장음표시 사용
451쪽
.,npelica historia omnia iucunda NYsalutaria nobis exhibet, siue de Christi
humanitate, siue de eiusde diurnitate oriae prodis a sint. Praecipue resurre et , sacranientum magnum habet fui nostrae fidutiae momentum. Lucas
bellua plurimu de ecclesia Chii est hemeritus, qui historiam euangelicam sin' si ii Dei gratia rudius re planius est pro 'utus. ita ut catechumenis potissimum odesset, unde etiam in libro se cudo apo olotu Aicta gestris saluatoris subscripsit,' nq; l: brum ornate dc suo ordine serua
o contexuis, Vtrunm secundu historico remo du clare dc absoluse conscripsit.V trum crimitive ecclesiae carechumen' crebru mG,nibus dies noctesq; reuoluit. Imitemur et eo matricis ecclesilae catechumenos,ut inniectos viros,qualis ecclesia primitiua fre- e uetes habuit, euadam uS. Quod cor adeo
possit e sie adamantinu, quin psenti Iectioe emollescat: Colloquiu hic vides plane familiare Christi Sc discipulorum, plenu Iucis intelligentis spiritualis:quod qui rite auribus haulerit, sacramentu resurrectionis Christi procul dubio quam proxime addisceti Praeterea etia admonemur hoc sacro sancto dialogo dc exemplo apostoloN, Vt non nisi Christi nomine coeamus, confla
tig in eius note nihil nisi i d ad eius gloria
facere posist cogitermis, dicam',facsamuS. Sic enim in medio nostru semper erit praesto, iuxta hoc qd nobis pollicitus est Mat. ii.Historiam ipsam videamuS.
Et ecce duo ex illis, ibant ipsa die in castellii quod erat in spatio stadiorum sexaginta ab Hierusalem, Πομ
Attende scriptoris diligentiam.Recen sti quot personae iter una haberes,quo rem pQ re irent, qrsum tenderent,& quantu irineris loc' ille ab Hierosolymis,unexi erui, di itaret,ut fides eius othus liquido apPare rii Alte*t discipuloru Cleophan siue Cle-φpῆn euangeli ita appellatu fuisse comem Oxὸt. Fertur unus ex septuaginta duob' illis, R. pri metio fit Luc. io. extitisse.S. Marcusis horia meminit ubi dicit,Christia in iti dire illis apparuisse Theophylacius S alii pixtil putant Luca alteν fuisse, sed Πo Vie contur certa ratione subnixi:potissimu Ve
xψ Hoc obstat, φ ipse Lucas statim in sui *ὸngel' exordio ait, se praesente Chio Si citulis no fuisse, sed ex discipulose eo iv,S8 Christo semper adhaeserunt, relatione ζ R icriptitasse: qd dc Hieronymus isa pro δἰ . Quod si Ambrosio credimus, alterius nome erat Ammaon. Vide Ambrosiu supLuca.Emaus ipsa est Nicapolis,uti ait Beda, ciuitas insignis Palaestinae, quae post ex gnatione Iu deae, sub Marco Aurelio Antonino principe restaurata, cu statu mutauit S nomen Interpretat fortis mater: significat ecclesia, quae terribilis est ut castro luet acies ordinara,cui portae inferON non praeua lent, Mat.i6. Heb. H. Hic,& non in haereti corum antris, sese veritas Dei pandit hic se
Chrus cogi permittit, hic suodi sacrametatoru salutifera veritate S virtute unice esse decreuit. Huc facit qd S.Hieronymus air, In Emaus dedicauit dns Cleophae domuin ecclesia. In hist.trip. legit de quo da fon-
Ie 3 quae medicar iuxta hanc urbe staturien te,lib. 6.ca. 2. Emaus vero abest ab Hierosolymis spatio stadio ν sexaginta. Stadiu, quo Graeci autore ut dictit) Hercule via Ni paria mensurant, octaua est pars miliarii, si miliare accipiat pro mille passibus. nam dc a mille dictu est miliare, quasi milliare. Sexaginta aute stadia, septe millia passuu&quin geros faciunt, hoc est, plus si septem miliaria. Bethania ab Hierosolymis distabat stadiis qndecim, hoc est, pene duobus mi Iiaribus: quod S. Lucas Actost l. Vocas iter sabbathi. Et Hieronymus adAglasiam qhoc realia pleraq; ab ipso requisierat dicit iter sabbathi esse duo millia passuum, hoc eIet, sedecim stadia . Quin m pedum spatium, passum unum efficit. Hic apparet,ridiculum esse Iudaeoruet comentum re tradi tionem de itinere sabbathi. Dicunt: Moses quidem praecepit nctis sabbathi feriatio nem: sed synagoga nostra nos ab ea lege soIuit,sive. quod aiunt nobiscum dispen lat. Rah Ahiha dicunt) 8c Simeon Sc Hil- Ie Magistri nostri, tradiderunt nobis Sc. Sequitur apud Hieronymu, doctrinas hominu prsferetes do strinae Detiolim etiam cursus nauigant in stadins metiebant, quod videre est Ioannis sexto. Sequitur:
Et ipsi loquebantur ad inuice de
his omnibus quae acciderant. Et factum est, dum fabularetur Sc secuquereret N ipse Iesus appropinquas, ibat cum illis. Oculi aute illorum tenebant Ur, ne eum agnoscerent. Colloquijs itineris molestia leuaturiun de ait Senecar Comes facundus in via provehiculo est. Receptu ergo est, ut Vsatoresse mutuis confabulationi hus recreent.b ea
fratres hi duo magis arduam aci huc colloquendi re sese mutuo cosola di causam habueriit.Neq; em inter eundu cofabulabantur modo,sed Sc in uice quaestionesFpone-
S tadium quid. Iudaeoruinepta traditio.
