장음표시 사용
241쪽
Omis qui audit sermones hos,& facit eo S, assimilabo eum viro prudenti, qui aedili cauit domum suam supernrmam Petram. De hoc veteri euangelio dicit sanetus Augustinus:Dilectio sanctos discernit a mu'
do, quae iacit unanimeS habitare in domo. in qua facit pater 8c filius mansione, quanant& ipsam dilectionem, quibus donant in fine etia ipsam suam manifestationem. Sed ne noui euangelistae, veteres Philisti ni hic coeno nostrum laborem Oh Hruaris, dicentes Christum hic non loqui de obser uantia praecepto F Dei, sed de verbo suornouerint, Chrrstum sese ipsum declarare, paulo ante,ubi obiectionem hanc Iovinia nisticam praeoccupar,dicens:Qui habet p-cepta mea, Sc seruat ea, ille est qui me dili-oit. Accedit, Sc verba Dei passim inscrissura,pro prSceptis accipitur. Et friuolum penitus est,quod dicunt, sermone Dei seruare, esse fidem per verbum in corde reri nere.Sed Ioan . S. hae neniae prorsus confutantur, quod alibi crassiori Minerua docuimus: nunc breuitatis causa, salte unum Christi exemplum adflciemus. Christi uni cum exemplum,quod hodie in praesenti loco proponitur,adducendu putorV t agnoscat mundus, ait, quia diligo patrem, proepterea quemadmodu mihi praescriptu esta patre, sic facio. Ecce tibi, quicunq; pius catholicus es,fundamentum certum Sc fir- mu fac ergo veri rati acquiescens, ad Sirenarum Voces obsurdescas. Qui charitate praeditus est, qui igne diuino flagrat, haudquaquam onere praeceptorum Dei graua hitur. Hic ipsum, ut Christus toti mundo
testaretur, ad confutationem nouoru euanRelicoN, prouincia non modo docedi,sed re faciendi subisti. Euangelium catholicoν est, in Christum baptizari,S facere quae cunq; ille nobis praecepit: lex perfectae li-hersaris, ne regnet pecca tum in mortali nostro corpore.Nem obseruantiam Dei praeceptorum, Christi merito dc spiritu sancto editam peccaminosam dc danationis aere nae meritoria esse, sed Deo patri supra omesacrificium Iegis Mosaicae Rrata, iuxta hoc quod ait: Et pater meus diliget eu. Quem vero diligil:' Iniustum Absit, sed iustifica tum. Quae vero consummatio iustificationis Si quis, inqt, diligit me, mandata mea
seruat. Amat pater natura omnes, Opus smanuum suarum agnoscit,obseruanteS Ue
ro sui, pietate pollentes, proprie dc specia Iissime tanquam amicos suos amat, dccum Abrahamo alijsis patriarchis, amicos suos vocare non erubescit.Quid hac promissione maius quid iucundius Promissionem hanc si quis vere credenti corde receperit,
nihili ille amicitiam huius mundi di eius do
stat. Sed hacten' no idite arctai latius em exeris. 5 qui x ςrgQ Et ad eu , ,
maioribus charismaribui, ri henti dabi tur; unde ignas bic diuinub linii fumigi, non extinguet, Esaiae 4z-m Rixit ei u. Si qu operosum inueneris amicum, illi se vicis sim quod cum venia nouorum euangeli liarum dixero operosum e bibebit. Qui hoc. Manutionem c Ostruer ubi sancta Trii, apud eum. O maiestarem,o pondus verborum. Mansione, inquit, D caemus apud eu. Vult ergo ut faciat bomo: sic em fiet, vi stipse operetur. Qui dicis r Hoc fac, S uiues. idem dicit: Ad eum Veniemus, Sc mansio nem apud i Ilum faciemus. O apparatum,
o opus. Dic noue Euangelizaster, possitne Deus veniens habitationem sibi in homin perficere iniusto Obserua catholice, ver ba Christi esse certissima. Cave igitur,Vi
tiligatores nouos euangelicos perpetiarii ea peruertere, di quoquo uersum torquere. Homo custodiens mandatorum Dei, vi qiustus,cum ex fide,tum ex ea Dei praeceptorum custodia, temptu dc habitatio Dei fit. Faciut sibi mansionem pater, filius, S spus sanctus, hoc est, holem sanctu sanctificant adhuc, iustum iustificant adhuc, amorem perpetuant, Sc fidem informant,exornassi, maioribus p subinde charismatibus beant. Ornata domus, ornatissimi domini argst mentum existit. Hoc loco disce sensum gl- :nuinum verborum sancti Pauli 1 Corist i
temo,sexto,2. Corinth.6. Ephesi .r.ubi dicit,nos esse templum Dei viventis, etiamst cundum corpus. Idi dicit iuxta scriptus/ 1 Levitici 26. Esaiae sΣ. Habitabo in eis, p. snam tabernaculum meu in medio eoruν, non eiiciet eos anima mea, sed ambula,qinter eoS, 8c ero Deus eorum, dc erunt ipμpopulus ni eus. Sed qui erunt popul p.
temptu dc habitatio eius Natura filubam, dicentes, domine domine atque b) ptizati, opera bona negligetes Haud q*ὴ quam, sed fide vividam operosam. Abi/hae referenter. V nde ibidem Levitici simo sexto ait, δc paulo ante: Si m pdlii mea custodierint, si in prsceptis meis δμ' lauerint,& fecerint ea. Haec constructi Q δpparatus Sornatus domus Dei, e 'nu Dei, ne sis glorietur. Neq; em ηφ' hi'. Vi in pcedeti dictu est sermone) amatris.'
