장음표시 사용
801쪽
Soricis est suo ipsius se prodere indicio. Quis manifestaret eos Q Graece docti sunt, Graece didicisse, nisi Greca sibi imponeret
nomina Mirsi,eadem nomina no gemi nare eos qui tri Iingues sunt. Vtina ex tan ra multitudine Graecistaru,Vnus mereatur dici castus,pacificus, tractabilis, mansue
tus Sc. Noster Barsabas alle Iosephus tu sus, honestissinitis omnium appellatus est nominibus Latinis Hebraicis. Ioseph dici rur augmetatio siue augmentator Nihil potest addi a prius, 2 Barsabas, hoc est, filius reuersionis, cotririonis puta re poenitentiae.Talia nomina efficiunt re trudunt tertium, nempe nomen Iussi. Nomen hoc nouis euangelistis inuisium,Sa nouu confutat euangelion,Ostendens non sola fide dc creduIstate, sed poeniteriae fructu ad iusti tiae Iaude homine pertingere loseph Barsabas Iustus, tantu est,ac si diceres, synce rus Christianus, honu S cathoIicus,homo integer,candidus Sc. Iosephus,qd etia Eusebius recenset Iib. 3. cap.39. ex Papiae testi monio, claruit miraculis, venena Iam potionem sibi ratione fidei confirmandae ob Iaram,innocuam bibit. Iosephum Barsa ham hoc fecisse Eusebius declarat. Matinthias ille qui una cum Iosepho electus fuit, Larine dicitur Donatus nomen hoc eria est inuenire 2. Mach.l . Conuenit nomen vocationLDonatus siquidem a Deo apo-soIus ecclesiae.Gratis accepistis,gratis da te. Nemo se ingerat, nemo sibi episcopatu ambiat. cui hoc sorte datur, opus bonum ne recuset. Haec omnia nomen Matthiae importar. Obseruandus modus electionis.
Suffragia duos in eandem dignitate de si gnaverunt. id vero hic aesu SuppIicati diio,precari Vt ipse que eIegerit,ostendere dignetur. Se prosopognostas, hoc est,il
nisi facie externa personaru agnoscat,Deum vero cardiognossen,hoc est,cordiu cognitore fatentur et rogat ergo,Vt ipse, queelegerit, ostedere digne . Vide Dei esse electionε.Vae qui Dei opus tibi arrogar,con-rra aperta scrip Iura eos, quibus potius nescio qui a anima' cura comittas, eligentes. Dicit eccIesar O bone Deus,tuu est eligere, tuum est opus,tute tuum opus exe-
Herediem obserua Deum quom per me dia omia facere. Eligit certe,sed per Pios,
lam huiusmodi promissione hah. - atem Deu tentare audetes, foriἡ ' η'ς mine,Pmisso orationis sacris h. - dQ- Matthias sorte aprus desipnal
dendae terrae promisiae,Iosue I .
sorte declarabat.Proueriis dici
ethnicorii ritibus huc adfera)so,d a
praehensus esse,propter que ira Dei mare
coturbari comouerit Sic et id Mitabestoral,hoc est,per sorte ad apostoli: fauigium est prouectus. SAretas vocalordinatione Iiba. ca.3 . ubi ait:Iudas εἴ ctus, Matthias pro eo ordinatus. Quantuad sortiendi ritum attinet, audiendui Hieronymus,super Ionam dicens:Priuilesia singuIorsi non possunt facere legem communem. In simili casu improbari non potest.Caetera quae ad sacramentum ordinis pertinent,postea teste Dionysio,ab apo-BOIis sunt tradita. Sanctus quom Paulus eius traditionis nonnihil attingit in episto Ia ad Tim Qtheum. Hic de praecipua re agitur, ne accipiatur quid pro quo, ne Cinna Maroni prsferatur. Breuiter Matthias rite spus sancti instinctu,secundu prophetiam est electus. Hic vides quid si sacra psephephoria,hoc est,uocalis electio. Hic vides, quae sint suffragia smplicissima. Quod alibi episcopon vocat, hoc ipsum hic vocat apostolsi Nos qq; alte Ile pro altero accip1mus: qm qui episcopus est, is apostolus q*r existit:poteris apostolicumaget de diaconia, hoc est,de minisserto,pura ecclesiae, Ephe. 4.Vides ecclesiae Deum praeficere apostolos,prophetas, rectores, doctores &c.Diaconorum quoq; memi nitApostolus. Summus apostoIicus Ordo. Huc facit Hebraicum ζιmo, quod G ciepiscopum vocant,etiam visitatorem interpretari possumus.Vnde S sacri cnes episcopum superimen dentem voca
Summa, Lucas euangelista hyb hiis , Dei rimentes,&scripturae exemplar seque Petri quinque condiriones, p; ς's es,Nume. Ιτ .ec 18. SimiIi medio electum uis congruas Sc necessariὸ ν ς' Hr onem declarat. Dicitur thidei ve*ata apostolum, episcopum, resiςm Isc* oschen ebhar bo inartesdiu diaconum & clericu. V tinὴφ - tes, ηος 'arum elegero cuius uir desbe dis& dignitatibus ad mirga soreat. Inuenias irem electos, colum hella in caput electi a Deo mima volitante,vel aperta voce e coeIo audita, re nomet Iecti exprimete, Sc. Sed apostoli hic nul episcopi di absates in titularune adeo sese efferetes haec Tire p s
802쪽
is p ESTO AN NUNCIATIONIS MARIAE.
abeuio, Christianorum esse contra cuisse,aim ibidem in domino obdormiis b, hem suam pugnare,co cupiscentii ste se. Messis hodie mu Ita dc operarii rarissi his iis atq; habenam haudqu/quam remit mi. Orandus dominus messis, ut tande, q- iidani. Animas Vero summopere cibo niam Epit copatus est opus, sedulos operat, lentiae enutrire Oportere, x cibo mar ri OS excitet,ad tot to Ilenda stadala, ad ec- isti, subinde atq; maioriS agnitionis ror clesiae pacem reconcilianda,& ad gloriam Fbiandas. Hieronymus affirmat, Matthi suam conficiendam.Amen. am in Aethiopia euangelion Christi do-
maris virginis gloriosae, Ela in UlΙ.
