F. Francisci Panicarolae ... Disceptationes Caluinicae. A Ioanne Tonso Mediolan. patritio in Latinum conuersae

481쪽

pro ipso potes ,& id genus alia facere : sed haec operantur ex op

re operantis. quo circa, ut pro mortuis etiam extaret modus,quo

sanguis, illis applicaretur ex opere operato, aequum fuit, praeter Sacramenta; applicandi caussa, institui a Christo praetetea sacrificium , quo immergitur in calice, hostiae particula; ut intelligamus, ex eo sacrificio, maximo assici benificio, eos qui sunt in purgatorio loco constituti. postrema denique ratio, & sane firmiori est haec, nempe; Christum praeter Sacramenta, sacrificium praeterea instituisse ; quoniam necesse est, nullam esse legem sine sacrificio: &conueniens fuisse, in lege Euangelica,esse peculiare propriumq; Euangelicum sacrificium. atqui, nonne habemus, s Caluinus ait in sacrificium Crucis ξ respondeo ego, necessarium esse in lege facrificium duo praestare. alterum, ut legis illius homines, ab alijs distinguat . alterum, ut vim habeat significandi testificandici; exterius, & apertissime, ut initio dicebamus , cogitationes intimas,& qua mente quoue animo,h mines illi sint, erga Deum . Ut primum essiciatur, idest ut homines distinguantur,oportet sacrificium peculiare & proprium

esse; non autem commune cum alijs. ut autem actione hesterna testetur & significet, necesse est, illud , & cerni oculis, & iterari posse. Hebraeorum Sacrificia, & preces, & opera bona; ratione primae caussae, non possunt esse sacrificia nostra,quia cum multis communia sunt. ratione vero secudae causae, sacrificium Crucis,o,Caluine, illud esse non potest, quod in Ecclesia fieri quotidie debet: quoniam nec aspici potest, nec iterari. Aequu igitur fuit, praeter sacramenta, praeterq; sacrificiu Crucis, aliud. praetet ea sacrificium & Uisibile & quotidianum, instituere Christum, in Ecclesia sua. cum autem suum ipsius corpus, in sacramento , sanctae suae postremae coenae relinqueret, nihil melius, aptiusve fieri potuit, quam eodem corpore, sanctum hoc sacrificium institui, quod vete instituit .Eat nunc Caluinus: & suos, inanes Disitigod by Corale

482쪽

442 inanes locos,suaq; leuia & insulsa argumenta,quibus vult, sten. tet. Vos enim si memoria tenetis ea , quae diximus, & omnia argumenta per vos ipsos dissoluetis: & locos quos attulit,omnes de incruento sacrificio loqui comperietis: licet is improbe, pra-uoq; animo, detorquere eos conetur, & ad cruentum referens,

nos oppugnare . nam ubi dicitur ,sanctificati sumus per oblationem corporis Iesu Christisemel; verum id quidem, in cruce : &nunc item sanctificatio illa, saepissime, sed praefinite, nobis applicatur, per eorpus Iesu Christi in hostia. Chrisius per proprium sanguinem introiuit semel in sancta. verum: moriens in cruce: &nos etiam per eundem sanguinem intrabimus in sancta, si cum pluribus alijs rebus, tum sacrificio, nobis illum applicabimus. Christus semel seipsum obtulit. verum: Oblatione cruenta: & nuccrebro seipsum Offert,oblatione incruenta. Christus , mr oblatione conseiamauit . verum : Et hac consumatio multis oblationibus , applicatur. Paullus dicit, nos habere unum Sacerdotem latum. verum: sacrifici j nempe cruenti: immo in incruento etia, solus

Christus, se ipsum offert; quocirca,quos sacerdotes appellamus, sunt mini tri ,-dispensatores msseriorum 'Dei. Paullus dicit, suffecisse nobis unum sacrificium tantum . verum: sufficienter ;sed cum pluribus sacrificijs illud applicatur, efficax etiam redditur. Paullus dicit, nihil offerendum esse amplius, nisi corpus Christi. atque id sane facimus nos: qui sub speciebus panis, &vini, corpus eius offerimus. Paullus dicit; sine sanguine non feriremisitonem. verum: sed sine sanguinest applicatio remissionis. quo

pacto haec argumenta soluimus, eodem , sexcenta alia solueremus, si tot afferrentur . veritas enim seipsam tuetur: 6c clare patet, debuisse Christum in Ecclesia sacrificium instituere, peculiare & proprium : quod sub sensum oculorum caderet,& iter ri posset . atque illud est, quo sub panis & vini speciebus,nos sanctissimum ipsius corpus osserimus . quid dicitis si res ita se habere Dissiligoo by Cooste

483쪽

beret, aiunt isti, figurae, & prophetaru oracula de eo non deelsent . extaret locus,quo Christus sacrificium hoc instituisset: h beretur illius mentio in nouo testamento , vel in Ecclesiasticis historijs, vel in scriptis sanctorum patrum. optime dicitis. at haec extant, & praesto sunt omnia. respiremus.

