장음표시 사용
711쪽
sanctu Petrum,qui S Cephas Ioan . y la. . Chaldaice, quod Petrii siue Pe ictum tonar, appellatus est, adducit testet' oniam is primus omni u viroru,Christussidit rediuiuum, Luc.26. Hoc intellige de .iris quos hic,Vt di i, Apostolus prscipue adducit huic rei designatis. Alias mulie res Mariae treS,S Ioanna, Christum priores sint speculatae, Marc.ls. Ioan.2O. At tende pie catholice, quantia scriptura canonica deferat principi ecclesiae,ne re haeretici antipapae, pontificis summi hoste constituant. Dein seruatorem conspicati sunt mortis triumphatorem,S inferni vastato rem, apostoli Undecim, Ioan. 2 O. AmhrOsius numeri huius causam adsignat esse, et, Matthias numeru necdum auxerit. Chrysostomus duodecim Iegit, Matthiam in Iudae proditoris Iocum statuendo.Tertio,so ter noster in aeternum benedictus,videndum sese exhihuit quingentis fratribus,
Christo dignis huic visioni habitis.V isio
nem hanc nullus euangelistarum memoriae tradidit.Vides itaq; plurima. ea maximi ponderis,Christi dicta Ec facta lite
ris commendata non esse.Viderint haere
lici,num soli apostolo Paulo hic sit adhi henda fides, de tanto numero tectium re surrectionis Christi. Ambrosius dicit Apostolum hic sibi fidem postulare. Quare er go non credatur sancto Iacobo,de sacra mento unctionis infirmorum,nempe eam
institutionis Christi & apostoIicae praxios essesEt quare non credamus in siniti re uniuersis sanctis patribus,prscipue Dionyso,Nalijs de apostolicis traditionihus te stimonium reddentihus Chrysostomus αTheophylactus hanc apparitionem Umνω factam volunt,hoc est, supra in aere dc coeli nubibus, in modum transfigurationis Christi in monte Thabor.Quod dicit,pluribus superstitibus adhuc, quosda obdormiuisset animo praesenti resurrectionem m0rtuorum asserit, quemadmodum etiain epistola ad Thessalonicenses, ubi alta Nolo vos ignorare de dormientibus.Hie ronymus dicit,sanctum Ignatium Antiochis etiam dominum Christi viventem in seculo vidisse. Dicanthaeretici, num Hieronymus, quoniam homo est,fidem merea- xv et Quarto ait Apostolus, sotera visum Iaςobo,dc hic Apostolus sibi vult credi,quo'niam de istac apparitio e nihil usqua apud vangelictas inuenias. Apostolo PauIo sus fragatur liber Actuum apostolON,cap IO. Ibi dicitur, ς, dominus non quihuSliber, d deputatis huic sacramento testihus cerx: ,se videndu obtulerit. Succurrit Zc apo
nolo Paulo autoritas sancti Hieronymi, il
adfirmat ex Graeco Sophronio, Christum
Iacobo priuato apparuisse Hoc etiam Hebraeorum siue Nazaraeorum quo etiam Origenes plerisq; in Iocis utitur euangelion habet: nempe Iacobum voto sese Ch strinxisse,iantisper se ab omni cibo abstinere velle,donec Christum crucifixum Scsepultum, rediuiuum vidisset. Mirum,cur eius plane diuinam epissolam tanquam stramentitiam ausit reiicere haeresis huius tempestatisrcum eius opinio iata sit apud apostolos omnes, adeo ut eius etiam solius testimonium, tanquam Ferri,apud omne creaturam uniuersi orbis terrarum, sibi fi dem mereatur Filius Alphaei hic fuit,re ex sanctimoniae singularis praero Ratiua, Pri mus episcopus ecclesiae Hierosolymitanae est omnium apostolorum suffragio con stitutus. Frater domini fere dicitur,Gala. l. Matth. 13. Acto .u .Quinto visus est apostolis omnibus.Apostolos hic etiam intellige discipulos, secundum rationem vocabulI, quod signiriat legatos nuncios.Secunda alios numero sunt septuaginta, secundum alios septuaginta duo. Chrysostomus,Theophylactus, Beda re Hierostymus, intelligunt de discipulis,de quibus vides Mar. 6. Luc. lo. Ambrosius hic nem duodecim illos excludit. Postremo item dominus apparuit apostoIo Paulo,Acto. 9. Apostolus hic noster magna fidutia ait Ohi aeque domminum Iesum esse visum, atq; sancto Petro Cephae. .Corinthis.se quom eius my-Berη testem offert oculatum, ad resurrecti isonis fidem adfirmandam. Quod se vero postremu facit, modestiae praeciaria exemplum nobis relinquit. Ahortiuum se vo cat fgnificans se serius ad aposeolatum venisse, nempe ex persecutore factum apo solum,iuxta hoc quod seqairura
Ego enim sum minimus apostos lorum,qui non sum dignus vocari apostolus,quoniam persecutus sum ecclesiam Dei.
Virtutis est,infimum Iocu sibi usurparere occupare.Iustus prior est accusator sui. Non qui seipsum commendat,probandus est,sed quem dominus laudat.ApostoIum dominus extollit,vocan8 eum vas electio nis r unde humiliatio Apostoli hoc fit illustrior.Benedictus dominus Deus,qui ex tanto dc tali SauIo,tantum re talem fecit Paulum Acto P.
sum. Et gratia eius in me vacua non fuit, Spiritus sanctus ubi vult spirat. Dom,
712쪽
rulem sed resipuere tandem, re acerrimi necessaria ea comm.ri , Α ἡ ' ς Pia 9Ommia haereticoru expugnatores evasere. riam Dei omniori ,- S' 'δsit ad
olus omnia gratiae Dei adscribit cit hic, nus Iesus afferat& tu., domitum alibi Ephe.3. i. Timoth. . Apostoli Ia gloriam. Amen. - δ RRinsultu, hores, miracula, conuersationem dc omia
II Corinth. III. Idutiam talem habemus per Christiam ad Deum nono, s s
scientes simus cogitare aliquid a nobis quasi ex nobis:sed ses 'ficientia nostra ex Deo est qui N idoneos nos fecit ministro, nolit testamenti,non litera Aed spiritu. Litera enim occidi
ritus autem vivificat. Quod si ministrario mortis,literis deformata in laus dibus,suit in gloria,ita ut filii Israel non possent in ledere in faciem mos,
propter gloriam vultuS eius quae euacuatur,quomodo non is mini
stratio spiritus erit in gloriar Nam si ministratio damnationis in gloria est, multo magis abundat ininisterium iustitiae in gloria. PRAEFATIO.