Sine me, ait, nihil pote itis. Parox in '
242쪽
cola palmitem Cecundum purgans,Vt co Haec locutus sum vobis, apud vos piosiores fructus edar. Haec est illa b3biIR Paracletus autem spiritus sanctus, quem mittet pater in nomi Moses oc aIius quicunq; homo. Axiu b ς ne meo ille vos docetist Omia, iugde charitatis via: nunc de hS qui si,δxyyy ς et Vobis omnia, quaecunq3 diXe
Qui non diligit me, sermones me TO Uola IS. os non seruat. Verbu Dei, ipse est Deus. No est ergo hu
Μaius dicit dc minus una complectituri mana' virium, verbu hoc citra spiri u landion facit Dei voluntatem,non custodit Ie ctum, id est, sine Dei gratia capere. Infra ersem Seuuitur erRo, neque eloquia oris go ca.16.ait: Adhuc multa habeo vobis cli- Dei dilivit super aurum S topazion. N on.cere sed non potestis portare modo. Quemeditatur in lege Dei die ac nocte.No cree coeli coeloru capere non post uni, quom P dit Salomoni Prouerb. tertio, dicenti, con do eum digne pro re compraehenderit 3Π-Quisitioes sapietie diuinae praestare auro re gustia mentis humanae Nunc postqvalpi araeto. Non obaudit spiritui sancto, dicen ritus sanctus capaces nos verbi facit ique ii ibi de capite octauo: Accipite disciplinam scit, Sc eum veru esse Deum, unum cu patre meam,&non pecuniarmdoctrinam magis reverbo esse numen. De spiritu sancto ut quam auru eligite.Villa re iuga boum qui- dc nunc dicamus, Iocus est. Sed quem coelina emere uxorem ducere animu induNis. coelorum capere non possunt, quomodo i His in rehus acuti sunt filii huius seculi. EX Ium humana exploret linguat Verum quo fructibus arbore aestimat diuina sapia. Ser' niam digne praedicare non possumus, non mones meos non seruat,inquirrergo S me ergo tacebimus. Sol. Iuna, stellae, volu no amat ergo S iussitiae non est esuriens re cres,pisces, bestiae,ignis,aqua, terra,aer, octoi
Verbum Dei Deus sine Deo non cavi
struit. Audistis, omnem thesauru nihil esse bustaq; modis poterit, ipsum paractetum collatum verbo Deit rogaS ergo,Vnde ista extollit Sc fatetur, in tympano dc choro, in preciositas verbo Dei coringat Audi Chri chordis Sorgano,in cymbalis henesonaristum hoc in sequentibus docentem. tibus 8c iubilationis. Paruitatem nostri scr arionis ipse spiritus sanctus in cordibus ue
Et sermonem quum audi NiSi ΠQΠ stris dignetur facere ampIissima.Fidem n est meus, sed eius qui misit me,patriS- his Iargiatur cum simplice tum puram,Vs
Non est meus,hoc est, non est humanus. iam in speculo fidei contempIemur, postea Sic supra eodem dicituri Verbaqus ego Io facie ad faciem visuri. Interim scripturaequor vobis,a meipso non loquor.Pater au adhaerebimus sacrae. Scriptura utriusq; te tem in me manens, ipse facit opera. Ver- stamenti eumcit, Spiritu sanctum cum pa-hum humanum, verheras aerem voX est. ire dc filio Unum esse numen, tres perso unde etiam, teste Bernardo, Verbum dici nas,Vnam essentiam. Hoc eccIesa cathoIi tur.Verbum Dei est ipsa potentia Dei. Di- ca fide orthodoxa semper credidit, Pneu -xit siquidem Deus,dc omnia facta sunt.Sed matomachi hac in fide aberrantes,etia uni quid est quod iam audiuimus eum, dicem uersalem ecclesia vi h fretis carcinoma est rem: Qui non diligit me, sermones meos vitiare conabantur. Arrianus Macedoni- non seruat Attende Christum verum De - us, diaboIicus ille haereticus, huius errorisum esse dc verum hominem. Quod dicit, praecipuus extitit auror. Sed vicit veritatis Sermones meosese verum Deum, consub- columna eccIesia. Paracletus ipse spiritus, stantiale patri S spiritui sancto, adfirmat: ex haereticorum ea adspergine efficace ad quod dicit, Non est meus, se verum homi- uersus omnem haereticorum tabem medi nem declarat. Augustinus facit disserenti camentu praesentissimu effecit. Extant in am inter sermones, Sc sermonem: per ser- ter alia eccusiassica monumenta, rres libri monem,accipiens verbum hoc, quod erat diui Ambrosii de spiritu sancto ad Gratia Ha principio apud Deum, hoc nimiru quod mam Caesarem. Extant Zc totidem libri Di DeuS ipse erat, Ioannis primo. Et haec in- dymi Alexandrini, quos Larine reddidisterpretatio facit ad verbi Dei praedicatio- sanctus Hseronymus. Hi duo columnae ec-nem.Verbia potens, immo omnipotenS est, clesiae,ex utroq; testamento Iaritu aceruum quia Deus est. Certum est, quia ipsa existit scripturae coaceruauerunt Vr raro thesauro veritas. V ide canonem I. q.1. Interrogo. etiamnu se gaudeat ecclesia locupIeraram Vi Sptis sal inctus cum Patre dc ii Ilo unum est niune.