452쪽
sfiat Aderat qui de illis Christus,itineriScO mite sociuml se illis praebuit,sed pro eoru
infirmitate forma peregrina. Forma, in- Quam tali, qualem ed8t merebatur in nrmitas. Beda a1r: Hoc egit dfis foris in oculis corporis, quod apud ipsos agebatur intus in oculis cordis. Sequitur: De se loquentibus praesentia exhibuit,sed de se dubitan tibus cognitionis suae speciem abscondit. Marcus cap. I 6. ais Sotera discipulis apparuisse hoc est, in specie aliena Sic omnia Dei facta, mysteriorum sunt plena, decentia,consentanea Sc salutaria. Sequiturr
Et ait ad illos: Qui sunt hi sermo
nes,quoS consertis ad inuicem amuhulantes, ta estis tristesrQui eorda scrutatur Ec renes, rogar,no quasi nesciat, sed ut docendi 8c erudiendi aptam occasione eIiciat. unde dc addit hoc, dc estis tristes. Duo praecipue hic obseruar primo utitur euagelista tali vocabulo, quo grauis 8c ardua confabulatio designat. rogarem, quae optasse, hoc est, simul quaere rent siue disputarent.deinde &moestos plane eos fuisse comemorat. Sed heus tu,quicunq; es, qui te quoq; Christi ostetas clisci Pulum: Tu,inquam, quoties verba Ociosa, non dico obscoena dc maledica dc detra eroria dcc. garris, nonne puras adesse tibi Christon, qui rogitat Sc dicit: Quis est hic sermo quem profers &, quare aut risu iscineptis gaudiis es dissolutus aut quare concidit vultus tuus iracundia dc dolis: Non ne de omni verbo ocioso rationem sumus reddituri: Nonne voluntas pro facto estcsε thu, V V i Dς uin ' Eia charissimi, sic nos gera-ii 5 se Rβ,Vx semper nobis prssito Christuoste fisem perge -2Nβ, rogante nos de verbis ntis Sc deja: Qteliri factis,immo etiam de volutate Oc consitus. stoli fibi Euagelici nostrates,iIIuinati illi sobrii ne-fem p ha - scio quas fraudes meditent,nescio qd non heremere mali machinentur& cudant, Dei plane imatur. memoreS: led quamprimum vino Sc Σytho coeperint aestuare, Euangelica illa ascaula
domos N vicos personat. Sed quid,rogo,
Bant Nouit causam disputandi qui illos aD faba ur, dicens: ui sunt hi sermones quos miscetis Sc estis trities De morte dm vehe- contiirbari, hic alter asternis consolationem experebant. Confabulatio ea fit habet: dii πνω ἁ QNἶ,id est,colloquebantur inter se. Sed ecce multa illis dIesu comentantibus dc disserentibus,Chri fetum comitem peregrinum habent.Uicere poterant: Eccu tibi,lupus est in fabula. Bonus pastor,qua foetam es adeo obieruat bl dentes: fidelis Iesus,qui promissis suis adeo
sobrio Christo,cum ebriis I, , rubus Sc harpyiis obse 'iubus Jc harpyqs obscoenis: sobrius homo, ebriori sis, ferre potestςNemo sita petola v ideam quicunqsino suo temp6 , nomine Usentes, quid sit quod M t
terum e id in quicunq; huius mune tes,non ferunt Ut ad eorum m h 'Lῆ aut sanctoN parra diuina monuinini, 'ganturidicunt se no esse theoloab, equi theologuse esse negat hi ianus iit possit,Oro. R esipiscamus resipis io'
adhuc lepus est PCenitentiae, quonda ad
puerim , manet nos dies tremedus in Pigabit ut iudicet S codemnet. Sessi.
Et respondes unus cui nome Clophas,dixit ei:Tu soluS peregrinus a in Hierusale,& non cognouisti qui
facta sunt in illa his diebus Quibus ille dixit: Quaer
Attende discipuIosuere simplices, he. miles atque benignos,tametsi fide Chrisnon parum vacillarent.Confer illa nomtes Thrasones Sc nobilistas, etiam euangi Iicos. Quis heroum ecclesiae, ferat se a pe regrino interpellari: Et quis infimatea audet Nemroitham alique in via sibi Ohajum salutare: Demea salutaueris,fi cuipiassi ex numero illosit in via Aue dixeris. tia ibonum S g iucundu est,habitare fratres iavnum. Christus scit quos alloquatunnoullvere humiIes,milis igit dc humilimescor de, similes sibi fratres suo iure ae libere anitur,dices:Qui sunt hi sermones inio. ινγquid Cleophas respodit, quid tua istum us es Hierosolymis, neci Ugηψῆλη , Hi
Oferatur hodie, qua de re disputeti iiisi de re iis diebus Hierosolymit gxi ti
ae fragilitate, Christus in su3 m .- ta
453쪽
Tu solus peregrinaris Hierosolysive. Tu solus aduena versaris Hie - , Hoc de vocabulo plura In epi 'i tincti Petri diximuS, Ostendentes nos-. in hoc mundo peregrinos esse opor μ' ii .eti Christi esse volumus discipuli.
tondet Iesus: O quae Uula spe cinca
d4n penere dicta sibi erant, ut institia' at sene1tra sibi aperiatur. Felicem eum ' humilis corde ita rogatur, etiam fide tuans Bonus ille medicus curare tales 'i qui suam infirmitatem non legunt. selices discipuli,quorum dubium, factum si sanae fidei cersum firmamentu, de quo
Et dieserunt: De Iesu Nazareno, qui fuit vir propheta, potens in opeo te& sermone coram Deo & omni populo: N quomodo eu tradiderut summi sacerdotes N principes nos
stri in damnationem mortis, ta cruscifixerunt eum. Nos autem sperabamus sa ipse esset redepturus Israel. Et nunc super haec ota tertia dies est
hodie, quod haec facta sunt. Sed N
mulieres quaedam ex nostris, terruerunt nOS,quae ante lucem suerunt ad monumentum, Sc non inuento cors pore eius, Venerunt, dicetes se etiam
visionem angelorum vidisse, qui di
cunt eum Viuere. Et abierut quidam ex nostris ad monumetum, M ita in σuenerunt sicut mulieres dixerunt, ipsum vero non inueuerunt.