N lectione superioris diei dominicae, haeresios Saducaeorum errores comtati sunt: nuc phia risaeis Iudaeochristianis os ob-1trui aucitamus ex epistola 2. Corint.3. Dixerat Corinthios esse epistolam suam, n5 membrans aut papyro atramento siue saepia, sed cordi suo commissam, ida; per spiritum sanctum. Vicissim &Corinthiorum ait esse epistoIam se. O sanctum Iaborem Perpetuo duraturum. Srulti, qui fumum vendute uanidum, messuri fumum suppli-cη aeterni. Periit mendacium Saducaeorure pharisaeorum, tanquam nebulae fugatae maiestate lucis apostolicae. Praedicatur in uniuerso mundo euangelium Christi,tegis
sone tabellarum lapidearum Iegis, Apo-Bolus dc pseudo taxat SMouum testamentum extollit Pseudoapostolos fures S Iatrones animarum suggillat,dc legis litera mortificantem euangelio vivificanti post habenda fgnificat. Primo in genere dicit, Desinostra esse sum cientia . Deinde, Dei poteria dicit operari in apostolico officio. Denam etiam Officiu ipsum magni facit.
Fidulia talem habemus per Christum ad Deum.
sensus est:libere loquor, quianon dubito,ea quae loquor, se sic habere. Credidi, propter quod locutus sum. Pseudo nego cium euangelicum humano consilio pera gi putant. audaces ergo sunt pro sua sibidine quiduis statuererquibus sic Apostolus occurri dicens hominis conatii facile fru- .strari, mansurii perpetuo Dei opus.Hinc protestationi praemissis verbis prauudis.
Non Q sussicientes simus cogistare aliquid a nobis,quasi ex nobis, sed sufficientia nostra ex Deo est.
Quorquot sumus,nihiI sumus. Nisi do . minus aediltiauerit suam ciuitatem,stuΠra estis. laborahitur. Deus ipse autor omnis b0nu D. iii sine ipso nihil possumus,rursus per ipsium in x omnia. Ne quide aliquid conari nue cogi . ea lare possumus. Velle nostrum, b dom. est. Cogitare ut hahet Glos. ora. crepraecedit. Nullus quippe credit aliquid,' si sibi prius hoc ita esse persuaserit, cORitatio istaec hona, non est noue: rium, nec credere. Suffcientia notest.Commendat itersi gratiam ης' Ituitam, hoc est, quae non datur aliqua merita, sed ut est in GIos pcii omnia hona merita. Nos, q*' s: sumus, vasa sumus testacea, 1.2.Corinth.6. ani
713쪽
DOMINICA XII. i Sc idoneos nos secit miniostros nota testamenti, non litera ,sed spiritu. Litera em Occidit, spiritus autem vivificat.
Declarat hic se de apostoIatu dixisse. Nos, ait,apostoli nihil sumus nisi ministri,
non autoreS: instrumenta sumus, non arti
fices.Cooperarii quidem, sed per eius spiritum, non eX nobis. Adeo ipse omnis nostra est sufficientia, t. orinth. .vocat Ecalios apostolos diaconos siue ministros. De vocatione apostolica vide Rom. io. Sin omnibus epigraphis Omniu huius apo soli epistoIaria, ide est videre. Hic simulac Aposto Ius noui tecta meti facit mentione, statim etiam aptas antitheses infert tam noui Q veteris resia menti.Sed hoc Ioco noinseruit Manichaeis δί atris haereticis, veteris testamenti contemptoribus. Duo sunt Va': testamera, nouudc vetus Hoc vocas gram
ma illud p neuma.Vetu S gramma dicitur,
ἔ- ' ψ in monte Sina tabuIli lapideis insegi-
gum 8. Nouu sine omni litera datu es , que admodsi etiam praedictu est per propheta Hieremiam cap. 3i. Heb. 8. Eius rei historia prosequitur Lucas in libro Actuum apo
solorum,ubi nihil de tabellis siue Iapideis siue cereis,sed de Iinguis igneis dispertitis
. legitur.Moses una ciet omnibus suis Aaro
si δηλ nicis sacerdotibus oc Rabinis,grammatici sunt,hoc est,Iiterales omnes sunt em noui testamenti cu Itores, soIi pneumatici, hocris σ1iu est,spiritualas literis semper incumbentes, ita: a. sine istera nihil intelligentes,semper ex Ii tera pendentes, S ut de pueris elemen Iarns dicitur semper in sacco sedenteS. Paulus& alii apostoli libroru copia non eguerunt. Spiritus sanctus dabat illis os dc scientiam. Spus sanctus apostolorsi corda libros fecit ScepistoIas,inde omia praecepta vitar,omia mysteria regni coeloria, tanquae thesauro immenso, cornuiu copiae plen protulerunt,id p omnibus creaturi , Marci 16. Postea etiam scripserunt, sed no primaria vocatione, quae sita erat in verbo Ui- ὸQ,Viva voce. Quod vero scripserunr, hoc non fecerut temere,sed certa ratione. Scriptura vero ea euangeliea,citra spus sancti gratiam aeque non potest intelligi, atque ym ipsiris legis literat adeo omnia ecclesiae cha, risi, ata, nihil sunt nisi Dei dona. Apsus , μ' utriusqr testamenti discrimen 2dumbratu-2 l 'β, - tersi quod dixi) vocat Iiterati:,RIterupiritum: dein eius differentiae diuersitatες plicaturus crassius rudius , dicit alterum*rtificare, alterum vivificare.Vetus Ierim. rincat, hoc est, identidem sanguinem
S mortem minitatur. Ipse Deus quoque,
