장음표시 사용
781쪽
eeriViji UVICE LII IN EPIST. DE SANCTIS HOM1L1,
adulteria capitaIta crimina iudicetur. Ma- NOS breuitatis causa diei - . L- Ium tantum ne Hieremias quide digne de in tau hic.
fleueriti quem tandem reformatore sit habiturum, Deus nouit. Peccant il vere casti sunt, si hic gloriam quaerunt. Augusti nus ait: Virginitas praedicanda quide est, ut ametur: sed eadem monenda, ne infletur.Non haec, vota damna ut continentiaetne. em vota ea sic accipieda, quasi sta timper vOζum consequariS continentiae donu. Disciplina vovetur. qua obseruata, castitas procul dubio sequetur. Cariones item in cauta,re mecaria dc coacta quaecunq; vota damnat. Solennia ergo Vota,non sunt hahenda rata,nisi Iegitime sint facta.Viderint monachi dc sanctimonia Ies, sit ne Iegitimum votum habendu, quod faciut puellae infra annum vicesimum quintum, ecquod faciunt ij qui nem quid votum, neq; quid religio, neq; quid naonastice sit, no runt. Sed haec superintendentes curent.
rant esse quod audiunt.Dominii m ς' mutationem dc hypocrisn om h αβ nare . Ignetur. Scorta dc lenones T peccant, ου immundissimi iIli simulatores & simulatile ,. 'V m QRiae
quatuor millium virginum id Σπ'
qui in regnum coelorum aditum re cupiunt,Puerascere rursus, Matia Icae 9.Ηoc est quod ait Apossolust . quantum ad malitiam, nos pueros esse oportererperfectos Vero esse, quantum adsensum.V ocabulum innocentiae satis.qe pueri euangelici sint, explicat. Ad i Tctionem aetatiS virilis euangelicam, sine pueritia ea nu quam pertingemus. Qui se humiliat,exaltabitur.Faxit Deus,hoc praestemus. Amen.
Christi, Gala. tertio. l Riusquam veniret fides,sub lege custodiebamur conclusi in eam fidem quae reuelanda erat. Ita lex paedagogus nosterfuit in Christo, ut ex fide iustificemur. At ubi venit fides iami non sub paedagogo sumus. Omnes enim fit a Dei estis per stodem quae est in Christo Iesu. Quicunq; enim in Christo baptizati estis Christum induistis. Non est Iudaeus neq; Graecus, non est seruus ne ii
her,non est masculus nec 3 stemma:omnes enim vos unum estis in Chri
sto Iesu. Si autem vos Christi ergo Abrahae semen estis, secundum pro missionem haeredeS. PRAEFATIO.
Egumetum episto Iae huius ali-hi,potissimum vero dominica prima a sancto natalis dominis ci festo, expIicauimus: eius nucmeminisse operaeprectu est. Huius Iectioissensum non facile assequetur, qui argumerum epistolae non tenet.Recolite ergo ea, quae alibi de hac re disseruimus. Seducti GaIatat,synceritate euangelica exuta, pha risaismum induerunt.Pseudoapostoli mi seris verba dederunt,uenditores fumi,di gni si in fumo infernaIi perpetuo torqueatur. Circuncisionem fidelibus voIuerunt Persuadere necessariam esse ad salutem. Act. s. vides errorem hunc taxari, castigarhre tolIi. Hic ut euangeId N apostolicarii literarum autoritatem prsteream silentio,
ad prophetas,etiam ad ipsum Mosen prouoco. Moses prophetam esi,que nos unice audimus,audiendii unice populo Israeli rico commendat. Idem,Somnes fere pro Phetae, circuncisionem carnesem dicut ebse significationem spualis. Dominus, ait, circuncidet cor tusi,di cor seminis rui.VP de Act.ri .huius loci declarationem mani
festam.Arguit ergo Galatas Apostol0 gdominii seruo posthabendii censuerur. ri deles quidem fuerunt pseudoproplietae .postoli illi,qui Galatas misere adeo commouerunt, conturbaueruntis: sed, ut μμ cas ait,etia fuerur zelot hoc est, mordicus texent unacsi euangelio odio uari contenderiit. Paulus vocarus aplus gentium, suo officio Chio P
782쪽
om Pauli satis illustrat. Paulinistae no juriosi ardetiones S momi libertatis ec
o, Iudaismum recepturos speres il urin aliam cucatholica ecclesia redeant, ci- eircuncisionem S Iegis caeremonias erobatur il ecclesiae decus S disciplinas
as,quae apostolicae sunῖ traditiones.Velini me menstri. sic em pacem ecclesiae iam videremus reconciliatam.
Priusquam veniret fides sub le/ge custodiebamur, conclusi in eam
Dictiones has, lex Sc fides, dilige ter ob serua. Opponuntur sibi hae dictiones non secus si seruitus S libertas:sive,ut clarius loquar q nox seu Imbra legalis Ec claritas euangelii, item ου Moses Ec Christus .Fide
hic intellige, euangelion atqr nouum testamnium: legem, synagogam dc seruitute legis. Dicit ergo: Vos Galatae toto coelo errariS,qui arbitramini Iegem ad salutem obseruata esse necessariam.Veru quidem est,olim cum euange Iij claritas necdum it luxit, antequam Iibertas regni coe Iorum necdum praedicata sitit, sub lege custodie hamur tanquam in ergastulo:legis onere tunc deprimebam usitan qua mancipia vi lissima:nos qui seruitutis notam in corpo re nostro ferebam', merito onere raIi subiis gebamur.nunc vero,postg Messias ipse venies, nos libertati vindicauit,q rogo ame-tia,manumissi, nos rursus sub iugum mittamus: Veniat vobis in mentena murmuris pqrpetui,quo patres nostri sub tanto one re ingemiscendo,toties Deu exasperarui. Cogebamur hinc magistrarus animaduersione,il Iinc aeterni Dei affligebamur interminatione.Fuertit etiam tot Iapsus occasi-QΠes, tactus rerii immundarsi,Iotionis corporis dc vestium, feriarii, eius,& hoc Renus rerum nihili. Nonne custodiebamur
conclusi, ut aliquando per Messiam libertatem recuperaremus. Nonne ite mystica
Damia None Iitera occidit Quid vestis elana dc lino contexta, corpus coinquinat quid diuersa legumina & frumenti semina animae incemodant quid funduli pisci ς' preciosi,quid anguillae, quid lepusculi,qRid apri ferina saIliti hominum noceat dis tam stupidus si non videat hic aliqd yyi ierij subessie Ciauis Dauidica none re zxὸ e habet talia sacramenta ola Vos ipsi
ψbis scripturam obscuratis, vosipsi vi-x0 in ergastulit non solu periculosum cor PQri,sed αexitiosum animabus, coniicitis.
