장음표시 사용
121쪽
Euangelium Matthaei XX. Imile est regnum coeloiu homini patrifamilias,qui exiit primo
mane conducere operarios in vineam suam. Conuentione autem facita cu operarijs in singulos dies denario, misit eos in viis --neam suam. Et egressus circa horam tertiam, vidit alios stati. tes in soro ociosos, es dixit illis: Ite 8c vos in vineam: 8c quodcv iustum fuerit,dabo vobis. Illi aute abierunt. Iterum abiit circa sextam N nonam horam, Sc secit similiter. Circa undecima vero exrjt 8c inuenit alios stantes ociosos,& dicit illis:Quid hic statis totu die ociosic Dicunt ei: Quia nemo nos conduxit. Dicit illis:Ite 8 vos in vineam:& quidquid iustu fuerit, accipietis. Cum sero autem laetum esset,dixit dominus vinee procuratori suo: Voca operarios, Sc redde illis mercede, incipiens a nouis imis us* ad priomos. Cum venissent ergo qui circa undecimam horam venerant, accepe runt singuli denarium. Venientes autem Sc primi arbitrati sunt v plus es sent accepturi. Acceperunt autem M ipsi singuli denarium. Et accipientes, murmurabant aduersus patremfamilias, dicentes: Hi nouiss1mi una hora fuerunt in opere,& pares illos nobis secisti, qui portauimus pondus diei aestumit ille respondes uni eorum,dixit: Amice non facio tibi iniuriam. Nonne ex denario couenisti mecu olle quod tuu est,ia vade. Volo aurhuic nouissimo dare,si cut 8c tibi. Anno licet mihi quod volo facere in rei hus meismn oculus tuus nequa est,quia ego bonus sumetSic erut nouissi mi, primi:& primi,nouissimi. Multi enim sunt vocati,pauci vero electi.
Τὰ Η lia,vix aliud inuenias quod ho- Mi Dei nobis aeque declaret,
atq; hoc praesens. Munda siquide in hac lectione Dei bonitas denuncias, qua dc bonu opus Deus haudquail, quan tumuis modicu,suo defraudat praemio, Scqua loge supra ome nostru meritu, immo etia supra oem spem munific est in retributione boni.Quidquid vItro citrol in scriptura de Dei istac munificentia legi , huc referendii esse scias.In cofideratione tantae Dei largitatis, psallendu nobis cit Davide rege psal.iiτ. Cofitemini dno qm honus, qm in seculii misericordia eius. Huc vericulis libenter replicat plaImographus,nullo alio note,nisi q, Dei bonitatis dulcedine gustauit.Dicit ergo:Gustate re videte qm suauis est dns. Et psal. Il8.Belle cantat Tob
prie Deus est bonus, honi fons, honus supra oem nostru captu. Sic re spus dAi ho nus dicit Psal.i 2. Luc. H. Benignus dicit Sap.t.bonus di suavis, in. Dulcia sus mel, Ecci r .Et vectu dicitur bonum Mich.2. Heb. 6. In prssenti ite lectione dicitiSi oculus tuus nequa est, sia ego honus sum: hoc est,Ego nisi honus esse no possum, utut ii uor id dolenter ferat. Rectis corde bonus sum,ga hi sentiui de me in bonitate, sperado in me atq; me quaerendo honu,Thre.y. Viderint maligni si de dni bonitate male sentiunt,diuitias bonitatis eius Roma.2. dc longanimitatis contenentes: hi fisidem thesaurizat sibi ira in die irae N reuelatiois iusti iudicii Dei. Bonitatem Dei recto corde credere, no est infimus ad DIute gradu
Sed quotusqRa est si huc gradu attingat:
Qui Dei bonitate verbis magnifice extollant,innumeri sunt.Sed peccatori dicit Deus, Quare tu enarras honitate mea, S assa miS testamentu meu p os tuue No est speeciosa laus in ore peccatoris.Vtigit semen bona psentis Iectiois,corde itide hono reci Piamus,nostra primo prauitate aRnost mus. Audiamus scriptura de Dei Donita' terNolo mortem peccatoris, sed magis ut conuertat Sc vivat. Expectat nos Dei nonitas Sc Ionganimitas ad meIiore frugem,Nad poenitentiae dignos fructus.Qui furab tu iam porro non fureturamagis aute la
122쪽
horet,' habeat de suo unde aliis suppediret. Discamus in hono malam vincere. Scitum est Germanicu dictum, corra eos quinos iniurris afficiunt: Ee thubimis luber, i s yin Malo uriuria fer Te ἀ inferre. Quod si sic fuerimus affecti, vel QItem nostram amarulentia dc cordis Frauitatem agnouerimus, euangelion honum optimi parris familias palato nostro Dpere poterit.Nihil enim est et, in Iam subinde fidem crepamus. Imitatores Christinos vult habere Apss Ephe .s. Et Christus ipse dicit: Discite a me, si a mitissum re humilis corde. Atm haec hactenus.
Simile est regnum coelorum ho mini patrifamilias, qui exiit primo
mane conducere operarios in vineo
am suam. Conuetione autem faeta cum operariis in singulos dies denario, misit eos in vinea suam. Et egressus circa horam tertiam, vidit alios fiantes in foro ociosos, 8c dixit illis: Ite Sc vos in vinea: quodcuo iustu fuerit, dabo vobis. Illi aute abies
runt. Iterum aute exissi circa sextam
nonam hora, Sc fecit similiter
Praesentis lectionis parricula haec ,Vocationem domus Abrahae proprie exprimit. Iudsi si siden prioreS omniu popul , ad agnitione Dei de religione vera peruene runte quod hibita dilucide ostendunt. Paterfamilias, e fi Antiquus dieru, pr noster coelestis, cui nemo vnil fuit a consit is . Ominario g a sapietia sterna rite vocat, sia sine oriri creaturahe consilio, suo solo nuruomia gubernat Sc continet. q. Regnii coe-larum, significat tepus noui instrumeti, in quo virtute nominis unigeniti Dei, verbi incarnati,regnu diaboli sub deuastatur, cultus vero Dei passim in uniuersa terra pro
Pagatur. Regnii hoc ante Christi natiuitatem Q dem etiam fuit in hoc mundorsed solum in Iudaeo he populo, id T in umbrare in aenigmatis. Operarii sunt holes, per Deu ad Dei imaginem Sc similitudine creati,ad facienda vo Iuntate eius Sc iustificationem eius in Omi tepore.Vnde etia Rom. .