Ebuisse igitur Christum dominum nostrum instituere suae legis sacrificium sub speciebus panis & vini,expressam habemus figuram in rege Melchisedech: lut inde sumamus initium, )quae quidem si non esset eius sacrificij figura, quςri possemus, nos a David, & a Paullo suisse deceptos . nam quis ignorat dicere Dauid Psal. ios . Christum futurum fuisse Sacerdotem , secundum ordinem Melchisedech 3 Tura sacerdos in aeternum secundum ordinem . Achisedech : Et Paullum Epistola ad Hebraeos proportionem & conuenientiam quae inter utrumq, est, fusius prosequi Z Et quidem neminem vestrum esse arbitror,qui nesciat, quis sit Melchisedech : & quae de eo, in sacris literis habeantur. Erat enim hic Abraham temporibus, rex Salem,quae Hierosolymae postea appellatae sunt. cumq; Abraham, quinque rege, debellasset, & victoriam adeptus, praedaq;& spolijs onustus reuerteretur, occurrit ei in monte, Melchis dech rex, smul & sacerdos: cui Abraham uti Sacerdoti, rerum Omnium, decumas dedit, is autem ut Deo pro accepta gratia benedicerer, panem & vinum obtulit. EAt mero Melchisedech, rex Salem, proferens panem ω minum, erat enim Sacerdos 'Dei

altissimi, benedixit ei, ait. & quae sequuntur. Et paullo post exponitur quae ab Abraham data fuissent Melchisedech ; ad diaturq;, dedit ei decimas ex omnibus. quo loco satis constat Melchisedech, fuisse Sacerdotem, quoniam decumas accepit, & factificium

484쪽

444ficium obtulit. praeter illa,quae Dauid dicit, & Paullus ad Hobraeos scribit, cap. 7. scilicet, Melchisedech rex Salem, Sacerdos

Dei summi, qui obuiauit εχ brahae, regrem a caede regum bene-dιxit es: cur decimas omnium diuisit eAbraham . & eodem libro legitur Melchisedech in eodem monte fecisse sacrificium , offerendo panem & vinum . neque a firmari potest, panem &vinum Abrahae oblatum fuisse. Abraham enim magnam fecerat praedam; &eoru omnium quae habebat, decumas ipsi Metichisedech dabat. praeterea,nisi de pane hoc& vino, acerdos hic& rex,quem diximus, sacrificium fecisset, frustra, posteaquam

panem obtulit &vinum, scriptura continuo addidisset; Erat enim sacerdos vel altissImi. atque in codice Hebraico, res ape tissima est. verbum enim,quo, panis oe vinum offerri intelligitur,eius coniugationis est,qua non quaelibet oblatio, sed tantu- modo sacrarum rerum significatur. quare, cum Melchisedech Sacerdos in sacrificio suo,panem & vinum offerret: Dauid aute, dicat Christum, Sacerdotem futurum fuisse, secundum ordine

Melchisedech ; cumq; Paullus, hanc eandem figuram probet, velim ostendi mihi, qua in re, Christus similior fuerit ipsi Melchisedech, quam tot ali js legalibus sacerdotibus, nisi in hoc pane, & vino, eum imitatus est ; id est semetipsum, sub panis &vini speciebus offerendo 3 afferte vos aliam similitudinem: docete, alia ratione Sacerdotem esse Christum secundum ordinem Melchisedech. sed id nunquam facietis . necesse est igitur, faterivos, ne David & Paullus mentiantur, haec enim ipsorum doctrina est,non mea, sacerdotium Melchisedech, eatenus figuram fuisse sacerdoti j Christi; quo offerens panem illum & vinu, praemonstrauit sacrificium, quod facturus erat Christus; non quidem in cruce, ibi enim, nec panis oblatus est, nec vinum,sed

in altari, sub speciebus panis & vini. Aliam huius sacrificij fg ram, censent multi, fuisse Agnum Paschalem. Et quidem apparet,