grati Deo, qui vos rude donauit, 2 VOS ad pileu votauit, hoc est, qui ex seruis fili-OS fecit: gratia Dei contemnitis,filium Dei arcessitis, idq; contra Mosen Sc omneS Prophetas. Mysteriti fidei olim pervelu, quo Moses faciem suam obtexit, significaria,toti mundo factum est euidens per filiu Dei. hoc ipsum maiori discrimine vestra nunc
corda occupat in aeternam noctem. O sortem miserabilem,o in quantam infamiam e quanta excidit gloria gens veI hosti mi serabilis.Sed nihil haec omnia,quae in hoc seculo patiuntur, si cum ηs quae in seculo faturo gentem eam manent conferatur sup
plicia. Custodiebantur in lege, sapprime
hantur,ut adventui Messiae ita praepara rentur. la tenebris S umbris figurarum detinebantur,ut magis postea Iuce ipsa veritatis manifestae afficerentiar. Sed consilio Dei resistentes, nunc corpore Ec anima, temporali Sc aeternali poenae mancipatur.
Ita lex paedagogus noster fuit in Christo,ut ex fide iustificemur.
Dixit Iegem fuisse catastam ad seruos
custodiendos.nunc alia simiIitudine Iegis Proprietatem declarat, nempe paedagogi. V trunq; sane acerbia natura si quidelium ana abhorret ab omni cohibitionis genere. Nitimur in vetitum, negata magis oblectan r.
Sic interdictis imminet aeger aquis. Vtrini tamen consolatio. Illic Iiberator Zc vindex a seruitute, hic sensus piactio ScIegis intelligentia. Illic carcerem erat assertor confracturus, hic sensus S intelligentia Iegis conscientias filioru Israel serenas
factura,ne qua nos minae legis deprimere valerent. Pueris cuItrum contingere non licet,pueris igni accedere non competit. Stultitia cordi puerorum est colligata. Lex ergo pueros a noxiis non solum,Veru etiaa licitis cohibere habuit. nunc simu Iac senissus legis est manifestatus, sine conscientiae pericu Io Iegis caeremoniae 8c circuncisio omittitur. Sic Sc adulti cultris vllitur, igne circunferui, in fluuios Iotum eunt, S hoc enus alia,quae pueris piacula sunt, facere ne omni repraehensione possunt. Adeo
Iex fidem Christi non cohibuit sed magis allexit: neminem ab euageIio Christi ab Drerruit, sed omes ad ipsum amplexandum induxit. Suma Iegis fuit, inductio ad Chrictum. Spus sanctus, qui datur in sacramentis ecclesiae Sc praedicatione euangeIη,du cit nunc adultos, quos pueros adhuc Iex compescuit a malo,&ad honii coegit. Vides Iegem iustificare non posse. Neq; em statim probandus,il facit honu coactus.
V irrus est, placidis abstinuisse hon is. vV Nunc
e cxx lx Lex paedagogus. Lex iustia
P ,qd fa ciuispus sancit charismata.
783쪽
4exxx V VICE LII IN EPIST. DE SANCTIS HOM1Li
Nunc itaq; cum purificaris fide cordibus Perpendiae Peculiare est Abba , μreligiose vivimus ad iustitiam reputatur. liΟS Dei appellare. se oti. A. μ' 0, nds'
tiae studentes citra legiS praerogativa.Ni- Verita VHae accedat. Hic Aihil hic Mosi seritur,nihil metitur Christi IasValidissimo argumeto elheneficio omnis nostra perfectio accepta dens illi Vere filii sint D i ἡ refertur. Et si lex iustificare Potuisset,vanae re sacramentiS.Ioan. LDedii hi,' mirum
essent tot promissiones iustificationis per fili PF Dei fieri,ad fid ni f. s itu st-ie Messiam qui dicitur germen iussu: sol iuq QMicu Diu crediderit S baptitiali,
quod aliquid glori cexxς dopropheta, si filios Dei olbus ethnico
gio tolli habetinem em accusari potest, qui ii ψxς philosophis di Romanis sophis poshibῆ
est. bonii poenae peccatum Omist Vel manu ilai qm, dos cense aequis infirmis pueris leoalthes &vitio face utut cor sit culpabiIe. Gloria Vero euange vilibus Mosaicis seruulis filios Dei subheiare glorio' trivere est gloria legis praeflantior, LRudς endos euangelizazNemo nobis palm Imimβ ςn- dignus qui potuit transgredi, re non ς' interuertat nemo nos in seruitutem redi. transgressus: facere malum,dc non iecit. Raran Iibertate, in qua nos Chrs asseruit Quis est hie,dc laudabimus euncis Ox em stemus SaItem hoc videamus,ut veste baia mirabilia.Bis puer est,qui manumissuε,δd ptismalem Christum Iesum insigne repl- Vesisti libertatem respirataqui adultus, capitδlia um,caute custodiam'. Patres ecclesiae Co ptii; facinora tanqua pueriles transgressione , santinopo Iitanae, AIexandrinae,& aliarsi ad feru Iam refert.Qui fidei lucem legi. Vm Graecaru, plurimum de istac veste memo-hrae post habet, acus granis frumenti Pr ' Dae prodiderunt.Ambrosius super episto- fert, testam nucleo antefert. Pueri, qui ild Iam Roma.i3.vult esse noram,admonente iustum aut at quia est, Q quid commodure ut ab omni huius nitidi superstitionu, erro noxium iit ignorant,paedagogo opus ha- ru dc vitioru labe mudos nos custodiam .hent. Sapiens s hops est Iex. Est ena lex re- Theophylactus subscribens Ambrosio,em gula dc mensura aestuum agendorum Vel vesie isac facit virtutes omnigenas,Rom. ommendor ut ait sanctus Thomas pri- 33. Hic dicit,uesem eam exprimere inc0r ana secundae, qst. 9O. arri. 1. Sic philosophi, porationis sacra metum Verha eius iunia
itidem ipsi R omani teste Apostolo Ro- Si Chfm induimus Dei filium,eiis sumu ma.2. sibi lex fuerunt. quare auditores eua assimilis redditi in una haud dubie sun V gelii,fili j Dei,spm sanctum ducem haben- S consan uinitatem deuecti re spe ix tes, ad infirma primordia sapientiae com- gratia id affecuti, quod illum costates ΠηpelIanrurro stulti GaIatae si adeo sensu de- iura. Origenes Roma.i3. de omnibu Vix
784쪽
On cst seruus neq; Iiber,non est mastillus ne sternina: omnes enimos unum estis in Christo Iesu.
