장음표시 사용
141쪽
i4 a Latina utriusqne. Testamenti versio , quae Vulgata dicitur , a Tridentino iure meriis declarata est
authentica. Pina. I. ' Illa versio merito authentica declarata est, quam multi et magni in Ecclesia doctores commendarunt, et quam Ecclesia, quae est eoi mna et firmamentum veritatis, a mille jam et amplius annis publico uso approbaverat: atqui talis est Vulgata nostra. Ergo etc. Maroa caava T. Nec enim fieri potuit, ut pars Ecclesiae longe numerosior, ad quam etiam Romana pertinet Ecclesia, caeterarum mater et magistra, nullam per tot saecula habuerit verbi divini legitimam versionem et interpretationem, in iis imprimis quae ad fidem et mores pertinent. . PMa. Mis. Constat a S. Gregorii Μ. tempore i. c., n saeculo 7.' ineunte Latinam Eeelesiam hae sola versione usam suisse. Hanc populo explanarunt Ecclesiae Pastores, et verbi divini praecones; hane Doctores et Concilia adhibuerunt contra Ha, reticos; hanc commentariis illustrarunt, interpretes. Paoa. II.' versio nostra Vulgata ex antiquissimis et probatissimis versionibus coaluit; et quoad maximam partem opus est S. meron. Quae autem Hieron. non sunt, ex illa antiqua editione retenta suerunt, quam diu ante hujus Doetoris tempora in
142쪽
Eeelesia Latina maxime in usu fuisse constat, et quam S. Agustinus aliique DP. omnibus aliis verissionibus anteponunti Sed et has quoque partes, quemadmodum et N. T. libros S memnoemus par. tim ex graecis sontibus, partim ad versionem LXX in Hexaptis em indavit.
Iam vero negare nemo potest S. meronmum omnibus tum naturae et artis, tum et gratiae donis ad hoc opus fuisse instructum. Hunc Si Augusti
nus Lib. XVIII de eruit. Dei in vorat hominem
doetissimum et trium linguarum peritissimum, cujus totum litterarum laborem Hebraei fatentur
esse veracem. Erat in eo laboris summa tolerantia, et rerum divinarum humanarumque multiiuga cognitio; ingenium acre, et in omni litteratura excellens. Hebraicae linguae studio usque ad extremam senectutem operam dedit, nee laboribus parcens, Nec sumptibus, tum ut optimos magistros, tum ut optima exemplaria compararet. His accedit asperrimum vitae genus ab omni mundi consortio Seclusum, cum assidua oratione, et tenerrima pietate conjunctum, et illa tam crebra alienarum orationum essiagitatio, ut eodem spiritu, quo scripti sunt libri, in latinum eos posset ' transferre sermonem. Unde illud Prosperi de ipso elogium:
Hebraeo 'simul et Graia, Lalioque venustus Elaquis, morim exemplum mundique magister. PEoa. III.' G confessione Protestantium. Beza in editione N. Τ. an. ius eam omnibus latinis versioniblis i anteferendam esse ammat multis Fagiusn Waltono ei latus cap. 4 versionis suae Latinae Pa
143쪽
raphrasis Chaldaieae ait . . . n Non est temere nata Vulgata editio, ut quidam stulte et imprudenter cla. mittant. n. . . Ludovic. de Dieu vir linguarum peritia aonspicuus, de Vulgatae auctore ita scribit. . . . . Si Vulgatiam interpretem , quisquis is tandem suerit, doctum, imo doctissimum virum fuisse asseram , non me peccasse iudicavero. Suos habet naevos D. teor, habet et suos barbarismos; sed quin passim ejus fidem, judiciumque admirer, etiam ubi ha barus videtur, negare non possum. Idiem' sentit Grosius in praes. annotationum suarum in Vetus T. tibi rationem reddit, cur ad Vulgatam quasi textum notas suas . reserat. . Item Casaubonus et alii inter Protestantes doctissimi viri.
Paon. I. ros. Si Tridentina Synodus voluisset Vulgatam hebraeis et graecis sontibus anteponere, illud in suo Decreto indjcasset; atqui tamen ea dare prorsus silet, graeci et hebraei textus nullam mentior em facit, cum . illis Vulgatam 'nullatenus Oomparali; sed id solum decernere intendit, quaenam inter latinas versiones habenda esset . ut authentica.