Sic confessio e catechumenorum ore eX-xprquenda, quo planius edoceri queant. Noverat Deus ubinam Adam delituerat: rψgauit tamen,ut latens caecum sub pecto' re Vulnus, curaret. Responsio discipulo8e, quatuor complectitur. Primum fatentur, qRj Iesus Nazarenus opinione eorum
Secundo, . ii illi sint, qui ipsumi seristum neci dederint. Tertio, quem ipsissum credant esse etia tum. Quarto, uids eius sentiant resurrectione. Prima ho .R iectio est, Φ fatentur Iesum Naza' nam ista virum prophetam, potentems 'pς redi sermone coram Deo dc homini
- Pro temporis ratione, confessio istaec ψd zmnino rencienda Petrus,fateor, glo 'lius dicit: Tu es Christus filius Dei Viui,
R. thsi decimosexto.Et Martha splendi- magis dixit:Tu es resurrectio dc vita,IO
annis Undecimo. Quid O Sc centurio in
ipsa passione dixit,vere filius Dei erat iste Matthaei Q. Lucae 23. Erat a 2 quia crucis scandalon praesens S vere magnum extitit: quo etiam Iapsi discipuli, dixerunt Christum viru fuisse prophetam. Recte vir, sica prophetis de nunciatus, sic per agnum paschalem S per masculos primogenitos Somnes figuras designatus est. Unde S Pe Irus Virum vocat, Actorii secundo. Et prophetam promisit Moses,re in Esaia,Iona,
dc aths prophetis prsfigurabatur Christus.
Et revera propheta, quia doctor veritatis, IoanniS terrio, quia omia arcana novir, qafutura praedixit, adeo ut diceretur nullus
unquam maior illo fuisse propheta, Lucae sepsimo,Ioannis sexto. Et Petrus apud CIementem subinde Christon prophetam vocat. Sed . quoniam Ioannes Baptistes plus fuit quam propheta, Matthaei undecimo, certe dc Christu supra prophetas fuisse, ratione constat. Sequitur, potens in opere dc doctrina. Et hoc de humani rate, a De supra humanam sortem dotata, dicunt, Io3nnis primo,Sic potentem praedicat Mosen Stephanus Actorsi septimo, S. Lucas Apollo in Alexandria, Actor u i 8. Et Iesus Sirac viros gloriosos,potissimum prophe tam Heliam.Et evagelista dicit, C hristum non frigide voce emortua instar pharisaeorum docuisse, sed tanquam cum aut Orita te, id est,uirtute diuina. Secundu huius re sponsionis est Tradiderunt eum summi sacerdotes nostri S prsncipes in condemna Itone mortis,dc crucifixerunt eum. Quod malum in BabyIone est, quod non ex ma Enati hus sit natum et Non ab re Apostolus Hebraeo. XI. au Iam peccatum VCcar. Quis potestate abutitur, nisi qui ea potitur i, o ne dinites ryrannidem exercent in ectae fia,S iidem trahunt imbecilles ad tribunalia,Sijdem male loquuntur de honori omne, quod inuocatu est super nos ἴ Viderint di uites,viderint nobiles atqῖ potentes, ut in fimos quoscunque accipiamr scientes non metiri eum Q dicit, Quod cum vni ex minimis meis feceritis, mihi feceritis.Terriu fere ide in cu secundo, nisi Q, infirmitatis eorum apertior est cofessio, Nos sperabamus eum esse illum, qui redempturus esset Israel. Vides iam animu eos de spodisiec O cru
cem contumeliosam, O mortem acerbam,
quae fidem Christi adeo in cordibus disti pulorum potuit extinguere. Nunquid sic credidit Abraha. Nunqd hac fidutia obtulit Isaacu Sola litera abest hic in confessio e fidei Christi,sed absente ea litera iacet rota conmo.Dixissent mis opin d e,ineramus,
454쪽
tarem professsionem &purificangem cor' H ς Christi incr bi .
da fidem. Vide syncere credendum. Vi mn xdm clerici quam si ei, ' de ne quid addideris, ve pro speramus,di HQς m Q ait Beda noni, Tyten icas sperabamus. vide ne quId detraxeris. sed gς mina nOS ipsos humili ἀφῖrtia Vide denique, ne lueram quidem mutae ras incumbitet qui neque ins Vi ne te ueris, a nimirum vertendo in t. Qui addit tum oportet edocthneq; id aliquid aut quidquam auferr, ad animam quV discς re torre potuimu,
suam plagas addet,dc sibi gratiae benedi- ces, sumuS intenti. Cletu,
Resurrexit Chrs die tertia fecit di mi riptu
ctionem intercludes. dequitur: ci. duca um Praebens, nonh et ς' tria. Et hodie tertius dies est, . haec acra sunt. di AE est λrguenduS: Laici auribis Σὴς r. Sacer numerus,perfectus nimirum . Cliti' ribus,magis ad fabuIas anu , h. py*t in sti resurrectio euper prophetaria oracu- liam doctrina se convehi es , m ὸd Q. Ia praedictameque hoc solum, sed dc tem- castigandi: Denique cum et iis, Rhipus,tertia puta diei, in quo resurgerς , ear per amplam huius m udi ille ἡ R it cleem vaticinia declarauerunt. V ide Oseae 1n perditione currentes, nonni iὸ μη λδ, sexto, Ionaerypum,ipsis VSFrophetae tersio. crucis ilex sunt reuocandi: Mil RVnde etiam toties eorum dserum in nouo re non solum Verborum in cibusti * I testamento mentio fit, nempe Matthaei de sed Sc flagellorum omigenum ii, byy Ricimo sexto, Marci nono, Lucs decimo ter' reptionem. Atqui benignit, . si Α' Η tio, decim ooctavo, I. Corinthioru is. Sc. chu siue corrector noster Christu,. hi Quartum, responsionis discipulorum est: Verborum suorum castigatione ad in s ' Sed dc quaedam muIterum nostrarium at- rem frugem redeamus, ne districtu, io ' tonitos reddiderunt nos, quae ante luce fue in scenas ire cogatur. Beatus qr si hi 'runt ad monumenis: Sc non inuento cor- dum resipiscentiae est tempus. Obiuii pore eius,&c.Dehebant spiritus eorum ex- discipulos insipientiae& tarditatis ad ci uitauisse in Deo viventi sed ecce tremiscni dendum. Primo ignaros & obele nati, hodc obstupescunt ad extasin usque. 