장음표시 사용
691쪽
vides etiam parricidas sacriIegos Chri iasto manus intulisse, ignorantia crassa ex hacnos. Iniuriam sufferto, I. Cor 6. Cois inute omnia iusto iudici Deo,I. Pet. t. Ver uni non est bipennis. casside opus no habes sed focali Aspidis ingentia imitare, aures tuas obstruendo,Vt audita non audiueiis. Exemplum ribi Propone omnes pro ph etas, Matth. .23. Lucae l1.I3. Chri 1ium .sum tibi ob oculos Pone, Matth.26. 2P. Omnes apostolos, Ioan. l6. Qui vult meus ait esse discipulus, tollat suam crucem,&stquatur me. Lu 9. 16. Si quis tecum delua tunica in iudicio velit contendere, dimitte illi tunicam eam tua, Priariti. . Luc. 6.Litera est Plana,non habet opus glossemate. Apostolus explanat verba Christi Roma.I2. Vbi Apostolus hae e verbis utit.
Neq; obscuhe est qd ait Seruator: Diligite eos qui vos odio habent, benedicite ma pret ledicetibus vobis. Legislator ipsam suam Oxi py lege,no tam verbis illa eris tradidit, osse
dens factu adeo graue no esse, ut de ea vul. tis gus leue sentit re somniat. Credenti os ita es i. sunt possibilia. fortis ut mors dilectio. Magni nobis noster est honor. maioris nobis esse debet,Dei. Ionor vero Dei est, Iepe ei' re ipsa approbarer hoc est, inimicum eiu rientem satiare,& maIum in hono vince re Roman. I 2. Hoc si negligimus facere, Christum dehonestamus, tanquam nobiSimpossibilia, aut vana siue futilia praescripserit. Quid i nostra patientia etia inimicorum superamus inuidentiam: Adde Φetiam opus habemus, qui execrationum omne genus abominemur, si conuic is co-
tendamus.Crux omnibus qui Chri sun incumbit. oportuit em ipsum Chrictu pati,Luc. 24.Exemptu eius nos sequi opor-
que ipse bibit, recusamus,parte cum ipsono habebim'. In hoc ait nos vocat OS esse, ut benedictione haereditate possideamus. Haeredes sum', si Christo incorporati ma rimus. Exemplum arguit incorporatio iptio nem.Benedictio hic significat ipsam bea- findinem siue salutem, Matr. 2ς. Hac ad
equi miir incorporati semini Abrahae, Gen -ti: ' hysis 22. GaIat.3. Pulchrum re iucundum tae σiii 'V,q' apostolus Petrus aeternu hoc honsi, Qq. quod nobis in coeIo certum est, eu Iogia,nQc est,henedictione vocat, hebraico tropo: quonia , hoc est, henedictio
pud Iudaeos in summo habetur semper precio. Dei ad a. hoc, est salus corporis Scanima vitiore fruitio. eam apostolus hic p tientiae virtuti promittit. Huc facit hoc Πristi Luc.13. In patietia vestra posside. ti S animas vetiras. Beatus qui haeredita
Qui enim vult vita diligere, N
dies videre bonos, coerceat lingua suam a malo, Sc labia eius ne loqua
tur dolum: declinet a malo, & fa μciat bonum:inquirat pacem, Sc se 'quatur eam: Quia oculi domini suo per iustos, Sc aures eius in preceS eorum: Uultus autem domini, super fa
cienteS mala. Apostolus hic citat prophetam Daui
da, ad tantae disciplinae persuasione. Locus est in Psal.34. Rogas, apte ne citatus sit Iocus Psalmographi,nec ne Respo de Oaptissimerproprie nempe. Rogas qui Auditi Prohibuit contentionem dc regestionem conuiciorum, promittens nobis he
nedustionem patris coelestis, ubi conuicijSaffecti conuicia regere repprer Deia Omir Iamu S. Durum est mordicus arripi,dc criminationes dissimulare,aurem surda suscipere. Sed aestimata benedietionis supern scopia, leue erit, immo etiam iucundum, quiduis maledictionis perpeti. Citat ergo ditius Petrus regium propheram, Vi tiligationis crimen damnantem: S patientia, qua sycophantias obtreetatorum, aequiori animo sufferimus, maximi me riti ostendentem. Locum hic a Petro ad ductum, sic orditur David:Venite filii audite mettimore domini docebo vos: Ma gno praecepto beneuo Ientiae captionem
praemittendam, visum fuit spiritui saneto. Accedant ergo non porci Sc canes, sed veritatis studiosi filii. Prohatur sapientia dc iustitia a filiis suis.Quis est homo, qui Uitam diligit .d.Si aliquid humani in pectore geris,si humano praedit' eS ingenio, si heatitudinis quisquam est auidus Q dies
honos videre cupiat: primo coercear I in guam suam a malo,ta non ingeras, quam regerat conuicia. contra Verbosos, ut ille ait,verbis non contendat. A malor quo niam dc contentionem eam, ethnici ma Iam esse non ignorant. Coerceat item Ia hia sua, ne Io quantur dolum. Hoc est,ca ue,praeter animi sententiam a Ii quid Io quaris,uide ut Veritatem loquariS in Crathus. Hic propheta hortatur ne in negochS circunueniamias fratrem. Potissimum vero
contendit, ne in rebus fidei proximo fraudi simus. Haeretici noui apostola seri no se rates, si iuxta psens eulogi si Iinguas suas coercuisienr, haudqqua comune sensum catholicu in dubium voca sient. Hactenus
692쪽
CXLvv1 CELII IN EPIST. DOMINICA L. HOM1L1
fructus fidei, ructus Ec opus spiritus sancti,charitas,hona opera fideliu, ecclesiae disciplinari, sacramentorsi pius usus, ad rusti ficationem facere creditu est. Novi euan gelicastri doctrinam eam,quasi papistica, antichristicam 4 reiiciunt:& solam fide, exoluta charitate Sc honis operibus,una ora sacramentorum legitimo usu, iussificare contendunt, Sc. Sed propheta regius,ut nusquam non,ita etiam hoc Ioco haeresi illi obstatineque em contentus est heatitudiAZ.esa poni solent peccatores L
M UUIIaianeque em comemuli eri Dea si uia1 apte adduxisse. Et hoc obs i