243쪽
Vides catholice quid debeas patribus, vi
des quare diabolus haereticos mitiget ad detrahendum columnis ecclesiae. Spiritus sanctus si olim P prophetas est locutus, quire per sapientes, Salomonem, Iesum Sirac, Philone Sc alios, sua mysteria huic mundo Protulit: nunquid i Ite in nouo restamenio ab apostoloru temporibus usq; ad haec rio sera tepora obmutuit. Nunquid ecclesiam,
cui pxoprie est promissus, hactenus dereliquitata on dereliquisse, sed prophetas, doctores δέ rectores, iuxta atque apostolos dc euangelistas ecclesiae semper ah unde prae fecisse, Apostolus Ephe.4. restis est. Faces fant ergo dc abeant in malam rem nouitii Euangeli castri,qui se ira hodie de genuino scripturae sensu ostentant,quasi spiritus sanctus hactenus Endymionis somniit dormierit. Haeresis antiqua nouum euangelium, si patrii gloriam omnino suppresserit, quid aliud sperare possimus, quam Arrium,Eunomium, Macedoniu, dc omes denim haereticos emersuros Dibaphi nostrates S sacramentarii, eius rei ut clarum, ita 8c horridum exemptu existunt. Credit eccIesia catholica atq3 orthodoxa, spiritum sanctum a patre di filio, non factu nec creatum, sed
Procedentem, unu numen esse cum Patrere filio, hoc est, Deo patri Sc filio esse con
substantialem. Hic spiritus consolatorius in die Pentecostes sacra,discipulis qui de iIIapsus est,iuxta sacra historia Aet. r. . sed norunc incepit esse. Neq; enim instar aliorum
ventorum ex aere agitato atq; commoto
sic enim de ventis ratiocinatur) formatus est,sed plastes ipse e coelo venit. PIastes,in quam, ipse:quia in principo re ipse creaturae opIfex erat. Gene. I. si quidem diciturr Spiritus d ni ferebatur super aquas. Non auster,iIon aquilo, g necdum eranr, sed qui est aeternus dc immensus, spiri rus qui Deus est ipse,Ioannis quarto. Pios ab illo repore spiritus ille semper rexit,& ta nil peculium possedit, impios auersatus,Gene.6. Quod vero piis semper sit moderatus, habeS in exemplo Iosephi Gene. i. Quod omnigenis
donis,eria artibus, donauerit mortales spiritus almus, vide S exemptu Beza Ieel Exod. 31. Usis pacis S unitatis autor, praeclarum typon sacrae ecclesiae traducis praesignauit, Num. II. accipies de spiritu Mosis de eo tribues septuaginta viris ad hoc Hectis, n5Mosis spiritum extenuans, sed vi ecclesiae traducis figuram prs mitteret. Cae eru que- admodum neq; fonti aliquid detrahitur, si quis ex eo bibat: neq; funalis famae, si quis candelam ex ea accendat:fic Mosis spiritui nihil dempsit, quum eo septuaginta viros adimpleret Deus, Gene. q3 clare dicitur Io
ritum Dei habuisse. Iosue quoq; spiritu D ipraeditum fuisse, habes Numer. 2I.De Ge deone, Samsone, dc de aliis ducibus, quo, scriptura spiritum Uei habuiise commembrat, tacebimus. De Prophetis hoc salte ad ducemus, Heliseum Heliae spiritum sorti tum, sed duplicatum, secundum mensuram donationis spiritus sancti, Φ. Regu 2. Spiritu sancto alios quoque Pro Pliαras locuto,
esse, vides I. Perr. Ι. 2.Perr. i. Denim insaniacto sanctorum Christo Iesu Pleni ime est declaratus. ChristuS siquidem per spirita
sanctum est conceptuS, Lucae l. Matthaei i.
Haec est prima unctio Christi regis Iudaeoru Spontificis summi.Dein statim a paria tu succreuit puer, corroboraru S in spu, Lucae se cudo. In baptismo innitebatur illi, Matthaei tertio. Postea statim a spiritu ductus est in desertum, S in omnibus illi adfulsit plena Iampadet nem enim ad mens ra dedit Deus fideli seruo suo David,Ioannis tertio.Et haec est alia unctio, de qua dicitur Esaiae sexagesimoprimo, Lucae quaristo. Caue unctum verbum intelligas,quia everho Procedit pneuma. Secundum numanitatem Christus dicitur plenus spiritu, Ioannis L Psal. O. 132. Nessi silentio prae' stἴit,
tereundum est,eriam in veteri restamento tilii tino me spiritus sancti celebre fuisse. Psal. O. e iii 1, Spiritum sanctum tuum ne auferas a me. tcii:th Sap. 9. Sensum autem tuum quis sciet,nifi nthartu dederis sapientiam, S miseris spiritum lx It sanctii de altissimis Ecclesiastici l. Disciplina sapientiae cui reuelata est Smanifesta tac re multiplicatione ingressus illius quis intellexit Vnus est altissimus Se . sesituri Ipse creauit eam in spiritu sancto. Denim Esaias ait capite 63. Afflixit spiritum sancti eius. In hunc locum procul dubio respexit Apostolus, Ephesiorum quarto dicens:Spirum sanctum nolite contristare. Item pro Phera idem eodem cap. dici trdos, Vbi dicit, Deum spiritu sancti sui in medio populi sui posuisse. Et Didymus cietat huc locum libro secundo. Nunc por sσἔs
ro spiritum sanctum verum Deum esse, ab m oeffectu, opere,proprietate Sc officio p disca eg simus. Effectum vero siue virtutem spiritus rρ sancti,nomina, quae illi scriptura tribuit canonica, satis superis exprimunt. Spiritu iusanctum nos Germani vocamus Doshmi senoeist, nec satis constat, d sibi vocabit tu Celsi velit. Neq; em conuenit Hebraic' neqῖ Graecanico πνευμα: quod verit potest fatus, flamen, spus Sce. Germaniς Verisimile, hoc vocabulu Gernia
mcum alludere ad canticii e cese Πη' o
244쪽
t Sc nescias unde veniar, aut quo vadat, Ie item inclinat cor nostrum in testimonia nec sit qui illi poterit resistere, quavis hoc Dei a ueriens nos ab Omi auaritia, cantabi Psylli in Aphrica aliqn attentaverint. Poe les facit nobis iustificationes Dei, in incolae aptu epitheton vento fribuunt, dicentes Peregrinationis nostrae. Viam mandat omrapidum. Dicitur Sc aura ventus, quia haud Dei currimus, illo dilatante corda nostra, secus atq; zephyrus, corda lassa recrear, Sc Psa I. ii S. Hoc est gaudiu spiritus, de quo Road labores subeundos animar. Cepha Ii fa- ma. I Hic ducit volentes, Roma. 8. ducit lihula, eius rei non obscuru exemptu habet. Iios Dei Galat s. Dicitur ergo dc spiritus It Quidquid id est solaminis, quod aura cor bertatis,& adoptiois filio Dei, Rom. 8. 2.rori humano confert, hoc animae praestat Cor. 5.A deo ta eXhortati Ο,ου co solatio, ne flatus supernus. Et quoniam spiritus san- cessaria. Nisi em ille nos admonear, nosmctus secundu nobilissimas linguas, Iebraeis voIetes ducat, tranquillitas iners βc vitiosa am Sc Grscanica, nomine venti praecipue erit. Breuiter: ildild in nobis hom est,hoe exprimitur, ipse spus sanctus in die Pente- OFatur honus ille spiri rusrunde pro variis costes tanqua impetus Venientis flatus ad- effectibus bonitatis eius in nobis, varia ad uenire maluit, Acto.r. hoc huc nota habet: sed nos breuitatis pra ad in Esr, aduenientis flatus. zrma flatus. Huc per- huc unu adiiciemus,nepe hoc, dc j ναμ se,. tinet quod insufflauit diis in discipulos,di- id est,uirtus dicitur,Luc. i. Virius puta altiscensrAccipite spiritu sanctu, Ioan. 2O. Nec simi. Et idem euangelista cap.rq. a ita Sedeo abludit quod dicitur Gene.2. Insufflauit, te in ciuitate quoadusq; i nduamini virtute quia Sidem verbum est apud Ioannem ex alto. Iuxta promissione eam hodie spita in Genesi, Eεφου--ορ. In Genesi aute in ritu potenti, virtute altissimi repleti aposto pirauit homini spiraculum vitae corpo . Is . Nemo ergo spiritui illi, qui in ipsis erar,ralis, nunc spirituali vita gratia reformat resistere PoIuit,Actorum 3. 6. Lucae 2I. Dν hominem, quod ita in sermone S.Cypria- nam is ea,etiamnum in fidelibus fortior,spinu S submonet vere diuino.Philosophi spi- ritui huius seculi, per hanc triumphari αTitum sanctu vocant anima mundi, Deum star quicunq; triumphat restar. Porro quia
