장음표시 사용
571쪽
metae etiam contra legem parcῆs. R t circustantias,semel lapsam aestimat iudices adulteros bis ammaduertit.vnμὸ cum misera misius egit. Neq; tame cri Qen approbaui Dixit emeNoli amplius ecccare. Venerar non perdere qd perierat sed seruare,saIuator, non Iairuncula tor Ne p tamen Venerat Vocare peccato
res ad pertinaciam, sed ad poenitentiam. Hoc quod in suis Episcopis cui primis re-qrit, ipse egregie expressit. Oportet Epi Leum esse Epion, hoc est,affabile. Item
inexi cacon, hoc est,tolerantem ma I S, t. Timoth.2.Talem Christus se suo tempore praestitis. Veniet aliud tempus, quando nonanexicac OS, sed a Iexica cos,hoc est, in malos ammaduertens, omnibus videbit.
Modestia Graecis dicit Ephces, sacrosanctum vocabulum.Iurisco sulti vocat eme
dationem iuris scripti,qua rigor dissoIuitur iuris. Ephces siue ephcia, potest etiam reddi aequum bonussi,quando rebus prospicitur humanis, ne mali aliqua occasio
constituatur. Contrarium eius est vitium acribodicaeon, hoc sistri tu ius. Cotra immanitate & harbarie ea oes fere clamitatrophetae, maxime Esaias,meremias,at hechiel.Iniquas leges,traditio es eas Vocit. Chrsqq; Matth. 23.acerrime Oim Ira
ditionarios tales insectat, dices: COIIigui onera grauia difficiliad portatu, dc imponiit in humeros hominu,carte N ne digitulo quide ea mouet. O utina hodiernus ecclesiae fatus, vel Mosen Ephcen habeat, traditionu humana ν moderatore. Canodes no reflcit atq: condenat, si eos pro te epore,loco atq; psona variatrna dc ipsi hoc volat canones. Unde etia in ipsoS cano-
sta crassissime peccat, qui ubi res id postulauerit,no remittit, mitigat, ato corri git,sed tanqua Dei verbu usq; ad minimu ' λ ὸti apicula cotentiose asserit. Cere-Vticosi illi holes etia Iegi pugnat naturae, qRod non soIii Cicero S alii cordatiores ianici,sed dc ipsi fatentur canones.Nihilic dico de constitutionibus, q mala Pr ς ertant specie quaestus puta dc huius mu gloriae Sc pompa M. Quis em nesciat, Viuimodi comenta Antichristicae intem 'Miccepta referenda Moses pro
q*0 naturalis abhorret aequitas, Iς Romani aegre receperiar, Perqti,, ' L 'iVnt itam canones etia constitu Onas,ubi teporis,Ioci&personari
sio praescindatur ad militant. Haec Oia prudens dispensator S oeconomus familiae Dei per se facile intellexerit. Ad Tuu etiapraetcriptionem hanc modestiae habem', cap.3. Cap. I.vult Episcopu quidem dice-on, hoc est,iustumr eundem tamen etiam
cupit esse Epircon, hoc est, mansuetu. HS c virtus ubi non est, ibi malum iri peius. Iusem sine moderatione, nihiI est nisi tyrannis, omnigeni erroris fons Sc origo. Non haec dixerim ad nequitiae humanae patrocinium, quia neq; Christus eius gratia venit.Malevoli in misericordiam peccates,
sine misericordia debet pleicti.Talibusqd
Hisce verbis fulcit S corroborat hoc, quod iam dictium est: Dominus prope est,
intelligendum iuxta interpretatione vetustoν Graecora theologohe, nepe de quarto ad uetu, hoc est, de aduentu dni ad iudicium extremu.Obserua,tepore Apostolorum dns sic fuit prope, tepore diui Hieronymi, dein ite tepore Gregorη, ite S. Be nardi,dns is it propioriqs ergo no videat,nuc post tot secula,qab illis praeterierur,dnm esse proximu Gregorius S atri pleriqῖ ostendut,portenta ea,quae d5s sub te pus illud horrendum futura praedixit,esse olim visa. Quid ergo vetet nos credere, dominum proxime nobis esse Dein dc pinpe est, quia mille anni ante Deu tanquam
dies hesterna quae pleriit,2. Petr.3. Tertio prope est,quia incertum tempus eius est aduentus. Vigi Iate,ait, quia nescitis qua hora diis veniet. Meminerimus, si sapim', parabolae Matth. 27. Luc. t. dicamuS ΠΟ-his,iamiam veniet, immo adest. Lampa des ergo oleo plenas in manibus ardentes habeamus, domino iamiam obuiam ituri. Meminerimus item gnomes Mart. 26. seruorum fideIium S infidelium, quorum aut merces erit vita aeterna, aut quON parserit cum hypocritis.Possumus etia hunc Iocum,Dominus prope est,intelligere de potentia maiestatis, quae nusquam no est.
De qua accipiendum hoc quod dicitur
Abrahae:Esto vir perfecitus cora me. Magna nobis incumbit honestatis necessitas,cu agamus ante oculos Iudicis cucta vide iis Concionator iram praeuaricatur, nisi subinde clamite te Poenitentia agite. dnsem prope est,matth. 3.Poenitentia agitet nolite ampIius peccare: membra vra date
arma iustitiae:orate, ieiuna te,date eleemosynam:audite verbum Dei,& custodite iI Iud Sc.quia dominus prope. Ad praescriptu domini quod , haud inepte subdita
572쪽
os Apo in Bol' vultee fideles. paupertas prima beatitudinuecclesiae.
Dns prope est. Si satanas ad crimina allicit, dicat sibi quis*:Uns prope est.Si ingruit tyranis, dicat martyr Cliti m prope est. Prope aut ad coronandisi confestores suos, S ad perdendu eorsi persecutoreS,I.Per. . 2. Thessala. Audiatur hic sanctus Iacobus cap. . Ecce agricola expectat preciosum fructu Terrae,patienter expectans illum,donec accipiat pluuia tempestiua S serotina. Patientes igitur estote S voS, dic co firmate corda via,qim advirus drai appropinquar. Verbii hoc,Dias prope est, facit psentissime aduersus omne det perariois tentamen tu . prope fuit dnshitob &Tobiae, caeteris loibus piis in omni tribularios. S. Antonio adstitit agonothetes. Qusrat itaq; N inuocetur,sia prope est. Noli metuere, sed co de, Ela .ri. Crede psalmographo dicenti: Prope est diis othus inuocantibus eu, psal. 144.Itῆ othus il tribulato sunt corde,psal. 33.SaIte vide ut inuoces eu in veritate.
