In Titum Liuium annotationes per Beatum Rhenanum, & Sigismundum Gelenium

161쪽

ANNO T. IN VIII. L I B. erat una satis firma statio opposita. Uncodice scripto,non est sma. Quod si ordines adverbiu satis cum sparticipio opposita,bene habebit oratio. Paulopost, ad id ipsum emissa, legendum opinor, ad id emissa. Mox seis. quitur, qui primus hosti se obtulerat. Nos repo fiuimus,

qui primm sie. I iisti,ut neminem cedere. I ii scripto uoluamine est,ut nem cedere, si icorscribendum, ut non ceαdere.Paulops uetustus liber habe imbellem, inermem,

fine particula que . Qitii a tem si quis legat in me in is

cerent,pro iniecerAn ut tota sententia cohaereat

correpti alij 'animi fiunt. J Exemplar Spirebetantum habet correpti,ubisjubauditur verbum siunt, alij ambusti adflatu uaporis. Mox inberuimus duas dictiones quae deis

erant,ab tergo, QRMn receptim primis urgente ab tergo

ingenti turba non esset. Paulopost, quod in ea urbe esset, do unximus ablatiuum urbe. Et transstet ex Africa ora,σ ex.J Antiqua lectio, ex transstetum Asticae ope er ex. Tu scribe:Et trans fretum Asticae orae,er ex proximis Hispaniae loci Rati forent. J Legendum est, rati fore. Nam siequentia cohaerent,nec fiunt separand quemadmossim in uulgatis editionibus sectum videmus. Praeterea non est in scripto dice: er signiam ab eis petebant. sed tantum, er ab eis petebant. Osia tamen infra μqititur: signum ab ῆς petiis tum est, probo vulgatam lectionem. Nec est in ordinem ibant, sita ordine ibant. Sic autem integra Antentia legi

debet: Forma tamen Romanorum castroru constabat una

easte, quod tribunos ex cotagione furoris haud expertes seditionis de=ctioni s ratisre,er iura reddere in principijs sinebant, er signum ab eis petebant, Cr in stationes ac uigilias ordine ibant.P Iopos scripsimus, C. Atrium Vmbrum

162쪽

TERTIAE DE CADI s.

Umbru.non Vmbriu.Et mox, latu om. co imperia est. suis tergis sivis, ceruicibus. J Particulam PGdeleutamus. Sic enim hic dixit Livius Suis tergi fixis ceruicibus,

ut supra: Turbam foeminaru puerum, imbelle, inermε Et βubtrahentes sie quos. J Archeopum spirensie bdobe Cr βubtrante se quoq;. Lego:Et βubirascentes quos. Nam sequitur, ut credidiJe potius temere quam sirexi erem tale,uideri possent: quae clauseula uelut per parentho fini interiecta, legi debet. Sensius est,er subirascebantur ut temere credidissino finxisse uiderentur. Non qu)dse, subduxerint.Hic locu3hactenus no fuit intellectus. Quod

uero sequitur, siua ipsi insignis, silices intelligit erbec

i res s horrebant.

, Qui ab ipsio Scipione fiant misi. J Castigauistis, Ab

; ipso Scipionem 1 LEt mo exalberati animi. non animo. Quo scelus Iliturgitanorum extitissere. J Scripsimus Iliturgimum extitilbet.De quo supri habes. Nox, post duoru imperatorum duorunq; exercitui stragem. In Spiratisi libro latum est, post duorumq; exercituum stragem.

Si tion est illic aliquid οπαδ librarij incuria, 're is

i legendum,post Dorum quidem exercituum stragem. Praeter unum tutifimim a malis consili s receptum. IN Onsemper tutus est iste a malis consilijs receptus,du ad Ducis clamentia confugitur. Nec adeo rebellibus istis trulitibus tutus fuit. Ni postea siequitur,deligatos ad passi,uirgiis caesos, Er securi percus os sitissee seditionis autores 1-non 'praeter unu tulisimusta praeter uulgatifimu a malis conflijs receptu. Fod aute uulgatifima est, no est propterea tutifimu.Hinc illustratur elegitia Liuiana. Quid enim elegantius dici potest et comittere se tande iustis irae uel clemetiae principis agi magistratus, uuia

163쪽

ANNO T. IN VIII. LIB. gat inimi esse a malis confiitiis recept In archeopospirensii legitur . praeter ii aut inum. Mihi sane magis placet uulgit imum, quam vel notiyimum, uel nouistismum, quί duo tamen tolerari possent.

sed licentiam ingentem fecit. J Scripsimus: sed latiatium ingentem fecit. Et paulopost, Sub ipsum promis,nem,pro sub ipsa profectione. Et mox, corpora curant, non curent . N amCr haec postrema clausiula a superiorisbus pendet, quemadmodum nos distinximus. cuius simulabatur iter. J Legendum,cili stimulabatur iter, id est a quo. Deinde reposivimus,concurrunt,pro coincurrerunt. In tribunal constendit,pro ascendit. Item qualem ne in acie quidem,pro ne in aciem qxidem. Fama mortis meae non accepta fiolam, sed etiam expomu est. J Antiqua lectio, sterilata est. Expende num strarati legi posit. Nam insta sequituri. Horret animus referre,quid crediderint homines,quid sperauerint. Hoc nimiarum est,quod hic dicit, cepta Cr sterata.