Hie kt de baptismi gratia taceam, etiariatura omnes sum ub pares. In peccatis, de mundo semine concipimur omnes,par ortus est omnium. Deus non est persona uin admirato t. Para. I9. Esa.62. Mart. . . .i ex item vult,ut sine personarsi discre-pς ijone henemereri de omnibus studeamus, Leuit. I9. Deute. Ι6. Iudaei omnes, uniuer te ' si &singuli, unus Iudaeus erant raretiori ne . cessitudinis vinculo nos sumus deuincti. Vnus noster omnium Deus. Vnum no strum caput Chri fiu Srvnum itaq; sumus corpuS,Vna noS a Iutis ecclesiae Dei fi Iios penuit, unus Dei spuS Omnes regit,unum omnibus exilium est, una patria manet nos omnes. In tantis Ec tot sacramentis unitatis, qui schismata comminiscitur,no Christi, sed diabo Ii esse sese declarat.Vnus panthvmἰSPotus sumus omnes, g de uno
pane λ poculo participamus. Qui ra Ie accipit mysterium unitatis,&no seruat vinculum paciS, non accipit sacramentia pro se, sed testimonium contra se. Principem nihil in ecclesia dictare a plebe,Theodo sita didicit Ambrosio magistro. Impera tricem nihiI a plebeiis differre, Chrysostomus Augustam Iezabelem, sed nequid qua,quia obdurata fuit, docuit.Vtinam tales hodie haberemus pastores. Contra diuersitatem personalem ecclesiae filiorum, plura vide Roma. O.Colossi3. Apostolus Galatarum superstitionem hic consulat, dices nos in Iesu Christo unum esse, Vnsi in neutro genere, differentiam praerogatiuarum excludes omnem.Confirmat hoc quod dicit, baptizatos omnes Christum induisse. Aequum ergo est,ut non nobiS,
sed Christo vivamus, ut Christi vestigiis sedulo instemus. Non tempsit indignos,ruiit peccata nostra. Par itam est,ut re nos alii aliorum onera portemus et Quoniam
Rque omnes miseri sumus, exules nimirit, .d patriam coelestem tendentes.Non Video quare hic status Ec ordines alios alesyxcellentiores eme ostendam, cum hoc ali biispe fecerim. Munia hic respiciuntur,n0n numana natura Cssar itaq; quantum δd ecclesiae dignitates attinet,iam est Pontilice minor,il luna a sole superatur.
Si autem vos Christi ergo Abra lenaen estis secundum promissio
lrciis dem haeredes.s .PRuci sunt etiam fideIium,et satis Chri d. 'Ium dignitatem perpendui.In mu- qmosae imagines magnae sunt admirationi, sed ignavis r sapiens generositatem
eX animo ec meritis hominis,dc non ex immundo aestimat parentu spermate. Dicit ergo stulto nobilistae:Quid superbis terra dc cinis,Ecci iozQui ex carnis gloria non fero: proximia prae se non contemnit,neminem fastidit. Ille demsi vere nobilis,salu Ii suae rite consuIit, fauorem l Sc cultu oim meretur. Repraehendimus Iudaeos,il tan-IOpere carnis Abrahae spIendore sese efferunt. Et si rem aequa Iance libramus, Abrahae splendorem Nini, Aeneae, Alexandri magni, Agesilai, Pompeη S antiquorum Omnium cIaritudinem atq; stemma supe rare ipsi fateamur oportet, quippe cum omihus mundi regibus Abraham habitus si Deus. Nunc cum Iudae odi illam Vanam iactantiam rideamus, quare eodem mor ho laboramus Viderint Iudaei, an Abraham ratione natalium suorum patrisve sui Tharae praedicetur zNonne fides Abrahae dc eius obedientia in scriptura praedica rur Efferant, iactent in ostentent Iudaei carnem Zc sanguinem Ahrahae. spas Dei nostra est gloria, hoc duce,vestigias innitimur Abrahae,Roma. . hoc rectore, Opera Abrahae facere conamur, Ioan 8. Potest Deus de lapidibus excitare tales filiosAbrahae. Talis fuit Zachaeus cum omni sua domo, Luc. 9. Quod ApostoIus dicit Chrsectum esse semen Abrahae, inteIligendia depromisso semine Gene. is. S 22.Non negamus Christu etiam natum Iudaeum, nempe de tribu Iuda. SaIus ex Iudaeis. Est haec non parua Iudaeorum gloria, sed nihil hie caro sibi potest pIacere quia gloria ea so-
Iius est Dei Q etiam Ionge ante,vel in paradiso eandem gratia promisit Adamo ScHeuae. Maxima differentia est inter semen promissiois Ec carnis,inter Isaac Ec Hismaelem. Semen gratiae unum est Christus de
Quo oracuIu extat hoc sacrosanctum:
hoc est,Er bearificatas se dicent 1n femine Iuo omnes genteS terrae, Gene. 22 hoc est,
genus humansi peccato Adae maledictu, atm aeternae morti addictum, confitebitur Deum suu redemprorem,in Dei filii incarnatione confidet se benedictionem patris coelestis consecutu.Nec ipsi Iud si scripturam soIuere possunt. Stat epangelia, hoc est,promissio poterit non immerito vocari euangeIion. conuenit em sensus,& a IIudunt inter se vocabuIa) Abrahae facta cre denti Sc obedienti. De hac epangelia,id est, promissione agit hic Apostolus. hane item Petrus intelligit Act.3. Nunc posset Christus veru sit Abrahae semen,cu secundum carne,tum secundu promissione nos
qui in Christo baptizati sumus,qui Chri v V α stum
785쪽
vv ICELII IN EPIST. DE SANCTIS HOMIL 111