dicit gelium doctor, munus apostolicum in hoc esse datum, ut fidei obediatur inter Omes Eentes super note Iesu. Uinea est ecclesia catholica. maduertimus diuins sapientiae sic visum,ut singularis gratis certomysterio ecclesia sua vineae frequenter inscrip rura conrar. Esa. s. Vocat domu Isragi vinea a se condita,plantara,Putaram Pedatam, maceria item conseptat nee tamen vinea eam labori tanto respodisse. Iterum aduersus vinea eam P paginis Israel, idem fere dicit Hiere.2. in haec verba: Ego plantavi te vinea electa, o me se me vertar quo ergo conuersa es in prauu vinea aliens:psa I. 9. dicit se vinea eam de Aegypto transtulisse, Retes diripuisse, S pIanrasse ea. Vinea istaec quatenus deRenerauit, duIcedine ob lita priore, bestia se terrae deuastationi enderelicta. Elegit itaq; a Iia ecclesia catholi cam, qua Omigenis charismatibus foecun clauit, ne qua unqua sterilascat siue degenere taQuod dns Marc. I 2.ita fatetur, dicensi Vineam plantavit homo, ec circumderat se per foderat Iacu, aedificauerat rurrim, re loca uir eam agricolis.Vinetu hoc siue no- uel Ietu,nunu interibit, cu noui, ac per hoc aeterni,testam eri opus existat. Verii exoti cis ampelis viticulis4 no est conserenda, nullu peregrinu seminariu a Iiunde in hoc nouelletu inferendu .Nouit dns vitem Sorech calli carpon ,vheres,pulchros, dulces, arm perpetuos fructus proferente: haec sal rem traduce da, nulIa aliunde in se recla. Sic dc Moses noIuit diuersa semina una semi nari,Deu. 22 Hinc arcedus est aper de syl-ua Sc singularis fera, psal. Ps. Vulpecula hac vineas erfodientes, insectaclae ct capse endae vinitoribus.Bestis vineis pestilentes, haereticos 3c schismaticos,hypocritas,phari isos superstirione Zc simonia depraua ros, signant. Archiepiscopi dc caeteri opti mares, huic vineae praefecti, qui hestias eas
arcere, abigere Sc capere deberent, partim cum Vulpeculis contra vineam hanc domini vulpinantur, dogmatistarum nouorum Patroni, partim vineae exterminatione diseu mu Iani Sc mussanti Oes muti canes,cu hesiijs illis simile iudiciu subituri. Soeconomus est Chrus,cui pater ora subiecit,quem dc omnisi iudice constituit Aero. IO. Quod secundu humanitate eius dictum accipe.Secundu deitate, consubstantiaIis Deo patrire sp iri tui sanct o,suapte maiestate, Poten tia, patri S spiritui sancto cooperas Cmia. Denarius f gnificat mercede vi Is aeterris, quam Christus verae, hoc est, opero steat mutuentis fidei fidelibus ex aequo promist
omnibus. De praemio hoc vide Mau.y. o. Lu. 6. 2 . Ioa Π.I Foru significat m si dii factuosum,voluptuosum rabulis plenia, octo revanitatibus seruiente, desideriis carnis Scoculoν obnoxiu. Hinc oportet salvandos abstrahi, atq; in Dei vinea, hoc e, in Dei verum cuItum, induci. qDiluculu,prima, te setia, sexta, nona, usq; ad undecima horam, sunt omnes aera res S secuIa ante re post legem Vsque ad incarnationem nostri fore ris, qua do nimirum plenitudo temporum
123쪽
& finis .enit secuIorum. Paxxxlam in δ' oportet me adducere, Ut audiant vo ne a m eam maximae cur em Vid δ' η dem mea fiat q3 sub uno pastore Vnu ouile. tim siquide tempore matutin0βψ F eir Iudaeoν sotu Deus eii,sed & pen, utri diro sua ea vinea Vigilarς ςR V ,.Deus qui diues est in miseri
Vocatio sentium. irca una ecima VL M mucis, in Vm
uenit alios states ociosos N dicit t
C; Dicunt ei: Ouia nemo HOS codu minus ea gfa digni fueramus. Hac coside- os in vinea, ratioe nunc ardetiores operi dnico instarexit. Dicit illi S Hbixe V . . . debemus, ut tardus veloce adsequat, τὸν & quidquid iustu fuerit, accipietiβ dam Vocatione in sedulitatis inuitatione Hoc verbum de vocasione gentili in xς arripientes. O nos itaq; felices, . vel tardilietendulsero siquide ethnici ad fidς N LRi vocati sumus. O fausta hora,qua tanta n
peruenerunt. Religio Vera longe aniςδ ἔψ gnantes, olbus retro seculis pIerimus, remst qui de in mundo,sed in Israelitica dux' ppetuo beata praedicamus. Benedietus qNxat gete. Tandere gentilitati Pane,qVς Deus, cuius gratia vocati sumus: nem VO filii haeredes in mensa neglexerunx, couir cantis vocem, nem cultum vineae abhor
ruerunt ut abiicerentur, in Oc nuuo tu num esse a salute,atq; toru eu nuius Ieculia Tito,immo contra suum meritu in montis Quata vero beatitudo dc felicitas in vinea Dei miseratione assumuntur. Mose sub xν Dei Iaborates maneat,in sequentibus cia poCananaeoν, ostendit&Israel inera D*i re nobis declaratur.
excinderentur. Atqui Israeli,Veroa Μ0ii ., non satis perpendenti, oculus nequa suce dominuS Uineae procuratori tuo: Vo
creuit.Legis sigde litera Iudsi sibi Ppi/ςςn ca operarios, Zί redde illis mercede, incipies a nouissimis vi' ad primoS.