Necessaria admonitio. Quid em adeo profectsi remoratur religionis,atq; cura dc solicitudo huius vitae None etiam η Q iam anima agunt, solent vel cura molestam Iiberoru atq; haeredum: Vox omniu fere, si filia esset desponsata,si filio puellam quandam desponsassem,si pignora essent adulla,sine omni molestia fatu subirem Time dum, eam cura esse desperationis certu aris Eumentia. Verisimile est, inqua, solicitudine eam esse certu infideIitatis indictu. hiscem omnia ethnici,Dei ignorantes, curant. Immo etia pIeriq; ethnicorti,ut Fabricius,V alerius Publicola, dc alii eius albi, haec no curarunt,futuri in illa die diti,nostri iudices, qui no obedierimus prophetae, dicenti: Iacta in drim cura tuam,&ipse te enutriet. Item, Nunqua vidi iustii derelictu Scc. Momentu est omnis huius vitae cursuS.Mundus hic nihili est,uanitas est,res eaduca est: vita ea futura, aeterna est.Qui nos in aeterna illa conseruare potest,quare illi no fidimus,etiam nos in hoc huius vitae momento possit nutrire S seruare o latentem infidelitatem, o certii Iatentis perfidiae indicium, cura di solicitudine huius vitae. Non ab re Apostolus noster vigilanter atq; obnixe adeo cura a fidelibus omne studet adimerer scit reuera totius religionis nonrae cardinem hac in re versari.Nam Sc Chrs primam beatitudinu, paupertatem ordinauit ipsis.Adeo cura angit metem humanam, ut ne qui de homine vel ad Deu suspirare permittat. Nam ubi thesaurus hominis,lbic cor eius est.N em suapte autoritate Apostolus so Iicitu dinem prohibet. Dominus Prope est, dominus ipse tantum malum ve
IruS I. cap. .Breuiter, Apostolu, ne solicitudine siquid omnem curam Ape1Iolus irre L
mne huius vitae solicitudinῆ Aprudi, rus abolere Niritur.Ait ergo Nihil d suistintellige de huius vitae nepocs,
em, quanIO Iiberiores sumus ab huiu, curis,ut tanto anxii magis simus de r spualibus: quanquam etiam in talibus dira
veIit s longissime abesse ab omni sedi i 'iptione. um steteririS,ait, ante reges ex stra
fides,nolite cogitare aut prsmeditari lea ut qualiter pondeatis. dabitur enim vahis Sc. Sed neq; hoc suffragatur ocidis discinctis& supinis. aliud est acedia aliud superstitiosa cura. Apostolo incubuit omi. um eccIesiarum solicitudornemo in ecclesia scandalo affectus, quin hoc scandalo Apostolus sit unus S excruciatus,sed longe ab omni fuit suferstitione , despera. 1ionis filia.
Sed in omni oratione M obsecratione cum gratia' actione, petitioes vestrae innotescant apud Deum.
Solicitudo nihil proderit,oberit immo
magis Oratio vero no oberit, proficua vero cu primis erit. Illa ergo pestilente supinprimite,hanc salutare in vobis excitate,in hac vos exercete,i ea facite toti filis.Oporretem semper atq; sine intermissione crare. Hic em fideliu situ est robur. Hoc certupropugnaculu, dc aduersus ola nox a vallum. Orationis vero partes quatuor stat, Orare nimiru, obsecrare, gias agere Sps stulare siue petere.Quatuor hasce codilio nes sub uno orationis claudunt vocabulo,
Frimu est ipsa supplicatio qua homo Dca supplexa ocii oratiois aptu quaerit, se pro
sernircu mere tu corpore. Nam auorare
supplicare dc se alicuius pedib subaceruΚnificat. Secudui est suspiratio &cordis ascctuε p pcatoria verba, qu oratio dnicthodus est,cu compendiosa tum absolata. Tertiu est gratia ν actio, cosiderasi pioru beneficiora, qua homo sese du excitat.Exemptu tale in pisiiη Iegenti passim est obvium. Iio seu postulatio,qua homo
sti ubi in spiritii oratur, num no est, quod etiam alias diximVi' i cistras innotescere apud Uςμ' indua crὸs, quam frequenter pr RI ' b.
ine homo familiaris si V i e c
573쪽
itur nobis TeuS, cu Iaeris incumbra illoquimur nos ipsum,qtaeS Orataoni
2 us Rudius S planius Verbum hoc
hiis interpretari. Oratio Velira inno
i istud Deum,hoc est, Audiar preces raris Deus.Nam tametsi sciat quid no- eommodum siri, vult tamen sibi hoc um Her nostraS Oratione S manife1tari. At h. hacrenus.