nem ex parientia saltem aestimare,unde eli- ictionem re vitam die. , ,' μ' 'U'xdi am alterii iustificationis S OIutis Gradum Illo vocabulo Viiii, ἡ τ . ' φδ ide esse. tu:
hic adiicit,dicens et Declinet a malociat bonum. O eulogium, atque adeo etia silicatione denotat.Ηaerediit, 2'' ' 'euangelion, dignum quod Dei timens dictionis,quae operibus honi,h equisq; semper ob oculos sibi ponat, etiam tur,est ipsa Vita aeterna, uuae Naρὰ Parieti resuperia naribus aedium omihus promittitur. V O sidii inscribar: Sur ine 2 , va cise Tob, hoc Ut sta in ' - - .ess,Declina a malo,& fac bonum. Hoc eti- . rq Mi noceat, si boam pertinet ad dies honos,vel vitam,utiq; azmulatores Iueritisretiam ad benedictionem, ad beatitudine, Hic omni u crassissime,ut ita dicam id, ad salutem,atque adeo ad iustificationem. quixux Bonu opus pinguiori Minerua 2. Nemo enim iniussus beatus. Ringere haere Primit,iscere puta hoc ipsum honsi odiu, sis, facesse schisma. Si frons tibi re os,sen. ad die. bonos S Vita.Exempli gratia Sities te pudefactum apostolacter vane. Sed hQni operib aemulator sis, etiam tyranni, qui sordet, sordescat adhuc. Tu pie catho- huiu seculi te non poterit non probare. lice, in hunc cIypeum fac viriliter assur RQ. 3 Cauete ergo, adulteri,homicidae de Ras contra beluam haeresin eam, quae ho- peccatores sitis. facit in orbus bonis ope na opera sua laude defraudare excubat. ribuS dc discipliniS vosipsos exerceatis R
fac honum.Pugio ise AegIes, confodiat ventris sesquipedalis hominem haereticut umidum. Non sufficit solum credere, sed oportet bene agere. Sequitur in iam citata automaterInquirat pacem, dc sequatur eam. Et hoc non soIum ethicen sue politicen aedificauerit,
sed Zc eccIesiae proderit. Calumniosi reae muli haeretici omnes inde stetae faetio nes,conuicia &.caedes.Scientia inflat, cha- iustitiam,heati. xitas aedificat. Omis armuIatio dia hoIica, o d. Oportet etia in msido seri se Iacobi quarro. Pacifiei, filii Dei vocabun- dat portet etia ut iustitia Ieses mord*β tur Mart quinto.Vbi hic sola Linhera- habeat aduersus scandaIaea, quou R norii fides Sequitur: Oculi ci omini super est plenus. Beati itaq; pdicani testi Crin Di 1 nOS. Haereticus Eunomianus hic diceti calo es,duitatis,fi propter veritat h*φ' ii si
lincat. Inueniet aurem prurientem, quae oriaris e . iri uoltis hic dicit,propitxνμφ
hM P cca rores siquide Deus no audit. Os ut non conturbemipi MVcob&Ioseph patriarcharsi,sunt in prymptu, qui inter ethnicos degentes, pietate omniu tyrannidem vicerui. Excursus hie prscipue respicit ad caput secundu &quarrum. Et quare Deus iustitiam n cn remunerer,cu ethnici eam suo praemio norint
cohonestanda Et si mundus probat iustitiam piae vitae, quare Deus non faciat idi Chiicis etia pios in hoc naudo vexari Audi aposto Isi tibi respondentem:
Sed Θc si quid patimini propter
693쪽
CXLI DOMINICA UL POST ΤRINITATIS tutem Christum sanctificate in cor
dibus vestris. vinceti,bona glori coelestis auis sis
itiuntur Varia, Oc.2. Caeterum mori
udo,non occidendo, Vincimus Christi- ρ Apostolus hunc locum adfert ex Ela. O cam. S. Propter maiorem efficaciam, scri uturae verbiSVritur. Propheta admonuit olim ciues, ne blasphemas minas tyranni
piso de Phacee filii Romeliae metuant. verba prophetae sunt: a orao Io ibi ι,
hoc est, timorem eiuS ne timueritis.oc ne paveatis, Germanice und
recterni t. Qis. Quo magis timeri
volunt, hoc magis VOS e S te nite. AIlatrate poterut vos,non deuorare. Allatrare i Ilis permittitur, Vorare non item. Haec ad
impium rege Achaz dieta sunt. faxit De us, ad nos PiOS Petr' verba ea adduxerit. Noster Rasin dc Phacee filius RomeIiar, ea diaboIus Zc eius ministri, quicunq; im Pii tyranni. Monet apostoIus per verba
mus.Corpori saltem . si illis hoc permutatur, nocere possimi, Matth. io. Sic nobis etiam non possunt incommodare: si a danos hominum numero subtrahere voliar, diuorum cocilio adiiciunt. Quid ergo saeu OS tyranos metuimus: Metuimus, si cor impurii nobis est, si mali nobis sumus co scit. Pium, si coeIum ruar,impavidum ut Poetae verbis utar) ferient ruinae. Ide ait: Integer vitae sceleriscs Purus, Non eget Mauri iaculiS,Nec arcu, Nec venenaris grauida sagittis Fusce pharetra. Videamus igitur,ut dominum Deli bona vita glorificemus.Sic Iuceat lux nostra, ut videat mundus opera nostra hon arsic emfiet,ut omnes huius mundi tyranno S, a Imipsum etiam diabolum, facile vincamuS. Hoc ipsum nobis concedat,sine quo nihil possumus, dominus DeuS. Amen.
Utcunq; baptizati sumus in Christo Iesu, in morte ipsus bas
ptizati sumus. Consepulti enim sumus cum illo per baptismuin mortem, ut quomodo surrexit Christus a mortuis per gloriam patris, ita 8crios in nouitate vitae ambulemus. Si em coσρlantati faciti sumus similitudini mortis eius, simul resurrectiois erimus: hoc scientes,quia vetus homo noster simul crucifixus est, ut destruat corpus peccati, ut Ultra non serviamus peccato. Qui enim mortuus est, iusti scatus est a peccato. Si autem mortui sumus cum Christo, credimus quia simuletia vivemus cu illo:scientes . Christus resurgens a mortuis, iam non morituri mors illi ultra non dominabitur. V em mortuus est peccasto mortuus est semel . autem uiuit,vivit Deo. Ita 8c vos existimate, vos mortuos quidem esse peccato, viventes autem Deo, in Christo Iesu dos mino nostro. PRAEFAΤIO.