quoq; Vocant mente uniuersitatis, diuinae omnia ira Operatiar, ut nescias unde veni Porensiae assignarido, udi Luna, mare, aer, ar, aus quo vadar, magis in scriptura spiri 1e rra, VTeant arm regatur. Aura haec oIim rus dicitur. Sapientiae septimo, Subtilis Maudita Heliae, . Reg. 19. Potestas haec spiri- PenerrabiliS. Caeterum ut videas consub
tus, olim suscitabit nos, iuxta hoc Ezec.3 santialem esse patri Sc filio, nunc vocatur Scietissia ego sum d ns,cu aperuero sepul- spirirus Christi, Romanoria octauornunc chra vestra,& eduxero vos e tumuIis ve- spirirus filii, Galata 'quartornunc spiritus seris, popule meus,& dedero spiritu meum PatriS, Matthaei decimo. Haec de nomini in vobis, Sc vixeritis. Atm haec de nomine huSr nunc quom eius virtutem ex epithetis spiritus. Vocatur Z Dei digitus. Hoc scri- colligamuS. Epithetiam praecipuum est,san
pia lex in tabulas lapideas Exod. 3 i. hoc Ec ctus, de quo supra ex Esaia & Davide no cordibus nostris ea quotidie inscribitur, nihil diximus. Nunc quoque hoc adiicien Hiere.3i. Hoc ira vides Matth. D. N Lucae dum Puro Leuitic. i. Estote sancti, quo ni el. Dicitur Zc arra, quia pignus est certum. am ego sanctus sum, dicit dominus. Dici ct , hoc est,sigris S arrabo, quo obsi- rur ergo spiritus sanctus, quasi sanctifica Agnamur, hoc est,certificamur de beatitudi- ror. R oman Or. Primo dicitur spiritus fanis ne aeterna, deiu haereditate paterna, Eph. I. ct in catio is. Hic quoq; Deum natura esse viz. Cor. I. Dicit di chrisma, id est,unctio in- des spiritum sanctum. Quonia quod dixi terius, qua ungimur unctione utriusq; di- Deus solus sanctus S sanctificator Ezech. Rnitatis, sacerdota Iis nimiru Sc regiae, for- 'V. ViXimus Paulo ante, ethnicos phiso Splls lanititudinis puta Sc omnigeni boni, 2. Cor. I. sopho S non ullam persuasionem de spiri- eius no i Hoc chrismate unctus est re ipse Christus, tu sancto habuisse:id nunc adfirmanducen ethniciscPsal. 44. Hebr. I. Acto. 1O.De hoc chrisma seor neq; em solum anima mundi, sed &spite dicitur l. Ioan. 2. Vnctio qua vos accepi ritum sanctu nomine agnouerut Valerius fisabeo manet in vobis. Item ibi det Ipsa Marisib. .cap.τ. dicit:Arm ut illa di aedes Vnct1o docet vos de omnibus .Ex istac vo- sacra domicilia harum fida hoam pectora tio e nos qq; Chriani dicimur. Frs terea Sc quas quo da ssu sancto referta tῆpla sunt Paraclerus dr, hoc est, exhortator Sc cosora Haec ille. Atq; id de scipuo epitheto. D1cifi . . sin tor. Aptissima duoru noim copii Ia. Nam S rectus Psal so. Nauloni So
qui nos solatur in anxietate, idem re admo Crum in noua in viscerihus meis. Et starim
245쪽
Spus sanetus mittitur in nomine Iesu.
- . v Onν exercitus. Post consolatione eam n6,
In note iram Chii mittetur,hoc est, in vice fuerim Chel. Paracletus quide, alius erit personali huius lectionis quarta. proprietate, sed ide essentiali unitate. Vult Pacem relinquo vobis,pacem
diceret De eius consolatioe nihil est qd dR am vobis. Non quomodo mquod ne oes quide angeloν praestare pose Muβ dR , Ugo do si ini
246쪽
Pacem omne sensum exuperante, Philip , a. Christus suis discipulis reliquit. Pace quom sibi soli ve dicat. Vides itaq; spm
sanctu a schismaton autoribus plurimum diffidere, schismata Christo cum primis pugnare. Vnde ait apOROIisa Inquamcum domu intraueritis, dicite: Pax huic do mui. Et nato saluatore, angeli pacem mun do an nunclauerunt. Rursus ec hoc peculiar Ch te est Christo rediuiuo,ut post resurrecti O ' ne ad suos veniens,identide dicat:Pax vobis. Pax illa vera est euthymia, hoc est,animi tranquillitas,a. philosophis tantopere quaesita, sed non inuenta. Solicite omnium quaesiuit ea Plutarchus,sed ne quid Q. Stoi ci, seduli huius extitere indagatores: sed si a spm sanctu ducem no habueriit, sedulita Seoν superstitio euanuit, Apostolis no qus sta,reperta est. Misertus illo Deus, in ta ta calamitate destituto*t. Illi in hoc mundo pace habentes, Dei paciS experteS Permanserui. Hi in hoc mundo depressi,Dei
releuatione meruerunt. Pax huius mundi,
violentia,co spiratio, gaudiu in rebus pessimis, discipulis Christi pIane luctans,eos ad Deu ingemiscere fecit. Haec pax dicitur fructus spus gaudiu*-Gala. . Huius rememinit Col 3. Et pax Dei palma ferat in cordibus vestris, in qua vocati estis in uno corpore. ut huius m udi minas experti sunt,
re in cordibus suis parientis sensum habet, norunt de qua pace loquar. Hare est fidei iustitia, Rom. ς.Haec ect electodi gloria, Sapie n. . Hiere.6.9. Gala.6. EPhe.2. Huc cocordia Sc unanimitas pertinet ecclesiae, . Cor. I. 2. Cor. I .L. Thess.2.Huius pacis Deus coeli Deus est,i. Cor. 14.Carnalis sapientia inflat,& schismata mouet,1. Cor. 8. Pro
hac potissimu orandii pace. De hac potissimum accipiendu,quod cantat eccIesiarDa pace domine in diebus nostris. Huius pa-os diues siε symbolon oscula pacis, quod datur
paci, in in sacris mysterii quae Iithurgian Graeci, Missa hae nos Μissam Vocamus.Ηs retici Missam ab
retici ab- rogant,turba grauis paci, placidae minimi 0gam. ca quieti. Osculi sacra meta antiquant schismatici, ga linguae eone, quae gladius est acutus,non sapit nectariIIud. Nostrodi tepo*eantesignanus,a suis etia dictus est aera me tu situ e campana Ioethalis die morde flacE. Sic haeretico hi conciliabulum, etiam ipsis haereticis horrendum. In eccIesiam qua drat hoc Esaiae:Apud me umbraculum ab
Non turbetur cor vestrum neque
formidet. Audistis quia ego dixi vobis, vado & venio ad vos. Si dilige
retis me,gauderetis Utissi, quia Uai
do ad patrem, quia pater maIor me est. Et nunc dixi vobis, priusquam
fiat, ut cum factu fuerit, credatis.