fluminduimus,itidem veri Abrahae filii su rarum: qu de causa etiam Abhahi .hmus. dc benedictionis promise haeredes, Guε, Vti s non habens nomen in . . di Dicis ubi scriptura potest ostedi, Christia num sino xς Iudaei una domus Iu 3, nos Abrahae semen futuro Respondeo, et,ΠO PQUUnx dici multae gentes h h . dGene. is.Vbi dicitur: CohbseMMecha, boc dici PQGunx Qmnes gentes. Co u est,Sic erit semen tuum, pura in Lanta mul i 3m factum, ROS qui Ahrahae fid i titudine,ut steIIae coeli. Huc respicit APO- mu , AhVRh ςsse Renus, non cath . Titoliis hic Ec Roman. . sed in epistola ad promissiQnra, ct haeredes benediti b, Roma. capite iam citato, amplificat hoc Per Christum Iesum dominum nou . quod hic perfunctorie falleni attingit,ne' cui β ΠQmqn ςst benedictum in secula sibi, Pe Abrahamum patre fore gentium niti I- lorum. Amen. Lu
Urge illuminare Hierusalem, quia Venit lumen tuum lc do. at si a domini super te orta est Quia ecce tenebrae operient terra, es caligo populos: super te Rutem orietur dominus, Κ gloria eius io te videbitur. Et ambulRbunt gentes in lumine tuo es reges in splendore ortus tui. Leua in circuitu oculos tuos, A vide:omne; isti congregati sunt,uenerunt tibi. Filii tui de longe venient es filiae tuae de latere surgent:tunc videbishassiues, dc mirabitur H dilatabitur coi tuum,quando conuersa suerit ad te multitudo maris, sortitudo gentium Vem erit tibi. Inundatio camelorum operiet te, dromedarii Madian& Epha.
Omnes de Saba venient,aurum N thus deserentes. laudem domino
Ocus hic varie a variis est intellectus.Sunt qui accipiat de aureae nescio cuius) dc gemmeae -- Vrbib Solymorum tempore, in quo infelicitas omnis extincta, cedet Iocudexteritati Sc voluptati. Chiliastae haeretici ab hoc sensu procul non absunt. Errorasse olim explosus,indigniis qui rursus co-demneturi quippe qcrassior sit,s ut opus habeat aut iudice aut vindice. Sunt qui intelligendisi dicunt de feliciori Iudaeoru statu eo,qui captiuitatem sequebatur Baby
Ionicam. Sed dc eoru deliratio obscura noest nihil em eorum quae hic praedicuntur, factum est,tempore eo, quo tunc e postliminio Iudaei in Palaestina ex Chaldaea redierunt.Sunt etiam qui intelligant de nouissimis temporibus illis, quae diem supremum praecede r. Sed sensus ille nihil intelligentiae habet spiritua Iistvappa est, non
vinum. unde etiam tanquam raucidus me
rito reiiciatur. Vereres R ahini meliori sensu de aduentu Messiae intellexerunt. in hoc
saltem hallucinabamur, ili PurarenI haec omnia secundum literam sutura.Catholi- voesici sic sentiunt. Praevidit Esaias ecclesia in glici a catholicam, ex paruula dc contemptibili lania origine,in gloriam immensam fore exal- ape. itandam radeo, ut gloria synagogae huic collata, obscura plane dc nulla sit apparitura. Circuncisos, Dei peculium solos non
permansuros ruenturas em exoriente α
occidente gentes,& in sinu Abrahae recu-hituras Gentium eam vocationem iste propheta alibi fere in hunc modum praem
it cap.43.Summa itaq; huius letosis,
est ecclesiae maiestatis declaratio.Lectionem nunc ipsam videamus,
Surge, illuminare Hierusalem. quia venit lumen tuum I g ΟΠ'
domini super te ortR Lst' - triesue Surge, synagogae gremium NT, surge,quae sub Mosi Vmb ' ζαρ mium ii
clara multa vaticinatur est V M
786쪽
1st Christit qui onerati estis:ego refizm vos, hoc est, qui legis onere suppretas istis, euangelii consolatione resurgite. illumjnare,illuminandam te exhibe, illuminationi obicem ne ponas, adstum lucitie claudas.Ecce ribi lux tua fores pulsat. tiens ex alto,sol iustitiae adest. Lux ea via est hominum, adest.Tu Hierusa Iem ad AmoneriS,Vt hanc lucem recipias, quia de luce ea nonnihil audisti. Lucerna pedibus humanis est lex Dei. Sapientia Dei, lux est indeficiens: nam re docti fulgebunt eius iucis maiestare,tanquam splendor firma menti Te ergo compello o Hierusalem,te exhortor, te obtector. Surge, illuminare, quia venit lux ea tua, de qua tot habes prophetarum Oracula, tot visionum typicarumysteria. De Iuce ea vides Ioan. .E rene hris ad lucem eam vocati sumuS omnes I. Pet. 2.Ego sum Iux mundi, Ioan . 8. Item,
Ego lux veni in hunc mundii, Ioan. 32Atῆ, Qui sequitur me,non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae. De stella huius Iucis vide Μarth. 2.Huius Iucis radius erat
Ioannes Baptista, huius radii lucis itidem erant apostoIi omnes,sunt S in Iege Dei
tutelii religiose ambulantes uniuersi vere hdeIes. qui. De luce istac vide Matth. 28. Luc. 2.26. Act 9. 12.22.26. Lux ea dicitur iustitiae, gapurificat cor,quia perficit, quod orditur honu ome. Hoc est quod propheta vocat
hic gloriam dni.De gloria hac dfii, pluriis ma vides ED. go. De gloria hac templum implente,pluribus identide agit Ezechiel.
Haec impleuit tabernaculu, EXO.qO. Montui rem Sinai, Exod. 24. Templum, 5.Reg. 8.