4rae di mines,quo truce dc fungos prouerbiali, quanta puersitu sed qui sperabant,di spem ter Vocamus, Vocat:dein tarditatem, lepi abiecerunt, Christu esse redemptorem ID ditatem atque incordiam ipsorum carpit. rael. merito tristes incedebam Sc merito, Alterum eX altero dependet, hebetes bat ubi Iaerari S gaudere debebant, pauitabat. di,& bruti sumus, quia desides, lentiae in Plus de non inuento corpore exanimati, gidiusculi. Scriptura nos vult sedulos liquam de angelorum testimonio atq; evan succinctos. sic enim ad intelligentiae dotagelio rediuiui Christi animati.Nonecti uin perueniemus. MenS hominis, similis tu Rubre nuncium, Christum a mortuis re- agro,qui nisi colatu sterilescit. Laborim surrexisse. Est enim ea ipsa resurrectio in- probus omnia vincit, ait poeta. Et alius: irjria omni credenti,Romanorum quarto, Omnia conando docilis solertia viscis. sed infirmis est tremor, malignis vero hor- Qui ignorat,ignorabitur:quia suapte cili ror Illos recreat, hos proterit. Caetervcre pa ignorat. Sunt nostratium plurimi, c.'oςntζε quoscunque,tali gaudio, quod muci ex clero, tum ex laicis, rerum diuinarς' ou. auserre nequeat, beat. Videamus ergo plani inscia. accusant hi ingenistis initii Vx eu 3ngelion audiamus:si non cum Petro cita tenuatqui in negociis seculi nihil ζη il Ioanne exultantes curramus,at cu duo Iis sagacius.Unde liquet,immerito eoi ῆς bu bH e discipuIis in vera saltem simpli, cusare rationis siue memoriae rardiiὸi,ssi lx3ῖς humilitate paulatim incedamus, cum potius suam ipsorum condemsὴI p raceni S,cum obstinatis in prauitate catho- lentes. Item, mQrituris, est Christus, quantum ad uicis, quo verbo etiam Ssepbλομβ ' νςψς pii Pnem: Vivisiquantum ad conde- gam obiuretat Actorum septimQ- η V
tardi corde ad credendum i omi,2 s*Qrti ,e S i Q notitbus quae locuti sunt prophetae. No
Πςb C Oportuit pati Christum N ceptum, Matth. sintO. Ali*β; occc ita intrare in gloriam sis , -- re aliud castigatio. Illud culp/hφ' -ς νE, Q iam tuam, mendabile. Sie etiam aliud ς'
455쪽
Riudicis, aliud est vitiu iracundi humanitatis. Per hanc nobis ilIam eme . Nonne pia, nonne dc salus a- ruit. Nobis in valle miseriarum degenti igatio, qua hic suos sex; I si bus maledicta crux incumbit, quam iIle Nonne hoc vere dictum Certer omnibus suis sanctificauit, di gloriosam fedes, murci plane reson Riculosi in scriptu cit. Quod mortuus enim secundum liu
rem fueruns discussione, quod Virium mani ratem, peperit humano generi mor hodie tener Israelem carnalem, in litera l1- ri obnoxio vitam .Quod gloriosus a mor di timorantem. Ablarum est Velum, m- re resurrexit, efficit ut in se credetes, Scipia, im fugauit verita :nobis omnia facilie resurgat corporibus glorificatis. Adeo to- is, sunt intellecru, quia zmia sunt adim- tuS noster est:nostrum quoque est, ut mo bl ii. Nihil est credere promussionibuS, nitore Apostolo, i. Corinth. s. ipsum vicis uii etiam credatur adimpletioni: eam qui sim cum mentibus tum corporibus gIorifici dit, promissioni non credere non po- cemus. Sequitur:
ludat sed adimpleras adeo clare, adeo per, Ut incipieS a 1 Iole ex omnibus recte, ut etiam Umnium nariQnum gentes prophetiS, interpretabatur illis in obi
Contra vel ex ethnici S electi Dei, creden- PraecIuditur hic impietati cavillandii , hoc quod Vident, hoc quod est canta- Occasio.Dicerer, ubi scriptum est Scriptu tissimum, quod ne ipse quidem saranas aut r restimonia sunt in promptu,idq; inco audet, aut potest negare, Christum nimi- pia. Insuper Sc sana adest interpretatiorrum esse latera mundi, ad unguem omnia nec solum interpretatio sed Oc ea suo ordi- intelligunt&profitentur prophetarii ora- ne rite distincta. Vnde praesens expositiocula. Discipulis his duobus alterum fuit de dicenda hermenia, propter ordinem qui fiderandu, nempe fides adimpletionis,aI- in ea obseruatur. Verus quoque Herme . terum em sibi persuasum habebant. Obser nus trisui egistus. Sc non Hermes tris megi Jua: Quemadmodu intellectus pertinet ad cus, dicendus Christus. Caeterum quo ni mentem in verbis Dei siue in scriptura ca- am deambulando scripturam exponit, eti- . nonica ,sic in eadem scriptura verbi domi- am peripateticuS unus pro omnibus phi inci fides pertinet ad cori quod duo com- Iosophis est amplectendus. Hic umbra o mata Graeci textus prae se ferunt. Alioqui mnis aufertur a scriptura, hic gloriam suex ApostoIo Romanoru decimo notum am consecuta biblia,hic veraces declaran ei I. iidem cordis est e. Sequitur: Non- Iar Hagiographi omnes. Incipit a Mose,
ut haec oportuit pati Christum, S ita in- quantum nos colligimus: primo, Genesis ir)re in gloriam suam Quasi diceret:Nisi tertio declarans semen Hevae quid f; hi ve*lia haec in prophetaru vaticiniis essent, sit, α qui ipsum caput serpentis debeat iiῆm VobiS non incognitis, minus habere conterere. Item ibidem mysterium sacer culparet Nunc vero cum Vates dicant, dotii Melchisedech capite decimo quarto. hfῆς nata scesse in fatis, certe culpabiles Nam ct eius meminit Apostolus Hebraeo sti Emphasin obserua in hoc, quod di- rum septimo. Item Isaac oblatio, Genesis gloria laam. Opponitur gloria Chri vicesimo secundo.Quarto ex eodem Iibro, glψriae huius seculi: haec paratur inani capite trigesimo septimo, Iosephi a fratri μῆ-- maginibus S ceris proauorsi. titulis, hus vendiri typum. Quinto, Seminis Abra'pipv dic. illa, sola cruce. Adam& Heua hae de Isaac sacrameneum, capite quadrage'ς pluosi e gloriae dc voluptatis horto, simonono, quod S exponitur Galat. ter se hyRς Vallem miseriaru peruenerunt. tio. Et caetera hoc genuS ordine plurima. - Di 'mus consentit, eius amore ca- Sexto,ex EXOdo capi se duodecimo expo- - , V iii Adam nouus dolorosus,hea fuit mysterium agni paschalis, de quo vi
ἡ . 'ης per primum illum Adamu deper- deSIoanniS decim Cnon C, l. Corint. s. dcc.' nibus se amplectentibuς hahet reis Septim O,iteru ex libro eo, capite decimose ' ς ζ Concio redimedorum iam quo ptimo. Perra Mosaicae v rgae ictu aquams Qui Adami amore vicissim inarde fundens, xplanata est, iuxta hoc quod vi 'Rsentaneum est. Ille nos adeo dile, des i Coranthi Crum i C. Oetauo, ex Leuiti 'dori lausa in hanc miseriae vallem co sacrificia cirria: mγxime vero duo hirci, WE 'ς ' ς gloria patris: aequum erao, ὰπ mrosa oz , S alter qui maera bEtur. Inredamemus, nostri aman- vacca ruffa, dc alia sunt adducta. Nono ex 4 61E' δ ΠῖuerimuS, iam certe in I hro Num crorum cap. 2 l. arcanu S serpens
gles it φ' muri Vtrunque Christi est, ille aeneus, palo affxus, exhibitus discipu- --ςςt N crux. Illa deitatis, haec est lis,Nesucidatas, iuXra id qd legis IOZΠ. 3.
