장음표시 사용
561쪽
fide ea mutuae pacis, in primis e Dcca ' - Chri necessam. Occasione liui , i, comonitionis, e X ethnicON me ex Iudaeo N accepit lapstitio e. teris plurimu arbitrabantur prs-' brahae essent sanguis, S Q legis
' uantia atque praerogatiua sibi vide-- sanctiores.Denique re praeputia Ios
μ' ci eontemnebant, tanquam immun T contra illi se de intelligentia scriptu musteriorum efferebant, atque insor bant, sabbarbarios Iudaeos S apessas, flendo, Sc. Apostolus mediatorem se rista exhibens, horta cur us alia alios por isque indulgeant candide. Sequester 'is primos virosque errasi conuincre timo atque secundo capite, postea per toy pistolam multis Zc iis robustissimis
aletu mensis pacem illis commendat sequeitti in . Tu, ais, Iudaeus acquiescis in lege Sit ducem caecorum aliis obtrudis: cum tamen eadem committas, quae in aliis da naas. Age ergo modest iu S te gere, me
mor dc te gratia Dei egere: nec legis bene scio, sed sola Dei gratia ad gloriam evan et in peruenisse. Tu praeput late, de tua ne
tibi placeas intelligentia,videns te necdum sata scire hoc quod scis: nec item scire ut scias. Qui te oleastri ramum agnoscis oleae TDlum, ne efferaris animo. Superbis De ui semper resistit. Vide ergo ne ferocias,
Eo qui excideris rursus,& illi Iudaei si proiecti sunt,naturalis ramus oleae, denuo suae arbori immittentur. Attendite Christi grauam, qua nos citra nostrum meritum suscipu0mnes rNonne ergo,ut dc nos inuicem fascipiamus, atque alti aliorum Onera tu .emus. Cohonestati ec tanta gloria exordati, dignemur & fratres, etiam indignos, L. ita atque amore. Si nisi dignos Christus si legisset, heu mihi,quam male cum omniq. uobis ageretur: Huc facit caput deciemam quartum eiusdem epistolae, in quo .scipere hoc, de quo iam diximus, decla-H. r. sum, ait, qui infirmatur fide, assumiit, In principio item huius quinti decimi ςῆpitis idem agit, dices: Dehemus nos qui p. itates sumus, infirmitates impotensium p*ttare, ac no placere nobismetipsis. Nam δὴ risq; nostru proximo placeat in bo'R-m ad aedificatione. Sed nonne eria hoc R. pis dictu esse putemus Maxime. Omia Z ςRRQ scripta sunt, propter no S scripta R ixit.Docti ergo rudes, firmi fragile ,s 3 δ oriones ferant, deniq; dc religio-
' ad ceruos facere recenset. Cervinus
aliquando ad fumcn v cuia nil ἀ-
tum, atq; in ripam ulteriorem sensu feran tur, ceruorum is qui caeteris se robore fidit praestare, primo se flumini comittit: ceruus alius quispiam huius tergo suum caput imFonis, eiuST tergo alius suum, dc hoc mo do deinceps faciunt omnes: atq; sic primo ranῆ duce, tranant fluuiu omes. Inter trans hciendii vero, si prior ille ceruus se Iassum sentias, ducatu excutit, at iu se in posteriore ordine recipit, caput suum posterioris terago credens. Successores illius itidem faci unt, ubi sese quisq3 natando senserit defati garit aliu ita demu salui omnes enatant, Momia flumina tranant. Idem Zc nobis faciis undum in hoc mari magno Sc spatioso, ubi reptilia sunt innumera: sic enim ad portu pertingemus salutis. Vae soli,vae superbo, fratri suppetias non ferenti,& fratris auxilium adspernanti. Charitas omnia sufferr, dc multitudinem tegit peccatorum. Novi euangelici fratres in fere dis peccatoribus
sunt inter se admodu indulgetes: dc quanato hic peccat, lato peccat etia in alio N Q catholici sunt, delictis castiga dis et neutrobilmodii norunt seruare. Fratris delicta per
infirmitatem, Sc non animo praesenti, Patrata vi feras, vides Galat. s.V t peccatores castiges,vide in epistola utram ad Corin thio fritem Ephesiorum quinto. SI. Timoth. . Item Matth. 8. Summa: Euange Iium peccatores vocar, sed ad ecc Iesiam, noad orchestra rad poenitentiam, non ad de
Exemplum Matthaeus, ZachaeuS, PetruS, Paulus, Magdalena, Asta.
Dico enim Iesum Christu miniraeum fuisse circuncisionis, propter
veritate Dei ad confirmandas prosmissiones patrum: gentes autem susper misericordia honorare Deum.
Quartus arsiculus et moduS, via atqῖ ratio,
qua cum Iudaei tum ethnici ad fidem per uenerunt Christi Iesu. Occasio huius rela
tionis, est paX, quam cupit reconciliatam inter fratres ex e Ihnicis di Iudaeis. Diceret ex praeputio aliquis: Nos circu cisionisu mus praelati, nos illuminati, nos e Iecii, nos spiritualis Israel carnalis Israel,crassus atq; adeo reiectus est Sc. Hanc conuiciandi ri
mulam obstruit Apostolus, dicens Chri stum fuisse diaconu fiue ministrum circucisionis, missum nimiru ad oves perditas domus Israel, Mat. s. None hoc prs clara prs rogatiuac Christus neq; Romae, neq; An tiochi sine* alibi Retium visus docere armin firmos curare. Hierosolymis Sc in Syria
visu β, quia pauibus populi Israesitici eras
562쪽
Iudaeoru gloria. Vocatio gentium Craculis
promissus, verbum illis creditum fuit, RQ um Deum recipiendo,. mauoru tertio. Unde si glori Jodum sit,iu rum iisncxum,qui in proph i ' ἡ /daspii hoe arkumento gloriatIoniβ Israel Liba bdiur,e id in eclinicis glohibil ' eos longe vinceret,quipse . eQR sit,silior Pe ingemiscere eos faciendorum ius, gloria, testamentum siue i duβ, Paror GJ mare docendo quia Z abhilex cultus, promissiones,prvbeis,dc Clixi tunc jud i. facile persua limbi 'hoinitius ipse secundum carnem Rom/- DLin etiam Vide. 2 Reguli., oeat ' , hunc circucisus diceret aliquis: Quid ethnici. N quanquam sine pacto dc testim rhicos Deo Abraham, Isaac& Iacob. Apostoluβ MRla ui t. Sed prophetani , idea antipophora hanc ad obiectione respon Ab ortu solis usor aes sita isolis usi ad occalam m. φθ' det, oca certissima adduce n. scripturi Pri nomen meum ingentibu,tih .. - huiunio Vero ad illustre senium Spar/ndum,V0 crincatur re offertur nomini mi. cat Christum ministrum circuncisorum, munda, quia magnu nomen i zu---yi' quatenus dc ipse est iuxra lege circucisufi, tibus, dicit dom snus exercituum Mug R& quatenus 'solum Israelem euangelizauς est,Iudaeos huc locum non intilli, 'rit,dcc. Rogas quare hoc feceric Respon de quid no possint falsae pretico I ς' i deo, Propter ver1tatem Dei. Qui hoc imoi De dc commenta. Haeretici quodu ἡ 'Iigas, sequetia illucidabunt. Ad promissio clesia ad commenta fingenda est ἡ hs nem factam patribuS confirmandam, Dr terandum sensum communem viil hictus minister ut ita dicam) circuncisorum esse natu in sit Christus. Cui aliquid promittitur, ius habet rei tibi promissae. Merito item praestae Et iterum dicit:Laetamini o n. rur hoc quod promi rix NWiissm ' i μ' tes cum plebe eius.