getes, nisi & ad legis litera proselyri nerer, Cum aut veni 11ent qui circa undecioino danates. Μareharida circuivζxςσVI mam horam venerant, acceperunt
unu efficeret proselyturnulla alia rone,m
si ut in carne ethnicodi gloriarentur. Sed linguli denarium. nemo voces eoν audivit,. non Dei consi merces hic Ec lepus mercedis,una de Ilo, sed suo holes vocarent. Μaiores itam scributura ut videas veru esse sid Apsus di nostri tota die in foro steteriit ocios, neq; cit, fidelis Deus,gno obliuiscis opis nostri. ociosi solii,sed re curiosi,superstitiosi,&nu Vespera adest,nihil mundipter figura ad Ratores vanissimi. Tande ergo in pulchra huc restat.Habemus mercede pacia,supest& heatissima undecima hacce horula, re ut Sc fortes praestemus opera,cantet S ex nostri Deus miserius est, ct nos suaru ma- tremos effoetus vinitor antes. et Denar i
nostri Deus mHertus en, α nos suaru ma- tremos est oetus vinitor antes. R Oena
ra es , se nuum opus clementer agnoscens,in vine- hic intellige, ipsam beatitudine, seu vitan . Ah, . am eam sua inducendo. De serotina hac aeterna.No est exigua promimohscrnus vocatione ait apud Ioan.Io. Adhuc alias hvana sapietia,nullus Iahormulta curae3 unqua
124쪽
Merces donu est Dei duinplex. Operari OS requirit vinea domini.
on reni notuit inda Rare.Vhi Plato Vbi Ss siquidem patres, qui per fidem bonum tecta V kb Porphyrius ubi Neroth, Pha- stimonium promeruerunt Promissionem: o Nabucho nosor, AIexander, Iulm necda acceperum:quia DeuS rneliuS quidus Auguἔ .dr ossies ex ordine alii populi dam de nobis prouidi r ne une nobis con IIVr ni Habet eos domus exilis Pluto summarentur . Sunt cic in promptu huiuSnia nec vitra regna vini sortium talis. Ter Ioci caum pinna, quia placitum ita est paniax uouitam paemia nobis est pmusam, rri ccelesti, gloriam si a sui, nup a mcurus confiideratio imminuit omne mole' magnita care.Secu ida,Sic duxit nia bis doma laboris.Nihil nic nobiS arrogamuS,V1 nitariS suae diutrias dentes verius esse doma a premi u siue mer post haec glorietur m si in domino. 1 ertὲa, cede Merces vocatur ex patrissa nullaS mu ut hi qui ex circuncisione sum, distanet nenificentia ineffabilio non proprietate la- qua se gent Siloen diu Proprie peccari, in morS quam, quo Acto. 6. Graecos in mimi, eri S inferus donu Dei vita aeterna. Accedit quotidiano despexerunt, disceren1 e uere, huc ch, ne in nos sumus a laboramus, sed spi re abs se prori cerer id quod Apostolus fere
ritus Dei Icioso Chii fanguine nobis par inoibus suis tractat epistolis. Se Utur: tus:vnde suu opus dignu habes Parerfami Uenientes autem reprimi, aro1γIias, ut id in nobis coronet. Ve*ςry bHς trati Cunt in plus essent accepturi
' id mi R Acceperunt autem N ipsi singuli de
sumus in quos termini statum incidςxuΠr, narium. Et accipientes,mUrmuras
bat aduersus patre familias, dicetes:
c isq; quicu degat, videat sid negocij agat Redde ait, denarisi: nepe promissum it
cuius genuinum sensum sine catholico doctore assequet nemo. Arbitrari hoc, Smaius aliqd sibi praemii polliceri,hoc Ite murmurare, nihil aliud sibi vult, nisi Vt expri
:us fuerit laicus erit. Salas primisi est Prnis aegre sibi persuadere, ethnicis,e phanta uiosum Fidei per charitate operansi, mortin Io tang canibus immundis venient hus, ea ricini huius seculi cuius haptismus sem- in Ieplo Dei par ius esse deterendurnec vi V lo,ri os Rearitudo istaec est promissa. Iu- Io modo recipi edos, nisi prius circucidanmores Clipo di tur,dc legis Og seruatioi sese obstringsst: a ' : Ni -- - c - I Gar c.labor sunt, mineo de iugo, cui ipsi a teneris assueue huic merces t dῆ datur,ut pii tande id qd runt,Vna cu ipsis sudent.Hanc parabolam crediderunt, videant: quod sperauerunt, clare VideSActio .io. vhi fratreSex circucia acciniant Sc eo quod supra omia amaue' sione murmurauerur α expostulaueriri cia. mori teri se uatur in coelo. Vespera est Petro, ad incarcucssoS regnia coet e de recitat praevia ut requiescant a Iahoribus tulisset, Tandῆ vero simulac rei novitateras Apoca 1 coena magna Luc. l . Apo audissent, recepta excusatio e Petrs,Deum cal l .coenatio, Apocal.3. Vetera transie- de tam stupenda sus gratiae gloria magni
iser serum heatu feIix quies Zc grata refe- hus mireris circvcsἔ1S,Vide dc ipsum tuomctio' Immo dc felix labor, cui tata Fmissa apsorum princire,etia Polet vitione ea mi est heatitudo, qua oculus no vidit,nec au- Taculosam, hac in re nonnihil ad IIuc cespiris an I, nec in cor hois adscendit. Anse Iasse, Acto .io. GaIa.2. Aectimet aliquis Iemis o die in poena. Qui multum habuit RIS onus, Perpendat irem quanta macersa in deliciis, plurimu recipiet in tormentis. Moses ethnicos Zc Iudaeos discreverit. Sc dem S usu venit in premio iustitiae. Bona no demirabit,eOS qui ex circvcssione vocamensuram confertam, superabundantem ri sunt,hic pertinaces fuisse. Mustum viri dabit nobis in sinum. Non sunt condignae huS antiquas non bene conuenir. A serui omnes noctrae Quas patimur, afflictiones, Iute legi S ad Iibertatem regni c on per ad oloriam istam. F xit DeuS ut hoc intel uenire,non est res parui momenti.Prouerliguus. Incipitur ab ultimis: Omnes bium esit Semel hera, nunquam domina . Iudaei in
125쪽
GEORGII V UICELII DE TEMPORE EI O MILIAE.