minabundus in lege erat. Gene. V. dicitet Masculus qui circuncisus non fuerit, de libro vitae delebitur. Qui sahhathia violaue rat, salte Iigna Iege do, occidebat,Num. Ις. Accedit huc crebra ma Iedictio Deute. 2 P. Nihil horum fuisset, si non Iegis litera talia Praescripsisset. Contra,gratia euangeIn plane fuit vitalis, non soIum quantum ad ani mas,sed etiam quantum ad corpora .Quis te condemnat,mulier dicit dominus adulterae Iapidandat Respondet illa,cu omnesse subducerent, aeque rei: Nemo, domine. Cui ille:Neq; ego te condemno. Vade,&Posthac noli peccare.Idem attrSine utram crescere. Item,Filius hominis venit quaere
re dc OIuare quod perierat. Lex tortura re carcer, ecclesia asylum . III ic timor, hicam ortillic Iitera, hic spiritus sancti gratia. Illic reiiciuntur peccatores, hic recipitari tur. IlIic minae, hie consolatio. Hic em spiritus ille, de quo dicitur: O quam suauis est domine spiritus tuus.Illic Moses, trepidus ipse re soIicitus Hunc Iocii Ioannes Chrysostomus, TheophrIactus re Ambrosius
Quod si ministratio mortis,lite ris deformata in lapidibus, fuit in gloria, ita ut sild Israel non possent intendere in faciem Mosis, propter
gloriam vultus eiuS quae euac UR rur, quomodo non magis admini,
stratio spiritus erit in gloria
Pergit gIoriam nouae legis decIararer nec id solum,uerum etiam tantae legis ad- Euagelli ministrationem maximi facere incipit,vi gloria lepudefaciat semi Iudaeos Christianos leuem gis longo Corinthiorum. Supra Iegem vererem vo- malo
cauit literam mortifican rem enouam vero, spiritum vivificantem. Hic illud vocat ministerium mortis, illud diaconi an virs. Statim in facie huius lectionis, ilIud vocat ministerium damnationi8r hoc vero,miniis sterium iustificationis. Denim vetus vocat fluxum, caducum, transiensi hoc, stabile, firmum dc permanens. Merae re graues
enantioseS,alterum contra alteria,ut mors
dc vita, condemnatio dc iustitia, transiens Zc permanens. In hac Ionga periodo prae senti,ubi spiritum morti opponit di ea causa, di spiritus maior est Ec potior vita,
Zc vita ex sp ritu prouenit Ianquam ex autore, re non contra,argumentatura minori. Postquam vetu, tenamentum 'uare nus vere erat administratio mortis,1ententiam mortis in reos ferendo literis in ra-
714쪽
hulas Iapideas commissum,tantae fuit gloriae,quanto magis maior; S gloriae aestimanda ela lex euangelica nouum testamentsi Moses diaconus mortis, apostoli diaconi vitae per Christi spiritum,Per quem credi rur& bene vivitur. Sic ministerium mor
tis re vitae, hoc ipsum est,quod dixit de Ii tera S spiritu. Illa occidit,hic vivificatriIIaministerio Mosis,haec Pauli & a Isorum apostolorum apostoIicorum cs virorum. Iam vides quanta vereris testameti sit gloria. Sed de hac re ipsum audiamus Apostolum.Non poterant intendere in faciem Mosis filii Israel, propter claritatem vultus eiuS. Moses postquam a monte Sinai ubi quadraginta dies dc totidem noctes cum domino fuit rediisset, facta est eius facies resplendens quasi radiis solis, adeo ut filii Israel in eius faciem inspicere non Va Ierent. Exodi 3 . ubi dicitur, ει far an et Danos, hoc est, cutem faciei eIus resplen ciuisse, atque Israelem exterruisse. Et quo Miam Israel vultus eius claritatem intuerimo poterat, quoties cum populo sibi agen clum fuerat,ve Iamento faciem suam contexit. Vbi vero se a populo ad dominum Conuertit, velamentum hocce deposuit. Hoc ipsum Apostolus hic de gloria legis accipit, sequens Septuaginta, qui praemis sum locum interpretari sunt,Dedoxasmenon,hoc est,glorificatum Csterum Dransignificat splendere, Iucere, micare, ex c. Quod plerim Mosi cornua tribuunt, in causa est,q, dc Reem cornu tignificat. Sed tutius est, cum probatissimis quibusq; in terpretibus legere, gloriam, ne videamur fabu Ias poetarum de Satyriscis dc Baccho imitamni si cornua scripturae modo de gloria accipienda contendamus.Apud prophetam Abacuc cap. tertio canituraramat in milabo , ubi eriam plerim legusicornua ex eius prodibant manu. Quae vero cornua manui rribuas, nisi gloriae seu
potentia, Sic &gloriam faciei Mosis hie
intelligamus oportet. Confer nunc gloriam eam gloriae euangeIicae, Sc videbis te aenigma veritati contulisse manifesiae, Sumbram corpori. Longe enim vita moristem superat. Et splendor faciei Mosis, nulIus est, coIIatus lucis autori Iesu Christo. Lux est Christus hominum,dies est,sol est iustitis, oriens est. Matth. decimoseptimo, Marci nono,Lucae non O,2. Peria. de glo-
dendum exhibuit distipuit per ',
nis in gloria est,multo magis abundat ministerium iustitiae in
Praecedentia, hunc locum illusese, e I
vocat hic legem eodem sensu quo s' ' uota vocat ministerium ad mortem Non
merito min sterium dicitur eonua
onis,quia saluare non poterat neq; iustificare.Nouum testamentum est ministeritim tam 1ufiuiae,quam salutis.Hic de utraq; iustitia hunc locum intelliget de interna pota cordis, quae sanctificatio dicitura Ter tulliano,& de externa,quae iustitia est.Illa est fidei, haec operum ranssi hic Aposto. Ius nomine iustitiae complectitur.De utra- qi vides Matth. s. De externa ea consule Lucam cap.primo,ApostoIum ad Romanos capite sexto.De interna vide Act.is.