Quinta pars huius lectionis, est conso-
Iatio,qua Christus in aeternum benedictus, pauida suorum corda recreat. Sen Ius est zQuid turbamini de ahitu meo,reditus mei immemores. Recte tristaremini, si abitum salte audiretis:nunc cu virunm ex me au diatis,moerore ponere,vel saltem temperare deheretis.Deinde si di Iigeretis me, rna gis gauderetis. Auditis me ad patrem Tedi Iu maturare. Gloria huius seculi, nihil
est nisi vapor, sim 1Iis est flori occidenti: apud patrem certa est S solida gloria: par
est ergo, ut post tot labores re contumelias, tandem ad gloriam partam assumar. Deinde dc pater maior me est: aequu ergo
est,ut re illi me subjiciam: qd denam vobis
maximu meritora parier cumulum.Patre me maiorem esse,VOS non Iatet,sea parrime parem esse nescitis. Infirmitas em caris nis meae, ocul OS mentis vestrae,ne in deitatis meae gloriam in te dere possitis, detineret quod si non esset, gauderetis me gloriam
meam resumere, ut etiam carne assumpra,
olbus patri coaequalis conspicer.Vane ite perturbat vos aestimatio humanitatiS,qua mihi timetis,tanqua mors me sit absorptura .Vanus,in qua,isIe est metus,psertim vobis, quibus patris potentia aliquato est cognita. Hic sensus magis Chrysostomo celebratur.Theophylactus hunc seques, dicit:Dixit hoc,puta, Pater maior me est, iv
xta ilIoha sententiam,credentiu ipsum quidem esse infirmu, patrem aut poste in tepore afflictionis lassicere. Breuiter, humanita iatis VOX est,Pater maior me est. De diuinita CkJ V re accipe, quod dicitur Ioan. io. Ego repa Py
det & patre mes. S. Cyrillus hic acerrime in Trinitarios haereticos inuehitur. Quis vero neget, haereticos esse ocuIatissimos ad ea, quae pro se facere videntur, in est igada putant se rem habere facta, cu repere Hrint,Pater maior me est. Malo hoc etiam
num laborat, qui pro suis opinionibus sita
tuendis,sylvas scripturae locorum coacer uant. S. Augustinus etiam hoc loco eluit haereticos cauillos, dices: Christus cum informa Dei esset, sicut Apono Ius loqv itur, non rapina arbitratus est esse se aequalem Deo. Quomodo em rapina possit esse natura, quae non erat usurpata, sed nata Se metipsiam aut exinani uitiorma serui accipiens. non ergo amittens illam, sed accipiens ista: eo modo se exinaniens, quo hic minor apparebat,il apud patre manebat. Fors ma
247쪽
ma quippe serui accessit, sed forma Dei noaeceisit. Haec eu assumpta,illa non contum Pta. Se quisur et Hoc attendat Arrianus,&hac attentione iit lanuSrnem colentione sit vanus,aut qd peius est insanus. Haec ilii. Hilarius item hunc locu lib. . c S. suus lime tractat. Sed nos ad textu. Et nunc dixi vobis prius qua fiat,VI cu factu fuerit, cre datis.Dixi abitu meum magnae vobis fore como diratis, quodia non capisi nota me esto superuacue effutio. Na quod ia minus intelligitis id postea,simul arT a morte resurrexero,vestrae fidei neruuS fiet.
Iam non multa loquar Vobiicia.
Venit em princeps mundi huius, in me non habet quidquam.