Oquutus est dominus ad Achaz,dicens: Pete tibi signum a domino Deo tuo in profundum inferni, siue in excelsum suspra. Et dixit Achaz: Non petam, Sc non tentabo dominum. ---Et dixit: Audite ergo domus David: nunquid parum est vobi9, molestos esse hominibus, quia molesti estis N Deo meor Propter libe dabit dominus ipse vobis signum: Ecce virgo concipiet 8c pariet filium, M vocabitur nomen eius Emanuel. Butyrum N mel comedet, ut sciat reprobare malum ita eligere bonum. PRAEFATIO.
a se Acrosanct s matri eccIesiae noni na/ satis est,pappa nos elementoNsmi fidei educare. vult etiam soIido P si l.-Σα est cibo nos corroborare. denique item armatos contra hostium nos vult in sustus. Sic maiores, teste Valerio,infantiae blandimenta in sinu fovebant: pueros literis,iuuenes armis instruxerunt. Non sufficit, symbolum apostoloni posse recense remecessarium item est,contra tenta meta diaboli,contra irruptiones Turcarum re haereticorum,contra insidias itide Iudso rum, nos undiq; omnigenis armi S esse armatos scripturahi, puta instrumenti utri
usi.Vnde nobis potissimam hanc lectio
nem, tanquam praesentem armatura, contra omnium pericula hostium vult commendatam. Oraculum non intelligemus, nisi temporum Esaiae statum cognosca-2.3τpotissimum vero, quibus tunc belIis lyn/goga fuerit vexata, Sc qies reges habuerit se defendetes. Achaz impius aeque, Ril maxima pars praedecessisν suo , tami*dae Israelis,tunc rede potiebatur. Viρςinara gentisi idoIis magis detuIit, quam Ued Vero Abrahami,Isaaci Sc Iacobi. Auliam Dei patrum, Abrahami, Isaaci
...'ῆς bi, destitutus, exspes fuit aeque at my quos coIuit. De regis huius peccatis vi q. Reg. I 6. 2.Parat. 13. Iudaei hodie vitamen hoc illis contingat ma-pi R vilissima habetur,propterea . Chrissum latrone mutauerui, sic& Achaz va
riis sua culpa obruebatur periculis. Deus Achaz diabolus homicida,duos regeS co 'tra suum cuItorem excitauit: Rasin rege Syriae,& Phacee siue Phaca rege IsraeI. Erat diuersa religio, ramen conuenerungin hoc,ut regem persequeretur Iuda. R ex Israel circuncisus erat: caetera aeque fuisethnicus, atque Rasin rex Syriae: hoc ergo minori negocio diabolus pares potuit c gregare.Impietas regu IsraeI, postea Perreges Assyriorum domino contemptae religionis dignas poenas dedit. Solet malo contra malit uti Deus, tyrannum impium
tyranno impio puniendor sed hic Achaz propter populum in quo adhuc plerique
erant innocentes, parcens, consilium dia holi noluit succedere. Plebe itaque pIane conturbata,recordarus misericordiae suae Deus, misit propheta qui consolaretur reo Rem. Oraculi co solatori pars est praesens lactis,quam vestra charitas attente audi ain auditam custodiat.
Loquutus est domin ' ad Achaz, dicens Pete tibi signum a d no Deo tuo in prosundu inferni, siue in exin celsum supra.
Impius dicit in corde suo, No est De us.qmodo inuocabit ergo eu in que non credit Scit Deus Achaz impia gratia, ut par est, mete grata no acceptu Iur bonus ramen Israel Deus, viscera misericordiae sus popuIO claudere no potuit. Cosolat iram Eleetose
803쪽
eei v v ICELII IN EPIST. DE SANCTIS HOD1L
regem, dicens: Noli timere,& cor tuu ne deamus an etiam Acha -hImpiis ne
deest, formidet a duabus caudis titionia fumigatium istoru&c. Promittit S sgnu, dicens: Pete tibi signuSc.Sensus emetia si vel in inferno,vel in coelo signit aliquod postulaueris, compos votierintantum vide sis, ne dubites.Ssgna potentiae meae argumento tibi erunt, me tibi posse adesse. De cIe mentia mea nihil est quod dubites,cu videas gratiam meam me tibi ultro offerre. Forerit etiam textus legirIn profundum poteris rogare, aut in excelsa supra. Penes Achaz erat rogitare. dominus illi optionem dedit, se alterum praestiturum pollicebatur, ut sic demum in fide Iitatem eius vi miraculi auferret. Signum in profundo
dedit Mosi,populu Israel sicco pede per
mare rubrii educenS, EXO.Iq. Signum deindit in excelso supra tempore Iosue, solem Eradibus certis retrocedere iubendo, IO
sue io.Tali aliquo signo Deus infidelitate regis impii constituit auferre. Sed rex vise erga Dei clementiam oblatam sibi gesse
non tentabo dominum. Maximis N psentibus periculis Achaz
fuit circunuallatus. sed ecce tibi, tama ho minis fuit pertinacia,ut etiam gratiae ob Iarae resissere videmur,Deid inuidere gloriae. Obserua quanta Dei sit misericordia. Estote,ait, misericordes, sicut pater vester coelestis, qui sole sus facit tam super inimicos suos oriri,il super timetes nomen siau. Non petam, ait. Q. d.Nolo supplex fieri Deo Israelis, qui Ba Iahamo me deuoui. Impio item verba no deerant excusatoria. Causam addit,specie bona prae se ferente, Nisi cardiognostes esset Deus, etia verba Deo dedisset.Deu tentare fas no es Detit. q. Mati. g. Sed Smentiri velle Deo,duruest. Odit Deus omne figmentum. Et hoc obserua, citat scriptura frigide.Non dicit, Deum meur sed, non licet tentare Deu. Alios deos habuit. non ergo potuit dicere
Deu suum. erba sunt cordis nuncia. SO crates hoc sciens, dixit a Ii qua do ad quen HarLoquere, ut re videam volens Ioquentem etiam auribus audire, quem oculis Vidit, ut propius ipsum concerneret.Acce dit huc qd Salomon dicit:Stultus tacens, sapiens videhitur, Prouer. i .Qm peruersicordis meme proPius aestimare voIunt, dicunt rege dixisse,Nilo anasse ei. domi,
hoc est,Et nolo mapnsficare.Certum est, Deum neminem posse impune tentare,iuxta Mosen Devr.6. Sed non est tentare dominum,facere hoc quod Deus iubet.Vi
fratres. Scio vix esse credibi2ης x xsia Vtriusq; Ordinis tales esse H - cffa
qui simplici verbo alioui R 'int
consuetudines quaslibet mari: dirae praeferendo. Item qui pi, m assonis ecclasiae monstru aliubh 2' Opinioni S alunt.Haec di hoe ΕΠ ames, peccatum Achati hi - rq si
Iux euangelij legis umbra es ilizo,