etnnicis cum Messia. Caeterum nihil hic VIudaeis aufertur, gratia Dei, quae immensa oracula hoc Deuteronomii trigesimo. est,Iudaeis non subtrahitur,neq; item com secundo habetur.Origenes atque Ambro, minuitur. Nihil ergo habent quod aur De sius mihi hic tectes existunt.Sunt enim quium accusent, aut ethnicis inuideant. Nec hunc locum Esaiae adscribunt. Prophtii- item ethnici habent quo Iudaeis insultent, Σat Moses Goym iuxta atque Iudaeos inde tanta erga se Dei gratia superbiendo. domino Deo exulsaturos.Scrupus vero in Immo contra maximam humiliandi cau- verbis Mofis est,eum paucis dissolua. pnsam habent. Iudaeis debitor quidem fuit, mo Mosen audiamus: eamim sed nullo eorum meri sordebitor, inquam, omino, hoc est,Ethnici laudare populum fuit, sed ex promissoe salte graivira, dc ex eius. Quod si praepositionem Im, est, pacto mIseratio is. Et brucis e re Rice nihil cum omino praeposueris,sentemiὸmpagdebuit:tamen secundum eandem suam cIe Ii plane vicebis te effecisse iuxta version tamen iam, nil sertus quoq; est eorum: quid Graecam. Eunati siquidem tam signis λιiam spectes utriusque, nisi miserationum laetari psallendo, atque laudare. Graecis Dei profunditatem Diximus ratione Μose saltem habent,Euphranthete,i x ccti atque restamenti,Deum Iudaeis sese ob- Iocundamini. Sensum interpretes sic ς irsirinxisse, ethnicis non ste. Porro ne quam non verba. Sensus est: Ethnici, plὸζ i; Iudaeis ansam relinqueret contemnendi cum populo eius hoc est, unum Viri* ethnicos, atque illis gratiam euangelii de- populi erit aaudium, unus choru g-R' negandi, Sc ne ethnici de gratia ea possint tium dc Deo benedicentium copii Vnqua desperare, passim per prophetas su- ex gentibus ae Iudaeis. Apostolu s ' am quom erga gemes misericordiam,qua ginta est imitatus. Quod si contehi ς' in noui testamenti gratiam referri eos ve- quispiam Hebraicam veritatem sqh ' εlit,delineauit. Murmur Iudaeorum aduer- stilio se obiecerit, illi respondx 'μVsu Ghnicos, saris manifestu fit Matth. 2 . an, secundum Hebraica verba,Apq ' mAc Oru Undecim O.Contra gannitum eum Mosen rite adduxisse. Ethnic0β η ' RU MAEnxur quae Apostolus huc adfersiora- populum Dei magnificaturo μ' fcu a prophesarum. dicat Moses, aliud Vult qμ' . cat,
Sicut scriptum est: Propterea cosi
itebor ti Di In gentibus domine, N cepturos aliter erga Iud Q)f' uergo nomini tuo cantabo. Dispar religio, dispar a fisci μβ' tione
T ν ἡ ethnici cum Iudaeis conuenix . olant.
563쪽
labrili ho gis Graece quam Hebraice scripsit. Mattiis
P uni non vere credit, Deum Vox ς RRUR'ς istoc, per hac prophetiam adstrui pol uit.Vnde cum Dauid VaticinςIRI 0ςβ ierit de I Iether istoc interrogar,sed N8ςRbu sfore laudaturas Desi: seqvixux 'xx- ib, vstae in finem. huius seculi perscru an s u sere credituras. V ersiculi bi Pp h lina Biblia de Christo sacrosanctia my nobis, qui ex ethnicis Voc 3ri sum α iς P m steria enucleando. Nulla radiciS gloria, ni promptu haberi debenr, iaΠquδm ς' si ea quati, habet ex suo germine Christo. trasens, ad repelleda cum Iud QxVm x'm viretinis signum est,de quo apud euntihaicorum tentarionum lacu 3 ψm' ' dem prophetam dicituriPete tibi signum, dracula, inquam, illa in 'cordibus Boi Ii' uoud Hieremiam: Ecce nouum fa- ciet dominus in terra, mulier circundahit
virum. Praecipuum vero signum est Christus, nempe hoc quod Esaia S quoque Ian sit,dicens:CuiuSprincipatus super humerum eius. De hoc signo exaltato dicit ipse Seruator Ioannis duodecimor Ego vhi ex aItatus fuero, omnia Iraham ad mel plurr Iterum Ioannis rertior Quemadmodum
catur Da intus de ra dice Iesee.
tarquam in preciosissimum scrinium comnittere operspreciu en loco thesauri mae imi, unde tot spiritualis delicias subinde ptteremus. Versiculus ille,de quo hic lo-qhimur,in tenebris desperationis orni car hRacula lucet illustrior, mentis oculos ab Rurna pseruans nocte.Atq; haec hactenus.