Mente plena Deo Apostolus hic non solum spiritum posuit, sed δc iustitiam,quoniam spiritus ex fructibus suis depraehenditur. Vide quam Ionge absint a veritate catholica, qui operibus honis iustificationis virtutem detrahunt. Apostolus iussitiam hic ponit Ioco eius, quod supra spiritum vocavit Zc vitam Sc.utilo per spiritum sanctum facta, praesentia sunt S vitalia. Quod qui negat, spiritus Dei nihil habet. Nemo hic Manichaeo suffragia petat.Apostolus euangelion Iegem persectionis extollens, legem imperfectionis non damnat, sed evangelicae seruire facit.Omnia autem haec facit,ut Iudaeochristianos confutet. Mosen iIIi Christo aequare conabantur, quas sine Nost Christus nullus effeti Christus satis est nobis,quia sne ipso*
715쪽
DOMINICA XIII. POST TRINITATIS. cIxiii Brahae dictae sunt promissiones, es semini eius. Non dicit,&seminibus, quasi in multis, sed quasi in uno, Sc semini tuo A est
Christus. Hoc autem dico, testamentu confirmatum a Deo,
quae post quadringentos es triginta annos facta est lex, no iristum facit ad euacuadam promissionem. Nam si ex lege haereditas, iam non ex promissione. Abrahae autem per repromismonem donauit Deus. Quid igitur Iexr Propter transgressiones posita est, donec veniret semen
cui promiserat, Ordinata per angelos in manu mediatoris. Mediator auitem Unius no est, DeUS aiatem unus est. Lex ergo aduersus promissa Deir
Absit. Si enim data essit lex quae possit viviscare, vere ex lege essit iustistia. Sed conclusit scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Iesu Christi daretur credentibus. PRAEFATIO.
Cclesia lectionem praecedentis dominicae diei, hac praesenti Iectione confirmare praesumit. Na idem Apostolus Paulus etiam hoc loco aduersus pseudo apostolos fermento pharnaico sterentes, acriter pugna P. Pseudoapostoli utrunq; testa
mentum corandere conabatur, ut Vtrunm
tolleret. Sic dc Iu Iianus ille apostata, vetus nouo miscendum sanciuit, qua uis utrunq;
pederet pili. Mahometh itide pestiferam
utriusq; fecit comistionem,neutrum custodiens.Nec fieri potest,ut veteris testameti experiens, Christo deroget, cum Moses Somnes Pphetae hoc DItem agant,ut Christo testimoniu ferant. Benedictus Deus, si
libertatis euangelicae tantu in assertorem apostolum Paulum excitauit. LibertaS Vero Christiana nihil aliud est, quam Mosaicae legis immunitas. Summam huius rei vides Actorum decimoquinto in Concilio apostolico. EpistoIae apostoli Pauli ad Romanos S Galatas, per concilium hoc ipsum plane expediuntur. EuangeIicastri
nostrates, in utranq; multa congerendo, vir3nt magis atq; magis obscurat. NOS catholicis accedentes acquiescimus, scriba cibus de suis inanibus S perniciosis curis compatiendo Tertullianus Iibro quinto contra Marcio epistola hanc ad GaIa- τλε, Vocat expugnatricem Iudaismi. Vri-n3m Antipaulmistae caput hoc apud Terqiullianum Iegere dignentur. Sectio huius ζ ionis estor Primo Apostolus ostenditndem Christi lege Mosaica esse antiqui-'rLm. Secundo ostendit, Iegem eam leEest Osaica esse praestantiorem. Denim fidenristi,tegis per ictionem esse declarat. 'ctionem ipsam nunc videamuS.
Abrahae dictae sunt promissiore
nes, semini eius. Non dicit, dic se
minibus, quasi in multis, sed quast in uno,& semini tuo a est Chrs.
Status totius Iectionis eo tendit,ur PQ
missione Iegi praeferat.COIIigit inde Apostolus, nem iustitiam neq; salutem ex legis esse operibus,sed esse ex promissione, armadeo ex gratia. In gratiae propugnatione totus est ApostoIus,idoneus minister vitae
dc spiritus,non mortis nem literae. Epistola haec ad Galatas, est poIemica, hoc e,pu Epistola
gnax,puta contra Iudaicos errores atque ad Gala fastum.Abrahamu clementem adeo De , est P. um habuisse,nuIIi dubiti eme potest. Pro 'ς Hi 'Ie carentem fecit patrem hoc est,qui semierat mortuus,carens filio, per promissio nem Dei ex sterili re eadem ad concipiendum minus apta uxore Sara, filium susce pii.Filium eum sibi Ionge charissimul ius sus immolare, paruit, re quantum in se fuit, obtulit: sic Deo probatior etiam chari or habitus. Hic enim dixit: boaeresami Gole, hoc est,Benedicenturm femine Iuo omnes Renres,Genesis vigesimosecundo. Benedici, a maledictione BeΠedici Adae expiari, iustificari,sanctificari, OIua Rueri,beatificari. Huic promissioni Abrahs fa δεμ δὲ, . cne, Apostolus hic summam tribuit religionis.Statim in disputationis capite,thema ponit locum eum Genesios de pro missione benedicitionis. Disputandi is estritus:Thesis primo ponecla,quo torus status redigatur Quod nisi har,Verba incas' v. bosum proferiatur. Themati vero diuini et ' Dei ne quit nihiI aut addendum esse, aut demen' addendli.
