장음표시 사용
121쪽
Egregiam in hac parte Interpretibus operam navavit Clarus. Scheucheter in celebri opere quod μυ- sica sacra inscribitur. Praesertur editio originalis ab auctore anno I7as idiomate Germ. adornata 4 vol. in solio. IX. Subsidia extrinseca.
Inter Hermeneuticae sacrae subsidia, quae existu- seca vocari Possunt, numerantur: I.' Codices
manuscripti, et antiquae editiones, quas legendo, conserendo, accuratiores et antiquiores ab aliis distinguendo, genuinum Scripturae textum facilius eruet Interpres. u.' Versiones, quae nou Parum conserunt ad tollendam verborum in textu originali ambiguitatem, verumque auctoris sensum indagandum. 3.' Idem sere subsidium ex Patrum citatio nibus haberi potest. Imprimis Scripturae studio sum iuvat adire Interpretes et Commentatores, qui in explanandis Scripturis facem nobis praeserunt. Sunt autem plurimi et maximi nominis inter Calli. qui vel paraphrasi, vel notis brevioribus, vel majoribus commentariis, aut totam Scripturam, aut
122쪽
aliquam ejus partem illustrarunt. Nolissimi sunt: Cornelius a Lapide societatis Iesu, qui X commentariorum tomos reliquit in omnes Scripturae libros, Psalmorum tantum et Iob libris exceptis. Lotiis Isaac D maure de Sacy, sacerdos Parisinus, Ludovicus de Carrore congregationis oratorii presbyter Augi sin. Calmetus, ordinis S. Bened. Abhas, cujus comm citaria a Pominico Mansi in lalinum translata
sunt. L eviores commentatores sunt: Ioannes Menochius . Societate Iesu. optima ejus editio cum supplemento umeminit Venetiis prodiit. Geobus Tiri/ιus , Emmantιel Sa , Mannes Mariana omnes ejusdem Societatis viri doctissimi, qui uti erant non laudis desiderio, sed studio Religionis et virtutis incitati, ita lectores suos, non humanae sapientiae
spiritu inflant, sed religiosos essiciunt et pios Scripturarum cultores. Addi possunt Bibliorum editiones cum nolis, et Chronologiis etc.; qualis est Biblia sacra, cum notis Vatat .. Biblia Vulgata in solio Parisiis apud Anmnium Vites impressa. Biblia Avenionensia, seu Bible de Vence, cum Paraphrasi, nolis, praelationibus et dissertationibus ex diversis auctoribus collectis edita a Rondeto
123쪽
An admitti Possit systema accommodationis
ad sensum recentiorem inter Protestantes Interpretum.
I. Ex sola jam Evangeliorum lectione apertum est, Christum, cum populum instrueret, se se in multis hominum captui, locorum, ne temporum circumstantiis accommodasse; atque in hoc quam maxime elucet divina ejus sapientia, et paternus siectus in homines infinitis prope miseriis et praejudiciis laborantes, quod se tam libenter ad audientium mensuram dimittebat. Hinc sermone usus est plano et populari, et frequenter in para-holis loculus est; ut inculta et sensibus nimium adstricta ingenia a rebus obviis et corporalis sensim ad coelestia duceret: neque o albus passim, et sine discrimine omnia tradidit, sed ad hominum eaptum et indolem ita doctrinam attemperavit, ut mox clarius, mox obscurius eam Proponeret, et Primum quidem ea, quae notiora erant et facilio. ra; haec enim qui serre non poterant, procul dubio parum se idoneos probarunt, ad majora capienda. Hinc ne divinitalem quidem suam omni-
124쪽
ta hus praedi eari et evulgari voluit, priusquam a mortuis surrexisset; ipse autem eam aliquo modo tegere videbatur, eum se pnssim filium hominis nominavit. Hinc et ea quae sciebat prosundius animis infixa, ad tempus tolerabat; hujusmodi erat illa, quam Iudaei alto mente imbiberant de regno Messiae temporali, et perpetua legis Mosaicae duratione persuasio. Haec omnia probatione non in. digent, cum tota Christi historia id loquatur. Quinet ipsis Apostolis jam morti proximus ait Ioann. XVI Ia . . . Adhuc multa habeo Mobis dicere, seu
non potestis portare modo. . . .