Q. d. Iam inuat hora, qua suhducar a
vobis.Tempus adesi modicu adhuc,& novidebitis me .Hoc praedico,ut videariS me omnia nosse,atq; adeo vltro morte subire. Hostis humani generis antiquuS, mortem mihi intentat innocenti: sed non videt,me ira id quod no rapui,exolutuNmem item animaduertit,quantuinde sibi malit exciret In mundi statim exordio obloquebat mihi cu suo NeQuaq.In eo de renore mihi Iucrari pergur sed tandem. quidquid id est mal ,mihi iudici soluet.Tamu abest ut aliis culci lan me habeat w ego muIta hahea aduersuS eu. Iam qui de iudicatus est,sed sun- est adhuc dies horrendi iudici ,que Sille nouit qui dixit:Iesu Nazarene,venisti an Diabolus te repus torquere nos obserua hic di in
'ri fra 16.Ite supra α. Princeps huius m didiceps hoi citur,no aliquid iuris in creatura, ' Deius madi. est, habear. V en dicat quice sibi inde a ligarvnde dicit, Haec ola dabo tibi,si procides, adoraueris me. Sed dicitur proprie princeps huiuS mudi hic mulus totus in maIigno sit positus: maxime eo repore, po testas tenebravi remissis debaccharetur habeniS,Luc.22.Vnde nusqua nisi hic in
tribus pmissis locis sub passione dominica, princeps huius mundi dicatur.Facit nuc, quod Ephe.6.dicitur:Non est nobis Iucta aduersus carne di sanguinem, sed aduersus
muli duos, rectiores tenebrara seculi hui aduersus spuales astutias i Π c lectih'.H. e ex Augustino, qui de creatura, qui DeI est,& diabolo nihil deber, dicit:Mundus hie
est subditus creatori,non desertorirredemptori, non inseremptori.Sequitur:
Sed ut cognoscat mundus quia diligo patrem,oc sicut mandatu de. dit mihi pater, sic facio. Surgite,ea,
Nihil habet in me diabolus calumnia,tor ille:veru ego non sumim memor mei ossi se Scio qua via omnis iustitia sit adimolenda.Vnde qui in forma Dei eram,soriamam serui trutii adsumpsi, Vt humil1tatisatura deo salutis exemplure sacramentum mundo praeberem. Obedientem ita m me, vel vis ad mortem, mortem aut crucis, exhibebo.Sic salutare Dei huic mundo,etia ante faciem omnium populoφ,tum para. tus. Natiuitatis&passionis meae sacramento, Abraham olim non cunctaba Iur dilectu filium sus Deo offerre. Virtute eius sa cramenti patriarchae 8c propherae tot asuersitates huius seculi pertuleriint,tot vir
Iures exercuerunt. Maior in nouo re Iiame
ro patientiae Sc virtuis cumulus excrescet. Haec omnia cla videam superesse Video,ut huic religioni S exemptu S sacrametum subministrem. Mundus olim uniuersus videbit, quis fructus meae natiuitatis remortis insit. Surgite ergo, atq; e SmuS hinc. Iudas csi ministris sacerdotum S cohorte militum in hortu montis olivaru Veniet. In horto mortis occasio est natar myster una poscit ut Sc in horto mortis medicina dare incipiam. Suraite,iuxta consuerudi nem mea,quam hactenus habui,dc in locii proditori cognitum, in locu mysserio congruum concedamus Iesu hone, cui nostra salus tantae erat curae, eius sacramenta tan ta excita, spiritum 4 tuum alterum para cletum in tuo nomine nohis mitte,ut te insaneta Triade rite diI1gamus S laudem nunc Ec in aeternum. Amen.
Rat homo ex pharisaeis, Nicodemus norm ne pri nceps Iudeorum. Hic venit ad Iesum nocte, N dixit ei:Rabbi, scimus P
a Deo venisti magister Nemo enim potest haec signa race ς--α- quae tu facis, nisi fuerit Deus cum eo. Respondit Iesus, Nei: Amen a medico tibi nisi quis renatus fuerit denuo non potest viderς σgnum Dei. Dixit ad eum Nicodemus:Quomodo potest homo icnta
248쪽
Sitientes institia saliuabunt.
DOMINICA TRINITATIS. in Ri sene Nunquid potest in ventrem matris suae iterato introire, rasci espondit Iesus: Amen a me dico tibi,nisi quis renatus fueris e Tanua M spu ancto, n potest introire in regna Dci. Quod natu est ex carne caro est:N qd natu est ex spu, spus est. N on mireris quia dixi tIbi,opr
iet vos nasci denuo. Spiritus ubi vult, spirat:& voce eius auais,sed nesci
8c dixit ei:Tu es magister in Israel, re haec ignoras. 2MNen a DC , quia quod scimus,loquimur: N quod vidimus,lestamur:8c teni monium nostrum non accipitis. Si terrena dixi vobis,& non creditis:quomodo dixero vobis c estia GredetisrEt nemo adscendit in ccelum,nili qui ciet cedit de coelo, filius hominis qui est in cocto. Et sicut Moses exaltavit serpentem in deserto, ita exaltari oportet filium hominis: ut omnis qui credit in ipso non pereat,sed habeat vitam aeternam. PRAEFATIO.
1 Essim si mortaliu genus, Phariosaei: hoc in tantu honu qd psens nobis Iectio proponit, pepere' runt.Infensi cu primis Christo
extitere, i Ilis re vita re doctrina contra xius esset:hoc est, syncera vira degere veritatemis doces, mores eorum fuhinde carperet. Matthaei potissimum 23.eius Ioci
habes exemptu.Qui locus si que pungi cu Nicodemo dc cum apostolo Paulo,qui re ipse pharisaeus fuit,ad dominu Iesum couertatur. Tanta erat pharisaeohe istoria in solentia,ut eoru timore,etiam ipsi optimates plebis, Christu recipere Vererentur,IOHan. u. Et ex pharisaeotia secta qui Christi euangelion audiens,ipsam esse veritatem intellexit,non tamen syncera fide Christo adhaesit,ut vides Luc. V.Acto.Iς.Nicode mu quom hic vides fermentu pharisaicuperdite sapere.Christi doctrina no improhauit quide sed nec ea libere asseruit.Verure sui accessus sunt virtuti,cuius si quis veram esuriem re sitim conceperit, paulatim satiabit.Na qd Chrysost.ai Nemo repente honus valde,nemo repere valde malus.
Vnde &Nicodemus, cu hic patieter Chpicorreptione sustinerer, meruit si postea Iudaeoru maIedicetiis exercerer,IOan. IV.& qtande vivificu corpus exanime una cu Iosepho ab Arimathia,cle cruce deponeret 8c sepeIiret, Ioan.I9. Nicodemus hic an indiuiduus comes apostoli diui Pauli extiterit, nec ne, incertus sum. Euangelu plantis Iectio Propter qusstiones eas,quas inter sese habuerunt, dialogi habet speciem.Ipsam lectione sacrosancta audiamus,
Erat homo ex pharisaeis, NicodermuS nomine,princeps Iudaeoru. Hic venit ad Iesum nocte.