Et rursum Esaias ait: Erit radix
Etrurium Ulaias ait: Urit raciX serpentem in eremo, sic μζ, qui exurget regere gentes, o uouet etiam exaltari filium homini , Vr
4postolus ipse hoc loco,unde Oraculum 'ς 'perit, explicat.Esaiae atque Dauidis te ii' munio noui testamenti scriptoreS lihen yxuntur, Q hi duo praecipui sint Pro oportet etiam exaltari filium hominis, ut omnis qui viderit ivsum, non Occidat, seshabeat vitam aeternam. Typum huius 11 oni vides Numeri vigesimo primo. Quae unquam arbor adeo fuit iucundac Videre' ' Vntur, Q, hi duo praecipui sint pro videor huc respicere scripturam ubi VitlSy IRIRm Omnium. Neminem moueat, ch inducitur,dicenS se homiries e Xhilarare ar
'iuxta Hebraicam veritatem,sed secun- num tam i 'ςVndRN ''q h hiai pluaginta interpretum versionem. praebuit umbram.Ηuiu L pe ' My mi pretes sequi iur Aposto tes fugat omnigenas .Hoc signum Vere tar f'yxς ut ecclesia ex aentibus citationes ror est canibus infernalibus Omnibuε H in P MN agnoscat quorum exemplar gaud um S exultatio, hic Victoria Quari 14 gςxix, S quo tot annis ante sit .sus. Striuphus,hic salus S re depti . . Pirii P ranxium, Remium ingenio sese no- prie etiade nobis,il geres fueram ,V
p - ς ait seruire. Vnde etiam ma ius est Esaias. Mncitario secundu το in
564쪽
GEOR. UVICELII DEterpretes, sic se habet: Germen Christus eradice Iessae exortus est princeps gentium rid quod est ipsum propheticu omed les, hoc est, stans siue exaltatum signum.Signo huic princeps siue dux, que Graeci archon Vocant, adsit congruit. Adest autem dc vi ctrix vere signu hoc semper existit. Neget hoc, qui inem cax hoc unquam reperit. Uitatio Apostoli eundem sensum habet, licet verbis alns legatur secundum septuaginta. In ipsum, ait, gentes sperabunt. Hebraica vero lectio habet, De ipso percontabui ur. Nisi enim in ipsum omnis spes illis sit con-ricienda,haud quaqua ipsum tantopere inuestigaturas a pheta eas p diceret.Dei ignorantes fueriat,spe orbs gentes omnes:promittitur itaq; illis spes illa,qua caruerunt in Christo, non in Iesse, hoc est,non in lege, non in radice, sed in virga dce. Facit huc qd citatio ApostoIi in masculino genere prolata, in Christon respicit, An istamen os resurgenS, cum iam antea riza,id est,radix, dixerit in genere foeminino: utissi spem gelium non radicem,sed I leth τ illud, hoc est, vir
gam exurgentem, constitues.Obserua ApostoIum non ab re hic tot scripturae coaceruare Ioca.
Deus autem spei repleat vos o mi gaudio M pace in credendo, ut abunae LM PORS HOMIL et de in spe dc virtute spiritu,
priori. Precatur Romanis, hoe nae ecclesis repletionem gaudA I 'ης' fidem, spem di per virtut m p p roptionem attende omnium . μ*VRM. nempe ipsissimam beatitudinem
beatIIudo, esse possit Est qrid vita imperfecta: verum si eius o non habuerimus,perimus. Obset :Jpra quoq; dixit, Deus patietiar
ipsa ratione, qua suprI hoe dictuita i 'irem dicit,Deus spei. q. d.Sprnosi ' tu Iacunm est, Dei donum est. Sequi: Igo, Φ S gustus ille beati gaudii & pacis mDeo est,& non ex nobi8, vel ex mudo. Nec hoc praerereundum, P dicit,in credendo ut abudetis in spe di virtute spiritus sanci . Fidem dc spem gaudii S pacis, hoc est chamatis catholicae ponit fundamentum. poteris virtute spiritus sancti tam ipsam charitate,ipsum gaudium,ipsamq; pacem accipere,quam donum spiritus ipsius sancti, fine quo neq; credimus, neq; speramus. Gratis nobis octia ex immensa contingunt misericordia Dei.Unde spiritui adstrihuntur fancto. Deo illi spei uni in Triade, sit laus S gloria per aeterna secula.Amen.
Ic nos existimet homo, ut ministros Christi, H dispensatoris mysteriorum Dei. Hic iam queritur inter dispensatores, Ur si deli S quis inueniatur. Mihi autem pro minimo est, ut a Vobis iudicer, aut ab humano die. Sed neq; meipsum iudico. Nihil conscius sum, sed non in hoc iustificatus sum. Qui autem iudi ς r me, dominus est. Ita nolite ante tempus iudicare,quoadusque V jῆς dQminus,qui Z illuminabit abscondita tenebrarum, tamam sest 3bi ς.'silia cordium, Sc tunc laus erit uniculo a Deo.
Orinthios vocat, ciues Corin-ll tbi,nobiIis emporii Graeciae, qdit hodie Turcica tyranis occupat. In ciuitate istac opulenta paupe
bat mutuam. Suadente diaboIo, fratri' ς Iudaeis, Petro magis acquiescendu .pς Sram dictitabant, in Iegis iuda cae Obrarione. Alii Apollo se nomine efferebas em is magnae opinionis Christi priς': ό
terat illis vanitatem rursus idololatrae per
suadere,per haereses ergo pacem labefacta-rra mulsidc Petro Sc 'Apollini prii fidei suae illum patrem dc caput agptes. Primus em qd dixi,& quod udc Acto. vides 18. illisChrio F- ῆμ' i et schisma hocce pleri u Apostolo ς '' si e .
detrahere ari mordere,quod Π dem ut animaduertit vergeroducta
565쪽
, sancti interim dum caetera erin it etiam suam Opinionem alae nisi ad aedificationem oc Dei
' i , hie est huius lectiois sensus:
duos articulos seu partes diuidere' primus est forma vivendi fide-sῆ --ime vero apostolicorum Virota. honestam Sc religiosam vIta, lora merita viam esse Plane certam,
thos auctus habente .Dicit enim: In
f μ' sum luctificatus. q. dAustus Opus
TEXTUS. Sic nos existimet homo, ut minis ib; Christi N dispensatores mysteriorum Dei.