In onaibus his attende Dei clementia, e Ie- non permanserunt. Sic N ex nobis De filicta S omia in bonis conuertentem. Per mur haeretici & schismatici: sed superbiae spiri mur hoc, ipsius bonitas cum FrImi S incla- tu tumidi, nobiscum Permanere noluerutrescit: atq; ad eam dispensatione Iudaeis Vtrunq; ex scriptura canonica sine nego relictum fuit. Iudii, siquidem supra hoc . cio euincere possum'. sed no Video, quare profunditate mytieriose Dei hic addiscut, in re omibus notissima, tepus perdamus. Ec humiliandi se doctrinam accipiunt. S. Hieronymus ad Damasum Papa mul Ethnici item cotra omnem aerαI' αλ hoc tum sudauit,ut ostenderet etiam affectum est,pusillanimitare, hic plantaneum uni me Sc vetustate eam querulandi, in sanctis via inuentur. Nisiem struma hac Iudaeo φ De toribus permanere, maxime cum hunc inus apte dedolasset, nobisi huic'ipsum in- locu incidisset.nos cum simplicibus agena dicasset,pore ramus suspicari, nos beatitu tes, hac nostra simplicitate satiS sumus condinis futurae plenam fruitione haudqua- tenti. Sequitura
quam Iud sis similem accepturos.Suspica- At ille respondens uni eorum, dirum non sequi non potuissetisancti maria Xit: Amice, non racio tibi iniuriam. tyreSranta alacritate suum sanguine haud Nonne ex denario conuenisti me,
quaqtiam effudiment. In super oc Iudaei SN eum Tolle quod tuum est, A vade.
humanaria virium gloriandi ansa penitus V Olo autem huic nouitIImo clare
nunc est ablata. Uicuntur in ecelesia esse sicut M tibi. An no licet mihi quod
sanctuli, hypocri rahi novo' pessimum Re C-i ' mei An oculuet nus,qui contra damnationis metit,alij; su a VO/Q tacere eo mei o O VIus merisa ausint comunicaret similes illi, pel tuu S ne quaeri, sa ego bonus Iumet
Iem ursi, quem nondum cepit, cuidam co- Acris D sc obiurgatio, argumento esseriario v edidit. Tantam insaniam praesens potest,q, paterfamilias pharisaismia dc hylocus potentissime corrigit. Nam si filio φ pocrisin, omnium malo P caput, oderit. patriarchadi, Abrahae, Isaac dc Iacob nihil Haec Petro succensuere, Paulo multa nego gloriae reliqui est in regno Christi, sis bar- cia facessere. Vere nequissimus oculus, sibi, harus hic glorieturme clarat hic Iocus,De quod Dei est,adscribens. Nonne impen- Adami uixta esse atq; Abrahami, hoc est, se malus censendus aegrotus, sibi soli me- Deum esse uniuersae carniSr carnem uniuer dici operam, multis aegrotorum millibussam, miseram dc miserabilam esse massam, praerepta,vindican sc Deus OptimuS max. indigam Dei gratiae. At te de hoc murmur Cananaeos sua ipsorum culpa extermina Israe Iuaru fratrum quod Sc nobis Sc illis uit, Israe Ii terram eoiu prae caeteris foecun tanto bono est non esse simile oblocutio- dam dona uir, aeterna quom heatitudinem ni illi Israelita hi veterum,eo se de quibus Ie illis per Chrisium pollicebaturi interim legi Iur Exod. Is .l6. V.Nume. II. q.IV.Deu- gem dedit, qua eos in suo cultu detineret. Iero. I. l. Corint. Io. Magno malo haec ipsa Eam qui custodiuit,vixit per ear&in prae murmuratio Israeli mi r in deserto. Hoc ve naturn eiuS curae, bonis terrs fruebatur. Adro qd inter fratres noui te fila mezi exortum hoc etiam praemium faciunt innumera berim eorum Sc tanta inuidentia dc murmu- sic quidem satisfecit nequissimo oculo illore obdurati permanserunt. Permassisse aue rum. Sed per Deum oro. edant quid tantote plerosis obduratos,ex Pauli epistolis li- rum beneficiorum habent, quod non Dei quido videmus. Sunt etiamnum plarissi de largissinia gratia profluxerit Quid ergo ecclasia, q huiusmodi murmur sopitu eXci contra Deu tuum Opt. max. superbis pia Diare audent. sunt autem partim qui in suis uis Sc umbra Quod si meritum tibi dare ipsoru meritis no solum fidunt ipsi, sed δί tur tuae iustitiae, eius puta,quam ante Chrsalios quoq; in eo fidere volui: partim, qui sit aduentum sine Christo habuisti ma-honis operibus meritum omne penitus Ie tecum ageretur, Iosue ust. Phil et Tir.3. negant. Sed haec lis retico di insania,ut piis Sed age nunquid circucisus abiecita carnis Ir Si nuuam infami notam inurit, parricula, etiam ipsis an elis es durior Si sic & fidelium eorum, qui ex circ si casione Πon, quare ergo ppurtu, id est. Rente S hea sunt, gloriam non denigrat, si quidam ex ritudinis cosorteS habere dedignaris, quas
126쪽
emittat:quod si nequis,neq; iustitiae solem
remoraberi S, quo minus radios suae gratis in uniuersum orbem diffundat. Verum ab Israeliticis pharisaeis, rursus ad eos qui fuerunt Nohiscia, veniamus.S. Ambro frus devocatione Remui lib. I. cap.s hunc Iocum cotra patronos voIuntatis sic em Pelagia nos appe Ilat citans, dc grauiter ec pie ira ctat. Ibide eta a denariia accipit pro aequa QIitate beatitudinis, dicens: Sub pactione, vitae aeternae aequalitas significatur.Hic Io cus etiam damnat Pelagianos nou OS, Ana haptistas nostrates Nouati SLuciferi euagelion e Cimmeriis tenebris Sc e Stygia palude reuocante S. Lapsis venia negant Erceriae hostes, sanctimoniae suae plurimum tri-huetes.Sed nouerint peccatu esse, qui diadeutra fide fit: sciant nullu opus, quantum' Hisbonu, etiam marsyriia, extra charitate extra catholicae ecclesiae pacem factu, si
non oberit, nihil prodesse.Viderint Ec sanctuli, qui in manifesta haeresin eam pedi in
Bus non concesserunt, P Ius aequo tamen suis fideles operibus, ne gratiae Christi ex ciderint. Audiant quid veritas dicat Mat. g. i. Publicani re peccatores praecedunt vos in regnu coelor v. Audiant ibidem cap. 23. phari faici fermenti assertores,ido Ia dc pastores,vivoru Sc mortuoria iudice dicenter Vae vobis scriba pharisaei Zc hypocritae, qc Iauditis regnu coeloria ante homines.VOS enim non intratis, nec aIios sinitis intrare.