Euangelista hie,historicorumore,Nicodemu diligeter describit,a secta nimi*e, dc a note,dc astatu.Pharisaeu primo diciseu fuiss quae secta,vulgari opinione ipsissima reIigio habebatur.veritatis sedes penes eam credebatur. sed vuIgi opinio a Verita te Ionge aberat. Nostratium doctoru pompae dc insignia,a pharisaismo non multum dissident. Ad quodcunq; tertium Uerhum, sese nostri 'rahant iuratos sanctae paginae Doctores re Magistros Nostros proclamant.Obstupescunt piae aures ad iactantia nostrarium, maxime euangelicastroN,qui papisticos huius pompae arguunt,& ipsi centies hoc in crimine existunt culpabiliores.Nicodemus significat victore populi, iuxta thema GraecὶIdem fere est NicoIa-us. Si ad Hebraicam analogiam reduxeriS, sanguine innocente sonabit a Meet Uam. Vtram interpretatio congruit Personae, maxime ad fidem Christi couersae.Homo Christianus,innocenter Sc sanguinum purus uiuatrgloriae huius seculi fugitans, proham vi cu poeta loquar)pauperiem sine dote quaerat.Sevincat,dc totu mundia vicerit:in hono malu vincat,re populum vicerit uniuersum. Principatus Nicodem magistratui nostrati non muItu absimilis est,maxime vero municipio quodi senatores monarchae Romano subliti, leges sacras colun libertati patriae unicessu clen r. Vulgus equitia,quod bona parte hodie vivit ex raptu, quod se violentiae re insoIen tiae natu arbitratur,para Nicodemi habet, Nemrothicam vero ferocia spirat, Sc Deo Ec hominibus graue.Nicodemus hic nata-Ithus fuit Iudaeus potissimu in hoc praeclarus,cΡ natus pharisaeus.Aliis donis Alci
249쪽
hla di Platonico parinam ut Socrates in illo quod carperer, repperi trita dc Christus
quod in Nicodemo cauigaret,vidit. 11le 1apientia humana pollens, virime erat immunis: hic diuinae sapientiae laborabat penuria,dein& fortitudine animi non acie oerat felix. Venit noιctu, i diu propter metu Iudaeoru et nouerat sui ordinis viros ad unuomnes,Iesu Nazareno veritatis doctori,
viro innocenti insidiari,sed aperto MarIeiniquitati non fuit ausus resistere.Dein re magister in Israel,verecundabatur ab illo discere, qui sibi in literaturae gradu in si oniis Zc titulo esset inferior. Bone Deus,
ratis, ubi aliquem hodie certum inuenies, De gloria tituloru cum res agitur,magistelloru myrmecias scatetes videas. Sic Sheroas strenuitate nulli Hectori cedentes inuenias,fi de stemmate Inachi Sc de genere Codri contendas:sed qui pro focis Naris se deuouere ausit,nullus erit. Interim
in mundi tenebris Thersites Ec Aegisthi, nycticoraces Iucifugae, fibηpsis splendidi
supra Ioues ipsos videntur. Prodeant ran dem, solem iustitiae Christucu Nico de mo quaerant, ut diei adeo vere clari euadat. Nicodemus hic noster vere no bilis factus,vrpore qui rex in hoc euange Ilo celebretur, primo nimirum hic cap.3. S postea τ.S i 9. Nostrates, nisi hoc ex emplo illustres efficiantur,eNempIo ano nymi Iurconis, perpetuae noctis mancipia
Perihunt pereunte eoru memoria cula
nitu. Quod nostrates magistelli& dyna-sae in Cimmeriis tenebris perpetuo delitescunt his rei sunt. Nicodemus in umbra legis,Christi gloria conspicahatur, atq; illi
e attemperauit: quantae ergo nostratiu te nebrae, quanta culpa, qui in clara die caecutientes,Christum fastidiunt. Sed Nicodemum audiamus.
Et dixit ei: Rabbi, scimus quia a Deo venisti magister. Nemo em potest haec signa facere quae tu facis,nisi fuerit Deus cum eo.
Magnifica platio,tanto doctore dignarne dicas eu manu ferulae necdum subduxisse. Sed sapientia patris Christus noster dominus,pdicatione eam imperfecta dc pla ne inertem vidit atq; castigauit. Apparet, eum sermone Nicodemi interloquedo decidisse,nec hoc miru.Quis em,mediocri ter fideIis cocles S de hoculus non videat, sermone Nicodemi ad tantae Iucis maiestate nihil plane fecisse: Rabbi primo vocat Messia nostru ocabulo comuni legis do-
ctoribus o 1bus. Quid ergo hoc nomen ad veritate diuina. A Deo Venerunt De S pro phetae etia ipse Bapriste β. Et magistrino menno adeo honorificu, cure coqui,equi. tes, agasone S dc Pastores, suQS magistro, habeant,curia. suPε.Nemo potest haec signa edere, q tu facis,m si psente sibi Deum habearinem hoc pelara.Na SΜoses,& 16 sue, S rphetae miraculis claruerui. Atqui pharisaeus hic,no laborans Vitio collegara suohi verba haec effutivit maligne, quead. modii illi qui Μat. 22 di erunt: Μagister, scimus quia verax eS.Non sic captiose Ni codemus cu Christo egirased quantu creadidit tantu fatebatur. Adfuit synceritas, sed Iahorauit veritas.Vnde dc meticulosus, noctu ad Iesum se contulit. Aberat impie. tas, sed aderat infirmitas.Benignissimus ergo Iesus, ah solutae scieriae doctor, magistit In vacillante corrigit. Et ipm audiamus.
Respondit Iesus, 8c dixit ei:Amen amen dico tibi,nisi quis venatus suerit denuo,no potest Videre regnum
Responsio haec Christi,ad oratione laudatoria Nicodemi no satis accedere apparet. Simile fere est quod diis respondit Iudae Thaddso Ioan .i4. rogati rDne,quid factu est manifestatur' es nobis seipsum, 8c no mundor Respondit Iesus S dixit ei: Si quis diligit meiermone meu seruabit. Si verba inspicias,videtur Christus aliud
reddidisse, aliud Iuda petiisseisi sensum rite
discutias, omni u aptissima responsone vi debis.Sensus est: Mi Iuda, ego me saltemve rhi mei custodientibus amicis meis dein clarare habeo mihil mihi csi mundo, pensetus in malo posito, nullas no nugas veritati piarentitvobis itaq; meis amicis,ex ore meo pendetibus,meipsum declara uero spirituali aduentu hic in hoc seculo,& in is turo facie ad faciem contemplandu& fru
codemo data. Sensus eius est: Tu Nic de me noctis es auic illa,solaris claritatis inco ob arsueta: oportet ergo te renasci dc fieri lucis alitem,hoc est,ueritatis supernae capacem, theo di dactu. Signa mea quae Iudati sempq rut)te mouet,ut mihi aliqd tribuas, Rabhi,magistru a Deo venisse fatendo. Nunc Postia te catechumenu mihi exhibes, libes tibi meae doctrinae incunabula o1tendam Dica eside, nec te suspe sum chare tenebo. Sesib' haec imis,res no est parua, repon/μ pq a lSi quis c5sors regni coeloha esse cupias,an ire Oia illi opus est,ut hoc est,ao in tegro re e supernis renascatur. Sacramen
tu si quide renascetia illuminatoriu eit,
250쪽
Re nascentiae vocabi tu recCS non est.