εἰ Sinai mons, tabernaculum S templum, si a gnificant ecclesiam, in qua potissimn clari tas renidet Dei. Vmbra synagoga,tu Neci ψῆ clesia. Vidimus, ait euangeIista Ioannesca.l.gloria eius,gloria quasi unigenitia patre,planu gratiae re veritatis. Vide Philip. 2.2.Thess. i. Per Christum clarificatus est etiam ipse pater.Ego,inquit, non quaero gloriam mea, sed honorifico patrem meum .Dicitur ergo Sc gloria patris,& sapi-Vntia diuina. Apud philosophos nonnihil de istac inuenias Dei sapientia. Poetae Pallade, Minerva, Mercuri u dc Phcehu de DS fingetes, huius mysterii adumbratione ἡliquam defignauerunt.Dicit ergo: Vnde nil maius generatur ipso, Nec viget quid uasi mi Ie, aut secudur Proximos illi tamen occupauito . Pallas honores. HuiuS aeternae sapietiae praec Iara encomta
vides in libris sapientiae Salomonis,Philo λβ,Iesu Siraci. Litera est etiam apud Iu URQ., sed sensus est penes Christianos.NO. -πunt illi surgere, cu adhuc paru Iucis inccxxxiqillis esset, in ea ambu Iare recusarunt: percussi igitur cecitate cordis, iuxta hoc quod illis Moses interminatus est , palpitant haud secus atq; caecus in cIara die.Faxit
Deu S,ut nos eorum exemplo cautiores fac si,surgamus S in tanta claritate Iantae Iucis,ut hin lucis in maiorem subinde clari
uia ecce tenebrae operient ters
ram, dc caligo populos: super te auo tem orietur dominus, ta gloria eius in te videbitur.
Perstat in metaphora tautoIogus. Dixit de lucis gloria,ea P oppositu declara hic incipit.Totus mudus i tenebris crassis,
palpabilibusn Aegyptiacis simili mis peribit, quia non fecit illis taliter dominus Deus. Nusquam Iux nisi in re dc super te. Mirum, tantae maiestatis solem,posse nisi unam illuminare nationem: sed missionis hoc ita postuIauit sacra metum.Non summissus, ait,nisi ad oties tribus Israel quae perierunt. Memphis, Damascus, Ninrue, Babylon in regione pereunt umbrae mortis, Aegyptus nihil nisi tenebrae.gentes canes immundi, indigni pane fi Iiorum. Et quid talpae fc luci quid noctuae dc soIi Solymi Iucis illius erant capaces, praeparati ad opera bona,iugo dominico assueti. SYnagogae, inqtram, lux coeIestis non infrequens nem insolens fuit: admonetur ergo
ut sibi vigi Iet, ut sibi prospiciar, ne tanta
gratiam datam pratis, a culpa amirrat. Exhortatur, ut abiectorum ei linicorum
exemplo cautior fiat. Gloria synagogae fuit Iegis, qua ab ethnicorum liberabantur ignorantiar sed tanta lux ea non fui ut eius beneficio h Iii Israel in faciem Mosis intendere potuissent,quia Iex salte euangelicae cIaritatis fuit aenigma. Maior en splendor ecc Iesiae. Lux siqui de ea per Rratiam Dei eam quae nobis contigit in baptismo,irradiar in cordibus nostris praeclari us,il sol, Iuna Sc stellae in firmamento coe
Ii.Lux mea,ait sanctus Laurentius, rene bras non habet ullas. Lux ea cordium nostrorum renehras exeludit. Lux siquidem sumus in dito,in quo nulla est obumbrationis vicissitudo. .ThesLς. Ephe. y. Iaco. 1. Sed necessum est ut in luce ambulemus, i Joan. t. Quare Turcica gens S aIiae inli delium nationes, de mysterijs regni cce Iorum nihil norunt Quia Christus cor di huS eorum nondum illuxit.Hierusalem externa terrena delata,Τurcis facta est tributaria r ne quis credat, solem iustitiae
promitam illi nationi. Iam apparet promissum ecclesiae, SoIymis spirituatihuS.
787쪽
Nusqua ergo lux gratia,paN, Veritas, salus admouit. V ltimi fiunt di;m; octe.gin sola ecclesia reXIra, nihil nisi Peri- c lorum Vim patitur. Vide. - ' κφgnum re,caecutire, M errare. Observa, lucem dc re S socordes, quid no bi, di , J ς-o- dominu,esse unia. Ioan. l. dicit,Verbu erat Roma. u.Ne efferaris anim6 ι Jςy ptiua Deus:idem verbia quod Deus est,tu N iH- Θ pQcδ. secundo:Amouebo e,h: : myὸs. tercedit vita item existit hominum. Simili Luum de loco suo.Videam, o tibi rummodo & propheta,qua primo luce appel dam ecclesiis contigerit Nis ἡ 'RihuLIauit statim cini vocabulo dignatur, dacesa egeritis,ait dominus. Omri . - 'ixLiuii Super re alit orietur ofis.Non hic genera- poribuis. Ie dc appellatiun intellige nomen diis,sed
Propriu hoc tetra grammaton. Dominus Verus vera It minure vita Lux ineffabilis S
Et ambulabunt gentes in Iumi, ' μμ λ ΦΑΦ sede latere sufg hi.