Apsa hoc summopere urget, no de semi mendii
716쪽
Lex prninmissioneno soluit. Cratia Iemissionis
merito legis acce. Pta refervino pol.
Bratias aget. SedulIus calculu hie de Vactiorem, Plures annos quadrins '
ii si ex Iege esset haereditas, iam
no expromissione Abrahae aut per promissione donauit Deus.
vvICELII IN EPIST. DOMINICA L. Ho Mi
nibus,sed de uno semine te tuβ lih.Genesis se S aut ante Abraham G ,-
ionymus hoc loco ait se in scriptura nus' arqῖ per hoc, merito promim - ς Riistrquam legisse semina.Non ergo de Ismae- re oportere. Nunc .: o brin lam cecitis,sed de sanguine Isaaci hic locus acci Promissione latam essu ,-- gς pestpiendus est. IsmaeI seruus, Isaac liber.Si de ris Ec triginta.Suo hui, - βῆμ' ringenis IsmaeIis item semine dixisset dominus, dc tu. IV.& Ercod. n. simi Go . Ayri'ῆς Gevos Iudaeos,serui literae, benedictionis par eroo lepi orcimi n--:- λ .'HRudquaciticipes designasset.Nunc Vero,cum in uno saltem semine promissionis dixit: conse ctaneum est, eos saltem henedici, qui promissioni innituntur. Caeter u semen pro missum ongius respicit,si I iterae superficies prae se fert.Apostolus mysterium explicat,dominu Christu esse unicum hocce se men. Hoc semen,est etiam Hevae semen,de quo dicitur Gene.3. Semen Dauidicum,2. Regii T.ED.6s . Maledictioni aeternae subiacebit,que hoc semen no liberauerit Chrs.
Hoc autem dico,testamen tu confirmatum a Deo, quae post quadringentos Sc triginta annos facta est 1ex non irritum facit ad euacuanodam promissionem.
Poterat dies,promissionem Abrahae factam,rem quide arduam fuisse, sed evacuatam esse lege Mosis: nunc vero Iegi iustificandi virtutem,Sc non promissioni adscribendam.Huic quaestioni occurrit Mosso- Ius,dicens promissione temere non eme factam.Foedus est,iureiurando Sc sanguine hostiarum fuso confirmata promissio,Gene. II.& 22. Accedit huc, promissio ea, aeternitatis est. Sequitur ergo,nunqua cas sari p osse. Nam si ad certu aliquod rem Pus esset datis,aut sub aliqua conditione laxa, euacuatam nemo non Videret. Nunc vero cu ad Christum respiciat,& in Christo omnem sua virtutem habeat,quis non videat eam iam maxime florere Et si per te Rem promissionis vis est debilitata atquem ortificata, quorsum Abrahae dc Isaaci historiam conscripsit Moses Quid attine
rei, promissione expunctam memoriae Scrosteritati tradere Obserua verba promissionis Gene. IT. Statuam pactii meum inter me dc te S inter semen tuum post te, in generationibus sitis foedere sempiterno. Vanum ne putas aut Mosen haec scribentem, aut Deum haec dicentem, ApelIa pero fide, qui Iege promissione dicis esse e me dio sublatam Napiti caue taIia demens inofano. Homo mediocriter metis compos,nem deIiru Mosen, neq; Deu futiIem atque Ieue credet.Accedit huc, Moses Ionge
post tepora Abrahs est naIus.Quod si ΜοΗaereditatem hic intellige eam de cinistatim subditur,filiationem pura spiritu a Iem Abrahae.Carnalis filius Dei,ne*Abratiam,nem Isaac fuit,immo etiam Isaac magis spiritualis fuit proles patris sui carna alis Abrahae,quam carnalis. Sic & nos verum semen sumus, non carnale, sed spirituale per fidem promissionis.Ηaeredes no Abrahae, sed Dei per fidem vero Abrahae, dc non per legis Mosaicae obseruationem. Contendis haereditatem gratiae,benedictionis, iustificationis dc salutis, adscribendam legi,&non promissioni: offendis Deum,& impingis in legem.Deum vanum facis,dc Iegem cum promissione confundens, utrunq; cassas,hoc quod prius est posteriori praeferendo.Velis nolis,cogerIs ut fatearis promissionem longe ante legem
esse factam, dc Abrahamum virtute fidei Per gratiam,& non per legis Mosa cat obseruatione,amicti esse Dei appellatu Seme ero Oim gentiu benedictio,isaac esse non Potest carnalis ille,qui paucorii dieru ho muncio fuit: sed pater futuri secuti,anis quus dierum, alpha dc ω, Christus Iesus rerni patris filius: Semen, quod serpen
linum contriturum erat caput:primoge nitus, per quem seruabantur primogein Aegypto populi Dei,mediator ire hominum,sacerdOS ille stςRht y . , Nem Melchisede qui pro' tequam x
renitam Deum praesentissime adeo euit. Per verbum hoc Deuβ pRI'.. , a
Benedictione promisit Huis is filiam fidem adhibuit, N 'Din lito laereditatem saIutis obtinuit, ης sui gis operum, sed fdς qm' dii.quia
non merces. Moses ibi nihil eg
717쪽
resum. Si Iegis vIta facta esset mentio futu - is poterat quis lege Promissionem eua I pq euare. Nunc vero cum Promissio condi tione legis data non sit, cum nihil Iega Iis praescripti inserpositu existat: cognobile promissionem in Christo, qui hoc uni
cum dc verum semen est, tenere.