Hic qui sese tangi sentit,resipiscat : Q eius
mali vacuus est, nunc locum vice antidoti contra malu hypocri os virus semper se cu circunferat. Sacerdos imperitus hic observet, oculia nequa, secudu Hebraismu, initidiae habere significatione. Prouer. 23. Ne comeda S csi homine inuicto,&ne desioculus de res cibos eius. Hebrsi Iegut am, hoc nequR si est,c si peruersi oculi homine invido. Graeci eum Racra αvoy vocat. Rursus ibi de cap. Πην ς; dit. dicitur Qui pronus est ad misericordiam,henedicetur. Hebraei Iegui Tob ahit, id est, honu oculia habens. Christus quoq; ipse de hoc oculo nequa siue peruerso, saepe agit Mat. I 8. Mar. 9. Si oculus tuus scandalizat te, erue eia,Sc. Μatth.6. Si oculus tuus fuerit simplex,&c.Luc.6. Hypocrita, trabem de oculo tuo elice Lu. l. Lucerna corporis tui,oculus tuus. Qui Iegit,intelli gat.Si cui miru videbitur, tam piuS Paterfamilias Israeli duriter responderit,audiat Ec eunde non minus aspere affatu amicos sitos Mosen re Iob. Et Christus agnus omniu mitissimus,Petrii obiurgans, ait:Sequere me satana, Matth.I6.Si contristatur quis electorum, bono hoc iIlius fit: cauerem inde iracunda voce:Ite vos maledicti
Sc. Sic N Apostolus contristavit ecclesia Corinthiorsi, sed ad poenitentia Sc satisfactione. Si impij contritirantur, consolationi ipsi aures suas claudiam.
Sic erunt nouisissim primi: Sc primi, nouissimi. Multi enim sunt v
Primos factos nouissimos, renouissimo S Primo S, nemo non vides. Gens quae
non fuit Dei popuIus,Dei filii sunt: S qui
hin Dei erant, ia non popuIUS. De TePro his hoc dico, qui neq; primi sunt, neqῖ NO uissimi. Na qui sua sorte conrenti, in fide Christi permanent, qui ex carnis S legis Mosaicae praeroga trua sihi nihil pollicent, qui nihil quod glorientur proferunt, cum primi tu nouissimi sunt. Hi cum Zacharia Deo super ineffabili gratia ea gentibus exhibita, gratias agunt, dicet est, isitauit nos Oriens ex alto,Vr illucesceret iis qui in te nebris sunt, Scin umbra mortis sedebant, Benedictit item Deo cu Simeone de lumine, quod in illuminatione gentiu dc in gloriam pIehis Israel emicuit. Hi in qua si mi Ii nobiscu sorte unum corpus Iesu Christi regis gloriae intercedul. Porro qci dicit,
ribi Ie est.Sic dc alibi dicit, Latu iter ad per dirione,multos tenderer angustu ad vita, Perilpaucissimos. Haec non cie circuncisis tantu fratrihus,sed Sc de ijs qui ex ethnicis
sunt Christi, intelligenda est e dubitat ne mo. Vides aliud eisse vocari:& a Iiud, et Voea lgi. Hic ne ore nostro delinquamus, abstrusa Dei mysteria missum facientes, de ijs fas aliud sitem, de quibus nobis ditarere licet, dice- gi. mus: nempe hoc: Unusquisq; in ea vocatio
bulet tamen digne Deo, qui se ad ea gra tiam voca uir, I. Thess. t. Hic audis vocationem, audis & dignitatis vocatovi menti O nem. Dignitas haec,elactio est, de qua dici tur etia Ioan . T. Elegi vos,vt eatis Zc fructu afferaris.IbiderEgo elegi vos e mundo. Ecce tibi simplici re certo disserendi utimur genere: nihil hic sophismatis,nuda hic scriPtura.Argentea euangelii buccina ,simpli ci sono nos de somno mortis excitauit omnes,ur in die honeste ambu IemuS. Honestas ea, est electio ipsa. Nostra no est, sed Dei.Apparuit, ait Apostolus,benignitas Ecgratia saluatoris nostri erga nos.Si gratia, notam ex operibus: a Iloqui graria no em gratia. Vocati mu Iti, immo vocari OmeS. Qui aut e Iecti Nunquid qui catechizant, omnes. Nunquid qui baptizantur,omes Veritatem audi:Non vos me eIegistis,sed Electoruego elegi vos ut eatis Ec fructum afferatis. argumen Ecce tibi fructu afferre,eIectionis esse argu tum.
127쪽
iublica ne re mercator diues,vide cui duci Bdas.Ouotidie domi tuae privia tum tibi lacrum 8c sacrificu viru conducis . , Ide,ite rum dico, Quo autore id facias. Et quare te ecclesiae,instar leprosi haeretici, subducis Quid catholico homini cu laxario. Caete' etiam nequidquam cia ecclesia,fine mitericordia, comunicas. Qui manet in me, ait Christus,ille manducat me.Haec de catholicis. Haereticos, qui seipsos excommuni
nat nomen Christi Dicis:Chrs duodecim tantur δέ resiplicat. Ut H. . di iii
'lasti unus ens fuit diabolus: ergo dc decim,nunc in m IR ' di IIII i
Hegio Dei certa no est Minime. Diabo- mus, in Syria die Ritai luIus est Pelasius Aerianus, Iovinianus,ocuin hyemis, in duodecim similes noras imIo neciva humilitate columbina matris ec fuisse diuisum:prima,auroraerduodecima, etesiae deridentes.Diabolus est Iudas & Si- vesperae fuisse depuratarreliquas, a primon magus.zratiae Dei venditores Zc ense usq; ad duodecima,pro diei Iongitudine siptores.S at solidu adhuc fundamentu,De ue hreuitare,um nosse suos,oes qui discedat ab iniquita glores aestate,breuictres hyeme. Hari ratre Augustus perpetuo S integer est nume nere noctῆ brumali tepore in duodecina
rimi A Armet M .. I ricia; horas fuisse dissecta, aestiuo in bre
hona ona vocatione vestra cersa 1aciaIIS.