485쪽

annes dicit, Ecce agnus Dei: Ecce qui tolt peccata mundi: & cu Ioannes Euangelista, de Christo in cruce, verba Exodi resert ;os non commιnuetis ex eo. & pluribus alijs locis . Gregorius item Homil. 12. in Evang. & Samai patres alii plerique, declarant,

agno Pasthali significatum fuisse Christum, sub speciebus panis& vini: cum ex caerimonijs quae obseruabantur, dum agnus cmmederetur, colligunt; quas praeparationes adhibere debemus nos, cum Christum sub nostiae Sacramento sumimus. nonnulla tantum superesse dubitatio videtur, an agni immolatio, figura sit oblationis Christi in cruce; an vero oblationis eiusdem,in altari . Et quamuis constet censuisse multos, figuram esse oblationis Christi in cruce; nihilominus tamen,ut praeclare dicit Aisonsus de Castro ; cum agnus post factam oblationem comedere- tui; videtur id magis ad figuram altaris, quam ad figuram crucis, pertinere . nam post mortem in cruce; cum nihil apposituesset,quod comederetur: neque ibi quicquam comedi necesse eLset; in altaris sacrificio, adeo necessarium est, postquam consecrata, & oblata est hostia,etiam comedi eam,ut si quis sacerdos, consecraret & offerret hostiam, deinde stiens & volens,manducare eam omitteret, grauissime peccaret;& in eum seuere animaduertendum esset, ut Concilio Toletano I L. cap. 3. Optime dissi nitur, &statuitur. Et quamuis in ea sitis sententia, ut agni Pasthalis immolationem, conuenire figurae sacrifici j crucis, po--tius,quam figurae sacrificij altaris censeatis,aliam vobis figuram afferemus, quam huic sacrificio respondere, planeq; conuenire necesse est. nempe iugis sacrifici j figuram : quo singulis diebu matutino tempore, agnus offerebatur. Et quoniam omniam si-gura contingebant eis, ut Paullus dicit Epistola prima ad Corinth. cap. I o. hanc certe quotidianam oblationem agni, oportet in-- nuisse praemonstrastiq; aliquam aliam oblationem Christi, quai crucis:

486쪽

44 scrucis: cum haec quotidie fiat; crucis autem oblatio semel tantufacta sit. duae igitur oblationes, scilicet Agni Paschalis, & iugis sacrificij; duobus sacrifici js corporis Christi; nempe cruento, &incruento, aequaliter respondent. sicut enim unoquoque anno, semel tantum, Paschalis agnus offerebatur; iuge aute factificium,

quotidie fiebat; ita corpus Christi sacrificium in cruce; factum est semel: quod autem eiusdem corporis fit sub specibus panis& vini, mane, singulis diebus iteratur. Sed pulcherrima item

est alia figura, quae mihi nunc in mentem venit. scitis quam dicam Z quae in Laeuitico est cap. is. iubet enim Deus, Sacerdotes sumere duos hircos: utrumque pro peccato; sed varijs diuersisq; modis, sacrificare. alterum scilicet occidendo, & alterum in s litudinem emittendo, precibus nonnullis prius super eum effusis. de uno enim dicitur, osseres domino. de altero dicitur,facies

caprum emissarium. idest statuet miuum coram domino, mi fundat preces super eo; emittat eum insolitudinem. Ecce vobis duo hirci: duo nempe corporis Christi sacrificia; alter hircus cruentus in cruce; incruentus alter in altari. atque ambo, pro peccatis : ambo enim ut diximus Propitiatori, sunt. sed horum, unus occiditur, sanguine perfunditur, & cruentus offertur: quemadmodum, in cruce, Christi corpus oblatum est . alter autem , tantummodo capitur , fusisq; super eum precibus nequaquam occiditur . nam in altaris sacrificio, corpus Christi, verbis consecrationis dimittitur: idest, non occiditur, & sine effusione sanguinis offertur. immo illud etiam animaduertendum videiatur, quod alter hircus emi arim vocabatur: & similiter dici e terat, hanc alteram hostiam, fieri Missam: ut belle etiam ali di videatur ad nomen sacrificij altaris, in quo,facimus cum hostia , sacrificium illud incruentum, quod Missam appellamus. potuit ne igitur haec figura aptior esse, aut magis utrique sacruficio conuenire 'sed figuras missas faciamus, ut etiam de Pr pheta