Quid igitur lex zPropter transepressiones posita est, donec veniret
. . Mouet S mluit quaestionem. Antipo, is phora necessaria.Na si gratia benedictio
ni, cotingit ηs qui credui promissioi, sidopus fuit post promissione lege: Est legis
ratio in promptu. Primo, neqiritia populi Israelitici lege fuerat copescenda. Dem Iegis como diras fuit, populia eum per Iegem ad cognitione sui ipsius peruenire. Specu Ium erat lex, in quo populus ille durae ceruicis, nequitia sua & tot ratast transgressi ones addiscerer Rrq; adeo humiliatus, graision Ilae euagelicae Ppara ret,RO. 3. . Nemo hic latiniit dicar,legem esse data ad promimois confiron Mo mationem meo fieri posie,ut citra Iegis cuts o fit stodiam ad benedictiois gratiam Ptingat. αἰαῖ , I ihil em Psectioni iustitiae Abrahae S ali orum sanctissimoν patriarcha' lex contulit.Et quemadmodu Iex patriarchis illis Dei amicitia cIaris nihil profuit, sic etiam hodie eius nuIIus est usus ad ronem iustifi- cationis saper semen ipsum henedictio nis quantu ad legalia re caeremonialia,qIudae in prima parte religionis ponunt antiquata est Sc abrogata. Officio suo I ex perfuncta satis est. quiescit itaq; nuc. Hac siquide data fuit coditione,ut aliquando, nato puta Seruatore Messia, cessaret. Propheta alius promissus, Iex conditionalis. Propheta iIle venit, filius Dei in mundo est visus, audiendus ergo ille vel Mosis p- scripto. Par est ut seruus deferat cino. De I fue ii, semine nascituro vide Gene. 22. De Iegisticitias abrogatione vide Roma.33. Apostolsi hici lcgata. de intima legis parte Ioqui,hoc est, de circuncisione de sabbathismo dc hoc genus, quibus Iudaei summa saIutis tribuunt, apparet ex ipsa tragoedia, qua pseudoapost . in Christi ecclesia excitauertit. Disputa
rio no fuit de charitate ἐκ de fructibus spixu Iancti,sed de nugis Sc fabulis Iudaicis.
Ordinata per angeloS in marita mediatoris. mediator aut Unius noei ,Deus autem unuS est. P fit supra,quo tempore S lex sit da facia promissio.Nunc quom dicir,P1Rem lex sit lata. Locus Sinai m OnIis, eN
lib. EXO. cap. 9. omnibus est notus.Cui data fit, etia ex statu historiae euidens fit, ne Pe Israeli. Gene. iγ.Exo. 2O. Et psaImo graphus ait ' Non fecit taliter omi nationi, , iudicia sua non manifestauit eis. Sanctus Stephanus in concione ea, quam sub martyrium suum habuit,fere ea de dicit. Credas apostolum Saulum tum ea aurib'haussie,Acto. . 8. Quantum Urerm,cum Ste- Angelophanus tum Apostolus monent,videmus rum miniangelos fuisse eos, de quibus rories in Pen steriolatara reucho dicitur, Deum cum Mose sermo i S.
nem mi icuisse, atq; illum subinde responsum dedissecu Mositum patriarchis Administratorii spiritus sunt, Hebrae. . Per eos ordinauit atq; tradidit vetus testame tu. hoc vuIt sibi diataga Stephani re Pauli. Diata Ra,hoc e, ordinario atq; traditio. tamen ea non minus firma habita, quam si per Deum ipsum esset facta. Μaior no fier Iegislator, quem omnis mundus filiuDei praedicauit: ergo Ieg s eius maior est Media tot autoritas. Mediator verus Christus, sia Ve per quem rus Deus Sc homo.Quid angelis, qui spi' data e lex, ritus sunt, cum carne re sanguine: Quid Christum Mosi,qui homo saltem fuit,cum Deo qui significata spiritus est Chrysostoni ,Ambrosi',Hie ronymus,TheophyIactus, SeduIius, Lyra
nuS,Smaragdus, mediatorem eum de quo
hic agitur, omnes Christum intelligunt. Apostolus quom expressius aliquato hoc explicat I. Timor. 2. Genus humanu Deo reconciliauit verus Deus oc homo. Idem pacis autor dc Iegis Mosaicae Iator,simul tatis interstitium maceria inve demoIitus est,faciendo ex utrisq; unum. Moses nus quam expresse in scriptura mediator Mo catur. Deute. . dicitur, cino i berac donni ube nessiem, hoc est, Steti in me dio vestri S Dei. Sed typus hoc fuit,Christus veritas. Vide I. Tim OIh. t. Hebr.8. 9.