aliorum mysteriora salutis ianua Grande itaq; donurn illuminationis, quippe quos porta est sacramῆtON diuinorum omniis, sabula prima, naufragos e peccatorum abysso ad portu salutis perferens. Per hoc
sacramentum nisi quis regeneretur, meri-rorum meoru in imunis,spus fancri chara smaron particepS esse non merebitur, nec
fidei ocuIis patre luminu unqua contuebitur NuIIa emco parario Iucis S tenebra Tum, ΠΟ mortis vitae. Ad haec ille:
Dixit ad eum Nicodemus: Quomodo potest homo renas 1, cum sit senex di unquid potest in Uentrem miris suae iterato introire, Sc renasci
Sermo diai quana in Iege esset fundatissimusa amῆ duco demus legis consultis smus, eum non intellexit, vi eo tempore clauis Dauid ab Israel esset ablata. Hebrai cum Mimaal, atq; Graecia ανωλla,significat,ab integro arm e supernis nasci. Est ἀ-
dem renascendi vel regenerandi vocabu- Ium, in vereri testameto rarissimur sed seia sus, infrequens no est Spitalis si quide circuncisio cordis, oculorii re aurium,huic renascentiar plane esse germana, diluum,nu-heS,mare rubrsi, Sc hoc genus alia sacra menta, huius mytirerii verus typus extire-xe:sed nouitas vocabu Ii,nouu mustu, lagenula vetusta non satis vietam, penitus per
rupit Non respexit Nicodemus in verbii Mosis:Diis circuncidet cor tuu, S cor se minis tui: huc si acumen rationis intendi Dset, spiralis circucisionis ei statim subrjissier. Veru simulac citra scripturae testimonium carna I iter Christi verhu accepit,magnam absurditate mente concepit. Simile fere est responsum Nicodemi, verbo mulie N Persaru, quae ut apud Iustinum est cu videret aciem maritorum filioru4 morsi pulsam, S paulatim terga hosti datem: obuiam exercitui occurrentes, sublata veste, obscoena corporis Ostendunt,rogante S,num in ute Tos matrude uxoria Velint confugere. Ab
obscoeno hoc dicto dc facto,Nicodemi copitatio non longe aberat Pharisam excidit verbu Prophetiacu plata. orbatanissimo in, hoc est, filius meus eS tu, egotio die genui te. Hoc in loco psalmi Deus pater dicit se Messiam genuisse,utim sine muliebri sexu. Modus ille loquendi cu in
Veteri, tum in nouo tecta meto en detritus, psal .iO9. Ante Iuciferu genui te. Sic dc sa pientia generare dicitur Prouer. 8.Sap. q. ας et 26. Esa. 66. Ego qui generatione cae-zeris tribuo,steriIis eroz8c a Iia hoc genus pura. Similiter Sc in nouo testamento, . Vor. q. GaI.qair.3. I. Petar.Hic etia obiter
hoc obseruandu,qd diuus August. hoc Ioco dicit, verba Nicodem 1 vesania an ab aptistar si potetissime covellere. Na que admo du homo secundu corpus no potest ex materna renasci aluo, sic eria no pote Ir secti duanima semel ex ecclesiae matris Utero fu sus iterii fundi. Sed error tangus no potuit coueniῆtiori ipe nasci, atq; in hoc, in q ois ecclesiae Pses io fere est antiquata. Sic etiaex Arrianis nati Donatistae. Vel ex anaba ptista ν errore viderer noui euagelists , que igne in ecclesia succenderinta Sequitur:
Responclit Iesus: A me ame dico tibi nisi quis renatus fuerit ex aqua Scspii saneto, non potest introire in re σgnum Dei
Sensus est:Homo natus semel ex muIsere corporaliter, denuo habet renasci ex aq& pneumate spualiter, siue sit infans, siue capularis senex: alioqui regni coeloν consors no fiet. Duo elementa satis nota, sed sacramenti significatio arcana et sed inscriptura viritq; receptissimum. De aqua baptismi tot figurae, tot oracula extant V1- dentis: similiter &de famine S spia sancto abunde scriptura testat. A qua ea sacra me tu baptismi p verbia est icis: aquae sacramen tu hoc, noui Sc aeterni testam Eti est symbo Ion:huius ego diis S autor. Flame ipse est
spus fancru quem pr mittit & dat in note
meo,&psentillime in raris Operat myste rim. Per haec duo regenerat pr meus homine semel genitu ,renouado eu no secudum corpuS sed anima Natiuitatis carnalis ina mudities, hac regeneratione expia PrioriiIIi carnis,si esset sancta,alia regeneratione opus no esset uc vero csi Iob David SP phetae Ois peccaminosam ea obtestentia defleat,horem ex aqua dc sola sancto oportet renasci ut eo sacramelo prioris Nativi tatis e Iuar impuritas. Prima natiuitas ut S.Chrysost ait vasa profert immIia, gpae reforma da. Exῆpli grat Prim' homo ri da formarus ex terra, secundus Heua ex cocta Adae coditus,tertius Ahel ex semine utriusq; natus.In duabus formatiothus, creatio Dei aestima dat in tertia, natura corrupta. Haec,ga immuda,prorsus morti nos penerat,vel aeternae.Aciu est de nobis, nisi pei-cta r5 ne rena stamur ad vita aeternam. Iob natiuitate carnis depIorat immu dissima, Dauid dicit nos nasci filios irs.Apnus ome din nobis est ma Ii, natiuitati illi assignat. Adeo nos morti generat carna Ies parῆtest opus ergo habemus parentibus a Iris, sibus vita referamus acceptat sunt aut Deus Ece celesia .Porro Chrs vuIt dicere:Si no mi raris Nicodeme, carnaIes parentes corru