habet testimonia sacrae scrῖpturetcsceptideusque adeς
456쪽
Decimo Propheta ille, de quo Deuter. I 8. Ocitur quis fuerit, procul dubio discipu-
dii. In libro Iosue,tyranni exim
cis diabol: cae tyrannidis euacuationem de
potentia mortis imperium sublatum ire adumbrat. Samuel ipse Christi lapienti am refert, Dauid Christi virtutem, Salo mon Christon aeternam sapientiam, de II neant. Hic Christi regnum S genealogia, ec stirps Iesse, de qua Μastri. l. Luc. 3. Esa ιε I. Roman .l Sc. Hic VI libros Iob, Rutu, Iudith Hester, item libros Sapientiae, qui nusquam non Christo testimonium dant, Praeterea:breuitatis causa,prophetas ipsos In medium proferamnS. Primo vero qua
Iuor vates maioreS. Nonne conceptio
nem mirabilem Christi,in signum redemptiois Israelis, vides Esais septimo Nomina dia Christi, quae Esa.9.recensentur,nic procul dubio discipulis exposuit. Miraculis variis Μessiam diis ostendum, I dem capit. 3 Consolationem, qua hic in lignis
describitur Christus fore, ostendit ex eo dem cap.*O. cuius Sc apud Lucam mentionem factam vides cap.3. Virtute, quam dc apud Matthaeum vides citari cap. 2 . Vnctionem,quae Luc.4. citatur, apud eundem prophetam cap. 61. Denique quod in primis dominum ex hoc propheta declarasse arbitror,puto esse passionis acerbitatem S turpitudinem, de qua vide cap. 3. qui locus etiam frequentinime celebratur in nouo testamento, Matthaei g. Marc. l .
Esaia verisimile est, dominu transgressum ad Hieremiam, atq; inter caetera foederis noui sacra naenia edisseruisse, ex cap. 23.
33. AIeremia ad Ezechielem ipsum peruenisse arbitrabimur,& de pastore honoatq; unico egisse, declarando capit 34. tali
modo, cuius exemplar vides Ioa n. O. I. Petri s. Heb. I3.Ex Daniele annorum hebdomadas discipulis in memoriam reduxisse, est credibile, ex cap. 9. Ite cum ex Daniele 9. II. Ut ex Ezechiele 34.mysterium resurrectionis enucleasse. Minores item prophetas percurrisset Primo ostendisse ex Osea, cap. 3.Dauidicu regem, reditu regis eiuS ex Aegypto cap. II. Matth.3. Mortem cap. II. . Corinth. S. Hebryz. Resurrectionem cap. 6. Docrorem iustitiae indicauit ex Io- hele t. Effusionem de qua ActoN 2.)cap. secundo.Tabernaculi Dauidici aedificationem, ex Amos cap. 9. In Bethlehem Christum nasciturum,ex Michea cap. s. Primi aduentu Stestimonia adduxit ex Haggaeo, cap. 2. Aduentu gloriolum in Hierusalem,
ex Zacharia 9. Passione quoq;,ihide cap. I 2. Iudae proditionem, ibide u. Item passio-
ostendere praecursoris sui os . ' SEsaiae qO. Marc.i. Cath e , -R: ἰptiae Psal. i.Gentiu fremitum p 'do. Ex eodem psalmo diui ' gloriam de qua dicitur di Ai
Brae. . . Obedi etiam usq; ad ei ' ν
de qua etiam dicitur Hebreorum
pultura gloriosa Sc resurr inhil
de qua etiam Acro.I3. Potissimi α'
de cruUS contumeliosa passione likun Munus regale OrientaIium regum psal De adoratione angeloru,psal.96.Η b: iDe veritate deitatis S de sacerdotio Chii sti aeterno, Psal. 96. Contemptu Messian& vilem fore Iudaeis, ex piat.l l .Fille Pa. uid ,regnum paternum possessurum, phI31.2. Reg. P. Haec& hoc genus alia scris :rae loca, tota biblia pcurredo, suis expole. isse credimus: idi tali efficacia, ut eoruncorda, quod & infra ipsi fatentur,plane ja- flammaret. Ignitu est etiamnum Dei eid. quium,illuminandi iuxta at s accenditi habet virtutem. Felix, qui gratiae Dei o l.
quo ibant. Et ipse finxit se longies
ire, es coegerunt illum, dicentes Maine nobiscum domine,quoniam ac
uesperascit , N inclinata est iam dit . Et intrauit cum illis.