Quid nunc porro desideras CGra elegit te, eade & bona opera tibi in symbolon dat electionis. Charitas est,qua eleciti a re proin his discernuntur,loan. Is .Quian charitate manet,in Deo manet,dc DeuS in eo, .loa. o. Et haec est charitas,ut mandata eius custodiamus,Ihide cap.s. Et qui seruat ver hu eius vere,in hoc est charitas,Ibide. Iam luce clarius,quae electio sis,quaeis Vocatio, audistis. Solidu hoc fundamentia stat,tia ctionis simplicius tradi pollit. Nanc no PO UIOreS. Huium Uia
tui non hoc Ioco depromere.Na qui mul- in Italia quom fuisse comemorat Uγ.epstis ad religione adhortantur,& no tradui stolaν 9. Ventribus nostratibus Deus Sceamrsimiles sunt iis,qui Iucerna praemun- homines tepora nequidqua distinxerunt. Runt,nec infundunt oleu.Nunc itaq; post Diem em sibi vertunt in doctrina eIectionis de vocationis, paraene- gunt ad congerendas carnes,dc ad secti nsos Iocii esse puto. Sed quia longus fui in clam crapula,bona hqraν pessima ractu doctrina breuior ero in paraene M.Audistis ram facientes.Quadrat in eos hoc MartiaeIectionis arvum entu dc periculu e,se,ma- lis in Acerram: nere in charitate.Agite igitur,considera Hesterno scelere mero qui credit ecezra, o L, si rizomit in instaretia Falliturain luce semper Acerra bibit.
te tepus breue esse, fine seculo N instaretia tempus esse acceptabile,iam propiore no his nostra esse salute g credimus.Pies horas habet duodecim.vndecima q a Chri-ctinatiuitate proprie incepit, pleriit:duo decima instatrvespera,in qua dias sicut fur,
Falliturain luce semper Acerra hibit. Veru vi cu electione hac ora tione Clauda mus,pmissa in epilogu paruulia c omplexa, cuiq3 pio comedata volo. Primia cuiq; videndu dico,ut in vinea hoc est,in ecclesia decima instatrvespera,in qua ans licui Iur, catholica,se corineat.Secudo,ut ita ea ipsa veniet imminet. Sim' ergo misericordes tot egregia exempla omnium disciplinaravi misericordiam consequamur, Pietas ad diligenter attendat, dc sequatur ardenter.
omnia utilis est.Ns errat sacrificuli nostra In gloriam Dei omnipotentis. Amen. tes,huius laudis sacrificii obliti, hecatom-
Euangelium Luc. VIII. Xiat qui seminatae minare semen seu. Et du seminat,ariud cecidit iuxta viam:& conculcatu est,es volucres coeli comede runt aliud cecidit supra petra:& natu,aruit, lUia n
seges habebat humore. Et aliud cecidit inter spinas:& simul exoris spinae suffocauerunt illud. Et aliud cecidit in terra bona:& ortu,secit seu
128쪽
sed factorem Petit Euagelicinoui inso
DOMINICA IN SEXAGESIMA.c tu centuplu. Haec dices, clamabat: Qui habet aures audiendi, audiat. Ino terrogabant aut ea discipuli eius, quae esset haec parabola. Quibus ipse diinxit:Vobis data est nosse mysteri u regni Dei caeteris aut in parabolis, ut videntes,no videat: Scaudietes no intelligat. Est aut haec parabola: Seme, est verbia Dei. Qui aut secus via, hi sunt qui audi ut deinde venit diabolus Sctollit verbia de corde eoin, ne credetes salui fiat. Na qui supra petra, hi sunt, qui cu audierint, cu gaudio suscipiunt verbures hi radices no habet, sa ad repuS credunt,& in tepore tentationis recedunt. Quod aute in spinas ceci
dit,lii sunt,qui audierunt 8c a solicitudinibus 8c diuit as Sc voluptatibus
vitae euntes suffocantur,&no referunt Ductum. Quod aute in bona terra, hi sunt,qui in corde honesto di bono audientes verbum retinent, frias ctum asserunt in patientia.
runtur,si quis etia verbirio ab illius OpimΟ-IND V CTIO. nibus cenodoxis dimentiat, iustificate S in re Vmma huius parabolae est, no rim, ille uniuersae ecelesiae orthodoXs Pasatis esse,verhu Dei audire,& fi tres flagellet. Heu,qs turbas in Germania de charitatis fructis Vacua reli excitauerurrheu, quantu sanguinis carina α-gione simulari,sed S auditui n- illa noui euagella,nouit Dei secu aduehis. aei bona opa addi oportere.Scriptura hoc Ille princeps,inquiunt, Oc illa ciuitas, illud ipm nusq no indicat, ex infinitis haec loca municipiu,euageIion recepit. At qd est II pcipue in psentia iit adducenda puto. Mat. Iud evagelion Sua oia Vedere,& dare pau .Non Ois qui dicit mihi, date diae,intrabit peribus Nossed q iure,quali; iniuria alie in regnii coelo sed si fecerit Voluntate Pa na inuadere,nec aris nec repliS Parcere.Ite tris mei si est in coeIis. Luc. s. Quid dicitis rurEuangeIion ne est,uxore sua relieta, se mihi, diae dite,& non facitis ea q VObib Pcie cubare, set propter regnu coeloBe castra-pio 8. Mater mea Sc fratres mei sunt,q Ver re Minime: sed etia post selectu monasti hu Dei audiui,dc faciut illud.Ioan. Ι3. Beati ces votum,nupturire dc dueturire immo estis, si feceritis haec. Rom.2.No auditores etia uxore alia atq; alia subducere,traduc Iegis,sed factores, iusti habebunt apudVe- red. Si expleta est mensura malitiae eoru, iam. Iaco.1. Estote effectoreS Verbi,& no au exorare sanete pater:ape illumina mentesditores tantia,fallentes vosmetipsos: qm siquis audit verbia,S saetis no exprimit, hic funilis est viro cosiderati effigie sua in speculo.Cosiderauit seipsum,ae abdit& cotinuo oblitus est, quale facie habeat. I.Ioa.I. Si dixerimus o societate cu eo habemuS, dc in tenebris ambulamus: mentimur,& veritate no facimus.Quod si in luce ambula illo ηt,ut verbii tuum, qd in manicis,m gladiis, in ballistis re honibardis popo se otii erant,cathoIice intelligat,dc orthodoxe ex primant. Sed his praefatis, nunc Sc euangelion audiamus.
