dicit, veteres Sacerdotes plura fecisse sacrificia : nostrum vero sacrificium semel tantum fieri, satis fuisse; per proprium sanguinem, introiuit semel in sancta : errare igitur nos, qui toties sacrificium faciamus. Tertius est in eadem Epi-

476쪽

stola cap. r o. cum Paullus dicit, antiquae Iegis temporibus,Sacerdotes obtulisse animalium corpora: nostrum autem sacrificium

illud fuisse, quo Christus dominus noster, suum ipsius corpus sacrificauit; Sanctificati sumus per oblationem corporis Iesu ori-rii semel. inique igitur facere nos, qui sacrificio illo sanctissimi

corporis eius contenti non simus. postremus est, ad Hebraeos cap. s. ubi dicitur; sine sanguine, non sit remisso; nos ergo in errore versari, qui altaris sacrificio incruento, nobis veniam , &remissionem peccatorum inquiramus. iam intelligitis Caluini.

stae quam firma vestri magistri sint argumenta,quae prima lρο- cie, vobis fortasse prope indissolubilia esse videntur . sed item cogn oscere potestis quam ingenuo animo sim ego, qui in hoc suggestum, ea omnia, quibus ille vos fefellit, asserre non dubia

tarim . Estote igitur & vos tam aequi auditores, & ab omni ani. mi perturbatione vacui; quam liberali synceraq; mente vobis ego aduersariorum argumenta exposui; & comperietis, ex ijs

Omnibus, quae dicta sunt, nihil derogari nihil prorsus detrahi

sacrificio nostro. Verum, inde mihi sumendum est initium,ut quaeram, quoties odiosa Caluini petulantia, coacti siumus, non sine magna animi molestia,dicere, mendacem eum esse,planeq; mentiri,cum asserit, credere nos, passionem Christi non sufficere; neque pro nobis eum sui ipsius corporis sacriscio, in altari crucis, abunde satis secisse ξ quoties iterauimus vobis, sine sanguine remissonem non sieri, & sine cruento Christi sacrificio, nihil boni,nihil omnino, nos conlequi 3 quoties inculcauimus, solam probaticam piscinam valete, ad depcllcndos, sanandosq; omnes morbos, & sine sanguinis Christi medicina, peccatum,

neque origine contractum, neque mortiferum, neque leue romitti 3 neque satisfieri dum vivitur, neque post mortem, neque remedium aliquod sine ipso reperiri, quod valere aut prodesse possit ' creberrime scio haec eadem,a me fuisse repetita ue ut iam mei

477쪽

. 37 mei me taedeat, mihiq; ipse plane molestus sim. verumtamen, non ne & illud semper addidi,quamuis Christi sanguine omnes fanentur morbi, nullum tamen unquam sanatum iri,nisi ijs modis sanguis applicetur, qui ab ipso Christo instituti sunt 3 Piscinam,vim habere ad curandos homines uniuersbs, sed neminem curaturam , nisi eum, qui per pontes descenderit in aqua 3 nunc quaeso vos, dicite; quia Christi sanguis originale peccatum aufert, iccirco inanis est baptismus: quia Christi sanguine abluitur peccatum actione commissum, ideo superuacua erit poenitentia Z quod item dici de alijs potest,quibus Christi sanguis nobis applicatur . inter quae, cum Christus relinquens corporis sui visibile sacramentum in terris, voluetit eo corpore, fieri sacriscium incruentum, ex quo emanet meritum sacrificij cruenti,&per quod applicetur meritu illud, ad animas nostras, fit ne pro prerea, sacrificio cruento iniuria ero ne ego in medicinam 'iniurius, si mihi, vase aliquo; eam applicavero Z inique ne agam in thermarum aquam, si per canalem eam suscepero faciam ne iniuriam Christi sanguini, cum eum, mihi per baptismum applicabo non ne eadem, ipsa medicina est quae fanat, licet vaseam tribuat nonine eadem est aqua,quae salutem reddit,quamuis per canalem derivetur non ne sanguis est Christi,qui peccatum origine contractum aufert, tametsi peri baptismum applicatur Z Praeterea; cum ego, Christi corpus siumo in hostia: vel cum vos is, Caluini stat dicitis, sumi a vobis quando hostiam sumitis, & simul creditis, sumere vos gratiae incrementum , gratiam illam, per cuius meritum accipiti, 'prosecto per meritum passionis Christi: nam , sine sanguine non se remi o. neque tamen crederetis, eam gratiam vos accipere, nis per corpus Christi, quasi per quoddam medium ; quod Christi corpus, quo

tempore sumitis hostiam,sumere quidem extra ipsam nostiam, vestro nouo modo,creditis.Ecce igitur, vos patiter, Christi com