Prosopopoeia prophetis iuxta atin cietis frequens est. Facit enim plurimum ad emphasin.Ciuitas oculos quos attoleret, non habuit:vides itaq; prophetam figurate maxima Vehemen Iia alloqui runa gogam immo etiam ecclesiamIemula- Gttritionem eXcirare conatur Sensus est Ecce ud romnibus turbatur agris,undi. ex nationi ος ab Em huSaccurritur,regnum coelorum vi arripi
Facit ad hoc,quod supra dixi de ecclesia. Iur,Violentiam patitur.Concursus illamo ippvi Granum sinapis, hone Deus, in quam are nea fideid re admoueat. Prophetia sese horem succreuit volucres coeli sub eiu S declarabit Ipsa stups da,lamarum rerumvmhra quiescunt, Matth. I3. Lapis in in- successum miraberis.Tanquam fulgur dia gentem montem abiit,Danie. 2. Obstrudo es ille Venter.Deus manifeste veniet,& noda veritas Hebraica,in qua nomen ciuita- silebit. Stella ducet Magos. Spiritus san-
ne tuo, di reges in splendore ortus
tui. Explicat hoc, quod sepra attigit,de gῆlium vocatione. Deus uniuersoria dnS,Vniuersornelia lux existit.Dicit ergo Esaias, ethnicos in hoc spledore ranto gressus suos fixuros. Sanctus Simeon ex hoc ioco vocat intera lumen reuelationis gentium. tis Hierusalem non exprimitur Graeci in terpretes, qui caput hoc ordiuntur, Photi Σu phorizu,illuminare illuminare, addui Hierusalem, iuxta mentem prophetae. Hehraica quom veritas cum affixis suis omni hus ad scemininum genus respicit,ne quis dubitet aut de Solymis, aut de Sion mon te, aut de tora IsraeIitica intelligendii gente. Nomen Vero non addit aut urbis aut Iaestinae,ne videatur ecclesia in unum angulum orbis esse conclusa.Et quid ciuitatictus succlamitare faciet Hebraeorum pueros,mare & venti obedient. Deniq; ipse spiritus malignus coactus,Iesum Nazare num filium Dauidis atq; adeo Messa confitebitur.Vide ergo, sis tibi vigilans,ne in aeternam mortem obdormias. Filii tui, ait,venient tibi.Venient aute ad fidei uni tatem.venient conferre tecum.Veniet de longe,a longinquo orbe. magnum chaos
inter fideles & infideles. Non conuenis Chricto S Belial.Filiae tuae de latere furo
terrae,cum luce quae dominus est,cum pent. Claudi re caeci inducuntur, immo sufficiat dc urbi di terrae lux firmamentiet etia coguntur intrare.Sensus est:filiae xRMIn praecedenti clausula dicitur, Super te adducentur, haud secus atque nutrice in 'orietur dominus. Videns animaduertit po mam millis dependentes baiulant puer*β h:1puli Israelitici ingratitudinem,qua in Iuce MolIius aliquanto est genus scemini nom* ea. : ea, qu-e dominus est, ambu Iare recusaue quod propheta delineat,dicens,Fili Q. V violo Tunt. Praedicit ergo gentium vocatione, tro aduolitaturos, tanquam agile. Su/ψέ Ut eos ad aemulandum prouocaret. Apo diores: filias vero adducendas, iasq*Ri solus simili zelo etiam dicit expla I Deut. giles.Ecc Iesia fragiIium rationem se pς 32.ERO ad mularionem prouocabo vos habet.Vae qui scandalo afficit Vnum 4 s Pςr RςΠxςm quae non est gens, dc per gen- sillis. V tinam attendant hoc deuor. Qx 'tem stultam ad iram commouebo vos. Ze hominum Nemroithicum gin*βIIIum eum geribus primo fuisse certum est. sum.Et qui spirituales sunr, ne ipse Filius qu3 Prius laborem paternum subire qui stant, ne sibi placeant,infirm0β p recusauir, postea poenitentia ductus negli stratos ne prae se contemnanx Pxfp -- gentiam diligentia expiauit i filius a Iter, firmos venit medicus,& ser i*μ qui Patri operam suam verbis polliceba- centem erigere potest dominμὴ plu promissi immemor, manum operi no celidomino suo lac sta
788쪽
citerum etiam donum suum habet unus uisa; . videamus Vt suam pecuniam si ini'i bur, Vendat ad amplam domino tuo adendam usuram. Hoc vult hoc loco: opheta, dicens filias de latere largere, hoc est,in latere adduci, foueri. Secudum septuaginta lagere poreris, filias sup hu
.- 'L. meros baiulandas atm adferendas. Obser ui etia hoc loco vocabulu ecclesiae adum brari, Congregatio,colle io,corona dcc. L, pluribus quidem constat ecclestia,bar Fatis puta, Graecis,Latinis, Hebraeis,pue iis senibus, dominis, seruis, mastu Iis, ste minis: non genus, non conditio aditu re gni coelosv obstruit. Refert fallem, in fide Aobedientia unanimes simus. Propheta corona eam vocat I aba , Septuaginta appellant Synaxin. Dἱcut enim Synegmena,hoc est congregata. AIihi etiam vocat ecclesiam,de cuius unitate dc maiestate iadicendi locus non est. Populo M aduolitantium muItitudo, secudum Hieronymum, Acto. et .videri potest. Hodie in magorum trium 4 regum Sc sacerdotum orientaliuaduentu incepit, re in dies perficitur. Vel tl: triae ne quis currat viae nesci', SoIymas curre a b diim sibi nouerit. In Sion lex, in Solymis verbum domini.Sion S Solymae no terrae Palistinae, sed ecclesiae cathoIicae, Ithodoxa apost OIicae,Romanae,matricis.E petra ea,vt idem propheta alibi dicit, sumus excisi. ibi periodus nostra, illuc nobis in te dendum. Sectarum nomina Christiano homini debent esse execrabilia. haeretico homini Aue non dicendu. Schismaticove conuenticula non minus auersanda, ct in
Tunc videbis M afflues, Sc mirabitur H dilatabitur cor tuu ,quandocouersa fuerit ad te multitudo maris,multitudo gelium venerit tibi.
Propheta noster pergit omni genere
modo Hierosolymitanam ecclesia coinlatari. Dicit,tute videbis: sed non videbisi pia tu soIum,verum etiam videberis irra
mysteria. Canes caeci haeretici non videt' clesiam,cum nihil sit ecclesia iIlustrius, ta n ciuitas in montis vertice sita,non Vi ζῆ in latere montis plantata,tam est conpicua,atq; ecclesia cathoIica. Lucet enipreiunitiae irradiata. Olim solus Chrse 'ΦRRVS in ter millia multa poterat dimo i, 'P ςr8O hodie non cernat uniuersi 'm n delium,eandem fidem, eadem is
menta,easdem disciplinas habentem.