Nihil simplex veritas per duplici'
fac ir,dicit Beda: sed quod dicitur, nJ longius ire, talem se exhibuit discisau corpore, qualis apud illos er/x ,'
Adde, humanitatis meritum, quadhuc nouit praeditos,
nobis eius viri uisS exempl*mmae i. Hospita Iitas nobis comedas: Mςm tremo iudicio quaestio fiet. in zat, ab eo qui catechizaturo φῆ . dolo. cipiat par est: eius rei V pl*Φ lon; sco relinqui exemplum: qς tfinxit ire, quae' prospaeo , ' in tio,hypocrisis haudquaq*- , cit
457쪽
sinulare: illi improbi precibusntia
in amiculu iniecis S, detinere. Haec ad nuptias compelle-ς bHi ediscopi e S. qui LXIrarn sunt,
hmplem prunis sic qui a fi elium
' huc inimici perfundere habet,Iu- he Apostolo.Compulsio S vis quare '-hlom fuerit,uerba eoru satis arguut.
rareprinu vocabant, Iam dominumi' l ant,non q, Iesiam crederent illu,sed 'it, honorificandia sic crediderunt eum,
' es re retem scripturarii se illisphult.
i', inquiunt,adpetit et dieS vergit ad ve- i nunqua commistemus,ut te dimitta
Ceere crinos compellentes, meruerunt,ndelos hospitio suscipere.Gene. S. 19. He
si . Sin 'S nos hospitales,non murmilrantes sed benigni,Roma. Id. .Petr. 6.S dubii si non erit,quin angelos, immo etiam
Christu simus excepturi. Minimi suos an celos habet, quos tenuimus, si alique S ex minimis nostro hospitio indignu reputa mus. Et saluator ait verbis non obscuris: Quodcuq; uni ex minimis meis feceritis,m hi factum credite. Atque Iisc hactenus. Siquitur:
Et factum est dum recumberet cum eiS,accepit panem, ta benedi
xit ac fregit, N porrigebat illis. Et
aperti sunt oculi eorum, ta cognouerunt eum, es ipse evanuit ex oculis
Hic Iocus an de sacra eucharistia intelligedus sit,alioru esto iudicium. Apparet sic intelligendus, quia Aet. t. fractionis panisi rem meminitide euangelicta. Quod forte Theophylactu ita sentire fecit. Ambrosius Vtrunq; silentio praeterit. Origenes quo Shac in re minus anxius fuit. Hoc quonia hodie de hac re controuertitur)ego senexio: Obserua quatuor in primitiuae clesia,pro eo tempore, exordii scilicet regni Christi, fuisse praecipua,in quibus con sistebat religio Christiana. Primisi doctri- Πῖ assidua,secundu e Ieemosyna,sertisi eue haristia,lithurgia siue Missali, quartum orandi vehementia. Postea Vero, pleraqῖῆd decus ecclesiae dc cultii diuinu esie addi sine grandi sacrilegio non possunt φmitti . Non venalitiae hic Missae priuataepptant stabiliri non nouae nou OF t euangelistaru ordinationes, qui priuatas Missas
prorsus condemnant: interim tamen Pri
r issimas ipsi meditantur , cuiqὸ aegroto i*a officium, nullis non in fornicibus Scel
Iis lectitantes:& publicu quoq; sacru , quo
aut sacrificatur,aut sacramentu venerabile sumitur, hoc est,ubi vel sacramen tu al arIS
ab auscultante ecclesia adoratur, vel Vbi idem sacramen tu esurientibus Ec sitientibadministratur,nomine Sc praetextu priua tam Missaru abrogationis an ii quanteS,Scpenitus damnantes: Ii, inqua, informatissimi reformatores, nihil hoc loco possunt inuenire,quo suam eam statuere possint sacrilegam temeritatem.Sed ad litera nos reuertentes,faciamus Christu suo more panem fregisse Mat. i . Marc. 6.8. Luc. 9. Ioan . s. Quod vero hic legitur lai φερ , id everbum etiam legitur Luc. 9.Μatth. lq. NMarc. 6. Rursus Marc.8. 8c Ioan . s. habes verbu-r qd submoneo, ne sis cotentiose hunc Iocu ad sacrii Missae mysterium redigat. Hoc praecipue omnibuS cuperem constare,q, eum que in scripturae sacrae expositione non cognouerunt, in panis fractione cognouerunt. Huius rei rati-oΠem adfert venerabilis Beda, dicens: Audiendo non sunt illuminati,sed faciendo: quia auditores Iegis iusti non sunt,sed factores legis iustificabuntur. Vide Ela . .
Ezech. I8. Mati. 2s. Roma. t. Qui ergo scripturam sacram auditam plane vult intelligere,attendat exemptu praesens discipulorum.Peregrinu vocant dominum in aedes suas,etiam longius ire constituentem. Violentia pia trahunt, coenam illi pro eoru facultate paratam libere apponutasimili modo Scintelligentiam verbi auditam desiderans,ea quae iam intelligere potuit nempe quod tibi non vis, alteri non feceris, alia hoc genus facilima scripturae festinet aa
implere. Sequitur:Et ipse evanuit ex ocu Iis eoru.Euanti timem em ad hoc corpore Plorificato resurrexit,ut corporali modocu eis conuersaretur.Vnde dc apostolus Petrus ait,non quibuslibet dominu rediuiuum se videndii exhibitisse. α ντο ,hoc est,qui non corporali praesentia apparer,
dominus se ab eo rii subduxit conspectu, postquam corporali praesentia suocia infirmitati inseruiuisset.Sic Sc postqua se Thomae tangendam praebuit, disparuit. Se quitur:
Et dixerunt ad inuicem:Nonne cor nostrum ardes erat in nobis duloqueretur in via, M aperiret nobis scripturac
Hic est ille ignis,que venit dominus mittere in terram. Ignitu eloqui si domini vehementer. Auditus sermo inflammat ani
nasi, torporis frigus expellit, rigore obsti nationis liquefacit.Sic hoc loco superno F ru
fractione panis agnitus. Igne quevenit ens
458쪽
tu desiderio anim si accedit, a concVpiscen quisius O gaudere non b,
tris carnis, resecularibus mensem absu/ mria, qua illis Iesus d est tὸMahhu contra crucis scandala cor humaΠum da suraverun Credidi i propa armat.Quid multis anima amore diuino Prer quod locutus sum Asia inm. Ianguet ocinstar aegro orti, quι diu Viuui Vera fides. Certu est udis a Rῆ res icura cibum,morbo eos sustentante,cruci. hos duos discipulos domis πηλ Chtiui doloribus pascit,Vbi Verbu dni auq πῖa atcbalios,qui-rorii. - pix vi ac rdierit,ut possit dicere:Fueriit mihi lachryrnae meae panes dIe ac noc2e,psal. I. Pota dabis nob1s in Iachrymis, psal. 9.Sed non omnes habent aures audiendu nempe ir, quoru cor Ionge abest, etiam corpore iam edio auditorio circunuallato. Interim du aura by verbii audiui,cor in varijs seculi Discipulo
uerrebantur,plani veris gaud , Oppinu illis aduersum rep ita 'Ventum est,Vndecim congi alta 'i
negociis vagatur,aut desideriis N Volupra Flena erat domus illa tripudibu,' - I. tibus volutatur, aut in MartiS Bello sVe 3r In psalmis di niceterijs ecclesiam amentario iracundus bella fratri parat cupata.Starim Petrus&Ioann Ec mala machinat. Qui vere bono S Oprie nientibus ab Emaus silotiam risu., ' accommodi. Vnde sequitur: modo eum in fractione panis agnoueriti.