N superiori dominica exhor tabatur nos sanctiis Petrus adles m sanctificationem vitae, hoc est, ad bona operarpraesenti Iectione admonemur itidem ad sanctificantia opera bona automate diui PauIi.Quiso Lysi i de sanistificare dc iustificare conten 1:hnu, Vt,tertium caput huius Epistolae, ubi ha. eueri tur, Iustitia Dei per fide Iesu Christi in
omnes 8c super oes eos qui cred sit, accipiunt ad iustificationem honoν operum euanda sed toto aberrat coelo. quod ibi identide apud eunde Apostolu, videre, tu di praecipue hoc loco, cae .cs. hortat Apostolus fideles, p baptismum
peccaro mortuoS,ut deinceps peccato re
sistendo, bene beate T vivat, i diu propter
duo. Primo, propter vitae preritae morti ficatione siue expiatione Secudo, propter vitae nouae exornatione. Interim ite pietaris praemia lagis utrinq;. Na si coplantari sumus Christo P passione in hoc exilio, sequi rur eria, noS esse coplatat Os P gloria in patria. Coplantati sumus ad Ome geri obedieris,utiq; ope hi bono N.laboriosum hoc, sed no infructiferum. Apostolii nunc
Qui cum baptizati sum' in Chro
Iesu, in morte ipsi' baptizati sum .
694쪽
docetes iustifica Te, suapte Errat malitia Crux
Baptismus chrimortis Z sepultursest sacrm.
Vehementis huius ob rectationis causa suit ApostoIo, , etiam tum animaduertir, multos commendationem grariae perperam accepisse Solius fidei iustificationem inde inferendo. Apostolus errorem talem animaduertens, illi statuit occurrere.Non
ergo Hpostoli negligentia, sed malevol'rum peruersitate, haeresis illa , quae honis operibus iustificatiois virtutem detrahit, est nata. Audiatur H possOIus: icunque haptizati sumus in Christo Iesu,in morte ipsius sumus baptizaturion ergo licet no
his porro m sido per vanitateS viuere.Fec cata non Iicet iterare, immo per imitationem vitae expiare ea necessum habemus.
Quod semel baptizati sumus in Christum
Iesum,hoc est, in Christi fidem,sumcit,nec VIIa ratione est iterandum. Sed docendi Scmonendi baptizati seruare euangelica praecepta, Matth. 28. Neq; em solum super,siue in, nem ad Christum baptizatus es,sed etiam super, in, Nad eius morte es bapti' Σatus: sic em ad vitam Christi pertinges. Oportet nos per Iauacri sacri mysterium mortificari, simili ratione, qua Christus ipse in cruce est mortuus sit nobis haptism' hoc ipsum quod ilIi erat sua crux. Hoc discrimen saltem hic est,q, ille corporaliter in cruce mortuus est, nos in hapti- sino spiritualiter occidimus,hoc est,peccato morimur per virtutem passionis Chri-si.Datur no his sacrament L hoc est,uirtus qua pie vivamus: datur Sc nobis exem
Plum,hoc est, monumentum Sc symbolu, quo ad piam vitam subinde prouocemar. Ante baptismum conuenit Principi huius mundi dc infidelibus. Sed fidei sacramen to accepto, hostes costituuntur fideles dia-hoIor cui renunciando baptizandus he Iluindicit, accipiens gratiam hosti tanto resi fendi non vana 8c inessicacem, modo baptizatus sirenuum e gerat. Socordi nulli contingit victoriarpotissimum vero heIsuhoc contra diaboIum, re resistentia siue Iucta ea, maxima opus habet industria,cuius nos etiam baptissimi submoner myserium. Christus mortuus est pro rotius naudi peccatis. Effecisi vero mortis Christi sortiuntur baptizati, peccata subinde expiantes. Sequitur:
Consepulti enim sumus cum illo per baptismum in mortem.
Mortuis hoe Item superest, ut terrae commendentur.Seruator noster itaq; non voIuit saltem vita defungi secundu scri Pruras, eriam etiam scripturae testimonio sepeliri, r.Corinthiis. Oportet ergo,ut Ecnos, quatenus mortui sumus, sepulturae
committamur. Christo sumu, runmerito ergo etiam Chri 6 ' ς' Inur. Nam baptismus,tam C d zη Φῖς
carnis Pinduis, utua non mundo,sed Deo. Apite mi , larissimi, tanti sacramenti memores emh
simus.Si princeps huius mundi h. mtares seculi huius allicere pis et 'memores baptismi, memor labi hicitionis,dicamus illi:Non illius ergo baptizati, ut carni dc mundo uiua Λ Vr pecce S, IOm,p. 8.sed ripo
tum ad mundum,carnem dc peccati '
tui sumus:quod vero reIiquum in nobi
na, c da Iocum Deo omnipotenti.
a mortuis per gloriam patris Ma &
nos in nouitate Vitae ambulemus. In praemissis egit Apostolus de sacra
mento mortificationis & tumulationis nunc pulchro ordine subdit mysterium resuscitationis siue resurrectionis, cuius haptismus non minus est sacrametu quam mortis Ec sepulturae. Sensus est: Christus non solum secundum scripturas est mortuus S sepulturae datus,sed Siuxta prophetarum oracula resurrexit. Nostrum quoque es resurgere. Neque enim suffcit m undo esse mortuos,busto siue terrae commendat os,a peccatis absistendo atque de clinando, indum fugiendo dcc.superest ad perfectam uictificationem ut etiam Iesurgamus, Deo patri cum Christo vivendo, hoc est, nouam vitam auspicando,peccata non solum intermittendo,uem etiam honorum operum exercitio superando, expiando in. Hoc cogita frater,tunc poetissimum, quum acediae tentaris malo. I uc excirare,atque e morte ignauiae excitar*h
ntratis, dein in exercitatione Perati in interitu veteris Adami, hic in ntum. Ambrosius vocat vitam nouam
sciplinam Christiani Viderint nosii πRelicastri, quid Christianae illi dii ptribuant.