144쪽
Minoa probatur tum ex verbis Decreti, tum ex testimonio doctissimorum virorum , qui concilio interfuerunt. .. B Nihil, inquit Salmero Proteg. III 3, de exemplaribus graecis, et hebraicis agebatur:
tantum inter tot interpretationes latinas quas saecula nostra parturierunt, quaenam ex illis praestaret, sermo erat; liberum autem reliquit sancta Synodus omnibus, qui Scripturas sacras profundius meditantur, sontes graecos et hebraeos, quantum opus sit, consulere. M ... Idem resert Andrem Vega
qui Concilio maxima cum laude adsuit Lib. XV de Iusti . cap. 9.), Melchior Can. Lib.. II cap. XV. J Pallavicinus smion Gnc. . Trid. ἐιb. VI.ὶ , Bellar. De Merbo Dei lib. II cap. X et alii plures.
Paoa. II νάas. Coneilium suum de Vulgata de-eretum promulgando , mandavit, ut eam sedulo , diligenterque corrigerent viri eruditissimi. Ergo eam non habuit ut omnis prorsus mendi expertem. Post multos labores jussu summorum Pontificum in id. Opus collatos Pius V Vulgalam edidit emendatam
nihilominus ju su Clementis VIII denuo expurgata,
et ad eum statum perducta fuit, in quo nune exstat. Verum ne haec quidem denuo castigata et limata editio ab omni menda libera est, fatentibus illis ipsi doetissimis viris, qui in ea emendanda oPerum Posuerunt. . . . scias velim , ait Bella D. ad Lucam Brugensem, Biblia Vulgata :non esse a nobis accuratissime castigata; multa enim de iud stria multis de causis pertransivimus, quae corre- atione indigere videbantur. n. . . Ergo eis. Lim. TOM. II. io
145쪽
OarIcIUNT I. Nec jure . nec prudenter Wit Ecclesia, eum Vulgatam' authenticam declaravit. Ergo etc. sP. NEGO ANT. Iure id facere potuit Melesia, quia ipsi concreditum est depositum fidei. Ipsi donum inerransae a Christo concesSum, ut satis hucusque proinhatum fuit. Nam si Ecclesia non poterit, absque errandi periculo declarare, quodnam genuinum Dei verbum sit, quae legitima eius versio; quomodo de rebus fidei iudicabunt Episcopi , quorum semper pauci habentur , qui, Seripturam in ipsis sontibus legere possunt 8 . . is Vel in Scriptura latina, ait Melehior Canus Ge. Geol. lib. II cap. IS. , aliquod salsum continetur, quod ad fidem moresque Pertiueat et vel e colatrario verum est, quod nobis ubique tradit. Si verum est, id confirmare nit mur. Sin salsum, jam Ecclesia Romana atque Latina, in qua vel sola nunc temporis fides Catholica perseverat,
circa ea, quae fidei sunt, graviter 'berraret. m. . .
Prudenter egisse Ecclesiam ex eo patet, quod nulla alia ratione occurri potuerit versionum multiplici varietati, quam Scripturae depravatio necessario consequitur. Scimus quatita Hieronymi tempora nata fuerit Fonsusio , cum .tot pene vulgabantur exemplaria , quot codierat magua igitur Dei providentia tunc laclum est, ui Damasi papae sollicitudine, et S. Hieronymi laboribus Delesia concordem Scripturarum unitatem acceperit. Cum autem haec unitas in summum periculum denuo adducta fuerit Novatorum tempore , provἰdentissime Decretum illud Concilii editum est, quo versionum dissensio inter Calliolicos saltem praecaveretur. Nihil providam hane M. etesiae Catholicae sollicitudinem magni commendat, quam Novatorum exemplum. Quamprimum enim contemPta un-
146쪽