Hic Iocus potissim si pertinet ad ecclesiae
profectum Scauctus. Angulus mundi est Ua Iaestina. finitus numerus est duodecim tribula, primitiae sancta radix sancta. Sed nihil ad pIenitudinem eam, qua toruS mu'dus,uniuersius orbis una Dei fiet domus Ntemplum, quando filii eius excedent stet Ias coe Ii dc numerum micarsi arenae, quae est in littore maris. Iam cor tuu angustum est, gratiam Dei iam arctaSt tunc vero di latabitur cor tuum, tunc semies ampIiter de honitate Dei, tuc afflues S miraberis. IVluItitudo maris regentium veniet tibi. V niuersae getes venient tibi,tu matrix eris omniumrpedibus omnes in tuae fidei thut sententiam. Tunc no erit Iudaeus vel Graecus, Ephetiorum secudo. Tunc una fides, unus baptismus, quoniam Sunus estoam Deus, Ephesiorum quarto. Vna domus,
S ursa una comedent paIeas Sc comistum migma. Non Iudaeus circuncisione osten- Iabir, non ethnicum Iudaeus propter prae- Putium auersabitur. Nihil enim tunc nisi crucifixus omnia in omnibus, sufficientia omnium praedicabitur. Audiamus verba prophetae,attedamus se crameta Dei,ne simus animi pusilli Zc modicae fidei,ne simus diffidentes. Defectio
non conturbet nos,agamuS poenitetiam, reformemus status eccIesiae, conculcemus
omnem carnis pompam Sc gloria, facia mus eleemosynam,redeamus cum Deo ingratiam . manus domini non est abbreuiata, porerit Sc ipse Saracenos Zc Agarenos, Turcas, Persas,8c omnes schismaticos, ecclesiae catholicae reconciliare.Videant errantes ecclesiam reginam a dextris Dei, circundatam varietater videant puIchra, non habentem ullam macula aut rugamsdc vltro venient ad mundi gloriosam do
minam, quam iam auersantur tanquam
coinquinatissimam fornicatricem S adulteram. Abusus reforma dos censeo,ipsam ecclesiam minime abolendam. Non audiendi noui euageIi castri, schismatici foedi, dc haeretici pestilentes mali conduplicatores rqui ita euangelizant, quasi evan pelion Germania nunquam habuerit. . Multitudo maris, multitudo genitu, Vrim etiam Germaniam compraehendit. Pro
pheticum chelmim, Europae etia par
rem continet. Habuit Germania suos de Os,sque arq3 aliae nationes. nu Ilum is eoru
habuit venierib' nouis istis aprastris.Chrissu filiu Dei coluit, mysterisi sanctae trini tatis Psessa est, sacra metis iis, q totus msed' Aprohi traditioi accepta refert, cu a Insulit natio ibus. Habuit Sc suos duces,prin
789쪽
to tu terraria orbem repletuIa
sdixerutephetae, ciden contra Luthe
cipes, conlites Sc barcnes. NulIus est o linqui vIIum haheat idolum, ad unu omnes ecclesiae substrahunt Romanae Sapos olicie.De Germania quom intelligedu,quod dicit Hieronym' ae oraculo Psenti, dices: Quod quotidie videmus expIeri, quando idololatris errore sublato re persecutionis rabie,ad fide Sc tranquillitate Christi Romani principes transeunt. Cessent erEo conturbare ora apostatae caIumniosi: pCeniteant,& dignos fructus poeniretiae edaret postea quidquid ab usuu est corrigantasu perstitionuzizania non iudicent falle, sed S eradicent: dc videbunt diam eoru ince-Ptus prosperare, qui iam toti mundo fiunt
fabulae,& shlipsi graues. Inundatio cameloria operiet te,
de Saba venient,aurum 8c thus dei seretes, Sc laude d Eo an nunciantes.
Non soIum maris multitudo, & gentium aritimarum vis ad Solymarii unitatem
perueniet. Oriens turma Iim confluet.In
undatio orientalium affluet. Consolatur propheta pusillum gregem, dicenS:GenuS tvilm,quod ex Deo natum est, Ioan . i. Act.l . mire multiplicabitur. N on ac cedent Vacui,munera deferent.Camelos ecdromedarios opibus onus os secum adferer, adeo ut te pIane sint operturi Hyperhole est, qualis illa apud Maronem: Et toto turbida cerio Tempestas telorum, ac ferreus ingruit
Multum facit schema conrra schismaticorum nsnias. VoIunt schismatici, ecclesiam esse penes ses miseri nullam suae ecclesiae possunt ostendere traducem. Acephali, cauda Ec faex mortalium, audent se opponere uniuersitati omnitim,omnium secuin Iorum,sanctoν, quoru caput est Christus. Dicsit Jc caput suum esse Chrictursed cauda foeda diaboli, non potest ostendere traducem colli, pectoris,& aIiorum corporis Christi membrorum . Catholici possunt
suam fidem ostendere traducis este communionis sanctorum, uniuersoru secuIo-r m dc omnium nationum. Huc respicit Propheticii schema. Non nouus mons LiDanuS, uniuersus orbis:Non noua Sion, mundus omnis:Non unus NigelIus magi- sellus huius tempessatis, firmamentum ipsum stelliferu eccIesiae docto hi omnium. Non abortivus unicus, praeferendus pa tribus uniuersis no apostata salax,tot sane
qis Sc reIigionis ec omnigenae potesaris insignethus anteferendus. Non hodie incipit ecclesia, quia in sanctis Magis in asO-
nolis, S in plenitudine ventiem compIeri prophetia. Non Chii tas incipit hC die. Neq; em os, di hodie exaudienda,nempe ea o bo' hi
si Cne Stuas terminos terrae sciri, U
indagnus qui in hac vita cum aesis exaudireturrnunc eum apostata Iani de equo TnfidenF quatuor coaequales e Lites post se trahenti,e Orabit patre.via ripiat haereditatem promissam idente Otholice quo nos nouit euangelion Derduiscat. Sed ad propheta reuertamur. idiansiue Madian,Epha,Seba fine Saba, recen-- atq; nominatim exprimit, in illis regio Libus POUῖlinis iumentIs talibus utuntur homines. Hahent hae regiones sua nomina ab Ahrahae nepotib' sibi indita.Madian fi Iius siquide Abrahae fuit ex Ceth ra,Gene. 2s. Epha Madiani eius filius fuit ii Abrahae nepos,Ibidem.Seba item fuit fili. ἡ ' '
ret itaque Saba sue Seha per Hebraicum Schm esse scriptum,indifferentiam alteis taci rius nominis proprii Sehae,eius qui fuit fi- rcia lius Cascli,de quo Iepis Gene.io. quod nomen Seba per Samet. scribitur Non hierequirimus Cusch,sed Abrahae prosapia. qua vero hoc faciamus ratione,inferius ges Tharsis S insulae munera offerent,re ges Arabum S Seba hoc est Schebadc Seha,dona adducent. Quod sic de rege Salomone dictum est, ut tamen in Christuquoque exundet ait respiciat. Christusem Omnium regum rex est, dc finis omniufiaura φ 8c oraculoru veteris legis omni u. Reges Tharss 8c insulae, reges Schebadcficta, maxima munera Salomoni artu e runt,utim S Christo,puta sapientiae omis fonti.Fixura etiam fuit illa munerum odelatio,huius, de qua nos hic Iegimus,nem pe ea qua omnis tribus de natio,omnia
fert Iesu Christo Dei filio. Regma ea unad Salomonis sapientiam videndam Golymas venit,e Scheba quam Sabam
mus venisse commemoratur,2. R-
790쪽
olis. est thurea Virga Sabaris. Et illud: Centu. Sabaeo Thure calent arae. m Hieronymus de terrae Sabaeorum Iau a Maronis hemistichia cirat in quae intae hebra .Hieremias quoq; fatetur, ea legionem thure abundare Idem dictioneu basiue Saba,per Scitin depingit cap. 6.