Si enim complantati facti similitudini mortis eius,simu
695쪽
intrito etiam cum ipso resurreximus aut imus. Vtrunq; in Christo factum:
s auidem complantati sumus, hoc est, oro orati.Virgultum dicitur Christus, 2 inadfruetifica dum Deo. Christi ergo
non erimus, nisii S eius exemplo fructi fi cauerimuS.Lia ergo fratreS, per mortifica .ionem nostri Veteris Adams,peccatorum nimirum, exurgat nouus homo iustitiae,
sanctitatis, honestatis,S perfectae religio nis. Hic ne quis putet Apostolia agere de mortificatio e corporis,Aposto Ius signa ter dicit,similitudini mortis et . Q. o Novolo vos, exemplo Christi, corporaliter crucifigi oes Sc sepeliri: sed Ioqr de simili tudine, qua corporali Christi morti S se oulture vestra spualis se debet conforma re peccato' nimi Be occasus S iustitis or ius .virussi aut far Phaprismia.In Iauacro sacro interit peccatu,& P ipm iustitia ex citatur. Quod si hoc modo Chr o copIan talisi occidamus peccatis, Zc reuiuisca
nius iustitiae riuc etia non dabimur corru ptioni, sed csi triumphatore morsis, triu-rhabimus in aeternum.
noster simul crucifix' est, Pt destru
atur corpUS peccati, ut vItra no sero utamus peccato. Qui em mortuus
est iusti si catus est a peccato.
Declarat sese Apostolus subinde vehementius. Sensus est Nihil in nobis opor tere interire, nisi corpus peccati: hoc est, concupiscetias S affectus carnis, nos impellentes ad iniustitia oem. Cosuetudine etia mali nobis adhaerescente, hic mortificare iubemur.Theophilaetus intelli8it,Pveterem Adamsi malitia:ego addere etianequitiam. Ambrosius priscae vitae mores intelligit. Vetus ille noster homo, bruta caro, omnium causa malorum, crucifigidtbet cum Christo hoc est,occidi debet. Apostolus nunc Adamum vetere, Verere vocat hominem, nunc eundem corpus a Ppςllat peccati: cp corpus hoc, quod H Ira duce seu procreatione purids naturae suse ς'pimus, ad ma Ium pronu est natura.Carvi eius prauitas, quocuq; tadem Voce rurn Qie, mori S crucifigi debet. Quod cumst,iustitiae vivimus, S non nequitiae. Hoc st, Adamo veteri nostro e medio sub Ia-xψ,peccatum interit Nemo enim mortu', pyccat porro. Lignum in quamcunqῖ parxem ceciderit siue ad Austria, siue ad μῆ-:ψΠζii Sc.ibi manebit. Obserua, Apostoidm hic peccati cessationem, siue peccat RQn seruire,iustitiae tribuere. Qui mortu'
est,ait, iustificatus est a peccato. Hoc est,qPeccato est mortuus, qui peccare desinit, austificatus est. Facellant ergo Lutherani euangeli castri, qui negat bona opa sustin care posie Verba Apostoli sunt praeclara. Si mitificat, non peccare: bonum opus sarcere, longe magis iustificat. Sed euageIione ii quidquid illi somniant: cui a non sub scribit,papisticus exploditur. Sed ad mortificationem,atq; adeo etia iustificatione, reuertamur. Apostolus dicit se esse cruci fixum mundo,oc mundu sibi, Galat.6. De
baptismate vide Aeto I r. 8. Marc. I 6. Ga- Iar. 3. Ephe. q. I. Per. 3. Luco. Colossit. LOci hi, quid de baptismo catholice creda S, iuxta atq; hic locus Roma. 6. satis luculen
Si autem mortui sumus cu Christo, credimus quia simul etiam viσHemus cum illo, scietes . Christus
resUrgens a mortuis, iam n O mori
tur: mors illi ultra non dominabio tur. Quod enim mortuus est peccato, mortuus est semeli. autem vi Uit,vivit Deo.
Alia atq; alia idetidem infere do,se ex planare pergit Apostolus. Cu Chrasto vere fideles mortui sunt. quid ergo verer, qminus etia cum Christo aeterna portamur aula: Thessi fere ea de habentur. ait ibi Aprus: Quod si credimus Iesus morsu iis est re resurrexit, sic dc Deus eos qui obdormierunt P Iesum, adducet cra Illo. Dc-nim infert, Et sic semper cum domino erimus. Atqui ad gloriam Christi nunquam pertingemus,nisi per sacramentum dc exemptu Christi. No hic de tempora It mar tyrio dixero, sed de spirituali sine quo aditus regni coelorum nobis non patefier. Spiritualem eam mortificationem, de qua Apostolus hic agit,non in Ium spiritualis sequitur vivificario, sed re corporalis. Illa vero fit in hac vita, haec non nisi in die extremo.Tunc in similitudinem Christi immutabimur glorificati . nec id mirum, q-niam S ipse Christus corporaliter resurrexit. Christus nostrum caput, utique etiam secundum humanitatem: corpus itaq; ca piti tali suo tempore consociabitur Similitudo, de qua iam dixi, est: Christus non moritur porro dc mors non tanget nos tunc: adeo,Vt Sc primae 8c secundae morti insultare possimus. Obserua,Christsi none se mortuu peccato, quemadmodu nos. Mortuus ille peccatis, sed nostris: nostris nos pctis mori habemus. Peccatis nostriSChri Christo
696쪽
Humana, hoc e sensu nostrono maiora ap stolus docvri
Christus mortuus est,hoc est propter pec cunda,aim adeo ea dii, in ' 'cata nostra,Vt tam nOS ipsa,ου ipsa nos,re, nec irvieri leo --. n. Qxtem Iinquamus. Nos morimur peccatis, tanqserui peccati,ut porro peccatu nobis non dominetur. Ad hoc sequitura
Ita 8c vos existimate, vos mors
tuos quidem esse peccato, viventeS QIH
nec inuenire potest. Deo vero . '' In, eius praecepta seruare:quod /μπ istat. Hoc fac,re vives Luthe ni ' ς- Inuertere conantur. Illismri ' hechil est nisi incredulitatem abii hi ψ'λhi
Deo,nihil aliud nisi credήρ. Rxit go de bonorum operum pri ra merito dicitur,papisticum estiae Ismus sanctus,cum omibus hagibsici ' PRPisticu .Quis nunc porro L. sNon parui momenti res est, mortuum norum metuat caIumnias Domiti ix esse vel mori peccato,dcviuere Deo, Stipe veritatem orthodoxam ab his 'δ ὲς ὴ, dium peccati est mors. Quid speccato vi istiusmodi adspergine puram cohi' μ' uamus, mors merces notira erit, nempe se- dignetur.Amen. 'xRὸrt
latis, Roma. UI. Umanum dico propter infirmitatem carnis vestrae. Sicut em exhibuistis membra vestra seruire immunditiae N iniquitati ad iniquitatem,ita nunc exhibete membra vestra seruire iustitia in sanctificationem. Cum enim serui essetis peccati,liberisuistis iustitiae. Quem ergo fructum habuistis tunc in illis,in quibus nunc erubescitis am sinis illorum mors est. Nunc vero liberati a peccato,serui autem facti Deo,habetis fructum vestrum in sanctificationem,snem vero vitam aeternam. Stipendia enim peccati mors. Gratia autem Dei,vista aeterna n Christo Iesu domino nostro. PRAEFATIO.