Ita aut tra quillaem,aut procelle in uobis fiunt,etr euu adtq; origo. J Locus hic mire uitiatus est,etia in exemplari scripto. Variant in hoc tantum editiones uulgatae, quod adverbiu ita adiectum habent. Fide mihi Iector hic. non te decipia. lege sic er distingue. Sed multitudo omnis, sicut natura maris per sie immobitu es ut uenti er aurae cient, aut tranquilli aut procellosi. E t causa in uobis dis origo omnis furoris penes autores est. Porro genitivi tranquillio procellos referuntur ad maris,quod praecedit. Paulota

post scripsimus, sub quibus militiatis,pro militatis.

Cuius imperium ablatum. J Reposivimus, quum importam ablataem. Num sequitur, quum eo ipsio non cotentLI n foro Romano I scripsimus in foro Romae. E t mox, Atrium

164쪽

TERTIAE DE CADIS. Atrium Umbrum. Nec est in scripto codicessed illi rimen.

Verum , sed idi primum Atrium Umbrum. Et mox, nec Samnitibus. slibintelligitur, cum, praecedens. quare nor ex emimus. At mox instruimus particulam er, Cr cosilia commilicassis,cir arma consociaturi fuisti. i Tuscis ueteribus cultoribus J Inuolumine vetericii tum est, Tincti ueteribM. Inter praelegendum uocabulumi cultoribus aliquis superaddidit. Nec est illic, Sic tum Rhegium. Sed do at silc Rhegium.

Maioris certe omnes pret .JHic scipio blanditur mi litibus,timens eos scilicet.Locus mendo non caret. Archei tγpum habe minom certe omnes preti . Porro nihil duaebito legendum hic elle, Albius er Atriaue , non Vmbrius, , quemadmodum ante dixit: In praetorio tetenderun Aia i bius Cr Atrias. Sint enim propria nomina Albius er Aini trius quae coniungunturi calenus Er Vmber, cognominae. , Ne illud Iupiter optimus Maximiis sinat. J G em nam Livii lectionem archeidipum spirensio continet: Ne ii ii luci upiter O. M. sierit. Quam Cr nos in contextu reuti stimimi. cura ob gularem elegantiam, tum ob vetustii rem . Nam si quippiam in tota oratione Scipionis uerboa: Nun est, quom ipsie fuerit Uus , or is haec elo ula est

quam usurpauit dicunde Scipio: Liuius ex annalibus aut M' uetWto scriptore reti lit. Porro dictu est istuc pro

istud, ets ierit pro fuerit a sino. Crassem aliquis id non inotelligeminertit in sinat.

165쪽

A N N O T. IN VI I I. LIB. fident exemplaris scripti: Meo unius funere elati populi Romani est Restublicat Tametsi istic mendose elati

pro elata legit . . Quid optauerint. J Haec clausula non est in libro uetuispo.Paulopost: Atrocem p uobis uisun orationem meam, deleuimus meam,nam stitim stqvituri.dicta mea. Mox,Cr

ine quae Milui,scripsimus,er me ea quae stristis. Item de α

inde, Et Atrius Umber,non Vmbria . cum ex praeparato simul omnium terror oculis. J Mutilus locus hic erat. Nos repolluimin, simuI omniu reruam

terror,oculis auribins est offusius. Nes enim signis reuult Liuius omnium militum rebellium oculis terrorem olfusium,sed simul omnium rerum terrorem obiectum ,pu'ta crepitum gladiorum, voce praeconis citantis damnatos, sontium nudata corpora, ac apparatum omnem supplici simia expromptum,quemaimodum ipsie mox exponit. Gades sine certamine per deditionem recipiendi. J Asectetγpon habet,per ditionem. N os reposivimus proditione recipiendi.Id est,per proditionem. Sequitur enim: sed

patefacti immatura proditio est. E t supri sic loquitur Liuius:Per eos ipseos dies, inquit, perfugae a Gadibus uenerurunt pollicentes,urbem Punicumis praesidium quoium ea est,cr imperatorem prodij cu classe prodituros esse. Spem ad irritum reda stam. J Antiqua te tio, steni inonum redachi. Legocte in irritum redacta .