487쪽

pheta tu m oraculis aliquid dicamus, e quorum magno numero, pauca tantum, & ea clariora secernemus, ijsq; contenti erimus. Atque in primis, offert sese pulcherrimus in psalmis locus: in quo quidem prima fronte quid vis aliud potius videtur dici. is est, Erit firmamentum in terra , insummis montium. Psalmi illius, ut nostis, initium est; Dein iudicium tutim regi dae & prae omni.bus alijs psalmis, clarissime praedicit, ea quae Messiae temporiis bus erant euentura . ut ibi; reges Tharsis, , insula, munera osse. rent. & pluribus his similibus . tum addit; Erit firmamentum in terra in summu montium . quod quide videtur paullo obscurius, nec posse percipi . sed si quis codicem Hebraicum attente consulat, quod abditum latebat,iacile reperiet. nam septuaginta interpretes arcanum hoc mysterium de sacrificio altaris, celandupaullum & quasi quibusdam tegumentis inuoluendum putarunt . Hebraica enim scriptura, habet; in summu montium, idest in praecipuo & potissimo Ecclesiae & omnium sacramentorum loco, erit tunc, non firmamentum in terra; quemadmodum si ptuaginta interpretes exposuerunt; sed placenta tritici e vel memorabile triticum. placentula triticea , quae est hostia nostra. &Chaldaeorum paraphrasis, quae apud Hebraeos, maximum habet pondus, & ab eis plurimi fit, omnem adimit dubitationem, dicit enim ; tunc, Messiae nempe tempore, rem nouam fore. idest futurum se sacrificium panis . alij dicunt, non esse legendu, firmamentum: sed stumentum erit in summu montium . quod nam inter Prophetarum oracula esse clarius potestὶ clarum item

est Malachiae illud ; quo praedicen desitura legalia sacrificia, &Euangelico sacrificio concessura, dicit pri. cap. Non est mihi

moluntas in mobis,nec munis accipiam de manu mestra. ἀ solis enim ortu, R iue ad occasum magnum eri nomen meum ingentibus. in omni loco jacrificatur,et ossertur nomini meo oblatio munda. clare

quidem apparet,reijcere Deum, legalia sacrificia. nam prophetico more,quae sutura sunt, tamquam praesentia exponens, dicit 'o se

488쪽

se nolle illa: quoniam futuris temporibus,quae nunc sunt, nomeipsius, non solum apud Hebraeos erit magnum, sed etiam apud gentes. & ubique terrarum sacrificabitur ei, unicu sacrifici j ν-nus, sed mundissimum. &ecce quod a propheta dictu est, plane

contigit: quantum spectat ad gentes, quae veram Dei cogniti nem acceperunt. sed quantum ad facrificium attinet, quaenam quaeso est, haec mundissima res, quae Deo offertur, nisi sacrosanctum Christi corpus neque vero Malachias oblationem illam fgnificare voluit, quae in ligno crucis facta est. non enim ea sacrificatur et sertur in omni loco, sed sacrificata & oblata fuit Hierosolymis tantum. loquitur ergo de sacrificio altaris; quod sane Deo fit, ab ortu, ad occasum. addamus & aliud. nempe Daniel scap. t 2. ubi vaticinatur, Antichristi tempore, desiturum tribus annis & dimidio sacrificium nostrum . dicitur enim; c 'um

ablatum fuerit iuge sacrificium, posita fuerit, abominatio in desolatιonem, dies mille ducenti nonaginta: Zc ego quaero,de quo sacrificio agitur eo loco 3 quodnam Christianorum sacrificium eo tempore deficier aufereturve λ non quidem Hebraeorum victiniae: iam enim finem habuerunt. neque preces; quae no omnes deficient. neque bona opera; non enim prorsus intermittentur. neque sacrificium crucis; cuius quidem actio, continuo desijt, sed vis de virtus, nunquam omnino desinet: igitur necessario in-

relligi oporter, eum locum; de sacrificio altaris. Et vos qui forte putabatis, vix inuentum iri, figuras huius sacrificii , non figuras solum, sed etiam insignes admodum prophetarum locos habetis. Quare Lui herus se in pedes comjcit:& fugiens,de integro exclamar; quid opus est figuras vel oracula Prophetarum afferre videamus id, quod caput est,quaestionis huius : an sacrificiu hoc fieri oporteat in Ecclesia . si enim oporteret; primum, fecisset illud Christus. deinde mandasset, instituissetve,a nobis ite, id fieri. sed nusquam reperitur Christu corpus suum obtulisse,neque nobis, illud offerendum reliquisse. corpus igitur hoc accipere quide

489쪽

η s debemus in sacramentum; sed offerre in sacrificium,nequaqua.