i qua traditione novas interpretationes sectari coeperunt, tot diversae et inter se dissentientes versiones excusae sunt, ut nihil sere certi ex eorum editionibus haberi poluerit. Inde ilIud Lutheri contra Zwinglium ...is Si diutius steterit mundus, iterum erit necessarium, ut propter diversas Scripturae interpretationes , quae nune sunt, ad conservandam fidei unitatem Conciliorum decreta recipiamus, atque ad ea confugiamus. in . . Cis. Bessarm. de verbo Dei lib. II cap. X. OBIIcrum II. Non potest authentica haberi ea veristio , quae erroribus scalet innumeris: atqui talis erat Vulgata editio, praesertim Concilii Trid. tempore. Ergo etc. RESP. DIST. MAI. Quae erroribus scatet contra fidem et mores, conc. Quae errores continet leviores, et mira fidei et morum materiam , nego. Haeretici nihil huc que in Vulgata invenerunt, quod fidei aut bonis mori-lius repugnaret. Menda levioris momenti in eam irrepsisse fatemur, quae aliquam hine inde obseuritatem pariunt. Verum Concilium eam approbando simul mandavit, ut diligentissime emendaretur, eamque curam Summis
Pontificibus detulit. . . m Eatenus voluit monetlium) eam authenticam haberi, ait Andreas riga, qui limo Con-eilio iniersuit LG. XV in Conc. Trid. ev. s. I, ut
certum omnibus esset, nullo eam foedatam errore , ex
quo perniciosum aliquod dogma in fide et moribus colis ligi Posset. - . . . Seu, ut Pallavicinus habet Lib. VI hist. Conc. Trid. cap. I , J, eam non fuisse data opera corruptam in quacunque parte. Porro vocem auuaenucum Theologi a iurisperitis mutnali sunt; hi authenticum v eant scriptum illud, quod ex se fidem Deit, ita ut a nullo rejici, vel in quaestionem vocari debeat. Hoc sensu Vulgata speciali quadam ratione authentica est, quia Pro- innitur ab Ecclesia, ut sussiciens ad fidem in controversiis
Beligionis laetendam. Vid. Naual. Alexand. saec. IV Div.
147쪽
59. art. V Bons praeloq. cap. XV seel. III. Ad ejusd praeloq. appendicem II et append. V quaest. III. IssT. I. Cardinales Concilii interpretes deen ratione leunt, nihil admitti posse, quod Vulgate editioni repugnet, nec periodum, nec clausulam aliquam, imo nedictionem quidem , aut syllabam , aut unum jola. Ergo menda ipsa approbantur. , , RESP. DIST. ANT. Edicunt, nihil admitti posse, id est immutari in ipsa Vulgala privata auctoritate conc., auctoritate publica nego. Illa declaratio occurrit temeritati privatorum, qui obtentu versionis emendandae auderent aliquid in Scripturis immutare. Hac quoque ratione e .plicari debet apparens aliqua contradictio inter Sixtum V , et Clementem VIII. Ille post primam correctionem VuIgatae editiovis an. x o in declaratione editioni praeis
missa ait, eam esse emendatissimam; et ne ulterius eorrigaretur prohibuit; attamen biennio post Clementis VIII auctori late nova prodiit et emendatior editio. Sei licet Sisitis V id tantum voluit , editionem a se approbalam emendatissimam esse quod fieri potuit; attentis nempe , quos habebat codicibus: prohibuitque ne quis privata auctoritate aliquid immutaret.' At nulla lege cavit, aut ea vere Poluit, quominus. Successores ejus hanc curam
INST. ΙΙ. In emendata etiam Vulgala editione Sistino Clamentina multa sunt, quae disserunt a textu primigenio. Ergo et C. RESP. Totidem, et eiu dem generis varietates olim erane inter textum LXX et hebraeum sontem tunc adlinc mulio puriorem. Tamen eadem graeca versio Primis sae- eulis habita est authentiea. Brap. u.' Graviter hallii inantur Protestantes , exim menda Vulgalae tanto studio exagerant . ut iam dudum
monstrarunt Catholici interpretes. Vid. Gold agen introd.