Et pax Dei, quae exuperat omne sissum, custodiat corda vestra Sc
intilligentias vestras, In Christo Ie
fcce tibi fructum orationis. Qui male habet preceturire bene secu agi videbit. ξ mem cordis sui habitatore S hospite sint ei. Pax Dei dc Deus paciε,qus in hoc cadite sibi cohaerenI,Vnia sunt. Pax Dei est ea.qua mudus dare no potest: gaudiu cord s.uaquillitas metis, q homo susi deluti,de Dei erga se benignitate cert'. De 'pacis,est eius pacis autor,IOan. ig.Aposto
Ius ergo pace fere Deo tribuit, 2. CGr. τι Coloss. .l Thessalo. s. a. hesi 5. Pax illa exuperat omne sensum, hoc est, nemo e preci ii salis intelligit. ratio humana saniae non est,Vt tanti doni preciu r. te aestinare possitiAdiecit Apo1tolus hic pacis ei' cc moditate dc vim,unde precisi hoc ex ali qua parte theoretic' colligere porerit. Castodire dicit pace ea corda nostra. Est ira que pax istec, corcitum nostrora custodia, munitio, scutu propugnaculu,vallu& muruS.Haec nisi nos seruet, hosti praeda sum Haec nisi Deu habitatorem nobiS cociliet,
diabo I peruium sibi nos hahet secessum. Sensum eu Graeca veritas prae se fert. Huc facit hoc Col. 3. Pax Dei palmam ferat iricordibus vestris. Statim ite Iu pacis sancte facit mentione armcocludis perorando, dicens:Hoc facite. 8c Deus pacis erit vo biscv. 2.Cor. 13 itide sic claudit Epistola,
dicens:Estote pacifici, & Deus pacis eri L vobiscum. Illi pacis Deo sit Iaus Sc gloria
Ad Titum secundo. Pparuit gratia Dei saluatoris nostri omnibus hominibus erudien S nos, ut abnegantes impietatem es secularia desideoria sobrie,iuste Zc pie vivamus in hoc seculo, expectates beatam spem es aduentum gloriae magni Dei, es saluatoris no pistri Iesu Christi a dedit semetipsum pro nobis, ut nos redimeret ab omni iniquitate, mu daret sibi populum acceptabile sectatore honore opem. Haec loquere S exhortare an Christo Iesu domino nostro.
Vam paucissimis verbis Apostolus totum coplectitur Chic O j stianismum. Gratia,inquit,Deseruatoris nostri Iesu Chris pp/xuit, in quo verbo mysteri u incarnad nis adumbrate Consilium aeternu Ux idy t,nempe hoc,q praedestinauit non rilio seruandos ornes. Maxima hae ς; erga nos ut ea de Epistola ait benis i as, maxima ergo&gratitudine ime nobis exigit. Roma.6.Zc aliris /viii: me inuehitur in eos, qui grati ea ri- 'ς piut, quasi in ansam nequiti lum; c ςψxigerit.Videre videor Aposth ri a Lς RQ stra respexisse teporara dei Chis tradii. quasi euange
M .l RQcinia.SoIa fides usq; ad nauie , -μ ilaturitate praedicar: opera boni dith Z si,iustificatiois puta dc glori -β papisticu comentu explodit. Doctrina ea si fructus sequant norsit, qui te pus antequanouu illud evangelii a nasce retur,recte perui de rur, nostruis hoc prae sens tantae nouae lucis cosiderat. Apofolit Paulu noui illi Euagelictae id elide crepat,idi ad tertiu quodq; verbu. Sed psentis sim si tande accusatore habet eu ipm Apostolu, que adeo perfide torquet atq; Iace rat.Audiat breuem hanc laetiunculi:pri mo docet gratia noS asseruisse,no in Octo De fidei praedicatione, sed in duplice gra
titudinis ansam. Secudo causam ea,quare gratia lata nobis acciderit, explicairnempe nos ad gratia ea adscitos,ur sectatores bono se operum essiciamur. Deniq; dicit hoc ipsum vere esse euagelisi pdicare: reli quam doctrina Oem, adulatoriam esse dc perniciosam.
Apparuit gratia Dei saluatoris nostri omnibus hominibus. P
574쪽
cursui virtutis mo ora nectiereptamur.
Catholici opera bona frust' laus iuxta at fide ydicaui. Euagelio
GEORG. V VICE LII DE POST ILLA.
Apparuit gratia: quare aute hoc Non ne ut gratisimus Vtiq;. Sed nunquid hoc sine fructu Minime gens ur gratia pIo gra
tur Sabundabit.Viderit quisq; ut gratia Dei praedicet. C hristus venit quaesitu pecca
sum luctitiae inducat Quid ergo si adium euangelici cursus haeretici in trium factur, arciu stadisi alteru antiquantes Indulgentiam non satis est praedicare. at em peccand1 Iicentia, nisi una docea rur poenitentia. Non traditur syncera poeniteUria,nisi tres eius paries clare dc exacte Vna expriman
tur.Humiliavit se summus:sed nunquid ut infimi quim vermes sese efferat Haud qua qua sed ut sese nihili e se agnoscant, S ex celsi dexterae sese humiliare discant. Nun quid&hoc facere sine fructu ipsos dicemus Quis hoc dixerit,oro, misi gratiae Dei abiuratus inimicus,Iovinianus re hoc genus haeretici, honoria operuct ecclesiae disciplinaria hostes ecclesiae perduelliones Quemadmodu Christi erga nos honitas no exacte praedicatur, nisi moralia quoq; eruantur et silc dc tota historia frigide traditur,etia si octia mysteria ad saturitatem usq; excutiantur, nisi moralia undiq; satis grauiter explicentur. Exepli gratia:Chri 1tus Prsdicatur natus ex virgine,subest mysteriu historiae,nepe hoc, Christu veru effeDeir. Nam ut diuus ait Bernardus,Dei filisi
nulla alia decuit genitrix, Q virgo. Quid nunc Satin hoc ad absolutam tultitiae praedicationi Haudquaqua .Sed optimo fundamento dignia saperstruendu aedificium. QuaIe aute hoc Virginitatis praedicatio ec meritu. Haec omia iam apparent in dito nostro Iesu Chro.Nihil hoν ante Chrmnatu, claritate tanta mundo fuit cognitur unde paucissimi ite sese propter regnii coeIoru castrarui. Postpdicationῆ vero euangelii Chri etia ii qui in coniugio erant,ca 1timonia 'liberoru bene praetulerunt, neduqui liberi erant, matrimonii laqueis sese
mancipare non studuerunt: nisi vidissent se sine certo animae suae periculoso los degere no posse. Antichristi euangelion longe aIlud erit,nempe qd merita hono*t operum Virtutum m omnin usque adeo Ieniter tradet,ut eria bigam iam statuat. Chri eua elion praedicatu est omibus hominibus. e Chri euangelu sensu nemo dubitare potest,tot dc tantis ecclesia Chri exeptis abundat sani toru martyru, confessoru,virginudc contineruisi. Si in hunc diem latuit nati ne ui delirat Apostolus, ques dicit apparuisse olim .Quod dicir,omibus hominibus,intellige etiam ethnicisarenaeus S alij veru-
stissimi scriptores testant, cita Gecelesia, marrIS Romanae nid esse filia, sed ab antiquitate ploria feri ρ Recte ergo ait Arsias,oibus hoibu, ' niuet ergo noui Oragesistae,nouusuu adeo exsollando. uod eo Hix fructu fidei,fructuu spus sancticamus, hoc non facimus in fraudi sedgis in laude gloriae gratiae Dei. a
su orthodoxo & catholico. Mortuus Chis propter peccata nostra,& resum propter iustificarione nostra,Rom. q.Gratia di veritas per Iesum Christum Ioan iEuangelion q* dicitur gratia Act. id.ξ ulter,no est aliud nomen sub c o in ci bnos oporteat fatuari, nisi nomen Iesu Ait . Hoc euangellia nostru , quod e matris cclesiae suximus uberibus, nepe ab eo. cuius perfectio cosistit in charitate &bonisd tribus, in gloria gratiae Dei, per spm sanctusemp e dedis siue proferedis. Maledicta meretrix illa lisresis blada,immo&caluniosi, vel bladites vel co uices ab istoc nos euag .