Et dixit: Audite ergo do mugDavid nunquid parum est Vobi,
a quam ferens, operam Iriis dit. Qui sordetJordescat adhuc. Deus personarum non est admirator. Rex ex eodeIuto est formatus,quo S grex.In eosdem redigitur cineres princeps, in quos&co- uertitur plebes. Parua iactura fit coelo,si tyrannus aliquis illuc non veniat. Piscatorum animae, mendicorum umbrae coelum repletes, in coeli palatio fiunt reges &principes,caim coelose rege Sprincipe discumbentes. Conuertit ergo sermonem suu ad
plebe propheta,& dicit: Si istam via hoc est,Audite vos.Hebraica syllaba via, exprimit,quo ardore dc qua vehementia propheta haec dixerit. Sed age Videns, dic qd audiat plebes:quid ciues ciuitatis auribus haurire,iubes Nunquid parum vobis videtur, si hominibus molestiae sitis,nisi etia pili Deu iritetis Homines hic vocat prophe ras, iuxta hoc quod Z seruator ait:Si sere svi
monem meum audierunt,dc vestrEn aue iiii dient.Ecce ego mitram ad vos prophetas, cca
S ex illis occidetis Sc. Que non prophe tarii perse ciui sunt principes Iuda: emo me conturbet, ait Apostolus.ego enim sit Emata diat Iesu porto.Item, Spm diti nolite contristare.Qui vos recipit me reci
pit: qui vos spernit, me sper t.Non pὸς st vobis, quenq; proximii situ contemn e S aggravare,nisi etiam prophetas atq; adeo Deu ipsum Ioquentem ebetis Qualis priceps,talis populus. Dcantat reges, hoc saltat Vulguβ'Aς , ins niter Deu contempsi x ς μζ..- - tiit cusando oblatum,qd Gedeon ν .gs
Occid1s. Si unqua in Germania pquispiam verus haec dicere po-'
804쪽
1N FESTO AN NUNCIATIONIS MARIAE.
Contemnere reformationem eccIesiae totia, sibus plenissimam, prae sextu refor-
πbm, thaereses inducere, si hoc pio
: biseni non est exhibere,ego non video
abnem non est exhibere,ego non vici eo oraeterea pio molestiae esse possit. Esa. Η iere.6. sic agonia e bibita est Viriq; P-hhetarum horum. Similia VideS 6. Reg. 2. Paral. multa .Item Esa. 3. Dominus con eueritur inobedientes sibi negociu facessere.Ibi negocium facessere seu mola stare, Hebraice dicitur Uinia . Psal. 8. dr es enim, Tot sunt hodie scandala, i non immeri io quis dixerit cum propheta: Quare me in hunc diem reseruasti,ut videam tot maIa domus tuae
Propter hoc dabit dominus ipse vobis signum: Ecce virgo concipiet N pariet filium: vocabitur
nomen eius Emanuel.s Quanquam Achaz signia gratiae Dei
recusare tamen misericordiae fonte ob struereno potera T. Novit Deus suos. Ob
serua propneta in superiori oratione non sti a regem,sed Plebem alloqui. Auertit se De us a rege ad pIebem. Spernens spernitur. Primo dure obiurgavit domu David, nucpost sarcasmi vehemens scomma, solatur dicens: Dahit dominus ipse vobis signia. Vobis, habet emphasin. NoIuit impius rogare signu alterum,aut in coe Io,aut in ter it τὸ ' ra.iam Dei clementia dat utrunm. Incar
.. i ii natio verbi, certe signu en profundi re ex- , celsi supra. Huius ranti signi respectu, Re tale. ges duos & Phacee c5pescuit, quo niam dc ante huius signi aestimatione pepercit primogenitis IsraeIiticis in Aegypto, imino etiam in hoc signo dilexit nos ante constitationem msidi. Signia hoc est inflemi ,hoc en, erecta vexillum, EXO. IV. Signum est Virgo concipiet. Dabit hoc signu ipseDe'ntehi emphasis est Usis ipse dabit vobis signum. Supra humana no solum est intelligentiam,sed Sc ipsos ange Ioxam excellit captus Legantur annaleS, Iegatur archarologia, Sc nihil simile audies unquam factum. Deum legis omnia codidi Te ex nihiIo.Verbsi carnem fieri,Sc manere quod est,maius est.Dein Sc ter maximum est,Virginem parere, fieri matrem sine coniuge. Ecce, air,quod Sc citra emphasin no debet accipi. Grandia promit ut,maxims energiae verba propheta Proefert,unde omnia fere verba suam empha
x quod est,perpetuo virgo manebit. ad utrunq; respicit. Obserua, em
Ph/sin, Pariet, quom suam habere. Vult FIUheta clare loqui, vidis praesciuS Varios huic signo contradieturos. Virgo
quando concipit,intacta non manet. Clare ergo loquitur,virginem Maria dc intemerasam permansuram tum concip: edorum pariendo. Et propheta hic vita ur Vocabulo, quod nusquam in scriptura datur concipientibus mulieribus. Agar conce-Ptus praedicitur Sarae irem, Manue contia Ris, Helchanae uxoris Annae, Elizabethis conceptio praedicitur, quia aut steriles fuerunt,aut nunquam conceperunt: virgine Uero concepturam Sc parituram, nulla harum unquam audivit. Promissio Dei erga omneS magnifica tem mirificat sed nihil ad hanc promissionem, atq; ad hoc tantia signum. Daturum se promisit tignu. non ergo est quod quaeras exemplum, vel vir ginis, quae postqua a viro cognita est, co- cepit S peperit: ve I matronae in foecuda tandem concipiendi vim superne recipi entis Zcc. Promissio signi, requirit aliquexcellens,prius non visum aut auditu, supra captum humanum, iuxta verba prophetaer In profundum,aut in excelsum supra. Recte cantat ecclesia, Virgo singit Ia ris. Virgo ite noua est nouo modo, q&hono non caret coniugali. Neminem moueat,si forte Iega Virgo concepit S parietet Concepit in praeterito,dc pariet in futurorquasi virgo conceperit tepore Esais Sc.Faremur apud Esaiam legi in praeterito,concepit: sed hoc Septuaginta legunt in futuro, concipiet,ingentia vati ciniorum decIarantes, potissimum vero huius oraculi sensum exponetes. Matthaeus quom mente prophetae, autoritate Septuaginta fidens,secutus, tractuIit: Conci piet in utero,in futuro. Prophetica phra sis est, futurum per praeteritu certu decla rari:quod dicitur Dictu & faetiim. SimiIiphrasi cap. 9. dicit Ofeleo inlad lami Deunissian Ianu , hoc est, Infans nat' est no bis dc filius datus est nobis. Hoc quoq; fu turum, posuit in praeterito. Nouit propheta Danielis hebdomadas luc necdu prae dictas praedice das Sc adimplendas prius, tame propter certitudine Iogtur in praeterito praedices futura. David q*ait PQ1.