Sensus est:Videte quid cuiqa debeatis
2 deferatis: Cui honorem, honorem: cuit morem, timorem dcc. Quantum ad di anitatum titulos attinet,nullus gloriosior
se poterit,j hominem dici seruum Christi. Aulici gloriantur se his vel illis muniis
pntfectos:non ergo dedecori poterit esse homini,Dei si minister dicatur. Apostolor:m successores hodie mundi dignitatum tetulos sibi vendicant, quod ego non Vitu pirarem adeo, si se nihilominus etia Christi fidos gererent seruos.Nam Sc impera tot reges omnes huius seculi Christo, modo velint,seruire possunt. Aegre fateor, duobus seruitur dominis.In ecclesiae exordio qui Christum profitebantur imperatores dc reges omnem gIoriam dc pompa Tim di aversabamur: quato magis si Christianam humilitatem cruceni nimirii Christi, habent docere, sese ab omni huius mu-dl vanitate & pompa abstraherent Quid ἡutem Episcopos huius mundi mancipia dicis esse:vnde statim eos celas cotemptui ἡrcessendos, immo etia tanq antichristondato,afficiendos,& explodendos .Haec cokitῆns, valde erras: ni si putes errare eum q-it, Omnia quaecunq; dixerint sedentes inhaesi cathedra faciter secundum vero Ope 3 eorum nolite facere. Dicunt squi de renda iaciunt. Ecce tibi,non dicit, deturba,p'rieque re&c. sed ausculta oc obsequere.. ῆ difffa etiam sunt verba Apostoli He- ς lue. Vbi ait:Pareteias Q praesunt Vobis, pacedite: si quide illi vigilant pro ante RhRSVestris, tanqua ratione reddituri, r*m gaudio hoc faciant,&non gementes: , , /d Mytile est vobis.In capite iam cita vi 'ἴφstolus eos, qui ecclesiae sunt plati,ter . 'u Rumenos et non et, copia illi verbo
i A qq RVxitGed ut in ac dictione dignita
mypiscopalem nobis faciat commenda
tiorem. Egumenus ducem siue ante signa num significat. Conuenit 1tatu1 epist CPa- Ii, cum episcoporum dignitas non solii exitiat sita in docedo sede in regendo. Nam dc Graecum πρυuti, tam regere sgnificat,il pascere. Itidem non solum doctrinam, sed Sc instauta seu traditionem importat, Accedit itaq; ad magnin cum hunc titulu Egumenos, quod ait, nys acie, hoc est, subditi sitis. q. d. Prelasi Uobib suns, vos illis subiectu tam ergo vestrum est illis obsequi, q illorum vos regere, atq; Vobis praecipere, haud secus atq; in Creta Titus Sc. Ad Titum sic ait: 'Praecipe:nemo sua despiciat iuuentutem,cap. 2.Non inepte ergo eccles s magnates, epitacteras , hoc est, praesides appellauerimus, quemadmodum etiam eosdem Apostolus vocat Egum e NOS, hoc est, duces atlimperatores. EpiscopuS non minus in veteri testameIO no Ine
est receptissimum: quod vides 2. Esrae li. 'l. Mach. i.Sanctus Ignatius nihil aeque poscit ardenter,arm obedientiam erga episcopos, diabolus nihil peius odit. Maiestatem episcopalem eta huius ut omnino in nihiluredigat atq; e medio tollat, per Ioannem Husi voluit eos ad mendicitatem redigere.Noui Hussitae item episcopos precario Volunt vivere, atq adeo scabellum prophano magistratui fieri. Quibus morib eriscopos moratos esse oporteat, canone S Cotificum saris ostendunt:neq; hoc Apo fio lus,ad Titum siquid e dc Timotheum scri hens, prsterit. Chrysostomus, fateor, epi scopos vocat principes ecclesiasticos. Immo etiam Psalmista idem facit, vocans eos principes seculi . sed Chrysostomus vult
eos religione caeteris praestare, quod etiam prophanis incumbit optimatibus. Et seruator ait: Qui maior est inter vos,sit Onan uvestrum minister . Summa: Ministri sunt mysteriorum Dei. Sic eos homines existi
huc plurimum detrahit. Act .s.IIidem Io an. . Hypererae dicuntur apparitoreS.
Sed postquam Apostolus se & collegas suos ita vocar,quid pius Christi seruus se si evocare aegre ferat anta est Apostoli sub missio,ut se quoq; duIon non semel appet
Iet.Dulon vero contemptissimae cond1tio.
nis esse,quis nesciai Adde Φ idem Aposto Ius non veretur Christon quom ipsum vocare diaconon circuncis OniS, Roma I s. re
lithurgon,Ηeb. 8. que admodum etia epaphroditus vocatur Phi. r.& omnes fideles Esa.61.Vulgus,prophani ordinis dignit res maximi Oim faciti vocare in reges ecprincipes hui' mu dii: thurgos audet Apostolus oes:neor hoc laesae maiestati adscri-
566쪽
sacerdoteS sunt Cimmysteriorum Dei oeconomi
virtus deis sentissime in sacerdotali
officio. Sacerdos observet id a coN omus Myrie signi
bi potest,cu lithurgon esse Dei, honorificum plane si Satanae vero eme lithurgon, dedecori homini non esita non poten. Ada potiolscam dignitatem reuertamur. Μi nistri sunt Dei,nec id solia, Veru etiam ad miniistratores mysteriorum Dei. Domus Dei est ecclesia, in domo ea sunt Dei omia mysteria acramenta atq; arcana.Aposto Ius fere semper addit epitheton alum a. Mysteria si avide ecclesiae Iuni sacrosancta
sacramenta etia ipsis angelis S stupescenda Sc adorada.Talia credidit Christus suis apostolis, dicens: irori escunq; haec feceriris, facite in mei comemoratione.I ter Accipite spm sanctu,& quo rure miseritis pec cata EA. Apostolus quoq; huc respicit in
Pra cap. 2. dices: Loquimur sapientia,quae recondita erat in myttera O. Haec ecclesiae lacramen ra quis unqua noti it philosophorum quis mathematicuS ea unqua in coe Ii vidit horoscopo De mysterio istoc vide plura R oma. i6. Ephe.6. 2.TIm O. I. quanqD c, puta ad Timotheum, myster' nomen non exprimas.Caeterii mysterium quidni sit,Apostolus item sar:s dilucide explicat . Cor. is. Summa :Dei indulgentia & potentia in sacramentis continetur ecclesia'.