Iio Romanae ecclesiae absterrere conatur.
Erudies nos, Ut abnegates impietatem Sc secularia desideria.
Uidesqd sibi Christianismus velit.Hic . est scopus totius epistolae ad Tituansanuquis no immerito dixeritApostolui qui tra . topere in morali versetur pdicasIde,sIne - Ia ex bonis operibus iustitia est speranda. Gratia,aimp hoc status evagelicus erue in os, primo ut cauri simus,& haereticis nEniis fide no adhibeamus. Gratia pdicat raparce,sed plene. Sine merito datur,ut pN ad meritu tendamus. Haeresis piacta ea pii catione grae, heu mihi, quantu mutilat. Fauolos facit haeresis apros, aut certe neglig te S.Coferamur haec nostra tempora sopi euangelii .cu temporibus superioribus. Lo ferantur noui apostoli Jc apostolae cil , c.
stis iIlis. Illi sua omnia reliquerunt, p-y peribus distribuerunt this nihil satis i Rloria mundi mors, hi ad mi di pompῆti videntur. Erudit nos euangelido, non immerito paedagogia dici poti alia est ab ea quae fuit synagogae spiritum sanctum,non Mosen habe, scalon. Vnctio nos doces, non iQuid autem docet unctio. Olano d. Audiatur Apostolus, credas Gr
575쪽
1s p ESTO NATIVITATIS CHRISTI.
- a collinem, Mercurium, Venerem, Mineruam,Sc.Idololatriaeu te .ntispers omiS,asebia est Omnis culautem asebia, aliqd quod a Deu, extra fructu spus sancti, S p - verum Dei cultum est. Impietas dem
I duod sobrietati,iustitiae Sc pietati Cp
oni porest, nequiri a carnis dc vanitas mafi cui etiam sub sacramentu baptismi ab-ntetamus Iradisione ecclesiastica, utique etiam apostolica. Abrenunciandum item in fidelibus secularibus desiderris hoc est, criminibus quibuscu . Desideriu hic ac cipitur quasi oblectamen tu, VXOre duce
te Ream tanquam meretricem adama
LX dicere,venire no pomi mr iuga bouemere,villam icem in pCtestarem sua re digere:&dicere, excusatione dic accipiat. Haec mundi sunt gaudia atq; adeo deside tia. Contra haec mundi desideria agitur
centis locis cupiditateS hae seculi huius ta xantur. IoanneS quoque ea crassiori, Mi nerua exprimit, DiceS mundu nihil aliud esse,quam desideria carnis 3c oculoru cusasta. Iam theori sacrae deditus quisquis, secum perpendar,ubinam verus Christianismus sit situs. Militia nostra non ex de fidia& verbost copia probat, sed ex stre nuitate.R egnum, ait Apostolus, coelorumno est in sermone,sed in virtute.
Sobrie, iuste M pie vivamus in
Praemissae primae parti paedagogiae gratiae, alteram praesentem hanc Apostolus subdit. Prima est, declinare a m a Iora Ite- , de qua hic agitur,est facere honii. Haecpperationis bonae pars, tres habet sectio- dei atql articulos,citra quos vix fidelis aliquii atq; baptizatus iustificabitur. Sobrie tuendum nobis accepta gratia: quod est exercitium,castigatio atq; disciplina,qua vjζndum erga nos ipsos. Iustos nos decet yiie,in omnibus officiis Zc conuersationi-ς zatq; hoc e1t quod proximo debem'.