Exisse qui seminat,seminare semesuu . Et dum seminat aliud cecidit iu
nius, sicut Zc ipse in luce est societate habe xta via:& coculcatu est, Sc volucres
zz P ' ,- coeli comederunt illud. Et aliud ceci
cato. Sic & catholici docet.S. Ambrosius dit supra petrarta natu,ariait,sa non de vocatioe gentiu b. t. p. z.dicix:Non habebat humore. Et aliud cecidit in
mil. 9. de eo qui mina sua abscondit,ailr so cauerunt illud. Et aliud cecidit in No fossi rapace re qui alie 3 i WδdV Πςς terrj bona: Zc ortum, secit seu crum
soli malefactores:veν ecia si horia facere negligit, aeterno cruciabit supplicio. No centuplum. me Iatet,ctiarissimi, haec q ia dico,plurib' Comunissimae adeo rei gnome no ob deprauars metis horbus fore ingrata: Ioui scura.Nullus ciuis,nullus miles, atq; adeonianistas putorq, qmhois evagelion evan nemo est Q nesciat,gdserere sit, quid me gelio Dei plarut,homine eu que Deu faci- rere Trames ite,lapis, sentes, ager semen, unt, adorari volunt In Dei sui verba semel notissimare tritissima sunt vocabuIa.Vti iura rutrDeo iram nro Zc eius ecclesiae peie- tur Chis huiusmodi parabolis,cu iucundisrare no formidat.Deu suu flagellari coque Iu simFlicib', Iiheler, ne quis dicere possisii 2 Fer
simplici-hus 8c orbus notas Christus
129쪽
C Per apocryphas parabolas reru coelestisi,
quales sunt, motus, gradus, statio eS,d Om',
i qua Iitates,ad spectus,oppositio es planeta xii Zc auro solis cognita marhematicis, - Christu rem fidei obscurasse. Habes ita iuhic terrestris atq; eius tritissimae rei para hola: Sctute vides re paraboIs se ita habere. nepe sic: Colonus se me comittit terrae ab unde plenam manu, sed non thylacer hoc est,no est prodigus seminis,hoc una effundens, sed arte Bc industria re longe gratissima sibi semina do terrae credit, foenus inde sperans se receptuν.unde Sc pulchro epi theto auarus dicit.Seminat itaq; cii gnausezer tu liberet sed neq; sic agricolae votis seminatiorndet Qui aut hoc Culpa dc vo Iuntate agricolaec No,sed vitio soli. Hic si qui de callis atq; regia via est,ubi se me non de occal:sed semen ibi auibus coeli deuorais dia,S viatoribus coculcanda relinquis. Illic solu scrupeii est,q coniectu se me tantina' er,donec in terra radices agere potest,taexu surgit:atqui ad rupes ubi peruentu me
Tir, porro radicare no potest tm ita emo-
Titur. Istic in senticosam terra se me cades, a vepribus una succrescentibus suffocatur. Verunta me qm ager Iatus est,no totus p
Petuus est callis,nec ite undici; dumosus &Iapidosus, sed superest alicubi humus commoda sationi siue semeti. Via,rupes,& dumi fassur, spe. sua frustrat agricolam:cui metueda foret inedia nisi spem promitte rei bona terra. Atq; haec est trita , iucun da parabola ad litera. ei' sensum ipse Chrisus statim infra profert.
Haec dices clamabat: Qui habet
Sinosin attende.Adeo serio dc ex animo Christus sua munia omnia, quae nosta nil ludum accipimus,peregit Vide lenorem dicendi valido clamore extendit, . Scnos quom attentos velit. Clamitat autem rQui habet aures audiendi,audiat.Q d. homo, auribus percipe quae dico. tua res agitur, tua causa ipse ego ferveo.caue tu tepeas tibi. Parabole est humilis,at sensus
est ter max mus. Age igitur, amorem au-1.cti hau di,gnomen suam ipsum interpretantem. Causam tibi adumbrat, quare multi fini ' vocati,& pauci electi hoc est,quare multi damnentur,& pauci seruentur,id 3 in uno
agro Hic sermo, audiendi aures requirit. Aures re auriculas carnis omnes habetistat animi atrenti aures dominus a vobis exigit. De auribus patulis re arrectis, habes
hus,quae re ipsae audiendi aures sunt, hahes Hierem. 6. Cui loquar,& quem conte-
stabor,ut audiant Ecce in circuncisae aures eorum, Sc audire non possunt. Ioannes ql in Apocalypsi audiendi aure S POsau Iat.Faxit Deus, eas illi accomodare possimus.
Interrogabant autem eum dii ci.
puli eius, quae esset haec parabola. aibus ipse dixit:Uobis datum est
nosse mysterium regni Dei, caeteris autem in parabolis: ut videntes,novideant:& audientes,no intelligat
Discipuli dominum interrogant priuatim arbitris omnibus remotis, hoc est, absente populo, Marc. q. Hic laici acciperet exemplum interrogandi, idi suo tempore S loco. Sic dc Apostolus monet mulie res,vi domi suos viros interrogent, in decorum sit, mulierem in coetu loqui S*d Lilesii quae,malum,humana peruersitas laici par i ii iii timi ius sibi arrogant, non solum sum,
viri, sed dc mulieres nouae apostolaer par- n,cathittim Iaici adeo sunt ignaui,ut videantur ni- α nil scire velle. Sunt ex nostratibus filicer
nia, qui octoginta dc pluribus annis sacras
conciones audierunt, nec puerorum quidem carechismum didiceruirrisus dc scandalum haereticorum S Iudaeorum pueris. Fueros suos haeretici statim a cunabulis in Bituunt,quibus scripturae Iocis catholicis illudant. Pueri Iudaeorum itidem cu paPP3 propemodu legis praecepta addiscunt. Grandaevi laici nostratium sunt, in quos recte dicitur:Senes his pueri, quippe qui etiam de primis elementis nostrae fidei,pIane nihil sciunt.Dehet quis paterfamilias domi suae episcopon agere,liberos suos re familiam diuinum cultum docendo,& religiose regendo. Sed proh Deum atq; ho
minum fidem,capulares senes nostri,bonarum morum infignes sunt corruptores. In nequitia, malitia dc fraude,vetuli nostra tessunt exercitatiiumit his rebus occaIluerunt, adeo ut dicaturi Si non vis calui,caueas cosortia caIui.