Credidit talia omia suis discipulis, sacerdotali traduci. Episcopi manusi episcopabuimpositione haec tanta mysteria caeteris q-q; impertiuntur sacerdotibusrest em una in ecclesia tradux,unitatis ecclesiae conserinuatio& neruus. Non hic Dei virtus abest, quae praesentissime in ipso episcoporu officio operatur. Eam ipsam Dei virtutem in ossicio sacerdotali operante,Apostolus hic vocat oeconomiam mysterioru Dei. Apo stoIis S eoru successoribus vides commisesam domu omne Dei. Non hoc soIu ita docet Apostolus adstipulatur Apostolo etiaipse Christus. Sic em Iegis Luc. it. Quis est fidelis dispensator que domi ars domui p- fecit suae, ut domesticis dimensum suo te pore dispenset Nonne sibi euangelicae dc
apostolicae consenti ut metaphora Petriis quom ea de Vritur,l. cap. .dicens et Mini strate tanqua boni dispensatores. Quanruad vocabulum attinet, observet sacerdOS, conomum proprie significare rerum domesticarii scientiam habentem . nam ea dem compositione etiam astronomus dicitur, astrorum cursus S situs habens peri Ilam. Viderint electores, quos episcopQ sel: Rant: viderint episcopi, quos sacerdotes ordinent: nam si imperitos ceconomos designauerint,nihil poterunt facere peruersus Haec praemittenda duxi,ut mente apoctolicam,S sensum loci praemissi epistolae Pauli, minori quisq; assequatur negoci O.
os extollunt, alios alii contemnunt, rum gloriensur nomine,ledrorundo atque simplicitere 2 ῆ tdixerim:NOS neque minorem, iorem mereri opinionem ms .
fore contentOS.Caeteria maiores tituditi inuideo, modo id non fiat in schisi S sectaru ansam: quemadmodui vester Ius iam in haeresion fructus ahit Huc fer hoc, quod supra in ea ad Corinth sola habetur cap 3. Quid Cephas. qi a Iaco Uus quid Apollo re caetera vlaurixta gratiam quae data est mihi.Ηaec ala hoc genus si probe intellexerimus fine ex ecrabilium statim fecerimus rixarsi Pax tDeus,tandem sapere incisiamus, venat es damno accepto.
Hic iam quaeritur inter dispensatores,ut fidelis quis inueniatur.
Parabolicum hoc pene est.Nihil enim sanctius item in oeconomia aulae expellita fidelitate. Ferunt imperatores Zc reges prefectos δc satrapas adulteros,esiam hῆertu costin fideles sibi dc perfidos haudquaqua toleram.Inde fit,ut suis ministris magna tes omes scribar, Nostro fido:Germanici,
miridi S rex regiii fidos velit suos sibi oeconomOS. Prouerb. decimoquinto. Multi homines vocantur misericordes:Viru au em fidelem quis inueniet item cap.vige la o quinto: Sicut frigus nivis in die mes is,ita legatus fidelis dic. Qui sputas est ser aus fidelis quem constituit dominus sep tamiliam suam,vi det illis mensuram Irme i mature atq; tempore suo Matth. zVtrius f delis ess, qui post aurum non absit, 7 ec sperauit in thesauris pecuniae. Hic a. liet, Qui fidelis fuisti in minimo, supna ima quaeq; constituere. Itein,Sed)1
oli ut fidelis quis inueniatura plu, re non solum affectu. cunt t
se clandestina .Suam qui F - , ac secum continebit religionem, , Imia publica est tundent mim ibit bona voIuntas, nisi e risci US,modo per facultatem nec
F, Paulinus, Chrysost cur . , r
567쪽
tala sanctitatis insignes ecclesiae ca
. - huies ecclesiae nostri seculi.Hoc mforte appare ,neque negari neque si cotest. Sed ecce tibi haere sacer
cura teipsum. Euge frater, trabem
tuo confidera acque exime et rum
ni iuxta modum fidei,argue S corri
Q , onis aliorum,tute non modo tuamn quitiam regis, sed re omes fere priscas: ij ses pestilentium adeo hominum, in se,udem 1anctissimorum quorumcunque recitas diuorum Quid denique adultera , triptura in canonicam quid sensum obliteras communem quid denim ipsum inuertis euangelion Nonne ut scida Ecomnium criminum plena hestia, pro tot mill bus diuorum celebreris sola o reformatores, digni qui in tene hris infernali tus micent. VOS episcopi qui catholici Scorthodoxi esse contenditis, videte ne Ian iis malis occasio esse permaneatIS: conuerim ni cito, De US non irrideur. Succurrat vobis hoc auod de Mose dicitur Nu-ne.secundo: Ilecilian Φu,bene se gerit in
1 hi autem pro minimo est, ut a vobis iudicer, aut ab humano die.