i QS nos esse decet hoc est,timentes, cO dtes,a S amares Deit atq; hoc est quod ed debemus. Debemus inquam,ta Deo ημῆm proximor ergo inutiles serui sum', mii Omnia quae iubemur, praestiteriris ' - emur hoc Sc cum Apostolo sita, R imum alicui hoc fieri vere pote-
bicimus: Nihi I mihi conscius sum, atteri ' ah ς iustificatus sum. Sed haec A--4 Qi Q dicentes, sensum eu, quem
comminiscimur.Tradux ecclesis, de sensu ApostoIi nos facit certioreS. hae
reseSergo auersamur. Eonum OFUS n Cnex nobis aestimamus:sed ex eo qui aia: Si ene me nihil potestis facere. Item ex eo, si ne quo ne quidem nomen Iesu possumus nominare. Dicimus ergo cum Chrisso de Mariae ungueti effusione:Bonu opuS Ope'
rata est erga Christon,cunt evagelio Christi praedicandum velum: in finem seculi. Dein cum eodem Christo dicimus: inlincunq; dederit haustum aquae frigidae unie X m Inimi S, mercedem sua habebit. Si secundum nouos Iovinianistas eiusde me riti est, per ieiuniit sese affigere, Ecgenio indulgere: nubere, Sc proprer regnur coe Iorum se castrare:ociose Apostolus lato pere sudauit in comm edacione virtutum siue operum bonorum. Sobrietas proprie est circa potum inebriatiuum. Dicitur sobrius,quasi sine ebrietate. Per sobrietare temperatia etiam significatur, gulae Sc crapulae cotraria virtus. Large sobrieta S ac cipitur pro modestia in re. Apostolus hic proprie loquitur. Abstinentia si quide est omnium quodammodo basis virtutum. Euagelistae nostrates luxum factuosum re vanitatem vestium cu matronaN nostratium tum heroum,omne ethnicohe profusionem dc turpitudinem superantem,l Cc quodam eluduit itidem faciMnt de ebrie tale dc crapula. Vnde etiam sobrietati su am non tribu sit commendationem. Nos
magni meriti virtutem cum Apostolo PQ fitemur,iustifica di ratione haudquaquam carente. Iustitia ite est virtus cuiq; suu tri buens, nemine calsiniis assicies, oibus sese fruendum praebes. neq; hsc virtus,q circa officia ciuilia versa ,suo frauda da est prs mio. Dicimus ergo csi Ioanne: Qui facit iustitia, iustus est:vtim apud Deia, cui' gratia iustitiae obseruas existit. Pietas est ipsa religiositas, theo sebia, timor Dei, gloriae Dei ardor,cultus diuinus, n5 sotu in asse ou cosistens,sed Z in effectu se prodens, caeremoniis puta S solennitatibus ecclesis rite utens, exeplo David, si ante arca d ni exulta do dc o uado,a Michol impie est irrisus. Haeresis fassidiosa Michohita etia irridet catholicos, huic pietatis cultui dedi tosrvnde Dei spu maledicta,nsiqua proficiet in aeternu. Verhudiit manet in aeter nu. Ecclesia pualet porris inferora in aeter num. qui ecclesiae sunt, bene operari non abs si ut, scietes Φ dominus qui retributor est omnium honorum oneris honi P Christum facti,non obliuiscet. Huc faciut loca
scripturs Ro. l . Ahijciamus ora tenebra ru, Sc induamur arma lucis, 2.Cor. 6. Ecce nuc tep' acceptabile, nemini dates vlla OD
576쪽
profitentur, factis non item. Videat sacerdos catholicus ipse.
Expectantes beatam spem M ad, uentum gloriae magni Dei Sc salua, toris nostri Iesu Christi.
Attendamus fratres ordinem, obseruemus sensum, notemus mysteria. Vel hic Iiquet,bona opera,sobr: etatem,iustitiam Zc pietatem iustificare, seruare, beare. Hic vi des Thomam nihil delirare, spem beatitu dinis definientenHSpes est certa expecta aio futurae beatitudinis,proueniens ex gratia Dei & ex meritis nostris.Spes peccasPrii peribit. Qui arat, debet arare in spe fructus percipiedi. Dixerat Apostolus de gratia, eam nimirum apparuisse. Dein ratio nem, quam ob rem apparuerit,solerter addit, dicens, eam noS erudire,ut declinemus
a malo,& exequamur praestemus* id qdest bonum. Postremo optimo ordine, gratiae Dei & bonorum operum usum subnectit atq; exprimit, dicens,Expectates beatam spem, ac si dicatrSic itur ad astra. Illa spes non confundit.Non dabit in aeternit dominus fustuationem iusto,psal.s q. Qui vero dicenti Domine, nonne in nomine uo prophetavimus Irem,quorum lampades sunt extinctae, pudε fient,audientes horrendum verbum: Nestio vos. Expectatio heatae spei,est expectare heatitudinem spe ratam. Expectatio est longanimitas,patie- Iia, perseuerantia.Qui perseuerauerit vina in finem, beatus erit.In patientia vectra, ait, possidebitis animas vestras. Aduenius gloriae magni Dei, .Cor. I. vocatur Ap
calypsis, propterea in maxima domin tune apparebit gIoria,& quod tunc electi filii Dei manifestabuntur Roma. 8. Phil. 3. Hic vocatur Epiphania propter maiestate
eam,in qua dominus tunc apparebit, Mat. I9.2s .Luc. 9. N. Magni Dei, am& addit,sis ille sit magn' Deus,nempe Iesus Christus. Quare ergo non maior vel maximus quia nisi unus Omnipotens, omnia in omnibus solus. Ethnicorum dη alii alijssunt maiores,dc minores. noster dominus soIus est, ergo magnus,nihil eo maius. Maximos illos tyrannos veniet maximis tormetis adiniudicaturus. Neqt poterunt maximi illi giganteS, magno Deo resistere. Beatus qui se huic magno submittit,huius mundi maximus rex, aiso adeo huius mundi Deus.
his,ut nos redimeret ab omni ini' quitate.