Contra usq; etiam qlix ante habuerat auxit s. J Quid opus fuit hic alijeere particulam etianis Nos erasimim. Scipio cum fide soluendis pariter omnibim noxiis inno. xjis stipendiis, uultu ac strinone. J IJunc Ioca in deprauatum ac mutilum sic restituimus, Scipio cu Me solum di pariter omnibus noxijs innoxijss stipendi ,tu uultu ac

166쪽

TERTIAE DE CADIS. sermone in omneu placato. Et quae sequuntur. Scipionum nomini austici sq;. J Exemplar scriptum habet,nomini,austichs neque.Etse loqui solitum Liri uim alibi indicauimus. Quod ad expeditionem attineat. J Scripsimus:Quod

ad expeditionem eam attineat.

Ad tritandum ferocitatem barbarorum . I Reposiviis mus feritatem. Quod vero paulopost bequitur deinde emisu leuibus telis,in scripto uolumine est tantum,deinde mos telis. ne puνὶ uiderentur. J Imo pus iam propemoridum erant. Sic ineptit Livius Tu scribe laq, ne perculii

viderentur. Et paulophi, obliquo constituerunt colle, obliquo constiterunt colle. Equitem nec posse circumdare cornib. in tam a. π b. q. cu pedite eduxisset. J Hic locul mutilud fie est restituendus. E quitem,nec se posse circumdare cornibus in tam anta

gusto statio, er hosti quem cum pedite eduxisset,inutile.

Praeter reliquam praedam. J Scripsimus, praeter ciet ram praedam.

Nihil tutius in aflictis rebus GLegendumibit tutius affictri rebus.ut lictιs rebus dativi fuit cous. Quod si qs ablatiuos esse contenderit, subintelligetur In praepositio. mox scripsimussed castra Roman dictioe quos deleta.

Aut seruati bis uni debitam uitantes Archetγpum Spirarense habet,aut struati bis uni deuitam pro eo in p.deuora Meunt. Lego: Aut feruati bis uni debitum pro eo in p. Vt referatur ad stiritum. Erit enim nunc bententia planior, Ut aut, si ita uideatur, reddunt stiritum Procon uti Scipioni,ab eodem illo acceptum aut seruuit,bis uni debitura, pro eo in perpetuum densueunt. Subaudi stiritura.

167쪽

ANNO T. IN VIII. LIB. castigator olim hic se torsit. Nam quam non quadraret debitim seminini generis, addidit uocabulum uitam. Et erat alioqui debitam script*m,u pro b posito,deuitam. spem potam habere.J Emendauimus,stem repositam

habere.Mox uero: Cm quo nec foedere, nec aequis legimbvi iungerentur amicitia:placet antiqua lectio, quae haribe iungeretur amicitia.

Et obsides accepti,armas adepta er praesidia. J Treis particulus connectentes hic summouimm, quibus non estu M Liuius,ut indicat uot en script .

illos quidem merito perijse ipsorum maleficio. I Foristisis etiam legi posset, istos quide merito perituros fulgetnorm maleficio. Paulo post reposivim se libera arma relinquere,pro se libere a .relitis Atq; eiusdem dextra fidem sancire. J Scripsimus, atq;

eius dextra Issancire.Et paulo post: Adhoc equitem. Item, ad depopulandos proxΗid agros. substitueras animo.J Antiqua lectio, fustituera aranimo. Tu scribe: Praestitueratq; animo steriem quoq- corporis amplam ac magnificam. Velut renouarus flos iuuentaesciebat. J Archeopum scriptum habet: Velut renouatus iuuente sciebat . coimi cio scribend-,uelut renouam iuuenta sciebat. Non sine causa erectam ante urbem stitionem. I castia gauimus, Electam. Hanc lectionem scripti codicis consummant ea quae mox prccetant. Ad duo millia armatorum inuenta. J Narrat Liuius

Hassem AgiJe. ex unde nobis isti bis mile armati qui postero die sunt inuenti s codex scriptus habet , a

morum.

Haud procul a Gadibus. J Scripsimus: Haud procul

Gadibus

168쪽

Gadibus.Et paulipost,purgantibus ij ablatiuwm ijs deis Iriumus, quisubintelligitur, aut finalis, puta Gaditanis. Vbi notanduin est innae genitivi casius esse,er restrri ad

praecedentem genitiuum,multitudinis.

. Duae sunt Baleares insulae. J Vocabulum insiuia dctunximus, nam mox antecedit: Poenus in Baliares inbutus.