ii. Attende quid possit spiritus haeresion. 4n Tantum Apostolum suum Sc patrem pote
. rant Corinthii contemptui habere, prae pseudo suis apostolis, quont hic huius, ille illius apostoli nomine cic opinione super-bicit. Sic meretrix olida, tot malae scabiei ilagmaza dc cicatrices corpore suo refereS, honestissimae Jc decentissimae matronae maritam suum praeripere potest. Quod tunc ΡZulo accidit idem hodie canibus sanctis martyribus Sc consessoribus contingit. Vesanus aliquis apostata ontibus SVni-ηζrsis praefertur.Solus sapit qui vulgo pla
'ntia prs dicar,desipiunt cereri Vna Cmes,iῖm hic militantes, quam in coelo trium phante3. Adeo vulgi nostratis culpa gra Mur Corinthiorum crimine, Praeser eorum exemplo cautius non sit fa-ς m. Non cessit cadauerinis N insanis He ψphantis Apostolus, neque item tanti eo x*m sannas fecit: quo commonemur,Vt N
S ccntra audentius eamus,tunc ma j e
ppi placen tes,vhi viderimus nos illiS mi placere.Pro minimo mihi est, ait,ais lauder nec ne.Vestrum iudicium ne- ς evehit, neque supprimit. Est cuius omne est iudicium: nostrum est,ante te puS non iudicare. Parum refert itaque, si ab humano dre iudicer. Humanus dies nihil aliud significat si Huma in nostrae opinionis S temeritatis iudicia. nus dies, CuiuS contrarium est,de quo subinde agi zecelesia,dies domini ille magnus. Os ponitur apte dies domini, diei humano. Similis modus loquendi est apud euangelista, ubi seruator ait:Si cognouisses S tu,Squidem in hac die tua,qus ad pace tibi. In manu nostra est dies noster, liberi sumus arbi Irij. Malevoli itaque quae eorum est pereuersi ras, hoc suo die identidem nigra in candida,& candida in nigra verrunt. Praeforibus adstat iudex, ciui rufium iudicῖbit iudicium. Nos quotquot apud haereticos male adeo audimus, hac potissimum causa, . scripturarum sensum illis non IrIDuamus, i sensui communi potius adhaere re, quam noui S& exoticis eorum opinio nibus agitari velimus: nos, inqua, qui pro pter hanc causam haereticis sumus inuisi, hoc Ioco nos consolemur, dicendo cum PaulorNobis pro minimo est, sit in humano die traducamur. Gloria sit quidem no stra inter bonam famam versatur Zc in faemiam. Sedulius hic optime omnium scri hi treum sacerdos consulat catholicirs. Qui huc adducunt Iocum Hieremiae cap. se primo, errant Nam propheta saltem loquitur de die cla solationis Palaestinae,Chaldae is diuina iustitia permissa.Neq; optabat illum diem, quod illi Iudati falso impege runt, sed praedixit iuxta hoc quod illi spiritus sanctus magessir. Textus Propheticus
id est, dies hominis. Septua inta qui ma
Iunt sequi,viderint,quo hoc faciant spiritu. Deniq; quod Apostolus ait Sed neque histus I
me ipsum iudico, propriae laudis est excus- π Q iei pelsio. autela sacrosancta. nihil em propria i*di d laude turpius. Despria itaq; laude intelli- Π niviai ge,Neiu meipm iudicorvi sit sensus, Ne 1: Cephae me,neq; Iacobo, neque Apollo P- fero. Si ipsum egonae glorifico,ait domi nus gloria mea nulla ela. Obserua iudicare,de quo hic agitur, aliud est ab eo de quo agit cap. Vndecimo. Frater seipsum ne iud cet, puta quam sit pius, quam sapi ens, g spiritualis. Contra iustus seipsum
prior accuset, suam imperfectionem agnoscens.Alterum fit iuxta praesentem Ocum, alterum iuxta illum qui est cap. H.ubi dia crino est, hoc est, dijudico, discerno. Dicis: sit se bonu non iudicauit, ergo reprobati t. Respondeo,hoc non sequi Neq; em se accusat atque vituperat, sed non effert. Hic propriae laudis regula obseruetur.Tamet sit nosipsos non IaudemuS, non tamen qua
568쪽
seditiosoru hominu secu in desertum xerit, Act O. 2 l. huius criminis cons no nouit. Iteru Meleti eum latro', et ςmulabant,& huius culpae
m' integer vir eraused nunquid ea n Isa seselpiniustita caret Quas. D, g ὸ dictum sibi usurpare: Impe feta
mus, seni per hic ad maiora tenderei
tenus Deus aliquid boni in nobis opera tur, nos damnare debem , sed quatenus at quid boni, quod graria Des plus praestare porta ina',neglexImUS,aut minori 1ludio executi sumus duod nisi iuxta hanc regu Iam modeste nostram iustariam alTerueri muS fiet,vr omne bonum OpuS cum haere licis nouis illis euangelistis sua defraudς r 4. . tandere h,Lnuis gloria nempe iustificationis ratione. mus, Sancrcs sanctificetur adhuc ibi Iustus prior est accusator sui, sed non ope- Biscetur adhuc. Nemo ergo ani iris boni per Deum facti. Vide qua veheme sese assecutum esse 1 conum putet .s dita Iob suam iustitiam,tanquam Opus Dei S curr3 Vrapprshendat gratiam dito gratia factuni defendas. Huc facit hoc RO M3,e claritatem claritate eae fide4h 'ma. 14. Beatus qui non iudicat seipsum in i .. Me.
eo quod probat Facit ad praenaismi lucida ix i' UO ire ante tempus iuditi. tionem quod sequirur: re,quoadulo Vernat dominus. i
sed n5 in hoc iustificatus sum. Qyi
autem iudicat me,dona Inus est.
Allia antipophora. Diceret a Ii quis aemulorumCum te pium no IIS iudicare, neque item a nobis iud;cars, videris in aliquo esse reus. Cui quae itioni tacite occurit,dices:
Nullius mihi criminis sum conscius, m omihona conscientia sum conuersaru8, Adt.23. Studeo sinx offendiculo conscientiam ha here bonam semper erga Deum dc erga homines Item 2. Corinth. i. Gloriatio ΠΟ-ctra haec est, testimonium conscientiae nOstrae, . cu simplicitate dc synceritate Dei, non sapientia carnati,sed per gratiam Dei cometersati fuerimus in mundorabundantius aut erga vos .Haec ola vere dixit Apo- solus,atqui no ergo sese prae caeteris noluit efferre, seq3 prae at is iustiorem aestimare, more pharisioru seipsos probantium atq; praedicantium, alios vero spernentiu.At plaoc est quod hic dicit, Nihil mihi conscibenignitas spus sancti Corinthijs conti
hoc quod meriri fueram, dedit. Foede pec rcauerunt,tantu Apostolia vili pendendo at q; eum blateronibus quibusdam cereulis posthahendo.Sic etiam hodie vulgus opti me de ecclesia catholica meritis, sanctim. mis quibuscunq; parribus,exilirios mona chos & philosophasiros praefert.Dignum
quod in suo errore relinquatur, immo in maiores tradatur. Sed hens gnus Deus sese negare non potest,unde comes excitJt doctrinae orthodoxae assertores. FaXI Dee , sua istaec clementia suum quoq; effeci u sortiatur.Ad Apostolia redeamus.Nolire, ait, ante tempus iudicare. HumanuS vester die n. es, obscurus plane est. Dies vero dant inflat, imc Iarus adeo erit,ut etiam abscondIta ccr- cadium non possmi in eo celari. Hic iudicio trest designatus:humanus ille vester, Officio atq; opere est datus. Salomon dicit,on: la Hus sum: sed nem in hoc iustificatus sum. lepus habent. Ite, Cinni negocio iἰium xi
d. Studui quidem, pro virili probatum me tepiis.Partibus sitis nunc qui 'I iiu οζὸi '
lopstet. qm iam dies opers faciundae.Pro pedie aderit & discernendo φ omninope ria, etia verboν,immo & cogitationii tot pus. Quid ergo attinet ante diem ulli armct fidum Dei dispensatorem exhibere, atq;
apostolicae functioni respondere, non Ia- en ausirn ipsum me nastificare, tanquam Cannia praestirerim,& nihil omiserim, deni anquam omnia sedulo fecerim. Adde, ει - - .