scendisti m auii, cepisti capta uitatem, accepisti f. distribue da dona inter homines.
Heterosis istaec prophetica cu sit Oim ce Ieherrima, no est qd hic ab re multu labo remus.Verum in assertionem sacramenti virginitatis Mariae, hoc adiaciendum ruinto quod Iudicum i3. dicitur: eisin rab vesolabige ben. Ecce, concepisti, Spartes filium. Verbum hoc dictum est ad uxore Μanue,sterilem adhuc,& nondum
xit ec coccpcura, dc virginem permansu
Prophetica phrasis Virginitas perpetua maris virginis asseritiara
805쪽
eelii VVICE LII IN EPIST. DE SANCTIS HOMIL 11
coniugis commistione impraegnatam, sed virgine.Veteres Rabini Iecsi1 - , ' Dei benedictione grauidandam. Scriptu- fia intelligui, nempe Messi, ' i' 'Virgine Almali Pheticu significare. Renigma Prouer Dei bene aictione graui clania 3 m. Ocriptu' ita intelligur,nempe Messiam in 'i
xa tamen loquitur in praesensi Propter cer hoc ess,gigantem fortem & s. y ritudinem promissi.Non ergo Virginitati scitur&Viam gigantis hie i g ης nagloriotissimae virginis derogat, quod Ge- Smodsi concentioni si δ' Pnere modsi conceptionis Sc natiuua D sterium hoc Salomonis sanien ridicepit. Ipsa quoq; dicit, cinocili syarag,
, hoc est, concepit re dictione ea Cam.i. N 6 o simoth, S enixa est. Quoci dicitur de mulieribus, nisi Virgines intelligi possunt suus h naturae ritu iscundis factis S parturien- Dauida ephebit voca in cilcm i p. 6 'Stibus, Gefi.q. 2I. I. Reg. . t. remss. Reg. q. Vtim Virgo S ipse Dauid tu ne suilostae i. Esa. 8. Sed prophetica phrasis, si e re ad Abner Ben mi hoe hagni magnitudo,& hoc quod sequitur,VP cuiuε filius est ephebus ille Denire imbis cahitur nome eius Emanuel,S hoc genus heres siue ipsa pubertas,dicitur Sunide alia omia, Mariae virginitatem perpetuR ED. 6 Psal. 89.Hi ob to.& 33.Si te asDita declarant. Sed antequa hanc periodum se nani Vocitatam Gene .stito ad quentem, Et vocabitur nomen eius Sc. ulteraram esse literam. fanaar em habet prosequar, rabidorii Iudaeoru blasphemio VeruS Ssyncerus textus.Non refert in Seas prius puto retundedas. Eri industria no Ptuaginra leganr parthenon. quae non sitissima vocabulum Almati, Vesani obstu - Εnificat Virginem enalmab proprie virratu voIunt. Raro quidem hoc vocabulu go inrerpretatur cilina, significat virpi- Iegitur in scriptura. Sed dicant nobis Iu - nem puberem Sc ia vitapoletem. Methuladaei,vhi in scriptura legatur,dc virgine no significat Virginem,cuius tempus nubendi significet Gene.24. ut a caeite biblioru praeteriit. Ab ApostoIo talis dicit hypera ordiar Rebecca Isaaco despolanda, dicis cmOS,hoc est,ulrra pubertatem. Prophetaveributa hoc est,uirpo. Sic em habet te- itaq; Mariam videns Iosepho desponsan xtust ve*-Mwtotatb ina . me ob dam, vocavit eam proprie,no Bethulam,ibula ve Isc. lo hoc est, puella sed Flaalmah. Et si Bethula virgine signifierat ventrita,Virgo a viro no cognita. Ec- caret, ociose Moses diceret de Rebecca ce tibi pie catholice, fac locu hunc obser-- Gene. 24. pe si sic. latebaab,hoc est,fivbues. Audis tibi virginem tautologice com rum iro cognouit. Adeo propheta proprie mendari. Habes hoc Accipe ergo virgine Iocutus, Maria virginem Iosepho desponeam postea unica dictione comendari ne- sandam Sperpetuam virginem perman pe obno* . Sequitur em et veDia Gaal suram, Messiam. parituram,unico Voca nuth io Uetb , hoc est,uirgo quae egre- huIo expressit, multa nimirum mysteria incietur,puta,ad hauri edu aquam Sc.Sunt seIectissima dictione videns se posse com Verba serui Abrahae. Medius crepet R abi- plecti. Catholici hic audiantur nostrates. Dus pertinax doliuidus. Hic hahemus locu Primo Sep.Tertullianus c5rra IudRos, discripturae validissimia, oena ab virgine de- ces:Hinc quoq; reuincimini,qi nibit ligninorare,id. proprie dc efficaciter.Ordine videri possit res quotidiana,iuueculae icii Procedamus. Mariam sororem Mosis,pu cet praegnatus S partus.In sgnum tygψellam atq; adeo intacta adhuc,Exo.2.vir- nobis posita virgo mater mexixψ pinem scriptura vocat,idq; hoc nomine Filia Pharaonis cu vidisset fisce I am in Papyrione,inisi una puellarii sua-x n,S allata aperiens,vidit in ea paruu Iuvagientemrcui misertus attrDe infantibus Nehraeorii est hic.Cui soror pueri is, in
Sanctus Hieronymus item P hoc in Esa. . grauissimis argumentis virgis et intactam significare ostendit Arem in inne.qst.Item contra Iouimanum. eo urget Iudaeos, obtest/Π40ν iuri ferat ex totis hiblijs unum,Vbi 0 'is nda,& vocem Hebraea muliere,quae nuptam, aut viro cognit m iVR hs possit infantillii RespoditiVade. unificet.Nunc adsequenxς p Π ς ,hu, M. Ei Voeabitur nomen esu. Lyyyyy