Vod si superioris dnicae diei lectionem tenetis.&praesentem
sine negocio intelligetis. Ned i quis mortificationem carniS, saltem sitam esse in peccati fuga, somnietiroc loco consequenter expressius docer, etiam ad veram morsificatione carnis,atisq; adeo ad veram iustificationem,post nisti declinatione, statim sequi oportere boni executionem.Sectio Iectionis est Primo seruitutis iustitiae, pura operu honoru,facilitatem ponit.Secundo ponit contrarium, nempe seruitutis culpae grauitatem, maxime incommoditatem dic exitium,
tatem carnis vestrae. Attende diligentiam Apostoli Quod, per Deti,non persuadedi quaerit argumentum Sensus est: V os Q tincti estis,si Christo nomen dedistis,vestrae causa infirmitatis humanu verhil dicam.Humanum,hoc est, captu humano non maIus. Excusa
iio nulla in posteru vobis erit reliqui,si diasciplinae euangelicae doctrinam non intellexeritis.Qui Dei mandata seruare volunt, intelligent. Caetera turba vale.Ηumanum hoc aud amuS.
Sicut enim exhibuistis membra vestra seruire immunditiae Stati ad iniquitatem ita nunc e Xhi te membra vestra seruire iustis iactis cationem. . .iusdem est facilitatis,corpus aut V η 'irtutibus assuefacere.Promisit
, officiis pietatiS que accepist β qtaui stitis v
697쪽
niic porro ad sacras hastilicas, dc libertas est,propereris. Pri eoida rut ad sanguinis effusionem: nuc 'Q- ad sanguinis Iiberasionem. Maantea erans eXsentae ad sordes,
'μ aiu; .surare rapina: nunc easdem ege
es Oauperi extendcre mementose. Ocut estri olim pleni adulserio: niic Lazaron: ulcerosum arsendant. AureS vestri detra tibus dc lenonibus patuere et nunc Lazari Voci patescans. Lingua Vestra olim gla dius acutuS, nunc benedictio is fiat unguenium Hoc renatos deces. Sed ecce tibi proheudor,a baptismi sacra mero bIS euadim', o antea fueramus,nocentioreS. Datum est nobis corpuS ad instrumentu iustitiae Dei: nos vero ipsum in instrumentu vertim' in i: Titatu omnium. Pa N absumuS, immo reipsa exprimimus haeresin illam, quae dicit, illis: ea diabolu corpora Itu omni u esse conditore. su; a Horrendu hoc dictu, sed horribilius Iongett. est factu: hoc est,factis ipsis corpus ad dia-holi seruitia mancipare, at ipsum corp oris creatore fateri, si no verbo,cerre facto. Quod ait hic, corporatira debere esse arma iustitis,aIibi dicit ea esse templum Spiritus sancti,a. The Tq. L. Timo. 2. I. Cor. 3. Vult ne temptu hoc, meretricia fornice faciamus, sed in omi cassimonia puria custo dismus.COI.3. in hunc sensum dicit: Mortificate mehra vra q sunt terrestria, stupru, immunditia, mollitie, concupiscentia malam, auaritia, quae est idolorum seruitus, propter qua venit ira Dei sup filios inobedietes. Membra ea exitiabilia oportet nos
Cum enim serui essetis peccati,liberi fuistis iustitiae.
. . . Supra iam audiuimus,Apostolii oppo. 'd suisse iniustitia dc iustitia:hic opponit Pec: catu δc iustitia,ut clarum faciat, quid iusti tiam esse velit, dc ubi eam velit costitutam, id sola ne fide, an etia honis operibuS. Mi ru,nouos euangeli castros S apostolastros, 2 se tantopere de Pauli doctrina iactitant, i)m nihil Pauli sapere. Sed valeant haereti
ci Seruos S ancillas peccati arq; adeo iniu
stitiae nos fui me Apostol' ait,sub baptismu 3gnitione Christi. Dominus ille dc domin 3 peccatii, coegit nos ad faciedum Oia
ivstitia nobis sorduit liberi ut ita dicat ilii Namus, nihil nobis S illi, quiduis illi p Rlimus. Domina nostra fuit iniustitia qua
q)dete, importunum cum iuBitia bellum gyssimus. bi serui esse debebamus, liberi yrῆm :ubi liberos nos esse oportuit, ibi sex
uiuimuS scidissima omnium mancipia. Funesta illa seruitus, qua iustitiae eramuS liberri, nOS merito stimulis agitet amari S. Et reuera execrabilis liberras, q a seruitute Dei soluebamur,oc diabolo addicebamur. Auroramen tu talis diai quod fit, nuc audiam .
Quem ergo fructu habuistis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis Nam sinis illorum, morS est.