- Vti Zm aliquid me latens negligentiae Sc trari obserua Apostolu hic interpyς inhumanae ignorantiae forte irrepsiten olim sid hoc sit qd supra dixit de bum-η 'ς gQ meipsum iustificare ne cum ad veri; Parui te si mauit ab humano iudic/ udi m , spirituum ponderatorem, ventu qm tempus iudicandi nonduς - pis , ipse me iudicem iniquum reprae hedat. obserua diligenter verbaApost Q, q ' - V retici qui hic honorii operum iustifica illuminabit abscondita tenebr rionem refutant,nihil agut. Apostolus em cIarti diem, cui nihil permanet Qς Rhic nessi de iustificatione fidei neqide iusti qui nullas habet occultandi lax'p H Rtione Operu loquitura sed dicit se non aut tenebrae S Iatebrae, consilia V. x ςrgo iustificatum , quia se nullius culpete tiarum cordis humani: hypo xkJ conscium norit. Paulus requisitus a latrun ria itidem dc lis resis bis hypo I; cularQre S cIymis, ipse ne ille Hebraus exi, dola. Lupi vellere agnello iςςΠ s Ri, qui Faucis ante diebus quatuor millia surae imponunt humanae; VJς o
569쪽
-- , no solii erunt conspicui,sed S
ς που bessit manifesti, quo fassu, qua
ῆμ' sone Sprauitare noulS orIn: Onib - e lesie conturbauerint. Huius clari Dp a semper meminerit, a peccaso si mula cauebita ein ecia districti indicis memores esse,Operae precita est.Praeci - be secoland si,q, ante eius oculOS PIas- 'o psal as. Ipse nouit occulta cord IV. . Ante te nihil occultu. Ite, culi unt aperti super oes vias filiorii homi reddas unicui 3 secundu facta ipsius. vaderans Deus ab apostolis appessatur .atdiozn Osta. Succurrat nobis verbi Chridicetis:Nihil occultu quod no manife-' ut Quid vero tunc no S mgnear,verba Apostoli sequentia satis superi declarat.
Et tuc laus erit uniculo a Deo
lson qseipsum Iaudat, probandust sed qui iudex il iuste iudicat, comenda pdicandus.Sunt in humano die, si reipublicae
Christianae optime velint c5sultum, abusu 3fund. tu S extirpatos, Ora ad viuum usq; resecia,atq; adeo cotrouersiam Oem sopita me sed risui cibus habent. Quid ergo Nun ild dissimulanda ergo veritas Iaudquail. Ri sus,scommata di ola discrimina agori animo sunt sustinenda. Hic hypocritae synce ru catholicu naso suspendant, illic haereticie unde e sublimi derideant:pius ille utrin- explodatur. dies diti prae foribus est, in quo pro veritare sententia feret iudex cui nemo aut imponere, aut resistere poterit. Interim catholicus verboru meminerit Salomonis Prouer. 2τ.Laudet te alienus, noos tuu . Ide fere dicit ApostoluS 2.CCr.io. Non qse commendat, ille probatus est, sed que diis comendat.Beatus si se ad illudierite coponit, I audis humanae omnis fugi tans,inlius gloriae Dei studes. Deus,cuius omnis gloria est, sit benedictus in secula.
Audete in domino semper. Iterum dico, gaudete. Modestia vestra nota sit omnibus hominibus. Dominus em prope est. Nihil soliciti sitis, sed in omni oratione Sc obsecratione, cum gratiaru actione, petitiones vestrae innotescant apud Deu. Et pax Dei quae exuperat omnem sensum, custodiat corda vestra te intelligetias vestras In Christo Iesu domipo nostro. PRAEFATIO. Pistola ad Philippeses ea, Vnde P
sens lectio deprompta est,Aprus in carcere scripsit. Verbu dsii non est ligatum. Vbi spus dni,ibi libertas. Philippi dicti sunt a Philippo rege, queadmodum S Alexandria ciuitas Aegypti ab
Alexadro, Roma a Romulo,Tiberias a TiherjO,Ioan .6.Philippi aut ciuitas est Grae-ςix, nempe eius partis,quae dicitur Mace-d nia,cuius fit mentio Roman. is.Fundae mentum spitalis aedificationis Apostolus mea urbe posuit Christu Iesum, I. Cor 3. Verii cum fides no est omnium,2.Thess. 3.vd omnes obedierunt euangelio. Obdura itὸq; hi,q Christum recipere noluerunt, Chii Apoliolo infensi ad modii extiterur, arris ipsum cu suis collegis,iniuras mole erantes etia in carcere conciente S, Acro.'s. H Qe em sic coparatum est,ut ij q sese Clitossidui,huic mu do sint graues, Matt.lo. IO
x K ia PS. Receperut itaq; verbu η, ghus hoc dabat,Luc. 8.Ioan .s.Act. I3. EIecti hi,Dei Apym,qd par fuit,summo honore nusquano prosequebant,etia absente,item Romae in carcere detentii qd sicAplus ipse de Philippe sibus gloria do recelat Phil. . Vides eos genan Relion denunciant, de euagelio vivere posse, R oma. Is Galat.6. AIq3 haec
de Philippensibus,& de epistola ad psos
data,in genere.Quantu ad hunc Iocu atti net, Aprus nos primo spualis admonet lar titiae,hoc est, monet atq; docet,qu6 nos eraa Deu geramusrut certa fidutia bonitatis eius, ipsum semper in Oibus Iaudemus.Se cundus articulus est, quo erga proximos nos haheam' in modestia,quae optima vir Ius est omniu.Dein monet ne simus soliciti qui dominum semper praesto habeam'. Tandem ad orationis instantiam nos inuirat, atque eiuS orationis exemplum nobis seipsum praebet, Philippe sibus sese inter cessorem offerens.Atque haec est Iectionis praesentis summa ipsam nunc videamuS.