ne. 16. Sarag, pro concepissi, legatur de Meriumn Uc dalomonis sapient:, I Agar ancilla, non impraegnanda, sed im- dum Potuit compraehend. ἐπ μς η ς praegnata. Item Gene.38.Vides de tria sibi esse difficilia coquiiu ou, gψThamar, quae commissione sinceri sui cori se penituS ignorare, nemo e . , 'ΤyςkQ
Perrexit puella dcc. et ccgi, valgetessi alma δ. Ivit virgo siue puella. Puella fuit
et. Et hoc notatu dignum.Emanues diciosa LM M E S diuis virgitum foror expositit infantis, annos nata puerit eum vocandum q*φμὴ, m filio siue i
quindecim tergo sane virgo,intacta in teia nitatem liquido declar/x misVr3, inuiolata. Prouer.3O.dicitur, Dei αδ nomen indituram dicix*qμ' retalia
806쪽
is p ESTO AN NUNCIATIONIS MARIAE. eclin
e de matrem virum nescire. Ad Zachan: quaestio dc oontrouersia de nomine 'siniis circuncidendi, dc nomine suo vo litandi, deferebasur Luc.1. Propheta hic
matri eam tribuir autoritatem, certe viri nesciae. Sanctus euaΠgelista Lucas etiam huc respicere Videtur, ubi dicit cap. r. καλεm hoc est,Vocabis nomen eius Iesus. Add 4, dc nominis intepretatio, virginitate matris declarat. Immanuel. Immanu, hoc est,nobiscum: ei, hoc est,Deus. Immanus itaq; signiscar,nobiscum Deus.Si mai r diuino iussu fi Iio suo tale nomen dare iubetur, apparer filium esse veru Deu.Deus enim vana nomina rebuS non imponit.
Falluntur homines spe sua dc opinionib', Deus non item. Immanuel significat Deu Verum re hominem. Quatenus nobiscum si homo est, Sc dicitur Immanu.Quare nus numen habet,ec quatenus e coelove ni dicitur EI. Quatenus verbii incarnatu, verus Deus re homo est, dicitur Emanuel. Iam verbigenia Sc theoloca, verbii Sc filiuDei ex commissione hominis non pote rat concipere. Absurdu dc horrendii hoc egit dictu. Quid em magis in consentane um,q Deu posse generari ex immundo Ecfoedo spermate re concupiscentia spurca, ex libidine peccaminosa:Huic nomini succurrit dc hoc, o dicitur Iesusrquod proprium quom Dei nomen est, de quo alibi semel atq; iterii dictu est. Nec hoc nomen
humana temeritate dc errore puero Mariae est inditu. Angeli, atq; adeo Dei omi potentis ore, Mariae proli tale nomen est datu.Recte Deus dicitur Immanuel, quia deliciae eius esse cu filiis homin si, Proue. s. Recte Deus dicitur Iesus: ila Dei est saIus, Deus salutaris,Deus adiutor,redemptor, liberator,&hoc genus alia, quae passim Iegenti scripturam canonicam prima sta tim fronte fiunt obuia. Cavillu friuolii est,
quod obiicisit Iudaei Sc haeretici,Esaiam dicere puerit vocandu Emanuele, no Iesum,
dic. Quasi qui Dei filius fuit,filius Dei essedo possit, si dicat Iesus: Sc si q Immanuel
sit, Iesus vocari non possvidc quas Marias lium fusi veru Deum esse negauerit, quia lx m eu appellauerit. Nullum Immanue -:, cdnuenientius nomen indi poterar, ghoc nomen Iesu. Saluator noster,IesuS noterssese Immanuelem facto ipso comprohὸuit,hoc est, filium sese Dei non dixit,sed zςit. Iterii dicsit Iudaei nos plureS deos coere. Sed hena da,hoc est,monadem atque
unitatem Dei nos haud quaquam diffindicofessione sanetie Trinitatis Certe sacrQsanem nomeEI, hoc es,De' nobis lati I,Vt nemini concedamus hoc ipsum di i ,οre,atq; adeo in nihilum redigere. Vehocmysterio alias. Hic dico Mariam virgine esse portam Ezechieli visam, claustra
huius portae obserata semper, nulli homi num peruia. Mem, sera,claustria ab ae ter no consignari . Maria est,per quam V am in arbe piniim hoc est, auctum est reΕΠ Messiae. Esa.9 Conclave dc hortus conclusus is est nobis,per quem est reseratus Paradisus, quia ipse clauis Dauid est homo natus.Dicut Iudae N plerim, Uxorem Achaz Cavilli esse Ha a Imati eam, de qua hic Vaticina sus eaeorum est Esaias. Ezechiam vero rege, esse Emar vani. nueIem. Sed Ezechias secundum suppurationem temporu tunc natus fuit in mu-dum,quando propheta Emanuelem prae
dixit nascituru.Atq; Talnaudistae hoc ipm
farentur,coaeti scriptura canonica 3. Reg.
I6.dc q. Reg. 18.PIerim dicunt Ha a Imah faisse uxore prophetae ipsius.Sed miseri non possunt ostendere,prophetam filiu habu
isse, vocitatum nomine ImmanueIem,re eum regem seu principem in Iuda fuisse. Liber vero Samuelis Ec Chronica regum, aliud canui. Reges ena, principeS, sacerdotes Sc prophetas pclaros oes enumera Irde in tanto numero nullia recenset, qui Esaiae filius fuerit,uel tali nomine vel dignitare. Sed ut demus,prophetae uxorem ducem siue regem aliquem peperisse,no in hoc poterit dici signu, quippe cum antea etia pepererit filium nomine Seor Iasub, ex propheta conceptum. Nec irem vates aliquid
ipsi Achaz promisita sed verso sermone ad populu,seruatorem populo pollice hatur,
non regi. Et prophetae fuisset verecundia, vaticinari suam uxorem concepisse,&filia parituram.Atq; haec hactenus. nunc ad sequentia abeamus.