478쪽

pore incruento utimini, ut vobis, eiusdem corporis cruenti, meritum applicetis. ita nos Catholici, cum Christi corpus in hostia sumimus, gratiae incrementum accipimus, per applicati nem factam nobis,ab eodem Christi corpore,quod est incruentum, in hostia. quo dato, addo ego, dicoq;: si potuit institu re Christus, ut corpus suum incruentum,in sacramenti modum usui sit, & praesto sit, ad applicandum nobis, corporis cruenti meritum, quare non item instituere potuit, quod sane fecit, ut idem corpus in sacrificio sine sanguine, praesto sit, atque quo dammodo usum afferat, ad applicandum nobis,meritum illius sacrificij, quod iam, de eodem corpore factum est, effuso sanguineὶ atque, si vos ipsi, per corpus illud quod extra hostiams umere creditis, non tamen putatis iniuriam facere vos merito passionis, quod vobis creditis applicari; cur tam iniqui iudices estis, ut censeatis iniurios nos esse sacrificio, meritum ab eo derivantes, per hoc sacrificium altaris, quod ab eodem Christo institutum estὶ Sunt igitur auditores, attendite diligenter,) duo sacrificia: cruentum unum; alterum incruentum, sed corporis eiusdem. Unum,quo Christus in ligno crucis obtulit se ipsum. . alterum,quod incruentum &inuisibile, idem ipse instituit, ut ab Ecclesia quotidie,sub panis & vini speciebus offeratur. Vir . que autem, maxime digeri, a sacrifici js, quae gratias agebant,& laudabant: nam ambo illa Propitiatoria sunt, quoniam remissionem peccatorum praestant, sed varie diuerseq; , alterum ab altero. Sacrificium enim Crucis remissionem peccatoru praestitit, D D nter pro omnibus: sacrificium autem altaris,remi Lsionem ab illo praestitam,applicat iis,qui sibi applicare volunt. sacrificium crucis meruit :& sacrificium altaris, meritum d riuar in animas nostras. per illud, remedium sufficiens est: per hoc, est illud; meritum habuit infinitum: hoc; termi

479쪽

43'& mensura, nobis applicatur. propterea infinitum illud, semelantium,factum est: noc terminatum, facere quotidie debemus.

satis est mihi ; quemadmodum sanguini Christi non facio iniuriam , cum eum mihi, per Sacramentum applico; sic etiam me inique no agere in facrificium Christi cruentum ι cum illud applico mihi,per hoc sacrificium altaris, incruentum . quoniamssicut Christus instituit sacramenta, ut per ea, quasi media, sanguinis sui meritum in nos derivaretur; sic sui ipsius ore,ut in altera disceptationis parte demonstrabimus, Sanctae Ecclesiae S cramentum instituit. Sed aliud est etiam quod in dubium veniat : & mihi quidem, dubitatio grata est, ut plana claraq; fiant omnia. age, inquiunt . esto quod affirmas, videlicet; cum hoc sacrificium incruentum eum tantum usum habeat, ut per illud applicetur finite, meritum infinitum facrificij cruenti, nullam cruento sieti iniuriam. sed quid necesse erat, incruentum affer re, ad inuenire ue t an poterat excogitari aliquod morbi genus ad animam pertinens,cui Christi sanguis applicari non posset 3 hac igitur de caussa, nempe ut fieret sanguinis applicatio, quid opus fuit Sacramentum incruentum institui Z peccato propagatione contracto, Christi sanguis applicatur per baptismum . criminibus actione commissis, per poenitentiam applicatur. & alijs,

alio modo. si igitur, quot morbi, tot vasa; cur alia vasa parata sunt f si igitur Sacramenta non deerant, quibus sanguis applicari poterat, quare institutum est etiam sacrificium incruentum 3 Ego vero auditores, in primis unum quaero,deinde triplici m do respondeo: quaero igitur, si Christus una re tantum fanarenos poterat, cur plures secit Z si uno tantum Sacramento, poterat sanguis ipsius nobis applicari, cur is septe instituit ' immosi guttula sanguinis, mundo potuit mederi ; cur tantum profudit Zo, vos beneficiorum i m memores,ὀ, vos ingratos λ Ergo legem praesicribetis diuinae potentia: Z ergo infinitae immensaeq; Dei

480쪽

44 Dei largitati, terminum modum ue stituetis i potuit etia unam

tantum in coelo, stellam collocare, & tamen tot tantasq; collocauit. quid ita Z quoniam cum largitur Deus, non ex tenuitate

paruitateq; nostra; sed ex sua hubertate, magnitudineq; , dona meritur . non meministis, eum & faturasse famelicos, & praeterea volui sse, cophinos superesse 'semper in benefici js tribu dis, Christus liberalissimus&largissimus est . quae una ratio ut caeterae desint, satis esset ad docendum , qua de caussa Christus tot modis voluerit, siuum nobis sanguinem applicari ,& praeter

Sacramenta, hoc praeterea sacrificium instituerit: nempe,ut infinitam magnitudinem immensamq; redundantiam suae liberalitatis ostenderet. sed ut dicebamus,tres ahae succurrunt rati nes. Prima est , quoniam Sacramenta nobis quidem, cruenti

sacrificij meritum applicabant, sed non ade5 perfecte illud Moprimebant,ut cupiebat Chiistus ; quo memoria ipsius, anim Ium nostrorum Oculis, diutius inhaereret . quo clica sacrificium instituit,quod non applicandi solum, sed etiam commemorandi, vim haberet: dicens, hoc facite in meam commemorationem rvt eodem tempore, & applicaretur nobis, & in memoriam diligentissime redigeretur, sui ostendam postea immensium pascsonis eius beneficium. altera ratio est; quoniam dicebant, neminem quouis morbo laborantem reperiri, cui remedium sanguinis applicari solis sacramentis non pc siet, sine allat i s sacri ficio . ad haec respondeo,huiusmodi aegrotos reperiri: esseq; illos, qui iam mortui, in purgatorio loco continentur. ijs enim, applicatur quidem , satisfactio sanguinis, pluribus rebus,quae fiut, ex opere operantιs, suos percipitis is, docti, quae dico,) sed nulla ab a re fieri potest illis haec applicatio, ex opere operato, nisi sacrificio altaris. Tu dare non potes baptismum, neque poenitentia,

neque extremam unctionem , neque eorum aliquid, quae operantur ex opere operato, mortuo qui expiatur . precari quidem pro