.Sedulius S Smaragdus etiam mediat rem Mosen intelligunt,sed typicum, non verum Vide Hilarium de Trinitate Iibro quinto. Mediator ille Iegem in manu ha Fuit,quia per verbum aeternu est Iata.Verhum erat in principio,licet necdum incarnatum. Vides Iicitum esse verho,etia ab rogare Iegem,& subrogare meliore, quanem per angelum, neq; per Mosen,neque PerprophetaS,Verum psemetipsum, se a
necdum incarnatum, tulit. Mediator uni us non est.Hoc est, mediator nihil potenmediare, non potest reconciIiare. gratia,
nisi inter certas partes, quaIis est Deus regenus humanu . Hic dissensio re Iis: quam
mediator ab Iaturus,prius Iegem praemit tendam duxit tanquam accusatrice, quae Lex rerm venus humanu reum ageret. Idoneus hic agit gen
718쪽
Absit. Si em data esset lex quae pose sti ,π α
T . . - adducuni contra ecclesiam Ois, , --:
vitae organon S iustitiae ministerium,quo- ila eu etia
raeutanget hora nisio hexponatur,sancti- scalmon aut per opera legiε,sed Pην 84ς inem ei tat,dsi ea sibi inseruIezrado ductu spus charitaris. Iudaei di WΠx β ad ea quae contra se esse animaduertit venevis vitarengressi,circuci ς - ψI rit,stupet,Ioca ea cautius viperino muni abstine,neomenias re sabbfh RςM ne vitans.Sic etiam haeretici catholicorum I T i ta , At ne Vitans.dic etiam naeretici catholicorum dum ritu Iudaicum ceIebra,Sc. N sς 'ςR autoritate aliquando utuntur, satum&fieuangelion coniun ge,N-hum orationiS nihil curantes. Videat ita
nihil aliud est Q varia genera seminu VnR Lutherani dogmatistae,Ambrosii autoritaseminare,ex Iino S lana Vnum conxς φης te suas haereses statuere conantes, quid di-
pannu.Τalem Iudaicam iussulam n* t xx uinus ille scriptor in eodxm loco dicat.De synceritas euangelica . C tera qu Nς eaeremoniis legalibus Ambrosus se,ce- sunt aut necessam,aut comoda,euangelion abunde tradit. re,ingenue Ule fatetur.Fures S latronis sunt,patrii auroritates contra sensum com
Sed conclusit scriptura omia sub mune citantes.Hac de re alias.De promis
re I TAC. sone facta Abrahae vide Roma 4.Deli
peccato , ut promissio eX fide Ιςsu thdii, te benedictio is,vide I.Pet 3.Vidi Christi daretur credentibus. ibi facere S sufferre, aeque atq; fide,sasst
Sensus est Testamentu legis non est san ficare.Vertiginosi spus haeretici, Petrum citu,ut homines iustificet per caeremonias S. PauIum contrarios sibi faciunt,operi Qualescuw,etia non per opera decalogi,ea hus dc discipIinis euangelicis ratione ium ratione,qua pseudoapoctoli GaIatas legis fieandi adimentes,& solam falcitra oneri volueriat subiicere,psertim cu lex ut ritatem dc fructus spus sancti iumn in supradictis abunde auditu est no sit da- firmantes.Dicerent cu e 'ς'l Dia ad promissione gratiae cuius summus, tam fidem lassicere,xςfῖς - . 8 hisisse nepe semen henedictionis,est Chrs aho- cae abrogatae,Matth.1'.is vre in D. lendam.Lata vero est, ut reos nos agatae cus atq; omnia Deus conςΦμ chises peragat.Peccatu em nobis ita declarat,vi to,sc re omnia,hoc φ g ii Hoeoes concludat sub peccato,& gratis faciat conciust sub innuelix x hει cupidos.Vide Theophylactu.Sic demum est,euangeIii syn rix ' -2 ' iuiis B
Iex no aduersat promissioni,sed ea ipsam pecc/ri' ' n Christum fulcit S sabilitas acit em nos seminis pro- quidquid ex fdς ηφ' Γ'. Abhorctglo missi auidos,hoc est,fide excitat Chii Iesu esse solera totius secunia salvifica,q nobis pluris est smoses:& cui ria per aeterna secuta Husgra nobis est potior,g Iegis opera.Chri
719쪽
DOMINICA XIIII. POST TRINITATIS. Piritu ambulate 8 desideria carnis non perficietis Caro enim N eoncupiscit aduersus spiritum, spiritus aut aduersus carTr. Heci enim N inuicem aduersantur, ut non quaecunq; vultis illa fa
ciatis. Quod si spiritu ducimini, non estis sub lege. Manifesta
autem sim topera carnis, quae sunt, semicatio, immunditia, impudicitia, luxuria, idolorum seruitias, veneficia, inimicitiae, contentiones, aemulatio nes lam rix dissensiones sectae, inuidiar, homicidia, ebrietates, comessationes 8c his similia: Quae praedico vobis,sicut praedixi, quoniam qui talia aguntoegnum Dei non consequentur Fructias aut spiritus est, charitas, gaudita, pax, patietia,longanimitas, bonitas, benignitas,mansuetudo, si 'des, modestia, continentia castitas. Aduersus huiusmodi non cst lex. Qui aut sunt Christi,carne sua crucifixerui cu vitiis de cocupiscentiis.
Ii nobis vigiIantia quam eccIesiae industriam, exhibet. Cauit Apostolus, ne quis ex suis scriptis errorem aliquem hauriat. Ecclesia q-que confiderate apostolicas Iectiones no his leflendas re proponendas populo credit. Confutauit Apostolus hostes gratiae Christi digne pro re. Por erat ex argum e lationis eius Vehementia,deprauatae mentis homo colligere, opera bona fructum
spus sancti,nihil facere ad iustitia dc perfectionem Chrissianismi. Huic malo occurrit Apstis,oreli; rotundo spiis opa, taqua iustificatoria,extollit. Ecclesia qm psente Iectione statim a supiori statuit legenda. Sectio estor Primo in gfie moner,ut fide Ies in soIa fide no insolescamus, sed bene
operari satagamus.Secundo,opera carnis damnatia explicat Tertio, spsis fruetn is Iutarem adsignat.
carnis non perficietis. Quid spus sit, dcquid caro, fidelib' obscuru n5 est:nepe spiritu esse hoc ipsum, qd superne spus sancti nobis datu est gra tiarcarne esse, qd ex parentu propagariiae nobis est innatu. AIte hi gis est,alte' nasurae: alteruet in coeIunos evehit, alteν in in fernum submergit.Nemo est baptizasON hue fideIiu,qui no a Iiquid spus sancti in sev)beat,quanquam ali j aliis plus minusVe. Rursus qui non sapiat carne,existit quom nemorquanqua alii itide aliis plus, minus
Ue. Nilc vero cum utraq; in nobis habeamus cotrariantia, sibit lucratia, potio In Ps obsequamur necessum est, nempe piritui, gnobis a Deo datus est. Hoc ipmvit Apostolus, dices:Spu ambulate. Sene* est: Spiritualiter vivite,Chrisiianae Pefessioni respodere instate Spsis sancti duinctum qui sequitur, ea qus filios Dei decet,
praestabit: parrem coelestem imitabit, san ctificari porro inuigilabit. Qui spiritui,ra quam se mori equus, Sc fabro serra parer, non perficiet opera carnis. Caro nihil boni concud scit,spiritus sanctus nihiI mali. Beat Q spui sancto opa carnis supprimit.