Supra dicta repetit&fulcit Dixit gratiam nobis apparuis atq; nos erudi utile:
hoc ipsum iam repetit, atq; adeo Dem di, o ne istac corroborat,nobisur cor dir
onis spiritualis. Erudit nos spus Desin 'gelio ut abnegemus impietatem dimus sobrie hoc est, fugiamus mala v plectamur hona. Hoc ipsum S hoc loa t. Dicit seruatorem sese pro nobis ab 'Iisie,ut redimeret nos ab iniquitate D siret populum honorum Operii studiosum ut infra lariori campo explicabimus Hio obserua,Apostolum Christi mortia dulli cem usum tradere. rPrimo nos liberauit, quia praeter Chli, si mortem nulla vita extat reliqua. Morsea,mortis mors S inferni est aculeus. Secundo,Non omnibus Christi mortit effectus contingit.Continget autem illis qui Christo commoriuntur, huIc mundo puta dc omnibus huius mundi pompis vanitatibus p. Vide de hac re Roma.6. .Co rinth. . Gala. . Ephe. S.COl. I. Petrus quoq; hac de mortificatione praeclare dicitii. cap. 2.Christus afflictus est pro nobis,relinquens nobis exemplum, ut insequere. mur vestigia eius.Ite,Peccata nostra per tulit in corpore suo super lignum,quo peccatis mortui, iusitiae viveremus.Attende puerum nobis natum, cuius imperium super humeru eius. Mortalis factus immor talis,hoc est,mortalitatem assumpsit Scorpus passibile,ut eius vibicibus seruaremur. O grande mysterium incarnationis osacramentum salutare passionis domini cae.Cohaerere ea facit Apostolus, quia na tu S ut pateretur. Sed attende neq; historia recte tradi neq; item mysteria rite explica ri,nisi S moralsa sedulo doceamur Noa autem G centur moralia recte nisi etiam declaretur, languine Chrssu omnia fetia hona opera imbui hoc est Chr: si fieri rito per spm sanctum rumirum,qui nce: Christi heneficio datus est.Sic cenig ha na Opera, meritoria sunt maiora Sioris vratiae atq: gloriae Noul eugngc i bona opera sua orbant laude,negas πψaut iustificare aut seruare. c emcλmi r
hoc est,nullus eorum est usuS,CVF
etiam exeInracharitate SQmsi estatis fructibus.Quale euangeli . lfacit auditores, ex talibus i xk pta, ob iram magis S aeque in syncerVI ' o,s ivitiis omnigenis predicantς F o hibent magistris tantis n00 abioses: niunt subinde ecclesiae sancto
577쪽
. . - tione legis in spiritualem mutata, nouus di
n conuenHψ' vocatos hic obserua. Primum nomen ab
e. undaret sibi populum Rςςς Hebraeis dictum est Sutuli. Φ, Graece Peri ' Oetatorem bonorum ope riusios,q sanctus apti UamuSVtitur. Et tim tabili m)ς eo . r. ci oraecipue Demosthenes N Lucianus,ac .Hee loquere e XhQVxδxς 'Π ''uni seriusios vocabulum pro abud an n Iesu domino nostro. tia atq; affluetia.vnde etiam perluuios ple in eredere Christia rim diuitias interpretatur. De huius etiam
inutiamus.V t mundaret, ii, kb ipsi pψFV g sanctum Dominus noster Latinalem peculiare. Mundaret, hQς ς' d*β 8' -.1oiquus est, hoc est, vehemes nostritit sanctificaret,vendicaret Sc. Libniς - β Decet igitur Ec nos esse ius vocati ad exercendam cQἰς ΠdRNT ni halobis hoc est, aemulattam mysticam, diximuS: N emo n0β ς00 Q ia ooetum honorum. Hoc quQUeuxit Longe aberamuS a testZmςRxψPς γ , iii Paulina dictio zelotes. Haud sci pisciebamus voluntatem eius,non pψpV ' ii, itidio stit Unico Germanico e primiles eius. Nunc vero sumus ec VOc3 Vx Hlη IN. ii enim Oeriusios dicitioni noDei vivetis. Sed filii non natura,sed gr/xi', 'ohq'q .d 'licto, spondere potest,ur ut imitemur & aemulemur em h, b ii di ionem tali cosonam di οφ pς
am atq; erga nos benignitate. nstole, Rixa η' 'πα ,ridia musteria prandia requie sancti quoniam ego sanctuS sum. It Vrum ς ' . , 1 nunc evan elista Lurbe
ricors est .Zachariasqm a1 tr Iusiurandum xy' 'εῖ Chfistianum absolutum ab quod iurauit ad Abraham patrem nostru, ς - ' his: frons ita aliqua dature se nobis,ut sne timore de manu in inl* as,iritu, Des, teipsum hic micorum nostroraim liberati, serviamu ii ς' bis. ed si plura eius sensusi: Mundati sanguine testamenti, aqua in 'g' 'πει honorum operum comolatari,hoc en baptismi sacram et O.Vbi c)Π ς' 'ta Vide Mat 16. Bonu opus ope
.ia Zm recepim' vestem. puram ad iudicis ML Πέδ ' Videant ura bona dat perferendam. Desponsati sumus rata est in my 3p.y-V VioζὸΠ f
. sponso non solum ab omni nos idolola pixς 'μ' ' p . L Post uam bonitas et da cauendo, verum etiam omnem haere' Πς pq Π se riti oris nostriR schismata omnia fugiendo. Populu erg' η ς' - VP se; iae ouae faciebaς sanctificauit acceptum, gratum atqῖ pe Dei,Rψη Us . ' :o i ordi - -xζm. Ethnicus supersti ione idololata mus nos, sed secundum suam miseri pis Q ssa, Iudaeus quoq; carnali obserua am saluo. Πς fςςix Fςx in i. o.
Pauluine ictuina fidei Rhon Ciu Opetu sibi cotrarili n5 esse.
578쪽
tionis ac renouati Ois spiritus sancti,quem infudit nobis opulete per Iesum Christum seruatorem nostrum,ur iustificati gratia illius,haeredes emceremur iuxta spem vitae aeternae. Attende Apostoli verba: Non ex opibus iustitiae quae fecimuS noS. Osa tu stitiae, ait, hoc est, opa iustificantia. atq; hoc Fpter opa ndei, opa,spiritussancti fructus, vere iustificantia. Sed haec opa citra fidem sunt mortua. talia fecimus ante fide Chri fit unde δc nullum eose erat meritum. Albud itam capite 3. agit, aliud hic.Ibi agit de opibus letis, quemadmodu etiam Rom.3. q. 9. Gal. 2.3. q. Luce item clari' hoc vides
Phil. 3.vhi dicit iustitia legis,quae sibi in iudaismo lucru maximu erat, reputasse detrimentum,propter eminente scientiam do
mini Dei nostri Iesu Christi. I sc qq; Apostoli verba,obscura non sunt. Air, Quae fecimus, non Quae faciemus, aut facturus in nobis est spiritus Dei. Misisse vuIt Deum filium suu nobis Sotera mera sua gratia,mero amore erga nOS suo, Ioa. 3. tunc cu ad
huc inimici eliis eram o huius epistolae capite sen*cipis
gatiua,immo etia omnia sanctritorum puritate,nobis eam in
Rrae nome arguit. nisi em si alui '' ix uici no posset.Sed Q ex fide eoidi, tam Rificata oportet ut porro fide o ' 'dei fructab', bonis operib'iustifij
fide in fide S gratia pro inet: sdum sensum catholicum hiati id
Uanto tempore haeres paruulus est, nihil diTert a seruo, cu se dominus omnium, sed sub tutoribus 8c actoribus est usae ad
praefinitum tempus a patre. Ita 8c nos cum essemus paruulii sub elemetis huius mundi eramus seruientes. At ubi venit plenitudo temporis, mi sit Deus filium suum natum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant,redimeret,ut adoptionem filiorum Dei reci
peremus. Ionia autem estis sili3 Dei, misit Deus spiritum siti sui in cotida Uestra, clamantem Abba pater. Itaq; iam no est seruus, sed filius:quo si filius,& haeres per Deum.