II. Magistri exemplum secuti sunt Apostoli, quemadmodum eorum et gesta et scripta testantur. Petrus se tum Iudaeis, tum Gentilibus accommodare studuit quoad legalium observationem. Paulus accerrimus libertatis Evangelicae propugnator dose ipso ait I ad Cor. IX ao ... Factus sum Iudaeis
tanquam Iudaeus , ut Iudaeos lucrarer. . . . Concilii Ierosolymitani decretum de sanguine et susso-eato; nihil aliud erat, quam statutum te orarium, quod prudens oeconomia tunc exigebat. In Proponenda Christi doctrina et explicandis mysteriis eandem cautionem adhibuerunt Apostoli, sapientes medicos imitati, qui alia aliis remedia praescri-hunt , prout aegri varie sunt dispositi. Sic Petrus, Aelor. II et III, coram tota Iudaeorum multitudine loquens divinitatem Christi nondum aperis praedicavit; iis autem, qui compuncti corde erant, aliis etiam Merbis plurimis testisseatus est. Sic et
Paulus Apostolus Athenis in Areopago de christo
125쪽
ita disseruit, ut ejus divinitatem hominibus ad eredendum minime dispositis non aperiret; eos autem, quἱ alieni non erant ab excipienda veritate, paulatim ad fidem praepararet. Id praeclare explicat
S. Ambrosius . . . Lege, inquit , sermonemis Apostoli apud Athenienses habitum . . Ab uno is Deo operi: tore mundi incipit, dicens: Deus, quiis fecit mundum, et cuncta, quae sunt in eo. Neis gare non poterant, unum DPersiorem esse munis is di, unum Deum, unum omnium Creatorem: is tunc venit ad Christum, nee tamen Deum ma-B luit, quam hominem nuncupare. Qui enim tractat is debet audentium considerare personas, ne prius is irrideatur, quam audiatur. Quomodo enim Athe. v nienses crederent, quia Verbum caro factum M est, et de Spiritu Virgo concepit, qui irride-M bant, quia resurrectionem audierant mortuo-M rum Τ Quid interest, quo quisque credat ordine v Non in principiis perfecta quaeruntur, sed deis principiis ad ea, quae persecta sunt, Perveni-
III. Si novum accommodationis systema nihil praeter id, quod modo expositum est, contineret, omni reprehensione careret; sed alia sunt omnino modernae exegesis consilia; ita enim omniaeonstandunt; ita Christi religionem ab omnibus, quibus scedata erat sordibus, ut ipsi dicunt, expurgant; ita hominum additamenta a sensu Christi , litteram a Spiritu, methodum a doctrinn, ID-calia , temporaria, statuaria, aliaque, quae Pru dentis tamen oeconomiae status sunt, ab iis, quae
126쪽
semper, quae ubique, quae apud omnes valere debe- ant, distinguunt; ut praeter purum putidumque naturalismum in Christiana Religione nihil remaneat. D. MLaestur in dissert. , quam in hanc materiam Moguntiae edidit, praecipuos novi systematis auctores et propagatores assignat Semleriana, Tellerum,
Basse uitim et Selabartum, quorum systemata exponit et rosulat. Verum sacram Exegesin apud Protestantes ab eo tempore novos progressus se-eisse jam a Priori concludi potest ex eorum Perfectibilitatis principio. Nam cum nullos nunc limites patiatur esseaena nova dicendi libido, et ipsi summam delirundi, et divina omnia conculcandi
licentiam summam rationem putent, nunquam
grandum sistunt; nec in aliquo systemate, quamvis salis impietatis habeat, ut saeculo nostro non indignum videri posset, immorandum putant; sed ad n lia Perfectiora incitate progrediuntur. Ideo puto , plurimi; hodie ne illud quidem accommodationis
systema sufficere. Illud enim systema excogitatum videtur a vἰris, qui cum o mo em supernaturalem dispensationem negarent, tamen Christi et Apostolorum characteri parcere voluerunt, et ne eos tan- qiram sanati eos homines et imposiore traducere viderentur, ad hoe quamquam, miserrimum tem- Peramentum confugerunt, ut dicerent eos ex prudenti oeconomia temporibus se, et hominum ge' Dio accommodasse. Verum his quoque curis se
expediunt temporis hujus Novatores; idque iacile sibi persuadebit, quisquis sententias expenderit
nιii et Rantianorem, Barthii, Pauli, Claudii,
127쪽
223 aliorumque, quorum ne nomina quidem scire valde desideramus: nihil enim nostrum interest. Sic seire nobis sussicit multos existere malos perversosque genios omnis veri, bonique inimicos, quamvis, quo illi nomine appellari debeant, aut quibus Iactis hucusque apud suos inclaruerint, nesciamus. CD.
tema accommodasionis in sensu Semleri et aliorum ex Protestantibus falsum est, i tum, et Omnem eoertens reuelatam Religionem. I. Falsum est. Paosama I.' Falnun est, Christum quidquam dixisse, aut egisse, quo erroris patrocinium suscepisse ; es Iudaeos in salsis, quibus imbuti erant Osriois confirmasse videretur: econtra tum factu
128쪽
I 29lum, sermonibus gentis suae praeiudicia impugnavit, . atque, ubicumque oceasio se offerebat, testimonium perhibuit verilali; quod multis ex Evangelio argumentis probari potest. r.' Quamvis legem ipse impleverit; eam tamen abrogandam esse pluribus in Iouis docuit. Matthaei XXIII et XXIV. - Item Lucae cap. VIII, .v. 6.