Caro enim concupiscit aduersus spiritum,& spiritus aduersuS carne. Haec enim sibi inuicem aduersan tiar, ut non quaecunque vultis, illa faciatiS,
ApostoIus ipse fatetur spiritu & carne Spus 3 casibi pugnare. Alterum vult horsum, istor ro sibi dissum altero perente.Tam sibi non consen- sident. tiunt caro spus,il diabolus Ec Deus.Arguit hoc ipsum utriusq; affectus reconcucupiscentiae, cu neutrum hone hoc concupiscat, quod alterum. Spus Deo p Iacere studet,caro ventri indulget.IlIe supra a q-rit,haec terrestria Hic si secundum spiritu ambulamus,concupiscentiis spus obsequimur: si ambulamus secund si carne,in carnali voIutabro nos mergimus. Illic spua Ies nos esse declaramus, hic carnales:illie Dei amicos dc filios nos exhibem', hic hoctes Sc perduelliones.Attenda I erRO SP
spiciat quisq; tibi. Videat, Dei ne Pliu esse
expediar, an magis hoste. bserma, in no sera manu utrunm esse. Noui euangelica stri Manichaeam haeresin nobis Ioco eua- Praedem geIij, nescio cuius, obtrudui .Fata It necem natio notati omia adscribun r: sic em vident Opi cogit fatanione haeretica,honodi Opeha merito de- li necessa trahente, se possessabilire. Sed hic,utetia tZte. aIibi immo in scriptura catholica undiq ,
videt sibi veritate aduersari. No dicit Apoctolus hic Fideles bonu opari no posse,bonu agnitu necessario omittere dcc.sed di cu
720쪽
o 1 CELII IN EPIST. DOMINICA L. Hora 1 L
dvbispus dominini tibi: mam sesta autem sunt ope aenis,quae sunt, Arnicatici
non facere hominem,& facere non posse. Illud habet culpam,hoc non . In bedientia dc prauitas honu negligit etia si ipsum HV λunt, tornicatio, ithmi non reprobet. Dicit ignauus: Qui fit, Vibo tia, impudicitia. IukoM, num quod voIo, non faciam: Respondet se in o- ον-. . . . . /00 0rum Apostolus Roma. τ.Caro qus Iuctatur spi λς in ΠΤ VςΠςhVia, inimici hi, ritui, dominatur in te,tu rotu IIIi te dedis. tenti Q neS , Vmulationes, irae Spiritui obtemperares,per eius ductu c3r' dissensiones sectae intis '
ni resisteres: ch si hic te strenuum Dei mili- et . ' Omlcis rem gereres,iam quod honu probas, face 'R, Ortex teS, comestationreS.I uapte culpa, socordia nimine,peccas. Iim illa. micis
carni manum das. tanto studio carni militas, ac si Deus hoc tibi praescripserit.Pos sunt fideIes per spiritii carni resistere,ne faciant quod illa vult.Sed blanduIa homi nisaitectum suffuratur,& in spus inimici Apostolus seipsum declaraturi
tiam inducit. I emamur per carnis concue tur. Simili loquendi modo ea ipsa Rodi, piscentias varias:voluptates dulce malum .appeIlar opera tenebraria,quia luYo '
statim, quia tentamur ergo eri Rad ea qu cat fructusspus eoru origo est spussan caro vult, cogimur. Nemo coronarur nisi eius. Haec opera spus sancti, vocantur ei a legitime certauerit. Illius ergo,ωmeε Sue .pera lucis, Ioan.3. cum Q in ipsis eluceo iustas nobis relicui esse Quae fa Rusis sancti scitatQue undet Dei olciri α ' L, OQtustas nobis reliqui est quae si spus san 1 scit atqῖ resplendet Dei gloria,S huius ductu expurgauerimus, hene nobis eri r. modi opera aedificant ad vitam aeternam, Philosophi prisci non adeo procul ab hac πη-- --- vparaenesi aberant, docendo: Ratione vive dum, non affectu. Ambrosius lib. 2.Οfica. 24. hoc ipsum approbar, dicens primu esse fundamentu, ut appetitus rationi pareat Matth. 22. Facessat ergo haeresis Aetiana dc Ioviniana,quaru illa dicit solam fide saluare,haec vero asserit hona opera citra vi Ium meritu fieri. Opera carnis,eia fratre6
Quod si spu ducimini, non estis sub lege
Parusi dc potens verbum. Qui se spiri tui Dei agendum prshet,nihiI mali patrat, seni matu splandore. Non lub1ianua cari , immo nihil boni non perpetrat. Qui deest nis,nem creatura Dei condemnatur,ur di
Ia auis. In peccatis concipimur. Quis poterit facere numdu,de immundo conceptusemine hominem Viderint nobilistae de
tali posita est,ut ad Timotheum idem di in carne habitans taxatur,non mazsscit Aposto Ius. Vos itaq; Galatae,si spus du ctoris in carnem missum. R VW-
ctum sequamini, ergo di octe hoc est,im- Adae peccatorIsadin Issum, Renia, .ὸ Pulsore ad opera, opus non hahebitis vllo. ma natiuitas nobis peccatu iρῖ Quid legi perfectae dc imperfectae Quid natis. Altera natiuitas i piritu)ii , ἴπὰ paeda Rogo dc grandaevo Quid iusto ex la- ingeneratum expiar. Adς . si, Ei Quid calcaria equo volenti admoueat in carne,Vt adhuc c x--φg. lotuple os es Fideli vero S syncero lex cordi est piem vitioru,tor, immo p RU μ' Gὸρ istin sculpta, Scrasso Iudeo textabuis lapides rare possimus. Et quid ηq' hi Longe C si insculpta .Haec imperat, sed virtute qua dii)Ain, arm nihil boni elle incῆx Praescripta perficiat, non sum circi illa 'olun