PRAEFATIO.3F Alatae,populi sunt Galatia quaere est regio minoris Asiae, Phrygis
contermina. Haec&Gallograe x dicti H cia dicitur,a Gallis nimirum Sc a Graecis una gens effecta. Gerem eam Ap OBOIus ad Christi Iesu fidem conuersit, populus ille idola sua, audito euangelio,execrabatur,Christsi syncere colendo. Postea vero cum Apostolus a Galatis peregre abesset,alijs quoq; nationibus Christum prs' dicans, statim Antichristus suos praemisit Prodromos, eos nimi qui Iegem euangelio commiscerent, utrunq; confundendo. olueriit pseudo apostoli illi,ut Sc lex,praecipue circuncisionis ritus, obseruaret una cum baptismo dc euangelio: quasi citra Iegis obseruantiam nemo possit seruari.Sinailinaeresi etiam Romana ecclesiam statim 1aderactare psumpsit hostis antiquus.APO
BOIus itaq; spiritu Dei plenus, schismrizamala praeuidens, ministru fidelem sese I hibuit, antiqui hostis machinamenta de t Xendo atq; expugnando.Testant Ap zzρ li studium viram epistola, ad Roman Q Galatas. Atq; hoc de statu hui ad Gala. epistolae, satis dictu puto. Quantu Ver0 Psentem attinet lectione,primo ApD, colatat Iudae ore haeresim eam, de q*λ'. diximus e cudo couertit se ad genti,
Sic euangelica lactio cum psensi coccE uagelica ostendit,pueν Iestae se Sc confortatu esse,plenu Dpi R. Ρ, ria. Praesentis epine Iectio exprimicae incarnatiois Sc natiuitatis eΠ
nimi de seruitute eum G is Uindicati, atq; in adopti0Πς musasis pii Quod erit dς IEVI. sectio e dictu volo. Seiltur i
579쪽
uato tempore ha res paruulus' nihil disserta seruo, cum sit do onus onarum, sed sub tutoribus N Ttibus est, usq; ad praefinitu tema patre. POST ILLA.
ersuasione atq; demonstrationem
ti argumeΠS Utiaias Oratores. Sed vix ossentius inuenias, atq; est parabo
scita adducrio, quippe qua non solum an munus praedari teliciorib', sed& ru
et hoc argumeti genere praecipue solitus uti ApostoluS ile, ου non in tu eruditis se estore sed Sindocti S se debitore agno- est magistru suum dominu4 Iesum sedu id st sequutus, psertim in hac ad Galatas' 'a in qua pluribus utatur Darcem iis atq; sollitudinibus, restamenti nimirum,ps dastos at 3 hsredii. Gno me psens quanquatcr te satis iis illustriS. tamen paraphra lan ius ne meo desim officio, subiiciam Diti patrifamilias est FIes, cui ex asse haei ditaria successione et iure su a omia bona relinquet,& quem haereditate suo tempore cernere fas est. Puer adhuc est hsres ille: ratio,qpasernis honiS commode norit uti, haeredi adhuc deest, pueritia necdu egres so: vade ptextatus sub paedagogi imperio feruli,instar seruo φ alicuius timere habet. Adultus vero, toga sumpta virili, atq; institatioe paedagogi eruditus,ipsius paedagogi ens de rex efficiturriantu abest vi porro cui minasptimescat, eius p sustineat vertera.Paraphrasin habes literae: nunc deinceps,quid sibi mysterium velit, audiamuS.
ile metis 'hui naudi eram' seruietes.
Adaptatio scita. Haud secus ariu puer haeres nihil distata vernaculo, sic Iudaei Ve' ieris testamenti,nihil erant revera, nisi Puexi paedagogi censurae crediti. Erant autem p 43gogi, Moses, Aaron, Iosue, Samuel, ipsa denique Iex. Haereditas erat regnum Christi piritus Christit, agnitio mysterio Rim Dei, fides explicita sanctae Trinitatis, xsca angelorum eucharistias & hoc genustiliquum. Huiusmodi simulac per rem pota rationem necdum capere poteramus, xὸAPiS necdum compotes, voluit coelestis p- ζr,Vt per paedagogos dc censores a ma, desceremur. Stultitia pueri cordi inna ' 'st:virga eam eximit, vexatio dat in tele pium. V oluit ergo patris coelestis proui
Π tia, ut per legis onus tantisper eXercita m*r, donec cautiores euaderemuS. Era q. .ait, sub elementis,utique voluntate Palueramus vero seruientes, compescense
ΠOscensura paedagogi atrocis atq; leueri. Haeredes eramus in promisso sem. ne Abrahae, qui est Christus. Haeredes eramus, ariuadeo liberi, qu: a Sarae pignora, ex promit sione nati. Sed mysteria necdum cognOuimus, quia tempori S plenitudo rationem eam, qua talia sacramenta uadelligeremuS, nondum nobis ingenerauitateruienduitaq; nobis erat sub elementis huiuS mundi. Elementa Latini vocant principia omium rerum, a quibus sumi cur incremen rum.V nde Sc notas literarum, scriptoreS elementa Vocans,eo llar principia orationis. Pertranssarione elementa hic accipiunsur pro legis rudimen IIS non pria ansuri S,atq; imp
fectis: quale est circuncisio, sabbathum,neomenia, sacrificia, holocaustomata,vorius oblationes,vestimentorum S et carum dit crimina,Sc. Sine huiusmodi elementis, fidei Christianae tradi non poterant myste ria .Figuris iram omibus abunde visis,ora cula prophetarum item omnibus satis su veris prolatis,a Iiud tempus alios mores eritudia postulauis,iam non eIementiS locus, neq; ferulae paedagogi pueroru inertia at ruditas, opus habet inculcatione doctrinae elementorum varia. Sed adultorum ralso per rudimenta gramaticalia exercita ta satis,iam artium libera Ilum di facultatuin Renuarum capax,Iiberior fit. Studium talium, liberum esse debet. alii ad musicen nati, non debent cogi ad mathesin. Mathesi os discendae cupidum,nemo compOS mentis ad Iogices ratiocinatio es adegerit. Physice alios,alios iuris prudelia oblectat. Trahit siquidem sua quo'; voluptas. Hic sui stud' rationem reddere qui poterit ephe bus, suae cupiditati atque arbitrio est relin quendus. Sic dc Moses in Christianos iminptrium amisit suum. Immo ipse ab Electis hisce Dei filiis, qui Sc ange Ios iudicant, iudicatur. Est enim filiuS qu Icunque Dei,etiam sabbathi dominus ipsius.Elementum itaq; quodammodo psdagogiam significat. Psdagogus si quidem est, qui prima exordia,
puerilem captum non excedentia, tradit.