Paulopost scripsimus cmbeba pro credebat. Spondebant i animi.J Legenda est destondebunt aniamis, quemadmodwm castigauimus. Semidoctus aliquis qui legerat,destondere animum,pro ubi cere, mutauit hic sestondebant instondebat. De stondebant animis, hoc est, constituebant,destinabant. Hoc uerbo in hac Agnificanutia cicero quos utituriquam alibi uelut exponit, qu inquit, Cui me praeripere des onsam iam ex destinatam laudem ualde est iniquor. Vt consulatum inierunt.J Nos Vt particulam era αnuas. Sic enim constat Iessio,P. Cornelius Scipio,σ P.Lιeimus Crassus confiulatium inierunt. Nominatae consuliabus prouinciae unLDeleuimus Cr insta que, coniunctiorinem, Susceptorat quare decimum annu tam p.geritis. Velut ad colligedas reliquias naumgij nostri nusisti JArchetγpium Spirense habet, utat ad conciliandas relia quia naumgij nostre. Lego, ad concinnandus reliquiasna agij norit. Quod uocabulum hic mire quadrat. Vtitur enim metaphora nauta stactae, im partes concinno ruriduum nauis instauratur.Est autem cocinnare apte componere. Caeterum an non reliquias Saguntinorum nausta ζj concinnarunt Romani,dum illa oppidum rectituerui,

hoc est,repararunt s Vulgata lectio suin adsiensium furit, Ii quis ad distersos ciues,opera Romanorum postea conra Pssitos reDiciat. Verum quando me uestigia scripturaeli L I Aetern

169쪽

r o ANNO T. IN VIII. L I B. ueteris huc duxerunt, non studium n ouistis, ut putem aliter legendaem,nolui id lectorem latere. Vt optabilem eam.JPronomen eam distunximus.Peradit enim sententiam. Et insta scripsimus,uidimus, pro uidem: s. Mox,rursium particula que deleta, stem,opem, si lutem nostram. N es enim,ut sepe diximns, coniuncti amans est Liuius,quum illis nihil opus est.

alterum I n adderes N os expunximus.

Qua terrarum ultimas filii Oceanus. JHic se exercuit sciolus aliqui .Liuius scripsit, quemadmodum attestitur archa pon Spiransie: Qua terrarum ultimus 'ta Oceam nu3. Subauditur est. Quid enim clarius Livij felictu, si ita lega3s Vt Hid aniam non I bero amne tenus, sed qua terra rarum ultimus is Oceanus, domitam armi habeatis. σο stigatorem.

N es aliter id feri posse.JRestituimus, Nes id aliter

iri posse. Et mox, exercitum trans ortasset, pro tranαstoriaret. I bidem primo ribus patrum conb riptorum. 1 nexemplari scripto tantum est, primoribus patrum. Alteoram dictionem aliquis adiecit. N ori sienatorem modo.JDictionem modo quisti in his infulsit, putans lyti Merba, non senatorem,renrri ad id quod mox praecedit,senatum Iudibrio habet.quum restriciant verb*m superius peccare . constulem peccare a b tror,non senatore,qui de quo co utitur s.l.dicit fientelia. Duarum rerum subeudum opinionem esse.J Liuius scripsit opinationem. pro hoc elegantisimo uerbo doctulus aliquii supposuit, opinionem. Sic adulterantur optim rum autoram scripta. Insta,ctu salte libere scripsimus, libant.Item,aut ad popalum audiuit.

Egregiam

170쪽

TERTIAE D E c AD I s. Egregium istim palmam bel si Punici peracti petissJ

Scrip mus, patrati. N am sic in vetusto codice legitur. E thabuimus pauloante, Penes c.Luctatium prioris Punici perpetrati belli titulus fuit. Si alterutra utatoria nobis consulibus reliquenda estIReposivimus,nouis confiulibus. Siquidcin scriba videtur bpro u posivisci quod identidem scit. Intellige nouos conasules, conbules alterius anni, ne in stolientiam annorum. Periculi tandem quantum adeatur, quem Allitta Archeopam nos habet, quid periculi tandem. Et uictor Annibal ire ad urbem pergat. J In scripto uolumine tantum est,uictor Annibal. Ut sit, Quid se uiactor Annibal. Dici me deficiet. J Scripsimus defciat,modo potenti li,hoc est,deficere posit. Et paulopos ac no bil pro atq; nobili. Quod procul externus metus est. J Rcposivimus, quia

procul Itenu. Et exercitium alienigenam.

Et populi Ro. imperio curaca eAPro his uerbii substiis tuimus,ac Reipublicie in imperio evenere. Adversa casibus incertis belli et frtunae. ligare. J Voα Iumen antiquum habet relegare . Quid se legas: Aduerosa ea bus incertis belli. subaudi afluare. ad fortunam relegares Paulopost, pro illic, scripsimus hic, An hic tuo colita es exercitu coniuncto. Ubi genitiuu tui,post, colle

Resinquere Italia paras. J Velus lectio, Tu cum Annies

bal in I talia Gallo paras. Sulpicor scribendu: Tu ciι Annibal in India set,alιo properas. Hoc uideretur mihi simuplicius quam legere,quis ire paras. Paulopht,duae liter α