L . - ra . c - σω - agnitio non est. Ecclesia ex multis si,hi
sunt in Hierusale,&inumerum ma tρ wnicissima textra eam si gregatos undecim, V eos qui cum ueri Christum non videbit, etiam sinihil illis erant, dicentes insurrexit domi bibit ipsa fueritan ecclesia est ex g -
tius vere, Oc apparuit Slmon l. Et ipsi textu hoc es vera dc salutaris scripturari narrabant quae gesta erant in via, H interpretatio, sensus catholicus, traducis quQmodo cognouerunt eum in fra. l23ς fisentia tanquam per m pus ctione paniS.
Domi erant, septem fere miliariorum iter ea die confecerunt, necdum coena se satis recreaverunt,nec dia somno dulci lassitudinem itineris placarunt, alierna s requie vires corporis instaurauerunt sed re --
lictis uxoribus dc omni familia, Emauntis ta,& aduenientem iudice,succincti S 'λφPortas ea de statim hora rursus exire,& se padas in manibus tenetes,eXpectomyi, λα noctis periculis committere sunt ausi, tan- suam solius gloriam. Am n. ta gaudia ecclesiae communica tirri. In sinu Christus voluit vF sui discinuli Hierosoli mis promissum spus sanyi expectareat. Idem in Galilaea se suis rediuiuu voluit ex hibere.Omnia loca ea,ecclesiae habens sa cramentum. Faxit Deus,ut huc confluam charitate ardentesillic nos contineamui, hic Osis sancti maiora subinde chartisa
euangelium Luc. XXlIII., m autem haec loquuntur, stetit Iesus in medio eordi
Pax vobis:ego sum:nolite timere. Conturbari verpς i territi, existimabant se spm Videre. Et dixit eis: Quid φ ta bRti estis,ia cogitationes adscendunt in corda vestra-Vi RVM me . N pedes, quia ego ipse sum. Palpate es videte, quiy 8 'xu S carnem Zc ossa non habet, sicut me Videtis habere. Et cum 'i' ' γ Het,oi edit eiS manus M pedes. Adhuc aute illis non credentibV'
xῆΠΠbu prae gaudio dixit:Habetis hie aliquid quod manducetVI ' QPrulerunt ei partem piscis assi H lauum mellis. Et cum inῖΠ μῆ I
459쪽
FERIA TERTIA PASCHAE. I; sumes reliquias, dedit eis. Et dixit ad eos: Haec sunt verba quae Io αμ' ad Vos, cum adhuc essem vobiscum: quoniam necesse est imple
' inhia quae scripta sunt in lege Most Zc prophetis N psalmis de me.
Tune aperuit illis sensum, ut intelligerent scripturas,8c dixit eis: Quonium se scriptum est, Sc sic oportebat Christum pati,ia resurgere a mortuo' i itia die, 8 praedicari in nomine eiuS poenitentiam Sc remissione peccatorum in Omnes genres, incipientibus ab Hierosolyma. PRO OE MIU M. 8 A J m xςx Ecclesia , SIoriosam
Christi resurrectionem 1tudiose Nadmodum solicite nobis commen dat, submonens, VI tantum omni potentis manus Opus,ipsi nobiscum pro sundius subinde indagemus, fidem atq; fi dutiam nostram suffulturi.Nusqua omni stotelia Christi adeo in scriptura renidet,
aloe hoc loco tunde S hic potissimum fi - dii nostre fulcimen acceperimus.Adde P icta &nihil iucundius est relatu,q filium hominis mortem subegisse dc sustulisse. Resurrectio ut HieronymuS ait salutis nostrae ca- putest & exordiu, restauranS praesentissi- se omnia quae erant collapsa, deperdita recuperans omnia. Inde vera Sc manifesta Christi regni sunt orta incunabula. neque em ante eam,Christi co spicata est gloria. e ges Statim in ipsa resurrectione Christus sua D im induit stolam gloriar,ut ostendit Hierony i mus locum eum gloriae Dei expones Esa. 33. Statim a morte resurgens, Rex regum ὰ dominus dominantium apparuit, agnus Dei innocens Iesus,qui ait:Data est mihi omnis potestas dcc .Qus prs dabatur omia mors,tam inde vicissim est depraedata iaiade inferus luce Christi gloriae depressa, crucis sensit virtutem. Iam inde crux apeparet gloriosa dc vere adoranda.Veru charissimi iterum iterum i videamus, ne taΠ ta gloria abutamur, quod nisi praestiterimus,a tanta maiestate suppressi,peribim'. Videamus ergo, ne gloriam eam, quae Ποθbis est parta,nostra culpa amittamuS. Sed
Dum autem haec loquuntur,ste tit Iesus in medio eoru N dixit eis: Pax vobis: ego sum: nolite timere.