570쪽
Gaudete in domino semper. POST ILLA.
Gaudii oe Nihil hic livoris, nihil auditur impati- fio vn Emiae. In carcere sic potest benignus essed fideli S comis, qui gustauit de bonitate spiritustius proin Dei.Noui apostoli nostrates Lutheranae Nonit. sectae, quid in carcere facerent,qui etiam Ii heri impatientes omnia conuicns irrequietani Gaudere, noster ait Apostolus, o Philippenses,cum in varias ten rationes incide Tit1S. Sic oportet nos probari.Qui non est tentatus,quid sciacv idete ne de vinculis meis conturbemini,quae mihi gloriae sunt summae. Maxima omniu tentatio est pseudoapostolorsi praesumptio, qua noua do-Emata audent vobis sua obtrudere. sed Schoc expedit. Oportet Vt sint haereses,ut Phentur electi. Nemo coronabit, nisi legitime certauerit.Breuiter, per multas tribulagiones oporret nos intrare in regnu coelo Tum.Subeat vobis exemplum beatore apoctolorum S protomartyris Stephani atq; alioru martyrum, Act. . 8.It.&c.Suheat 3c Nobis eaeempla passionis meae, in qua mihi ρumma est voluptas. Ite Φ dc cofines vestri Thessalonicenses subinde in cruce serio tri Imphant,l. Theisi.Quod si vos molestetrpus malignus,spus Dei fortior in vobis fa
re Dei vos soIamini Uestra couersatio sit in coelo,ubi cociues estist S mudus vobis no in comodabit. Conciues angeloru quid
rogo possit perturbare Undiq; gaudii
ansa vobis offertur. Principio integros ma-Enu manet in coeIo gaudiu, si propter veritare persecutione patiantur, Matth.s.Dein
etia gaudete si Chro nomen dedistis,q, vestra nota scripta sunt in collo, etia si extra Periculti estis, Luc. io.Deniq; si e peccatoraharathro aliqui vestru sunt reuocati,di ii gaudeant,laetemur Ec exultent,qm 3 gaudio ipsi sunt angelis coeli,Luc.Iy.Spiritus cis,in corporis salubritate Vena
Dicit ille:Anima mea hab . t ''t ς multOS annos suffectura:sed uities Stulte, cui haec congregasti: Ticti : Raudio quod indno est,dici potestor gaudηspualis pparet huic mundo
pompa intonat Esa.-2.Matt.u. persona ipsisima crucis,spsi exultabat Lcae IO. Ite Maria virgo Luc.I Dau:d plis. David, inquam,eriam gaudes visus huic mundo moestus,pDI. gr. Saliasse legimtatum prophetam, sed ante Arcam, vitae domino,2. Reg 6. Mundo gaudente lu- Ret eccIesia, Ioan .i6.Nos, ait Apostolus tristes,sed ecce gaudemuS,2.Corinth.6.In ecclesia, quae domus nosira est,n strum gaudium habet Iocum, solennitales nos recreant ecclesiae,in thearro,in aula,in area 3,
in spectaculis nihil nisi mors ipsa nos deprimit. Melius enim est fideli ire in domu Iuctus,q in domum conuiuij.O miria Rau diu,in carcere gaudere caeco atq; pthileti.
Modestia vestra nota sit omniabus hominibuS.
Fidelis ut se in rebus spiritualibus erga Deum gerat, in superioribus dictiim est:
Nunc Ut cum proximo vivat,Apostolus docer.Modestiam,optimam virtutem oste
dit esse.Ne quid nimis.Stima iustitia, summa iniuria. Et alius ethnicus ait: Est modus in rebus,sunt certi deniqee
Quos ultra citrat nequit consistere
Non hoc inteIlige,quasi homo sanctimo- Dei, spus est consolarionis, paractetus, que nil &hietati ni iam indulaere possi si si accepistis,spnaIe vobis gaudiu no deerit, plus duo iustus esse poterii qui *η φῖς sed etiam in fetu cosoIabiminuDe hoc ec- se iterus S strenuus est,rigQx mclesiae gaudio dicit Ela. II. Gaudes gaude Boin otio. Idem fere dicitur Haba. 3. Psal. 3r.EccIesi assidi nisi hoc certum sibi habe Tent S ratum gaudiu, serabiliores essem Omnibus huius mundi indigenis.
bet reperitio certum mysterium, quaM ec habet geminatio vocabuli pacis,apud euangelistas S prophetas. Sed citra my- medium de excellentia UuaIis gaudη hunc Iocum accipiamus:neq; em sic praesens lectio erit elum his, ficulnea dc gregaria. Praecipue hic obseruandum quod supra dixit,
iuris sequens. Caeterum etiam superstitio sanctimoniam vitiat. Abraha immodestus aut crudelis non fuit filium suum im Ino a re animo pium ensiquia verbi Dei iLIR tur praescriptum.Iephta vero superstricfuit iustus, in redde do volo rem RI : .. in cauro, Iudic. u. Saul quoq; vh Vi esse debuit, leuem nimiusese exhibuiI- nimirum Agag, cui so It confra Dei pepercit, reIi quo vulgi interi*p Barbari ei quoq; detestabilis facino rahat crudeIe.filium Ionathan capi Fctere volens, Q, 1nscius etiam is νὴ is Fraeceptum suum sit praeuaricata. :