148쪽
in Seripi. S. tom. I. pag. 5 i. ta, quae ab adversariis notantur, vel levia sunt, et consulto dissimulata et reis licta a correctoribus, ne fideles nimia correctionis novitate turbarentur: vel propius considerata cum sontibus. concordani. Non raro etiam diversitas ex ambigua et multiplici vocis hebraice significatione oritur, praesem tim , eum LXX Interpretum , et adhuc S. Hieronymi tempore, hebraeum sine punctis vocalibus legeretur. Deiamum, si Vulgata ab hodiernis sontibus diseordat, fastispissimae non Vulgatae error est , sed sontium , qui tam puri , ut olim, non fluunt, sed in multis a Iudaeis et Haeretieis corrupti sun L Hoc argumentum magnum exinde pondus aequirit , quod iis in locis , in quibus Vulgata ab hebraeo diserepat, in X eum Vulgata consentiant; palet ergo quod LXX ante Christum, et S. Hieronymus post Christum aliter in hebraeo sente legerint, quam nunc in codice Masore Eeo legitur. Saepe etiam cum Vuia gata consentit codex Samaritanus, et aliae versiones anistiquae. Nunc et illud argumentum facillime diluitur, quod Adversarii ex Hieronymi, Augustini, Damasi Papae etc. testimonio desumunt. Si Patres illi ad hebraeos et graεα eos codices recurrendum esse dixerunt. et scientiae v ritatem cle sonte magis , quam de rivulis quaerendam a duplex hujus rei ratio assignari potest; Prima , quodaon tam turbidi sontes erant a allera, quod tunc Iatio rum codicum varietas et dissonantia maxima erat; nequa tolli commode poterat, nisi ad exemplaria graeea et he-hraim latina referentur. At modo unam habemus et , quidem autheniteam latinam editionem , sontes autem multo magis turbatos. Praeclare . de his Melchior Canus
OBIIcruNT III. Deerelum Concilii Trident. Romae valde displicuit; nec immerito; nam praecipitanter n Ris eonfectum est eo tempore, quo Pauci admodum
149쪽
isso Episcopi praesentes fuerunt, iique in rebus Theologiei
parum instructi, Parvarum tantum Dioecesium Praesules, et maxima ex parte Romatiae Curiae servientes. Ergo ele, REsP. Haec est alia Patrii Samii argumenta partim salia, partim ex invidia mullum exagerata copiose rein
sutavit Pammisinus hist. Cone. Trid. en p. XVII. ore sitio illa, quam Decrolum Trid. ab initio Romae expertum est, re melius perspecta versa est in commendationem. Nihil enim in re tanti momenti praeeipiti judicionetum est; sed ea diligentia singula excussa sunt, quae multis videri posset serupolosa, ut ajunt Iegali in litte ris ad Parnesium datis. In ConciIio tum aderant ex omnibus sere. Christiani orbis partibus Episcopi scientia et Petale illustres; aderant Cardinales omni doctrinarum genere Praestantes, inter quos Cardinales Polus et Ceroianus ι aderant Theologi Europae praestantissimi ; adaerant 'doetissimi, ut ipse Samius latetur, Generales ordinum et Ahhates. Unde autem habet Samius, Episcopos par vae Dioeectis non posse esse magnos theologos 7 Sed
neque illud intelligi potest, quomodo fieri potuerit, ut
Episcopi Bomanae Curiae serviliter addicti Decretum Eonderent aulicis Romanis infensum. Ergo et hic mentita est iniquitas sibi. ωOMICIUNT IV. Negari non potest , latinam Vulgalam plurimis scatere orationis vitiis; ergo authentiae praerogativa perperam ei tribuitur. AMP. I. Etiamsi concedatur antecedens , nihil ex eo esset tur contra Vulgatae auctoritatem e nam in publico Instrumento , et authentica interpretatione non attenditur ad styli elegantiam, et sermonis puritatem , sed ad integritatem et fidem. Fidem autem eo magis meretur interpres, quo magis apertum est, nihil eum habuisseuntiquius, quam ut sensum auetoris, quam posset sidelissime redderet. Qui sermonis simplieitatem in Vulgata
150쪽
rident, ipsi se ridendos praebent, et despiciendos,
tanquam homines saluos, quibus cura est magis inanium soliorum, quam fructuum ; veritas in Scripturis quaerenda est, non dictionis elegantia. BEsp. II. Attendant latinitatis tyrones, ne eum Vulgatae nostrae harbariem objiciunt, ipsi suam magis inscitiam probent. Multa sunt, quibus solamismi et bam barismi nota inuritur; quaae usitata reperiuntur ah optimae notae auctoribus. Egregie hoc ostendit Ioh. FPesacus erudita pro latinitale Vulgatae scripta Apologia, quae exstat lom. III comment. Menochii. Cons etiam Praeloin
Locus hic esset, quaedam disserendi de versi nibus Scripturae in lingua vulgari, et de communi et promiseua Scripturae lectione, quam tantinpere commendant Protestantes: verum cogit nos operis hujus brevitas sermonem quantum fieri potest in breve contrahere. Iam centies ostensum est adversariis, Ecclesiam Catholicam i nunquam Vetuisse, ne versiones Scripturae fierent in lingua -Populo vulgari; multa enim ejusmodi in omni idiomate circumseruntur. Ah ipsis , artis typographinae incunabulis editiones germanichae editae sunt, non una; sed plures; quae si non praecessisSent,proeul dubio nec Lutheri versionem haberemus.
Id autem ab Eeclesia statutum, et quidem Pro i dentissime , ne versio Seripturae in lingua verna.