Butyrum Sc meI comedet, ut scisat reprobare malum,& eligere hos
Appendix oraculu explanat. Diuinitas Humani Messiae in vocabulo Immanuelis delinea- tas Messis
tur: nomen hoc ipsum infra car. 9. multis vera.
synonymis Sc epithetis declaratur. Hic humanitatem Messis designat. Edere dc bibere hominis est. Unde a morte resurgens,
edendo dc bibendo itidem humanitare suam veram ostendi r. Sed haeretici phantasma nasci,edere dc bibere posse, sibi persuasum habent. OracuIn praecipue respicit in Christi infantiam, quae opus habu Ir, iuxta atq; alij infantes, pappa Sc uberib' mater nis foueri. Sed infans hic Maris proles, ahalns infantib',quoru cordibus stu Ititia in nascitur,multum differt,quippe qui vel ab
utero matris plenus erat sapientia,Luc.2. Vnde duodecim annos natus, conferre cia
legi speritis non dubitauit, hanc prophe-
807쪽
tiam det Iaraturus. Quorsum vero hoc Nonne ad declarandam Messim diuinita tem De humanitate nemo dubitabat. Puerum circuncidi, artate re decentia succrescere atq; adolescere nemo non vidite sed deitatem qui ae stranare I, IN unus alm alter fuit.Voluit ergo Deus pater filii sui te simonium hoc propheta proferri, ut eti puer haberet suae deitatis testimonium. Quid est homo nisi ipse error Praepostera iudicia humana omnia. Caecutit ratio humana,etiam 1bi vhi minime speres. Sine Dei numine nihil in nostro Iumine.Ille vero erat Iux vera,etiam iam natus.Vnde dicitur reprobare malum re eligere bonum
posse infans adhuc: quod certe diuinitatis manifestum est argumentu. De hoc simplici atq; literati sensu, poterit etiam intelligi esca mellis& butyri mystiae accepta. Sed in tanta Iiterae luce superuacaneu est quaerere allegorias. Trahit sua quenm volu Pras. Alias arrident allegoriae,aliis magis sa
Mitatis suae testi monia habet. Maria virgo etiam dicitur virgas
pit Iitera Apud catholicos illae hent dulcedinis, pIuruitu hi apud Iudaeos S ethnicos plus hent. Omnia prosunt, mod6 2' ta
ecclesiae, quae in gloriam beatiis Σ' --
unguentorum tuorum super ost 'ta .riplS Virgo mellificat, lac tanta sh et expressionem. ΜeIS Iae i ,- - hy Dei habet adumbrationem.Nec illa an Roma est aut Vana,aut impia.Nrat ecclesia, de beata virgine hodi his gens: Qui me elucidat,non peccat.Hoc si.
quidem in duplice Dei gloria abunda: iri
eius laude,coeli 3c terrae cosideratio faciti
Immanuelis. Huic sit laus,virtus,victoria
honor dc gloria P aeterna secula. Ame. '
Gredietur virga de radice Iesse,&ssos deradice eius adscen. det, Sc requiescet super eum spiritus domini, spiritus sapien, tiae N intellectus spiritus consili j 8c sortitudinis, spiritus scientiae N pietatis, ta replebit eum spiritus timoris domini. Non secundum visionem oculorum iudicabit, neque secundum auditum auorium arguet: sed iudicabit in iustitia pauperes, es arguet in aequitate pro mansuetis terrae, N percutiet terram virga oris sui,& spiritu labiorum suorum interficiet impium. Et erit iustitia cingulum lumborum eius,oc si
V daei sua culpa traditi in re
Probam mente, expectando expectant fusi pomposum Sc violentu Messiam, in que hunc locum Iorquent.Expectant Messia,hoc est, redemptore, re recipient Ois boni peste, diaboli primogenitu, veru exterminat OerCn. Catholici ph Deo, omnibus prophe ris,Si hy Ilinis oraculis,historiae rei gestae, apostolorii Zc euangeIistarum testimoniis credentes, irem per spm sanetia veritatem eam obsignatam habentes,locum tisic de Iesu Christo intelligunt. Caeterum perat Iegoriam,virgam hanc etiam intelligunt de Christi matre illibata,quae virga no immerito dic mir, quia haereticis Sc Iudaeis una cum infernalibus Iemuribus uniuersis, est vera virga, terribiIis ut acies ordinarat Fidelibus, ut virga aromatum,admirabi- Iis N iucunda. Non ergo hallucinatur ecqclesia, quae lectionem praesentem in hoc Iesto nobis legendam ordinauit.Ipsam Ve
Egredietur virga de radice selle, Zc flos de radice eius adscendet.