Fructus S emolumentum laboris sui sisque quaerit.Primum, nemo aera verberare sustinet. Piget quenm vanitatis,etiam si aliqua spes Iucri anuliarit operi S vani. Poe ta ait: Pingue solum lassat, sed iuuat ipse Iahor. In ipso labore,fructus operis IassatoS Ope rarios sapientes oblectat. Parmeno Terentianus indigne tulit,. ab hero in arcem ablegaretur, nuIIa alia causa nisi vi seruulo arcana sua ce Iaret. Dicit ergo ille: Aedepol nae meam herus operam deputat parui prech, Qui ob rem nullam misit frustra, ubi tota desedi diem. Vanitas mundi, seruitus vanitatum, dc OIavanitas. Fruct talis est seruitutis diaboli,si putidu Ios, hoc est, se ipsos contemnentes, sibim graues faciat homines .Hoc habet infelix seruitus peccati in se, ut autorem pudefaciat Pudor S poenitentia,fructius peccati. Dixit ergo i II :No tanti emam poenitere. Stipe radium peccati eΩ aeternu supplicium, mors,puta, secunda. Illic pudor,hic vermis conscientiae dc ignis gehennae. Infelix, qui talem perfert dominum.
Nunc vero liberati a peccato, serui autem faciti Deo, habetis fructu vestrum in sanctificationem, finem
vero vitam aeternam. Audistis, quale ius in suos habeat iniquitas seruOS. Nuc audite, quale ius in suos habeat iustitia. Nihil nobis nunc cum iniustitia, qui iustitiae manum dedimuS,manu missi ab illa. Non iam poterit nobis domi Dari,qa in baptismo nobis remissarihi mutilata, omne, innoS quod habuit,ius amisit. Gratia nobis ibi collata peccato reisistendi S superanda.Noui euangelicastri attendat hic, arbitrium fidelium non esse captiuum, sed iuxta communem sensum, liherii. Sub rus re sit apperitus tuus, ait dominus Caino, dc tu dominaberis illi, Genes. quarto. Nonne Sc nobis hoc dictum. Spiritus do mini ubi est, ibi libertas. Vere liberi sunt, quos libertati vindicat filius. V erbum do mini verbia Iibertaris. Ecclesia Christi re pina dc regnum Iibertatis. Sumus ergo OeS
698쪽
catenata lisc sibi semper eos, '
Vei industriae deheatus N. . 'st studi4 studium aut industria sed ἡ ''stinantia laborat. Vnde teste Au o. ' 'st/- u Opus in nobis coronai in V MApostolus hic, Charisma, ae non λ',' Πlon.DCnum Dei,ait,vita thrna item est,honum opus quo ius ' '
habes o hom , quod non acceperis enthil ha Demus nisi acceptum futuram beatitudinem nos Dei a T pturos, ad eius gloriam. Quam illi adstis his IVςx-ςς gxRii, per aeternata .
fideles di baptizati liberi,nec peccatu cotranos prevalebit,nisi funesta deditio e illi nos submiserimus. Fructu S ini Statas. est pudor S poenite re: fructus iustitiae, est sanctificatio, gaudiu conscientiae,spei.Denique item virtutis prsmisi est gloriar neq; em ram umhra corpus, ου gloria sectatur virtute. Gloriam intellige non apud holes solum, sed Scgloria honae conscientiae, apud Deu. Finis iustitiae, est vita aeterna, de qua Psalmista ait: Hsc porta dni, iusti intrabunt in eam. Quis hunc diim non praeferat priori,cuius fructus infamia, dc cuius finis mors
Stipendium enim peccati, mors: Gratia autem Dei, vita aeterna, in
Iterum praemissa declarat. Ethnici qua mercede seruiebamus oIim diabolo: Quid laudis, qd praemii ex seruitio nobis caco daemonis prouenit: Ministeria erat peccatu, fructus erat infamia, finis erat mors dc per-dIIIo aeterna. Vnu fermentu,vnii genime:
DOMINICA POST TRINITATI sociaua, Romano. UIII.
Ebitores sumus,non carni. Vt secundum carnem vivamus. Si enim secundum carnem vixeritis moriemini: Si autem spiritu facta carnis mortificaueritis,uiuetis. Quicunque enim spiritu
Dei aguntur, hi sunt stri Dei. Non enim accepistis spiritum seruitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptiois filiorum Dei, in quo clamamus, Abba pater. Ipse enim spiritus testimonium reddit spi, ritui nostro, quod fuimus filii Dei. Si autem siij, & haeredesilia redes qui dem Dei. cohaeredes autem Christi.