Sunt aute talia, legalia,de quibus supra φ-ximus, omia.The OphyIactus Jc Ambrosi us sic Mementa accipiunt, nempe secularia, mundana,humana, carnalia, visibilia, fluxa siue caduca. Circuncisio nostra spiritu alis este ergo dc aeterna vi sit, necessum est. Sic vides elementi dictionem acciri Col.
2. Potero iure meo vetus testamentum vocare testamentum elementarium,legem et
praecepta Mosis item appellare po11um legem re praecepta elemetaria. Mosen item bene dixero,praeceptorem elementarium.
Elem taad apud lyaulti signirici,
Vetus te stamenta elementarium.
580쪽
VV1 ELO IN EPISTO. DOMINI CALES HOM1L11iris, misit Deus filium suum, natum
ois munisi redderet immunes. Circuncisus dictψ Π0β in Orpora ros liberarii oli. utor puritatis: maledictione subili bene' Sunx λτας, Daus re natus, unum: sed i. dictio, par est ergo, ut cesset circuncisio,N xvm Vst, Apostoli Verbis uti, dc singuli iii etianescat Iesis omis comminatio. Umbra discern ςrς muliere Hieremias dicit eii E. Aiso erfit corpus iam conspicuu est factu. dδxura Vruru. Esaias eande vocat Haloth Aenicinata soluta omia, typi re oracula hoc est,Virginem. num mysteriun id esud oleta stulit qui rei veritati,reiadum' Vir bique sensus.Apostolus quoque vocathratio praeferenda censetis o GaIaisve mulierem, sua ratione di mysterioin m ei Dum pueri fuimus, pueriliter egimus: pe Vr Verum hominem Christu declarit nunc viros pueriIes Iudi dedecent. Quan- legis Ddus Vere portasse. Matthaeus S Le, tuin distat inter seruos δc liberos Seruili cas muliere eam,Virgine intemerata decliconditioni qui ingenuitatῆ praefert, insa- rar, eunde UIra hinS,n tu quoq; Dei osten nus habendus. Iuxta nomen itaque vestru dentes. Legat sacerdos Origene in suptiveri estis Galatae, hoc est,stulti qui in liber - Lexmicum nomilia Octaua.
talem vindicati, seruituti subdi rursus cu- Quoniam autem eitis hist Dei piatis. Non solum liberi sumus in Christo, Deus spiritum filii sui in cor
Iai sed*sum Dei est ergo' onyso da vestra, clamantem, Abba pater.
Ium insania, sed dc sacrilegium, euangeIi- Clarissime loquitur, sese exponendo Num leae confundi. Filii veri sumus Dei,sed deIis Christi mysteriorum dispensator α Ari- iri non diura,vt Christus, sed adoptiois gra doctor gentium. Vira lux hominum in te nem Aoo tia,S merito Christi. Adoprio nῆ ea Apo- nebris lucer, dediti nobis potestate filios o stolus Voca thyiothesian, quod sonat recee r ΗΥio' Prionem,susceptione positione.Hyiothe- Iibertas arbitrii,spiritus xbςsim, sia istac nos, qui Adami sumus progeni- ctio Misit spiritum sanctum in corda des, abluimus in genus diuum, participes stra.Cor voluntatis habet Pholum Mitdiuinitatis, conciues angeloru, cohaeredes ritur non Ioca Iirer, sed e Semis' Christi: qui natus est homo, ut nos in sa- opus spirums, iuxta hoc ictaPIM . d
tecramento regeneremur, atque eniciamur Gς GUmi U - sin,
filii Dei.De hocce mysterio vide plura Ro do est sensus honitatis Dei. manope octauo Ephesio*r primo. Libera timui Deum ψς ' grai h, χθili causa manu asserti, at m adeo ab interitu patrem, quantuus S hoc honor .
reuocati, animos sustollamus: dc ne ad er- gni,caro nimiruWsanguis. 2Mori de ae- hil maius est, quis ausit patren i.*-pr. Rastata legis respiciamus,redeptori ihil maius eu, quis auu F cepto rude ingrati, atque adeo digni qui- lare,nisi hoc sugger/x si bibis,hus non modo aures,sed Sc mala,mucrone Obsignauit veritate enai gς η ho,
Perpetuae perfodiantur infamiae. Exagora nostris, adeo Vt cxςdὸ μ ' ib&Da. sia Christi Iesu, credentibus de haptizatis Dei filios,illum nobis patrem nobis omibus sufficit modo sciamus &no gutS non clamitῆx in ηψῆ ' hi i, i stim palmmus,quanta ea re deptio, assertio, attre- mem puluis &Vmbrδ δ/ς s hie duo stitutio existat. Hic Iocus si cui non satis umdare potest. s si cui non satis umdare potest. oleru3 faciat, consulat Luca in Actis apostolicis, vocabula geminat3 ς ' 'I si itisprrque iterum videat cta vehemeria, fidei, po coccon esca pals . CaeteRiterum atque iterum viaeas cta Venem eii , et hoc coetu quisque ne hic priuatae interpretationi ni- sens adeo exciraris. TςΠiqi i iatae tet
ratur. Christus dicitur natus ex muliere, randii,alierum hiesinon Vitium passa, sed intacta 8c illibata. os pertinens: alseru Grῆς ' ' ater ἱ-:
Tertullianus primo, dc post illum omnes representans.Omn v ΥΠ