nam superstitio est,& impietas maxima. fallacissim uargumenis tum . nam quid ,δ, Luthere diceres, si te tua sica confoderem, &quasi superbo temerarioq; Goliae,tuo gladio caput tibi praecid remi id ipsum tantu ais tu de hac hostia faciendum nobis esse, quod fecit Christus .atque id verissimum est. at,cum addis,Chriastum quidem eam Apostolis dedisse, sed patri no obtulisse,diciamus hoc modo : Christus aute in coena, postqua consecrauit pane, antequa illum Apostolis daret,uti sacramentu; patri obtulit, ut sacrificiu . Ergo nos pariter,uri debemus eo, nO lolum tanqua Sacramento, sed et tanquam sacrificio. Vultis cognoscere, obtulisse prius Christu, quam comunicaret ξ & cum pane consecratu prae manibus haberet,ante obtulisse. Deo pro Apostolis,qua eis comunicaret Uerba Christi apud Lucam audite. Irie est corp-meu, quod pro mobu datur. dicit datur, quod praesens est: hoc est corpus meu,quod nunc datur; quod nuc offertur. quaenam erat haec oblatioὶ non quide crucis oblatio,quae tunc no fiebat. igitur Christus tunc dabat corpus fusi,tunc offerebat patri,in sacrificiuincruentum . neq; refert,si dicas,tunc datum fuisse,non Deo,sed Apostolis:nam,non dicitur quod mobis: sed quod pro mobis datur. ad haec.volo scire vos,quauis de sanguine dicatur in futuro , fundetur, & item caeteri Euangelistae,dicant Ufundetu tramen Grae-cu codicem,praesens tepus habere: datur,traditur,funditur. atque

id quasi quada artificio Spiritus sancti,factum videtur, ut duos

sensus eliceremus,& utrumque verissim v. nempe ex Latina lingua;illud esse corpus,quod osterendu erat in sacrificio crueio: Et ex Graeca;corpus eius,id ipsum esse,quod tuc offerebatur,eo tum

praesenti tepore,in sacrificio incruento. immo apud Luca in Editione Latina, semel ponitur praesens ; quod pro mobu datur: ut siquis tergiversari velit, & vulgatae editionis auctoritate ob ijcere, intelligar,locum apud Luca; quod pro mobis datur, se ne tueri quidem posse, nisi concedat id, quod vaissimum est, nempe Chri-

490쪽

stum, antequa hostiam consteratam Apostolis comunicaret,pro

ipsis Apostolis Deo per angelos in sacrificium eam obtuli sse. Et

ite actiones illas benedictionis,&gratiar uactionis, no ignorant Hebraei, es esse sacrificioru c rimonias. praeterea, si Christus,antequa comunicaret Eucharistia Apostolis, oblatione illam, Deo no secisset, quid sibi vellent illa verba; hoc sacite in mea comemorationem 'facite; quid quaeso λ certe si Christus no obtulerat hostiam,nullam ad id lepus actione,ad eam adhibuerat . quaenam igitur erat actio,quam imitari Apostolos vellet,cu dixit; hoc facite in meam comemorationem ' quare si diligenter attenditur, nihil est clarius. atque non solum patet, figuras & Prophetaru voces demonstrasse,sacrificium hoc a Christo,debuisse institui,&exerceri,& alijs exercendu mandari,sed et locum ipsum manifestum vidimus,quo ipse fecit haec omnia. Audite praeter haec, maioris momenti alia. nam praeter eum locum de quo diximus, qui habet; Christus acrificasse seipsum, &suis Apostolis Euangelicum

sacrificium instituisse,treis praeterea sunt in nouo testameto loci:

quoru primo ostenditur, censuisse dominu,in sua Euagelica legei sacrificandu esse: altero,quo praedixit sacrificij genus, quod fieri debebat. tertio, quod magis refert,) quo probatur, Apostolos ipso post Christi morte, re ipsa,& actu facrificasse. Et quidem tam

demente,aut imperitum arbitror esse nemine, qui no intelligat, ad se inuicem aflecta semper esse, sacrificium & altare:nesciatq; , ubi sacrificiu est,ibi esse altare: & ubi no est sacrificium,ibi de altare superuacaneu esse: na&ipsa Eucharistia uti sacra metum, altare no postulat;sed ei debetur,ut sacrificio. quocirca vos ipsi Caluin istae,quia sacrificiu no agnoscitis, sed tantum odo comunione probatis, coenae vestrae locu, mensam quide appellatis,sed altaris nome rei j citis. quare ego argumetor hoc modo:si Christo in sua

Euagelica lege,vsius sacrificij no placuisset,nung censuisset permisissetve, altare costrui. Et in apud Matth. cap. 3. dicit; si ossers m nin tuu ad altare: et ibi recordatus fueris, quia stater tuus,het aliquid