Ioan. IV II. . . . Venu hona , quando nec in monte hoc, nec in Ierosolymis adorabitis Patrem . . .
Hue imprimis pertinet Parabola, quam Ierosolymis in templo docens principibus Sacerdotum et Pharisaeis proposuit Μalth. XXI 33. , et quam his verbis i concludit v. 43. . . . Ideo dico mbis , quia auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti fa
a.' Nihil altius Iudaeorum animis impressum erat, quam splendida illa imago regni temporalisa Μessia, in omnes gentes Proserendi. Hoc errore ipsos Discipulos usque ad Christi ascensum irretitos fuisse scimus. At nullibi reperimus Christum aliquid egisse, quo vanam Iudaeorum spem aleret; quin contrarium Potius verbo. et exemplo. docuit. Legatur. ejus oratio in monte habita, multaque alia,
quae de humilitate, i Paupertate, patientia , mortificatione loeutus esti Nibd. in . ejus parabolis Dequentius occurrit, quam idea . de regno Dei, da regno melorum; quam ideae Iudaeorum de regno Messiae torreno subjeciti Quid autem per i lud regnum i eoalorum intelligi debeat, tum ex sancti Ioannis praedicatione Matth. III diseimus, tum ex ipsius 'Ieau .christi verbis, qnibus publicum ministerium a. Tori. II. M
129쪽
enim regnum coelorum . . . Matth. IV.
daeorum animos irritaret, non statim neque omnibus apertis verbis Praedicavit; sed sensim tamen et cum cautione, atque signis magis et prodigiis, quam verbis eam ita manifestavit, ut' lumen recto corde quaerentes, dubii manere non potuerint. Matth.
XVI Diseipuli eum ut Dei filium agnoverunt. Vide etiam Ioann. VIII et X.
locis, Christum non tantum populi favorem non captasse, sed saepe, et vehementissime, eius se erroribus opposuisse. Ioann. VIII eos non Abrahae filios esse dicit, sed diaboli: superstitiosam sabbati observationem pluribus in locis redarguit; quid ad tuendum templi honorem secerit, contra id, quod longo usu introductum erat, Ioann. II, et Μatth. XXI legitur etc. Si Christus hominum gratiam. aucupare -- luisset, doctrinam suam ad eorum voluntatem accommodando; procul dubio alicui ex illis sectisse addixisset, quae aut principum , aut populi favorem habebant; verum illud tam parum egit; 'ut tum Sadducaeorum tum Pharisaeorum in se odium concitaverit. Pharisaeos imprimis, qui summa apud populum gratia valebant, acriter insectatus ests .ida Matth. XXIII et alibi). Ergo est. Pa . II.' Quod de Christo a nobis dierum est, id de Apoqiolis quoque valere, vel ex lioe solo constat, quod Christus eos miserit, sieut et ipse
130쪽
missus fuerat a Patre; quod Spiritu S' eos e pleverit; quod sicut Apostoli Eeclesiis aliam quam
Christi doctrinam non tradiderunt, ita quoque Eeclesiae traditam ab Apostolis doctrinam, tanquam a Christo acceptam, religiosissime custodierinti II. I sum esti
P oaATva. Sententia Bdversariorum, cum divino
Christi charactere conciliari non potest; nihil sibi in ejus doctrina, totaque agendi ratione cohaereret; ubique contradictio et simulatio, veritatis pollicitatio, et salsitatis confirmatio; atqui haec dieere
impium est. Ergo etc. Paos. Maa. Christus saepe de seipso loquens, ait se in mundum venisse ut veritati testimonium
perhiberet, Ioann. XVIII. De se ipse dicit, quod
sit via et veritas, Ioann. XIII. Ad opera sua provocat . . . inera quae ego facio testimonium , perhibent de me . . Ioann. V. Nihilominus in sententia modernae exegesis Christus, cum se magistrum veritatis publice annuntiavit, contraria
omnino veritati docuisset; ita quidem, ut Iudaeis nullum jam medium remansisset exuendi erroris, quem vidissent tanti Μagistri auctoritate, tot signis et prodigiis confirmatum. III. Omnem reoelet Religionem eremit. PMaxetua. Admisso novo hoc Protestantium systemato ad methodum referri poterunt, vel ut