Deo nemo honus mortuus: non ergo
cabatur em etiam Isai. parer Iuι
hic arbor cuius truncus excm βν , saltem radicem in terra sui reliqquerit. Collatio respici in eiusfectionem.Nil non ait ille mφ 1i mus.Vnde Zc prosapiae ςμ' ei tim.Defecit parsim domum ptiuitatem Babylonicam. Uam hoscam immodice auxit. Habuis
808쪽
tem. nec hi steriles extitere. Fuit iIIi fi- sis, Salomon inter omneS Uxorius, neque - in foecunduS. Sed mundus transit, cadu sunt huius mundi omnia. Christus ve io est S conditor S conseruator uniuersitatis. Peripsum noua progenies coelo di mittenda ab alto.Tunc incipient magni oro cedere menses. In Christo rursus arisbor illa excisa pullulauit re effloruit. Ger men iustum hoc omnia reuiuiscere facit, quia vita est hominum.Christus ut nos vite suae participes faceret, homo fieri voluit.Ne quid dubii hic relinqueret, progenies, stirps, atm domus certa, unde nasceretur, desgnarur , nempe Dauidis. De fructu ventriS tui Ponam super sedem tuam, ait.Item, Iuravit dominus idem Dauidi, nec frustratus est eii.Ueritas non mentitur. Natus est Chrissus ex virgine Maria
domus David, Mart. . . Luc. i.2O. Aetii. Roma. I.Non Dauidis filius Christus eo modo, quo Salomon, Amnon, Absalon, Salii eius sanguis, sed eius prosapiae re ferens gradu Sc sanguinem. V erus homo, verus surcuIus. Sensus huius oraculi esse Maria virgo,domus David planta sacro sancta,in hunc mundum protuIit filium
Et requiescet super eum spiritus
domini. Flos siue surcuIus,itidem Zc virga de radice Iesse nascetur. Omnia sua habent mysteria di significationes.Caeterii unum si gnificant Christurest em omnia in omni hus.Sine ipso nihil possumus omnes.Vir ga, quia iudex, quia fortis Zc terribilis,cui nemo potest resistere.FIos seu germen, si a nostra conseruatio dc vita. Quare vero hoc Quia verus Deus Immanuel.Statim
ergo subditi venabas talas, hoc est,Requiescet super eum et accipe,super Virgam germen, qd nostra recepta translatio legit,florem,nati ex radice Iesse.Spus sanctus.Requiescere insis sancti sup Christia,2 uir,historia euageIica satis explanat. Di ii pater coelestisi Hic est filius meus dile rius, in quo mihi bene complacui, ipsum Rudite. Complacitu quom est spiritui san-ῖ0 in Christo,unde Christi merito etiam se cordibus infundit omnium fideIium,
requiescit etiam in ipsis.Ad eum venie-mψε, ait, & mansionem apud eum faciem . Superior locus, praesentis Iectionis ψrdium quodammodo est, de conce-yxionis sacramento, de natiuitate Messiae οῦς Immo etia talia aguntur per prophe-
m Esaiam a septimo capite usq; ad unde imam. Et adeo clarus est sensus,ut eriam Iudaei ipsi,velint noIint, de Messa intelligere cogantur. Iam vero in praesenti Ioco Propheta Messiae,queni Dauidi cum Rermen dixit, maiestatem dec Iarare intendit.
Spiritus laneti itaq; dicit esse reclinat ortu, hoc est, mediatorem faetum, per que gra ria spirisus sancti in nos derivetur,per que in gratiam eii patre coeIesti genus humanum perueniar,Sc.De beneplacito eo, de quo hic agitur,liabes Mati. 3. IV. Marc. . F. Luc.3.9. Summa huius est supereminentia spus Nunctio, qua Christus Prae con sortibus ut psalmographi verbis utar est delibutus. De abundantia ea spiritus hahes apud Ioannem euangelistam cap. . Apostolus Coloss.2.vocat, plenitudo dei ratis. Idem ApostoIus hanc plenitudinis abundantiam etiam perstringit in eadem episso Ia cap. I. Dignus surcuIus coIumbae tantae, digna virga in qua requiescat ales ille pacificus Matth. tertio.Sequitur apud prophetam:
Spiritus sapientiae N intelles tus,
spiritus consiti es sortitudinis, spiritus scientiae Sc pietatis, ta replebit
Vnus spus, sed varia dona.Vnicus spus Operatur re exequitur omnia in omnibus, tu f-
Cor. Id. Septenarius numerus est perfe- si eius.Ponitur item definitus perfectus,proindefinito perfectissimo Quis em Usis san Peti omnia enumerauerit charismata zSeptenarius tamen ille,quarenus plenus est mysteriorsi, debet apud veros catholicos, propter septenarium eccIesiae sacramen Ioria,Praecipue obseruari atq; celeberrim haberi. Sed nunc ipsa dona videamus. atqι
eoru nomenc Iaturam recenseamus. Oeis
intelligentiae, consilii,fortitudinis, cognitionis, timoris. Diceres clarius aliquanto et
Spiritualis sapientia,spsalis Col. i. intel Iigentiasspirituale consilis. puaIis fortitudo, spsialis cogniti O,spualis timor&c.Dicis nisi sex hie enumerari spus dona Rex
spondeo, in Hebraica veritate nisi sex re censeri. Septuaginta vero unum horti di uisisse in duo: quoru diuisionem secutus est Hieronymus,& mycterio sacramento
rum ecclefiae conuenientem numerii eum
seruat ecclesia. Hi sunt ocuIi septem, qui in uno recubant lapide Zach.3.Graeci sic Ie- Septe flogunt:Sophia id es, sapietia, synesis,id est, n3 Pi ix intelligentia,Bule consilium,Ischys fortitudo gnosis cognitio, eusebia cultus diui 'nus, phohos timor. Hebraicam dietione,
809쪽
vv1 CELII IN EPI ST. DE SANCTIS HOM1Li
od timore significar,Septuagin alηs ecclesiae patribus ausin c
ta in auas diuiserunt, nempe ineusebiam Ponere. Den is ut gaudeti 'rum Ignae cie quibuhspidentide disseratur. non ergo citra Dei spiritum Septuaginta Hebraica ereat. sunt hi partiti. Ex donis huiusmodi propheta hic Christu praecipue regem gloriae declarat.Plenu gratia re veritate euangelista itidem Christisi prsdicar, quippe de cuius plenitudine oes gratia dc veritate repleamur. Plenitudo talis replens Oia, ne in angelis quide, ne dica in hominibus,similis inuenitur. Rex gloriae,rex Israel, reN regu,regi
Non secundu visionem oculos rum iudicabit em secundu audi tum aurita arguet. sed iudicabit in cistitia paupereS,N arguet in te pro mansuetis ter
respiciat, cui studeant, de quo glorientur, se iudicate silii hominum:caedibo,ba proponir. Erudimini Q iudicatis terram. Deu sempςr VQbis adstat. Codemnaii, hi GIoriamur vani in vanitatibus,RIoriantur occiditis iussurqui non notest fosn. . .