P R AE F A TIO. facisit.No se accipere sed aliqd sacro costrN iustitiae no obfratos nos esse, re putat. Fundamentu salutis ponuni *ῆi - sed iustitiae, Aposto Ii verbis ee vires, non gρam baptismi.Nullo alio Ἀολ esesia macer nos monuit. Ex cro digni,nisi eo si dest extra ecclesia. isthortatur nuc porro ad sedula rint qua traduce sint nati,Lutherana ne,λ' servisu tem iustitiae eius, cui sumus mancipa catholica.Sectio huius loci est: Primo pq ri.Duo Prscipue utrinq3 co sideranda. Duo nii thesis, nos debitores esse Dei, a Ny λος corraria sibi plana, spus nimirum Sc caro. sanctitatis, qm Deus sanctus est iacuq PDuo h sc miru)etia in hole uno Iuctantur. hoc ipsum ex cominatioe gehenae. xx 'Virius S a stimatio pedet ex utram natiui ide probat ex promissione glori Mirare Quaru qus in unoquoq; hole est plan- idipsum probat ex adoptione Dii QR ior,e3pdominat Carnalis imperiosa caris Ipsum Apostolum nunc audia V 'ni pro ima, mundo affinis.Spiis vero Dei, Debitores sumus no carni, Vt ς spia carnis Sc hui'inudi est fortior. Debito Si em secus gm Rix APs nos ia,utiq; xa fugitast missi dum carne Uluamus. Plemct faciedubonsi. Spus Dei opus est virsimi carnem UIXeritIS, moriem Vs, sine spus sancti gra ari adeo regeneratio- In hoc psenti capste Apin*β in μῆ si unt,nibsecramento, neutru possumus.Vide ut bus vita carnale taxauir.Quic/x 'hoc D ter admonea pessima haeresin esse ait,carnaliter sentiun I: SVςrψRerinctON, Q ex charismatibus Dei merce ea q spsis sunt, curant βές re addςm, α baptisma tans stipe nostri meriti affectu re carnaliter sinu δε ς q
699쪽
rietem Spiritualiter & sentire dc emeasse' inpie vivere ad pacem Sc salute. Asse
ait carnis,mors est: affectus vero sp1--tus vita ec pax. Item, Affecius carnis, mi micitia est aduersus Deu: nam legi Dei no
bditur.Haec ota hac praesenti lecti 5e ex olicat dicens, eos V spia Dei ducuntur, esse es Ilios Dei. Sensus est:Si spim' Dei in nobis
seqtur nos esse *ualeS:profert em fru- Aus spus,GaIa.S . Contra,Spus ille si nobis desit,carnaleS sumus.caro em carnales fructus edit,GaLy. Monet ApostoIuS, ut Vide amus cuius debitores simus, Dei ne, an diaboluspus ne, an carniS, Caro nullu in nos, e Christi spum accepimus,liab et imperiu. Lmancipari a carnis imperio, maiori cino sumus deuincti. Serviant suae dominae Carni. si Chri spu sunt vacui nos fata gam',ut creditori S dno nso respondeamus. Car ni nihil debemus, .Timo. 6. Debemus OIa illi, sine quo nihil est. Tanta eius erga nos sunt beneficsa,vt etiam inutiles simus serui, ubi ola quae nobis sunt pscripta, rite executi fuerimus.Dei sigdem ut ait in hunc Io cum Theophylactus in nos beneficia per
gratia conferurur. Nostra vero benefacta, ex debito exiguturiAnte baptismum, Adami veteris filii, peccato eram' obnoxii: nuc Dei nomina sumus,Deo nos iam totos debemus.Quid sit,esse debitorem carnis, ipse Apostolus exponit, nepe secundum carne vivere. Iudicis Dei sententia aduersuS eam vitam affert,nepe morte,pura sternam. Ne enim hic Apostolus de carnis atq; adeo temporali morte loqtur. Qui peccauimus petat in Adamo vereri, carnaliter Sc teporaliter semeI morimur Gene.3. RO.y. Qui vero P - Π nos peccamus, aeternae mortis rei constitu' RV imur Vide Apocalypsin Ioannis.Galar. s.
rum adnotauim' sid sit, esse veIcarnalem, vel spirituale.Opa argumentii Phent. V erba Apostoli sunt: Manifesta sunt opera carni , quae sunt haec: adulteriit, scortatio,im latiOes,sediti5es,sectae, inuidiae,caedes,ebri etates, comessationes Ec haec similia: de quihui pdico vobis, queadmodu 8c praediNi, si tὸlia agunt,regni Dei haeredeS non eriar. Qtra,fructus spus est, charitaS, gaudium,pλα, lenitas, benignitas honitas, fideS,man hietudo, teperatia dcc Ex verbis hisce ApoΠpli sin' sumat periculum, cuias sit,carnish an spusrdiaboIi ne an Dei. Quod Apoe olus hoc loco dicit Moriemini: ad Gala - - lic, Regni Dei haeredes non erus. Li' quot erao, Apostolis hic Io qui de morre se πnda .Dei regnum enim non capessere,estiternaliter mori.
Si enim spiritu saeta carnis mortiss
Faeta siue opa carnis,Vocat peccara, ne alia dc vitia Supra qm ostedim , OPa carniSS facta corporis, ea de esse. Mortifica da ea Oia. Morrificare vero, hic nihil aliud est, qPremere,suffocare,eradicare, atq; adeo plane deIere,hoc est, omimere,amps' no peccare.Spus, hic significat virtute spuale Deiopantis in nobis, hoc est, vita carni aduer
sam. V mere, nos intelligimus de vira aeter ria, que admodu et a morte de morte accipimus sterna. PuIchra corrarieta S. Si viui muS secueu carne, moriemur: sin, Viuem'.
Obserua,Aplin no pcipe, ut nobiS mari' inferam', sed ut facta siue opa carnis, de sib GaI.y. interimamus Seius hic est Morige ramini mihi,sa Iubria iussa daborNe vixeriris secudu carne ad pudore uri 3c ad aeter na danatione. Excitate in Vohis gratia spus sancti, re resistite carnis cocupiscesηS, VeteriS, inqua,Adami, Sc bene erit vobis. Resi stite diabo Io, dc fugiet a vobis. Dii et Spus
Vrae carnircedat caro misit: corporis imbecillitas,neqtia S malitia, dei Iocia grae. Absurdu em esset, maletiate tanta Ia putidae et Ia Vili rei,carni nimi se, cedere. Carnis negria emergi no potes,si bonis opibus 8c di sciplinis assueuerimus.Pieratis ossicijs car nis facta mortificanr. mortificatione eam ApD GaLς.vocat crucifixionem. Col. 3. appellat deponere ira, indignatione malitia, maledicentiam, turpiloquentiam Scc.
Quicuq; enim spiritu Dei aguntur, hi sunt fili j Dei.