., Camelus Hebraicum,Graecum, Latinum A Germanicum est Vocabulum. Drome
o darios addit propheta,quod de pullis ca
n melorum, siue de paruuliS camelis, de ca meliolis nimirum, acceperi Hebraei voγeant Di re, Graeci dromedarios siue ero mades.Sun IIumenta ea ad cursum magis accommoda,quod etiam videre est apud Hieremiam cap. t. Vbi noS habemus, cur
solleuis: quanquam in Hebraeo genus habeatur stemininum a lcgra. Animalculia hoc foemininum, cum adhuc adolescit,velocius est masculis. Hieronymus in vita Malchi monachi,etiam huius bestiae facit mentionem, dicenS camelos eos propter pernicitatem miram dici dromedarios. Idem dicit super Esa. cap.2r. Sanctus Cyprianus dicit, Magos huiusmodi anima Iibus usos,Solymas venisse,& tantum itineris in tam breui temporis spatio confecis se, stella praeuia .Eius verba sum: Droma dis inuecti Ecc. Regionu expIoratores di cunt, seleetis S praestantioribus camelis, dromedariis scilicet, aromaton omne genus Chatrum,iuxta Ni Ium vehi. Sed e tanto diuerticulo nunc ad Abrahamum qd pauloante promisi reuertar. Quid Non ne pulchrum, Abrahae prosapiam lisc, ubi de Christo Sc de eius gloriosa sponsa san cta Ecclesia agit,in medium proferri No py mysterio vacat. Rogas quaIi Respodeo, eius,q, vuIt in semine Abrahae benediceri indas Omnes geres. Item, Abrahae S seminito: ejus promissam gratiam regni coelorum. Summa mysterii est, Abrahae omnes Iibe
ros, hoc est, omnes nationes ad gratiam Messiae accersendas.Nam quantu ad carne dc sanguine attinet Μadiantis, Ephra
itani Sc Sabaei, aeque fuerunt filii Abrahae .li Iudaei. Lex Dei sola discrevit iter hos di illos. Nunc itaq; cum luera legis per spiritum Dei sit,iaquam infirma, antiqua ra, sensus vero legis Zc virtus eius contigeris gentibus,nulla inter Iudaeos Sc gentes polorit esse differentia. Fide Ies omnes iunt fi j Abrahae, Roma. .Item qui opa facius Abrahae Ioan. 8.Huc facit aIIegoricus sentv munerum.Hieronymus dicit, aurum synceram fidem,Sc thus oratione pii cor dis significare. Euangelη synceritate Pu
Tificantem cor, rate auro confert sancrus Hieronymus. Aurum igne prohatur, fide Setiam syncera nuquam concidet: ficia Ia quam vapor statim evanescet. Oratio perthus significatur,suffitus ille in acerris au reis ab angelis Deo in odore suauitatis os fertur. testis Theologus sanctus Ioannes. Non remoror, quo minus etiam oblatio istaec munerum literaIiter intelligat. Elaemosyna per litera significatur, communio bonorum, obedientia item adumbratur. Huius oblationis exemplum vIde Aeto. t. q.In omnibus fere eo istolis eius ire exemplum habes. Apostollas ipse,iuxta a s. doctrinae huc sacrificio tanquam praecipuo, apostolico officio institit.Age igitur, Q se vel eccIesiae membru,vel praefectum decIarare Vult, eleemosyns operam nauer: sic se
agat,Vt eIeemosynam eius cantet omis ecclesia sanctorum. Magi teste Matthaeo capite t. munera sua Christo obtuler sit. idepostea fecerunt fideles omnes, non modo Imperatores,principes S reges,sed dc sancti pontifices dc martyres,virgineS, vidua re contineres. Dilata est ecclesia,suppetitabunde quo sustententur omnes ecclesiae
ministri,pueri studiosi Sc qui cc qi miseri. Sed ecce tibi Simoni mago Ec Iuda Sca riothi nihil est fatis. Nihil dant hodie,sed
rapiunt omnes. In reformatoreS notira
tes quadrat,Residuu locustae comedit bruchus,Iohelis primo.Satius est dare quam
accipere.Beatus qui excutit manus suas ab omni munere.Beatus,il ea quae gratis ac cepit, gratis etiam dispertit. Sed non sum cit darer oportet eleemosynam charitatis igne feruere. Si omnia tua si1ne charitate
des pauperibus, S teipsum quom des, charitate vero non habeas,nihi I tibi prodest. Laudem domini an nunciantes, addit hic Propheta, quod ad charitatem referendia est. Qui charitate flagrat, dat hilaris, dat Datim,dat sine murmure, dat cum gratiarum actione. Magi facti oblatores Zc eua gelistae. Septuaginta legunt, Euangeliza
hunt.Iidem munera etiam gemmiS adornant,quod etiam Latina vertio non hahet.V ides qui veri sint Euagelistae,no rarruli Schomines Ioquutule ij, sed fideles,suadan res, S gratias agendo evan Relizares. Talia habuit ecclesia auspicia, faxit Deus, nos ea imitando, Christi vera comprobamur ecclesia. Amen.