. . . . . Q, R Potest resistere Vo
stulti in stultitia. Gloria sapieria est timor x x 1iatur Dei,& hoc genus,de quo alta Qui gloria- suppressQ. differatis.Ne quaeras' fiziiud , tur, in hoc glorietur,oe norit Deu,q, inscri mii Videas re ea mentis fortitudine phi di ' Vptus sit libro vitae. RegaIes hae virtutes p- tum,Vt Vel germano fratri ausis obsister cipue necessariae sunt ecclesiae rectoribus. minimii alique uniuriis laedenti. Sed ecce livere, ονλ, ἔ os uois inir retriret pis as miseri hi iudex,ecce tibi rexμprinceps instar te Proverbiu est Rex illiteratus, est asinus coronatus. Quale vero porrentu es episco Pus,praepositus, de canus, scholasticus, ah
has,dc hoc genus ecclesiae magna tu indo citcAngeli d hi exercituu sunr constituti, ut ex eorum ore plebs Iegem dhi requirat. Sed proh pudor,aut adeo sum indocti, ut scriptura sacram minus S ipsa plebs antei ligantra ut ita impii ut docti , verba dni docere dedignentur. Heroes huius mundi, dicabit Mun,hoc est pauperes. Iniusti quare tam vili administratione splendore tia iudicare, en sine misericordia poenas Reneris sui obscuraret. Respice Deus revi de paupersi suppressorib' sumere. Aequus sita ecclesiam tua, quam tantae singulares itidem pro mansuetis feroces arguet,hoc de uastarunt ferae.Sapientia re intelligen- est,animaduertit sine omni clementia intia opuS habent episcopi,quoru praecipua Nemroithas impetuosos. Mansueti sunt, est Vocatio, erudire,arguere, increpare te- qui in patientia iniurias tyrannoru rilionis potens&fortis es ad miscenda ebrietatem,S ulciscendu teipsumr sed ad asserendu fratrem alique ex minima plebe gmusca es infirmiusculus.Crede non mihi, sed tuo dc meo iudici,veritati verbo,filio Dei, filio hominis,Christo Iesu:no impune aut pauperem deprimis,aut ab iniuria ipsum defendere supersedes.In iustitia iugiter, adeo Vt etiam obsistentes possit erro tande proiiciet in igne. Summaim Virg/xis conuincere.Con filio opus habent pro c. I c νἐ mriing π1Oῖn Pter reru&casuu varietatem, ne quid te mere agant,Vt etiam norint moderari canones & consuetudines pro temporii va-rfetate. Concorda tepora, dccanones Vna consuetudinibiis concorda ueris. Hac Virtute 'i nostri hodie careat, cogunt ver-hum Dei, apertissima apostolica praescri-Pta,eXOleti S co suetudinibus quibuscum desunt
canonibus antiquatis cedere, in maximam Omnipψ cona
eos Christus spes miseroN. SeqviIurr
Et percutiet terram virga orIs
sui,& spiritu labiorum suorum in
terficiet impium. Fasces non desunt,no deest glauius, sum ministri. Haec ola ipse Omnipotes est, ne
810쪽
-kerbum,significare credamus Dicit cenurio seruo huic,Veniare venit. Illi dicit vade &vadit.Isti dicit,fac hoc:&facit.Numereto regem nostru credamus impotenti.
vi qui omnipotensem peccar.poenamem Iuer vehementem. Et qui peccat in Deum aeternu, supplicium sentiet perpetuu.
Accipite exemptu supplicii tempora Iis Iudaeos,in uniuersum mundum dispersos, Suenditos.Irem ciuitatem sancta funditus desolatam. Hic locus item proprie respieit inhaerericos,ecclesiae Christi hostes pacis ecclesiae conturbatores. Potissimu vero in caput Omnium simonia cohe, omnia flagitiosora, omniumq; haereticorii Sc schismaticoru antichristum. testis est epistola ad Thessa Ionicenses.vhi vides Apostoluverbis Esaiae vii, loquente de antichristo.
Et erit iustitia cingulum lumborum eius, fides cinctorium reo PASCHAE.
num eius. Succinctus,hoc est,strenuus erit. Districius rediet, si mitis abhi. O iudices, o Prin cipes audire, audite qui desides estis in aserendo miseros, vos sedulum Ec vehementem sentietis iudicem,& miserorum vindicem Messiam .Promisit se miseris vltore. Non mentietur. fidelis est. fallere non potest. Fides cinctorium est renum eiuS. Redemptorem dcvltorem ut eum habeam simus δέ nos succincti iustitia simus succincti fidelitate Ec veritate, Ephe. 6. Matrem eiusdem nostri redemptoris itidem summo recolamus studio. gratum est hoc filio. Et tu virgo gloriosa,nos hac die tibi congregaιos serua,in Iucem mundi quae Prodisti,paritura nobis istum talem dc tantum sotera, cui Iaus Sc gloria per aeterna la
lium, A R. decimo. Tans Petrus in medio plebis dicit:Viri fratres,vos scitis quo a
factu est verbum per uniuersam Iudaea mancipiensem a Galilaea post baptismum quod praedicam t Ioannes,Iesum a Nazareth, quomodo unxit eum Deus spiritu sancto M virtute qui pertransiuit benefaciendo,& sanando omnes oppressos a diabolo, quonia Deus erat cu illo. Et nos testes sumus omnium quae fecit in regione Iudaeoorum 8c Hierusale, quem occiderunt suspendentes in ligno. Hunc Deus suscitauit tertia die, es dedit eum manifestu fieri,non omni populo sed te ostibus praeordinatis a Deo,nobis qui manducauimus M bibimus cum itinto,postquam surrexit a mortuis. Et praecepit nobis praedicare populo Sc testificari, quia ipse est a constitutus est a Deo iudex vivoru Sc mortuoru Huic omnes prophetae testimonium perhibent,remissionem peccatorum
Recipere per nomen eius omnes qui credunt in eum. RAEFATIO.
Eriae paschales re pentecostes
hodie ita celebran Iur, ut Prae staret solennitatem eam Prorsus obliterata,puta quantu ad
vulgi. Quid vero faciat misera plebs, cu non prouocetur ad cuItu diuinii, u nihil videat,nihil audiat, quo ad maiOx cordiu a Metus prom oueaturzPrimitiuae eccIesiae patres in hisce,itidem in penx'costes sacris ferqs, potenti plane exerci-x 'plebem ad religionem induxeriit. iac ζ lacramento baptismi populus erudiebax ,tunc competentes fidem suam profite hantur:& faeto de omnium fide periculo, probati ad sacra metum sacria admittebantur.De baptizatorsi infantibus sponsio dahat, dc sic ipsi qm in fide ecclesiae placis mentu fidei recipiebant. Baptizat nuc qit
die,conuiuia subinde celebratur,nihi I docetur, sacramentoru ratio Ec usus ignora turrvnde omnis religio cu in eccIesiae optimatibus, tum in vulgo emoritur. Quam ii
ad hasce sacras ferias a itinet, sine sita Zcesiarie, nuIIa fidei intelligentia, consuetudine saItem dc ritu vulgari,ad altare sacrum curritur: postea statim ad vomitu canibus, S ad volutabru coeni porcis reditur.Di-