Sacrosancta, discipulorum colloquia. a id hic audiunt sales N ioci. Apono P vult jam urbanitatem, nedum turpiloquenti . ' RS Robscoenitate, longe a Christianis ab illa. Semper laus eius ait in ore meo. Ite, denedica domino in omni tepore. Hic Vt neptas laetitias, infacetas ' infacetias,scur iurare,di hoc genus filias crapulae, si lenetio premam r saltem verba ociosa dico re morari,quo minus nobiscum loquatur, a d nos veniens, spiritus sanctus. Quomodo em possit ibi suam effundere gratiam,Vbi se comminatur esse ultorem re iudicem
Deinde qui cupiat praesentem sibi Christu, Christit spiritu, videat ne Te abstrahat ab ecclesia. Videat hic Iesum constitisse in medio discipulorum. Sic se antea promisit in
medio eorii, qui in eius nomine congregati fuerint,semper futurii Matr. i8. Quod se in medio promittit suis semper fore praesentem, ecelesiae facit designationem .Ecclesia angulos nescit, angiporrus non ha-her.In medio ecclesis aperit os electorum, S implebit eos spu sapietiae Sc intellectus, Ecci iς.In medio consistit virtus. Medium tenuere beati. Medio tutissimus ibis Aurea mediocritas. μέ la hoc est, modus optimus. Haec omnia submonet,in medio ecclesiae permanendia, diuerticula Oia haereticoru caueamus, eoru qui aemularionem dc rixas seminant, quibus cia Prnceps pacis esse non potest.Columbinos suos, in quoru medio stetit.pacis salutatione assa ri,dicens: Salam inchem, hoc est,pax vobis. Recte unanimes suos ita salutauit,quia pax super Israel,psal. i24. Et pax in terra homin 1hus bonae voluntatis, Luc.2.Chri nus se pacis principem ostensuruS,praeci puum suis symbolon, quo se mutuo agnoscerent, dedit pacis OIutationem, Matth. Io.Luc. IO. Hinc sui symboli non oblitus, ait:Pax vobis.& hoc frequenter a morte resurgens, Matth. 28. Ioan. 2O.Salutaris sa Iutatio efficax imprecatio et sed iis tantum qui filii pacis existar, hominibus nimirum honae voluntatiS.
Conturbati vero Sc conterriti, existimabant se spiritum videre. Et dixit eis: Quid turbati estis N cogitationes adscend ut in corda vestra Videte manus meas N pedes, quia ego ipse sum. Palpate 8 videte,quia spiritus carnem dc ossa non habet,
460쪽
44 GEORG. VVICE LII DC SANCTIS HOMi Liti,
sicut me videtis habere Et cum hoc'. ot et muri 3ς DedeS- quod mortem sῖbta
oes ter ribus adis scribedae. Spus vo .cabulum arte Eccipitur.
Adhuc autem illis non credenti,
dixisset, o Redit eis manus N pedes
odiossiunt multae reuelationeS sanctoru lu - --is , An. 'piὸ eccleua, unde etiam sanctoru reliquiae plurimae sunt exaltatae. Huic sancto N cultui iniqui haeretici, omnes apparitiones hea torum errori deputant. Si manes atq; Ie mures esse dicas omnes, certe hic alio Lucas usus esset vocabulo.Vocabulum spiri
tus varie accipitur,etiam substanti aliter. Ia hus, Sc mirantibus prae gaudi6 dem angelos, am animas, iam Vir3lem spiri xit:Habetis hic aliquid quod di i .
cat. Quanuis Luc.o.sathan quoq; spiritus, cu tur 'illi Obtulerunt ei pati sine epithero, dicitur: circunstantis ramen piscis assi 8c favum mellis. Et curi
mini,egimus: hic vero repetendum duxi mus,ne quiS nouorsi euangeli irarum naenins deceptus putet discipulos, hic intera caco daemona fuisse,else arbitrat S. Apparuit olim euocatus Samuel Phytoni , apparuit Machabaeo Onias sacerdos N HieremiaS, non corpore sed specie quada himano visui cospicabili. Tali putabat Tho nias Christum visum discipulis: dc idem hic succurrit discipuloru mentibus. Solet humana imbecillitas,etiam tali specie spi- - , ritus Videns, expauescere:& prae rei nouita gendum de videndum se illis obtulit.q. Qite, horrore concuti.Scies Christus Sc suis, hie restare putabimus indicium, si si δ' p Vrpore rudibus re infirmis, huiusmodi sua torum carnalium perceptionem c RRgi spicionem suo orituram,primo dixit:Ego ergo, Num quod Ataec ues, hoc est,ς -- .. 'l'ςxς-Vςxu c um aqὲHac p7r- Ientum habeant.Rogat,ut hoc argumxR
Magis hic infirmitas apostolorumirabatur,cu confiteri A credere debebat. Dominus igitur ut nihil ambigui in cordibus eorum relinquerer, argumento,quod viuece adhuc superfuit,viendii duxit. Angelo rum testimonium protulit,monumentum vacuum angeli illis ostenderunt.viuum se
ipsum exhibuit. voce suos ipsssatis supῆ cognita,allocutus est,id solita salutanti forma,in fractione panis se declarauit,taa urbarent,increpitat eos,&ait: Qii id erro ti genus testatius esticiat,atq; ipsi)Tangeduta vid dii sui; disci pulis seens redi Diuus obtulit.
Heis cogitationib' turbamini Dein iubet, commendet.Hic, fratres, Sadu Mφxμmῆnuβ Riq; pedeS suos intueantur.palpet, titia de Cerinthia noru haereticP ''φ'Rxqῖ R deo Probe disnoscant. Sic veritatem est cauenda, ne quis corpora gl* yl' 'VM re urrectionis, paulatim S per incre- edere dc bibere, nubere dc V Qxςβ βῆrmenta temporaS decIarauit; quia maius putet. Tantae gloriae corpββ g TR ',' Vt repente capi possit a est, ut instar spis, nullo mur0 si ζῆgilybuε mortalium pectoribus. Quod obiee arceri possit. Quod vero Vi '
ηδ mavx non aliud corpus assumpsisse arbita cessum kadit. hunc vero cibu d *- ' ι