Inprudelia vero Dei,in religionis scietia, in os fidei intelligentia ,hruta dixeris animaria,Sc ab asinis delapsos. De fide simplicium, ecclesiam pie sentire non diffiteor. Quid de fide simplicium Iudaeorum,e Ora quos synagoga olim habuit, ecclesia senti ar,non ignororquid denim de fide implicita dc explicata disputent scholastici,no me praeterit.Verum S noui quid de ignoran
tia crassa nepti gentiu discere inter oes con Igno' ueniat. Stat sente tiarignoras ignorabitur. no Et si ignoratia excusabilis Ois,quare urget G ApostoIus tantopere episcopos,ut subin
de s dicent verbu,tempestrue, intempesti
130쪽
ue. Quid Moses Sc prophetae i uniuersum
aliter agunt Salomon, Philo, Iesu S Sirac, nonne id e citide ad sacra philosophia ex hortantur Ita sane, sed surdo fabulam canunt. Vnde re ethnici posthac erunt nostri iudiceS. Moralis poetae hoc Fceptu,nonratiu damnabit socordiam: Non pudeat, que nescieras, te veIle doceri: Scire aliquid, laus escipudor est, nil discere velle.
DiscipuliChri,viri desiderioν homines Scsancti philosophi, sermone Christi auditu,
quantii ad Iltera, non obscuru: sed quanta ad mysterisi, fac rameta salutis in medulla habente abdita: ruminantes, dominum de eo, quatenus no intelligebant, rogitabant. Nihil futiIe ex ore sacratissimo prodiit, nulIum iota, nullus apiculus est Christi sermonsi, quin vere sit salutaris, modo intelligat. Vnde Ecdominus no tulit moleste,ci, de parabola sua rogaretur. Tantum T abest,Vt discipuIis suis sensum parabolae inuiderit, ut etia id,quod illi n5 rogauersit.vltro addiderit. Sensum gnomes discipuli petie runt: Chps vero una cu sensus ei' declara tione, etia ratione, quare sua mysteria nolit cuiuis manifestare, re quare libenter in parabolis Io quatur, addidit. Significantius hoc vides apud Matthaeum cap. I3.Vbi ait: Ideo in parabolis Io quor eis, quia videtesno vident, Zc audientes no audiunt neq; intelligunt:& adimpletur in eis prophetia Esaiae, dicentis:Auditu audietis,Zc non intelligetis:& videtes videbitis,Zc non vide hitis. Incrassatu est em cor popuIi huius, dc auribus grauiter audierunt,ec oculos suos clauserunt, ne quando videant oculis, de auribus audiar,& corde inteIligat,& couertantur, dc sanem eos. Vestri aut beati oculi, quia vident:& aures vestrae, quia audiunt. Apud Marcia idem legis cap. 4.Vobis datum est, nosse mysteri si regni Dei: iIIis autequi foris sunt, in parabolis omnia fiunt, ut videntes non videant,re audientes n5 audiant,&non intelligant, ne quando conuertantur,re dimittantur illis peccata. Et dicit eis:Nescitis parabola hanc Sc quomodo omeS parabo Ias cognoscetis Haec
ibi. Sensus est: Messiam in paraboIis loqui Oporter, iuxta pol. V. Nam 8c id peculia re fuit omnibus prophetis. Ezechiel praecipue grandia dc profundissima regni coeIOru mysteria,Vtut aperto pectore ageret,iectis verbis prosequi . Causa est:No sus amaracinu curar,nec vina ΜeIampus. MarRaritae itaq; qd Sc Chrus dicit ante porcos no sunt spargedar, nec sanctu canibus da imdu. Ta preciosam re, nudis verbis noluit in Vulgus promiscuu spargere,sed parabo Iaru inuolucro tegere, ut audito N bonoru
menteS excitaret,sc faceret attet os. Cosiliu Dei sun effectu sortiebar in discipuIis qui αμελη γαια,id est, neglectus angulus,id est, oscitabundi re honaM redi fastidiosi no fuerui. Dicit ergo illis: Vobis datu est nosse mysteria regni. Quare aut illis darsi. Cer te ga rem sacrosancta Ec salvifica credide runt verbia, cuius sensum scire desiderabat. Sic semen hon si in spicis S folliculis obtexit, ut tritura do Sc ventilacio disquireretur diuina sapietia. Quis nesciat seme in serru ta iacens,volucribus esse obnoxis Et quis dubiter, semen inter Iapides Ec sentes peri re Sed sub cortice parabolae latet succus remedulla falutaris intelligetiae. Iudaei qui nihil pter litera legis operu requirebat, nec
dum tantor e mysteri Oxv capaceS erat, Uin si in vires antiquos fusum,dc pannus no inuus putidae vesti consutuS,Rraria amititit.
Adde Φ Sc in synagoga via perditiois erat
Iara, dc pauci virtutis re re Iigionis amates, angusta salutis viam tendebar. Paria ergo affecit eos gnomer& sic in illis adimplabatur cominatio Esaiae iam audita.Vide Io an. 12.Act.28 Atqui vehementer timeo, ne dc nostratisi plerim hoc Esaiae tangantur oraculo. Tangi vero ia paulo ante de cui pabili ignoratia senu o Redimus.ViIIam Sc
nostrates emereriuga boum exercetruxo
res ductitere quia de panibus auctis come derunt, quasi aliquid noui audituri,in ecclesiam conflusit no propter Christon, sed ut videant Lazarsi rediuiuii. De haereticis dubiu non est, quin cn Iudsis eo de vecte Sciugo cscitatis detineant, grata illis copede. Sed audiamus nunc paraboIae dissertione.
Est aute haec parabola: Seme est
Verbu Dei. Qui aute iuxta viam, hi sunt, qui audiunt, deinde venit dia σholus, Sc tollit verba de corde eo rum, ne credetes salui fiant.
Sensus est: Vt singula discipuli chaorissimi intelligatis, pensiculatius singuIa expedia .Semmas semen fusi agricoIa Dei patris si re ipse agricoIa est fiIrus exist1r, et de corde paterno, Ec de regalib' sedili' coelestis gloriae exiit,Pq; incarnationem huc
in udu venit, no rapere, sed dare. Dare aurseme Uitae, qd no mo nuIIus regsi nasidi, sed
Zc qd ne angeli et de coeli pstare possunt.Lihere itaq; semente facit, potissimu hic in Galilaea,an T rota Iudaea: sed seges adhuc hu au non apparet Iaeta, sed peril rara Seminis di β Fb quippe aliqua pars in semitas cades perit. 'δ QPm
Audi topi quida calle siue tramite Plane re farcti Iaisi ferunt: doctrina euangelica auribuS audie Herit 'teS,etia cordi immitteres,veritate mani se