Declarat hic, sid supra dixerit de mortificatio e corporis Peccati,sue corporaliu carnalitive virio N. Eam spvssanct8 in Sc p nos opari habet. illu nos ferre oportet. ille em nisi nos agat,nihiIagini', re van' est Oisnc conat .P illu primo peccari corpus supprimimus,ut a malo deci inemusrP illu ite spureuiuiscim',uthonia pstem'. qci si fiat,ia spirituaIes sum', dc Dei filii appellamur. Sine tali Dei spus ope, nemo se Dei esse dixerit. Vno spu ut pr dc fili poluat,necessum est Filiu sesitur sua ples. Qui pris ingemu non
refert,nothu S eu, no FnesiuS. Sic em ex dia-ho Io eme conuincunt omes malevoli.V os, ait Seruator, ex pre estis diaboIo, ga Abra lis opa non facitis. Ire, Ego e coelis veni,&vos loquela mea non intelligitis. Obterua,
Ap hic no dicere,Qui spum Dei habere sed, Q spu Dei fert. V ides ergo, no sufficere fidelibus in baptismo spum Dei accepi me. Porret ena, ut etia ducant ad dec Iina dum malu ,& faciendu honu, ex fide in fidem, eclaritate in claritate, ita ut tractu eu spirit n N sis
700쪽
ctum sibi in nobέs habitationem pparasse, filium ostendente s. 'h dientia 'oportet ut in nobis sit efficari re praesens, non per carnem 5c siti, ' 'ii'ς interio 'opere nimirum,Sc non VerbiS. Regnu Dei ritu sanctiim celtiiudiri ' , sed per selest sicu in virtute Csteye etia fideS facit nos est consecutus. De .a 'dQptidi, Dei unigenitos,Ioan.1.RO. Pacifici ite ii Ius sancti, vide Domni h e 'η piria In Dei vocant Μart. Sed si facultas nobis Paschae. Summa, Ne u i ' pψst festa suppetat ad opera bona, re nos ea negliga prurs,nos sine uiuete illo h.' ΠΤ'xIRὸ stri-muS: iam videmus, nostraPte culpa gratia deret doctore. Fiaathb 'Iς diis redDei in nobis euanuisse. Fruetus spui S Sc car in tentationiblis tale ,. yi nos
nis sunt in promptu Gal. s. μ - -- c., ri citem vox Ari
Non enim accepistis spiritum ser hi. satisfacereriquia sine elu, - ' ψ-a Rouitutis iterum in timore,sed accepis οἰ*mme. De testimo CD itis spiritu adoptionis truoru Uet,in quo clamamus, Abba pater.
Apis hoc loco spus sancti in nobis op', crastiora qd ai ut Minerua explanat. Colis
Si autem fili j,&hsredes heredes
quide Veii coli Credes aut Christit.
. . I, ἔ-AhRd ηη Ruo sequitur.Ηsres Iestitimi, bret psens locus siὶpioru Per spissi sanctu su- P-xςxnorum bonoru est possessor id di in thmvs filii Dei. ducit em nos ad pii an dii ea, RUς PRIrς. enim filiis congregant Si ulu. . Deus ex nobis re utata dein & hoc in no- τηβ-b rζdςs legirimi, bona parenturi his agit,ne q de hIiatioe Dei dubitem'.Ar- ς ncordes inter iste partiuntur. Nunc s. Spsis Tei rhabonest nobis exhibet salutis stern s. Spi mul/ς tu primogenito Mariae, at eodemeit i piis ti ric me Dei,non est vernilis siue seruilis, sed VnigςDiro Dei, Omes simus Dei filii: ud ob IIS ghosus vere dc Iiberalis Fictione itaq; odit st/i, LIMO minuε etiam lisredes Dei simus ei
disciplinae oem et officiu ite qd rationabile cons redes Christi Deus coeli,nosteromi, no est, auersai,nec amat coactu cultvrvnde um per Christum est pater. Ad ipsumcla, volutarios,operosos, atq; adeo veros facit ἔnamuF,Abba pater. Deus coeli,domin'est Chrianos.Iudsos,P teporis ratione,formi ccellic tu,sedes S regia eius, aula eius haed ne poens egit. nuc vero alia est ratio tem reditas eius.Nostrum ergo coelum est lis eporistia salte Iocu habet, Virtutis amore. dirario iure per Christu lesum, rum De Multu differunr inter se seruus S filius: qu um S homine. Primogenitus Dei&Ma vel natura sic poscit. Quare ergo nos nore riae, habes su3 naturae: noS,grae. Patris coe feramus 3c exprimamus spum adoptionis lastis tantum hic erga nos clementia abunVirtute Rrs Dei natura clamitat qm proles dat,filii Dei tantu erga nos su os fratres pi- ad gens tore suum, Ps: Sc gra nos cIamam' eraS hic locum habet. nihil nostri hic meri ad patre coelestem, Abha pr. Natura qq; fi H intercedit. Hic locuples dc immensa Dei bos parem mores fac sie facit imitari, qre er praedicanda est misericordia, hic extollengo hoc nopstet in nobis gra Si natura monet nOS spore paretu ferre iussa: merito etiam ultro S gaudetes, pcepta Dei pr is pstamus. De hac re ide Aprs pulchre itide tractat Gal. . Uide postilla nostra indnicam post natiuitatis Christi festum.
Ipse em spus testimoniu reddit spiritui nostro, , sumus fit 3 Dei.
rii Oses arata maiestate no abhorrescere no potest. vanitatum Sed si iam vanit3tiβηφ es da maxima Dei in nos gratia. Hic fine nee ROcio finem veteris testamenti cognoscimus, nempe vira aeterna. Fratres nos Christi esse vides Pilat M. Mat. 28. Rom. Herit. De haereditare aererna scriptum est spa. Ι-ς COI.3. I. Pe. i. Ηeh. 9. Eia pie carbo ichVide quantum Deo debeas patri cceiuni di Caesar aliquis vel rex, uniuersi mundiuo minu S, te in filium adoptasser, relliaercse Dei fi
Sine hoc interno teste spu sancto para cle ex a me reliquisset:quid per Deum xQg' Txo, despasio est sicild in nobis est.Caro em stit aer Quid est mundus Nonne γλη a rata maiestate no abhorrescere no potest. vanitatum Sed si iam vanit3tiβ h Spus Dei in nobis habitas, dat nobis sensu quis rex aut Caesar te costituat 'g '' ab OnitStib Dei, dat se ratae adoptiois grae pi medicum, tute non ibis inficia , ημμ'gnus S arra, dat testimoniu tiro spununde quam ratione, Regis eius aux Vφ' h aliquet, geminu nim de Deo esse testimoni tris tui adoptiui clemetariae erg/ um. Interio r homo utcu scriptura ita dere pomerquae,malum, ergQ μ' --optiloqr)de secto adoptiois, Sc de sacro incar dia,qui clementie tantae erg/ ης rinnnationiS verbi, certior est factus. Vnde ho mi maximi, ne in mini Q qμφ udinandi ille interior, exteriore saepenuero omi dere studemus: Si Iensio hi ς ΦημChoni pa